|
ÖZET: Başvuru, emekliliğe esas ek gösterge rakamının artırılması talebiyle Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı’na yapılmıştır. Başvuran, 1977 yılında … Üniversitesi Matematik Mühendisliği bölümünden mezun olup, 1995 yılında 3600 ek gösterge ile emekli olmuştur. Ancak, 2002 yılında Maliye Bakanlığı’nın tebliğiyle ek göstergesi 2200’e düşürülmüştür. Başvuran, 2013 yılında yapılan kariyer planlamasıyla bazı meslektaşlarının ek göstergelerinin 3600’e yükseltildiğini, ancak kendisinin emekli olması nedeniyle bu düzenlemeden yararlanamadığını ifade ederek mağduriyetinin giderilmesini talep etmiştir.
Sosyal Güvenlik Kurumu, başvuranın mühendis unvanıyla görev yapmadığını ve 2200 ek gösterge rakamının doğru olduğunu belirtmiştir. Ayrıca, başvuranın emeklilik tarihinden önceki düzenlemeler nedeniyle 3600 ek göstergeden yararlanmasının mümkün olmadığını ifade etmiştir. Kurum, başvuranın emekli olduğu tarihteki unvanı ve görev durumu dikkate alındığında, ek gösterge artışının uygulanamayacağını vurgulamıştır. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin reddine karar vermiştir. İlgili mevzuat ve başvuranın durumu göz önünde bulundurularak, başvuranın ek gösterge artışından yararlanmasının hukuken mümkün olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Başvuran, bu karara karşı yargı yoluna başvurabilecektir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/65547-S.20.71217
BAŞVURU NO : 2020/5205
KARAR TARİHİ : 23/07/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Emekliliğe esas ek gösterge rakamının yükseltilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 17/03/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılmış olan başvuruda; başvuran, … Üniversitesi Matematik
Mühendisliği bölümünden mezun olup 1977 yılında … Bilgi İşlem Müdürlüğünde göreve başladığını, uzun yıllar çalıştıktan sonra 01/05/1995 tarihinde 1. dereceye inmesi nedeniyle
3600 ek gösterge rakamını almaya başladığını, ancak 7 yıl sonra 01/02/2002 tarihinden itibaren
Maliye Bakanlığının tebliği gerekçe gösterilerek ek göstergesinin 2200’e indirildiğini, kendisi ile birlikte teknik unvanlarda çalışan diğer mühendislik dallarında olanlar hakkında da benzer düzenlemeler yapıldığını, bankalarının yaklaşık 12 yıl sonra 01/07/2013 tarihinde yapılan kariyer planlaması çerçevesinde söz konusu sorunu düzelttiğini, kendisi gibi mühendis olup ek gösterge rakamının 2200’e düşürülen birkaç kişinin ek gösterge rakamının 3600’e getirilerek mağduriyetinin giderildiğini, fakat kendisinin 03/11/2008 tarihinde emekli olması nedeniyle söz konusu düzenlemeden faydalanamadığını belirterek mağduriyetinin giderilmesi için gerekenin yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının konuya ilişkin 07/04/2020 tarih ve …
sayılı yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. Başvuranın … Üniversitesi Matematik Mühendisliği bölümünden mezun olduğu ve mühendis unvanı ile herhangi bir görevde bulunmadığı, 2.2. Başvuranın emekli sicil dosyasının tetkiki neticesinde, başvuranın 08/06/1977 tarihinde idare merkezi memuru olarak …nda göreve başladığı, 03/11/2008 tarihinde sistem uzmanı olarak görev yapmakta iken isteği üzerine emekliye sevk edildiği, 01/12/2008 tarihinden itibaren 31 yıl 5510 sayılı Kanunun 4/1-c kapsamındaki fiili hizmeti, 3 ay fiili hizmet süresi zammı, 3 ay 15 gün askerlik borçlanması, 4 ay 7 gün 5510 sayılı Kanunun 4/1-a kapsamındaki çalışması olmak üzere toplam 31 yıl 10 ay 22 gün hizmeti üzerinden 1 inci derece 4 üncü kademe intibakı +2200 ek gösterge rakamı üzerinden aylık bağlandığı,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
2.3. … Üniversitesi Matematik Bölümünden mezun olan ancak mühendis unvanı ile herhangi bir görevde bulunmayan başvurana … görev yaptığı unvanlara göre 657 sayılı
Kanuna göre girebileceği sınıflardaki benzer görevlerin aynı kadro, unvan ve derecesi için belirlenmiş ek göstergeler dikkate alındığında +3600 gösterge rakamı üzerinden ek gösterge uygulanmasının mümkün olmadığı, bu nedenle başvurana uygulanan +2200 gösterge rakamında herhangi bir hata bulunmadığı, 2.4. …nın Kurumları kayıtlarına 14/03/2002 tarihinde geçen 13/03/2002 tarihli yazısı ve ekinde gönderdiği belgeler ile ilgilinin ek gösterge rakamının 01/04/1996-01/01/2002 tarihleri arasında +2200 gösterge rakamı yerine sehven +3600 gösterge rakamı üzerinden hesaplandığından bahisle Kurumlarınca başvurana adına fazla ödenen emekli keseneği ve kurum karşılığı tutarı olan 1.673,58 TL’nin iadesini talep etmesi üzerine 09/08/2002 tarihli
Kurumları işlemiyle başvurana adına fazla ödenen tutarların …na iade edildiği, İfade edilmiştir.
3. …nın konuya ilişkin 22/04/2020 tarih ve … sayılı yazısı ve eklerinde özetle; 3.1. Başvuranın, … Üniversitesi Matematik Mühendisliği Bölümünden mezun olduğu, Bankalarında sırayla 08/06/1977-31/03/1978 tarihleri arasında Memur, 01/04/1978-30/04/1981 tarihleri arasında Memur(programcı)(THS), 01/05/1981-31/12/1983 tarihleri arasında Şef
Yardımcısı(programcı), 01/01/1984-31/12/1985 tarihleri arasında Şef(programcı), 01/01/198631/12/1988 tarihleri arasında Uzman Çözümleyici-Programcı(GİHS), 01/01/1989-31/12/1991 tarihleri arasında Proje Sorumlusu, 01/01/1992-08/03/1999 tarihleri arasında Müdür
Yardımcısı ve 09/03/1999 tarihinden itibaren emekliye sevkine kadar Sistem Uzmanı olarak görev yaptığı, 3.2. Hacettepe Üniversitesi Fizik Mühendisliği Bölümü mezunu …’nin Sistem Uzmanı olarak çalışmakta iken 01/07/2013 tarihinde Bankalarında uygulamaya konan kariyer düzenlemesi kapsamında Mühendis unvanına atandığı, emekli olana kadar Mühendis unvanı ile görev yaptığı ve 02/06/2017 tarihinde Mühendis olarak 3600 ek gösterge üzerinden emekli olduğu, 3.3. Banka personelinin statülerinin düzenlenmesi Banka Meclisince belirlendiğinden 01/07/2013 tarihi itibariyle Banka Meclisi Kararıyla yürürlüğe giren Bankaları kariyer planlaması çerçevesinde yapılan düzenlemeler, söz konusu tarihi itibariyle Bankalarında görevli bulunan personeli kapsamakta olduğu, karar öncesinde emekliye ayrılan çalışanlarının kadrolarının dönüştürülmesine ve emekli keseneğine esas aylık ek göstergelerinin yeniden belirlenmesine imkan bulunmadığı, 3.4. Kurumlarına ek göstergeye ilişkin mağduriyetinin giderilmesi için başvuruda bulunan başvuranın, +3600 ek göstergeden yararlanmasının mümkün bulunmadığı ve söz konusu kariyer düzenlemesi kapsamında 3600 ek göstergeden faydalandırılamayacağının değerlendirildiği, İfade edilmiştir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler…” hükmü yer almaktadır.
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” denmektedir.
6. 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun
6.1. Ek 15 inci maddesinde, “Bu kanunda geçen:
a) “Personel kanunları” deyimi; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 926 sayılı Türk Silahlı
Kuvvetleri Personel Kanunu ve bunların ek ve tadillerini, bu kanunlara tabi olmıyan kamu personelinin aylık ve sair özlük haklarını düzenlemek üzere çıkarılacak kanunları,..” 6.2. Ek 48 inci maddesinde, “…
b) Aylıklarını Personel Kanunlarına göre almıyan iştirakçilere genel idare hizmetleri sınıfında görev yapan genel müdürler için belirlenen ek gösterge rakamını geçmemek üzere, ifa ettikleri görevleri itibariyle, Devlet Memurları Kanununa göre girebilecekleri sınıflardaki benzer görevlerin aynı kadro, unvan ve derecesi için belirlenmiş ek gösterge uygulanır…” 7. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun Geçici 4 üncü maddesinde, “…Bu Kanunda aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde; iştirakçi iken, bu
Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c)
bendi kapsamına alınanlar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabi olarak çalışmış olup bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c)
bendine tabi olarak yeniden çalışmaya başlayanlar ile bunların dul ve yetimleri hakkında bu
Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapılır…
5434 sayılı Kanuna göre ödenen aylıklar ile bu madde kapsamında bağlanacak aylıklar, memur
maaş katsayılarındaki artışlara göre yükseltilir. Ayrıca 5434 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra barem, teşkilat, kadro ve sair kanunlar ile aynı rütbe, kadro ve sair kanunlarda yapılacak değişiklikler sonucunda aylık tutarlarında meydana gelecek yükselmeler, aynı rütbe, kadro unvanı ve dereceden bağlanmış bulunan emeklilik, malullük ve vazife malullük aylıkları ile dul ve yetim aylıkları hakkında da uygulanır… ” 8. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 8.1. “Tesis Edilen Sınıflar” başlıklı 36 ncı maddesinde, “Bu Kanuna tabi kurumlarda çalıştırılan memurların sınıfları aşağıda gösterilmiştir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
I – GENEL İDARE HİZMETLERİ SINIFI: Bu Kanunun kapsamına dahil kurumlarda yönetim, icra, büro ve benzeri hizmetleri gören ve bu Kanunla tespit edilen diğer sınıflara girmeyen memurlar Genel İdare Hizmetleri sınıfını teşkil eder.
II – TEKNİK HİZMETLER SINIFI: Bu Kanunun kapsamına giren kurumlarda meslekleriyle ilgili görevleri fiilen ifa eden ve meri hükümlere göre yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, jeolog, hidrojeolog, hidrolog, jeofizikçi, fizikçi, kimyager, matematikçi, istatistikçi, yöneylemci (Hareket araştırmacısı), matematiksel iktisatcı, ekonomici ve benzeri ile teknik öğretmen okullarından mezun olup da, öğretmenlik mesleği dışında teknik hizmetlerde çalışanlar, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi veya bölümlerinden mezun şehir plancısı, yüksek şehir plancısı, yüksek Bölge Plancısı, 3437 ve 9/5/1969 tarih 1177 sayılı
Kanunlara göre tütün eksperi yetiştirilenler ile müskirat ve çay eksperleri, fen memuru, yüksek tekniker, tekniker teknisyen ve emsali teknik unvanlara sahip olup, en az orta derecede mesleki tahsil görmüş bulunanlar, Teknik Hizmetler sınıfını teşkil eder…” 8.2. “Göstergeler” başlıklı 43 üncü maddesinin (B) bendinde, “Ek Gösterge: Bu Kanuna tabi kurumların kadrolarında bulunan personelin aylıkları; hizmet sınıfları, görev türleri ve aylık alınan dereceler dikkate alınarak bu kanuna ekli I ve II sayılı cetvellerde gösterilen ek gösterge rakamlarının eklenmesi suretiyle hesaplanır. II sayılı cetvelde yer alan unvanlarda değişiklik yapmaya ve yeni unvanlar ilave etmeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.(1)
Bu ek göstergeler, ilgililerin belirtilen sınıf ve görevlerde bulundukları sürece ödemelere esas alınıp, terfi bakımından kazanılmış hak sayılmaz. Kurumların 1, 2, 3 ve 4 üncü dereceli kadrolarına atananlara uygulanacak ek göstergeler, ilgililerin daha önce bulunmuş oldukları kariyerleri ile ilgili sınıf veya ekli I sayılı Cetvelin Genel İdare Hizmetleri Sınıfı (g) bölümünde belirtilen görevlerde kazanılmış hak aylık derecelerine göre alabilecekleri ek göstergelerden düşük olamaz…” 8.3. Ekli 1 sayılı Ek Gösterge Cetveli;
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
9. 1211 sayılı … Kanununun 9.1. 32 nci maddesinde, “Banka personeli, Bankanın memurları ile Banknot Matbaası işçilerinden terekküp eder.(Banka memuru) deyimi, Banka hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevlerde, devamlı vazife görmek üzere atanan kişileri ifade eder. Banka memurlarının kurduğu ve kuracağı sendikalar hakkında 624 sayılı Devlet Personeli Sendikaları Kanunu hükümleri uygulanır. 15/07/1963 tarih ve 275 sayılı Kanunun 20 nci maddesindeki yasak, banka hizmetlerinde de uygulanır. Banka personeli, bu kanun ile Banka Meclisince düzenlenecek statü hükümlerine tabidir.Banka Meclisi kararı ile sözleşmeli olarak yerli ve yabancı uzman çalıştırılabilir.” 9.2. 33 üncü maddesinde, “…Diğer memurların aylıkları, kendilerini atamaya yetkili Banka
Meclisi ve Merkez Yönetim Komitesince, yukarıki ücretler gözönünde bulundurulmak suretiyle tespit olunur. Bu tespitte nazara alınacak esaslar ile memurlara ait görev seyahat yollukları ve sair bütün hususlar 32 nci maddede gösterilen statüde belirtilir.” 9.3. 34 üncü maddesinde, “İşçiler hariç olmak üzere Banka mensupları ile Banka Meclisi üyeleri hakkında, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası
Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi hükümleri uygulanır.
Bu kanunun yürürlüğe girdiği günde, bankada görevli olanların emeklilik kesenekleri, 5434 sayılı Kanunla tespit edilmiş bulunan keseneğe esas aylıkları üzerinden kesilir. Bu gibilerin aylık yükselmelerinde, haklarında aynı kanunun 15 inci maddesinin (B) bendinin ikinci fıkrası hükmü uygulanır. Emekliliğe tabi görevlerden gelen sözleşmeli personel hakkında da aynı kanun hükümleri uygulanır.
Bu kanunun yürürlüğe girdiği günden sonra atanacakların emeklilik keseneğine esas aylıkları,
5434 sayılı Kanunun 15 inci maddesinin (B) bendi hükmüne göre tespit edilir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
Emeklilik yönünden, Banka Başkanına (Guvernör) Bakanlık Müsteşarları, Başkan (Guvernör)
Yardımcılarına Bakanlık Müsteşar Yardımcıları için tespit edilen ek gösterge ve makam tazminatı, diğer personele ise ifa ettikleri görevleri itibariyle Devlet Memurları Kanununa göre girebilecekleri sınıflardaki benzer görevler için belirlenmiş makam tazminatları uygulanır. Bu görevlerde geçirdikleri süreler 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununun Ek 68 inci maddesi uyarınca makam tazminatı ödenmesini gerektiren görevlerde geçmiş sayılır.”
Hükümlerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
10. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11. Başvuran, +2200 ek gösterge rakamı üzerinden emekliye ayrıldığını, emekliye ayrıldıktan yaklaşık 12 yıl sonra bankalarınca 01/07/2013 tarihinde yapılan kariyer planlaması çerçevesinde kendisi gibi mühendis olup +2200 ek gösterge rakamından faydalanan birkaç kişinin ek gösterge rakamının 3600’e yükseltilerek mağduriyetinin giderildiğini, fakat kendisinin 03/11/2008 tarihinde emekli olması nedeniyle söz konusu düzenlemeden faydalanamadığını belirterek mağduriyetinin giderilmesi için gerekenin yapılmasını talep etmektedir.
12. Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden; başvuranın, … Üniversitesi Matematik
Mühendisliği Bölümünden mezun olduğu, …nda sırayla 08/06/1977-31/03/1978 tarihleri arasında Memur, 01/04/1978-30/04/1981 tarihleri arasında Memur(programcı)(THS), 01/05/1981-31/12/1983 tarihleri arasında Şef Yardımcısı(programcı), 01/01/1984-31/12/1985 tarihleri arasında Şef(programcı), 01/01/1986-31/12/1988 tarihleri arasında Uzman
Çözümleyici-Programcı(GİHS), 01/01/1989-31/12/1991 tarihleri arasında Proje Sorumlusu, 01/01/1992-08/03/1999 tarihleri arasında Müdür Yardımcısı ve 09/03/1999 tarihinden itibaren emekliye sevkine kadar Sistem Uzmanı olarak görev yaptığı, 03/11/2008 tarihinde sistem uzmanı olarak görev yapmakta iken isteği üzerine emekliye sevk edildiği, 01/12/2008 tarihinden itibaren toplam 31 yıl 10 ay 22 gün hizmeti üzerinden 1 inci derece 4 üncü kademe intibakı +2200 ek gösterge rakamı üzerinden aylık bağlandığı, öte yandan …nın 01/07/2013 tarihli Meclisi Kararıyla personelleri açısından kariyer planlamasına gidildiği anlaşılmıştır.
13. Bilindiği üzere, 1211 sayılı … Kanunu incelendiğinde; temel amacı fiyat istikrarını sağlamak olan, ülkenin para politikasının belirlenmesinde ve uygulanmasında tek yetkili ve sorumlu bulunan, banknot ihracı imtiyazına tek elden sahip olan …, anonim şirket olarak kurulmuş ve 1211 sayılı Kanunda açıklık bulunmayan hallerde özel hukuk hükümlerine tabi kılınmış ise de; kuruluş amacı, görev ve yetkileri açısından; Bankanın kamusal görev ve yetkilerle donatıldığı, kamu hizmeti yerine getirdiği, hisselerinin çoğunluğunun Hazineye ait bulunduğu, milli bütçe içinde yer aldığı, Banka Esas Mukavelesinin Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe girdiği, Başkan (Güvernör)’ın Bakanlar Kurulu Kararıyla, Başkan Yardımcılarının
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
müşterek kararname ile atandığı, Banknot Matbaası işçileri hariç Banka mensupları hakkında
5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu hükümlerinin uygulandığı ve bunların kamu personeli
olduğu gibi hususlar göz önüne alındığında, Bankanın kamu kurumu, personelinin de kamu personeli olduğunda kuşku bulunmamaktadır.
14. Öte yandan, 1211 sayılı … Kanununa personel mevzuatı açısından bakıldığında ise; 32 nci maddesinde, banka memuru deyiminin banka hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevlerde devamlı vazife görmek üzere atanan kişileri ifade ettiği, banka personelinin, bu kanun ile Banka Meclisince düzenlenecek statü hükümlerine tabi olduğu, 33 üncü maddesinde, memurların aylıklarının kendilerini atamaya yetkili Banka Meclisi ve Merkez Yönetim
Komitesince tespit olunacağını ve bunların 32 nci maddede gösterilen statüde belirtileceğini,
34 üncü maddesinde ise banka mensupları hakkında 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel
Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.
15. Bu çerçevede, 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesinde Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce (Ekim 2008) 5434 sayılı Kanun kapsamında görev yapmış olup yine geçici 4 üncü madde kapsamında aylık bağlananlar hakkında 5434 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmasına devam edileceği ve ilgili kanunlarında barem, teşkilat, kadro ve sair kanunlar ile aynı rütbe, kadro ve sair kanunlarda yapılacak değişiklikler sonucunda aylık tutarlarında meydana gelecek yükselmelerin bu kapsamdaki emeklilerin aylıklarına da uygulanacağı düzenlenmiştir. Buna göre, 1977 yılında memur olarak 5434 sayılı Kanun kapsamında göreve başlayan ve 5510 sayılı Kanunun 4/1-(c) bendi kapsamında sigortalıyken emekliye sevk edilen başvuranın, 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamında olduğu ve hakkında 5434 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak rütbe, kadro ve sair kanunlarla yapılan değişiklikler sonucu meydana gelen aylık artışlarından yararlandırılması gerektiği anlaşılmaktadır.
16. Diğer taraftan, 5434 sayılı Kanunun Ek 48 inci maddesinin (B) bendinde; aylıkların personel kanunlarına göre almayan iştirakçilere, ifa ettikleri görevleri itibariyle Devlet
Memurları Kanununa göre girebilecekleri sınıflardaki benzer görevlerin, aynı kadro, unvan ve derecesi için belirlenmiş ek göstergelerin uygulanacağı belirtilmektedir.
17. Anılan Kanunun Ek 15 inci maddesinde ise, bu kanunda geçen “Personel Kanunları” deyiminin; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 926 sayılı Türk Silahlar Kuvvetleri
Personel Kanunu ve bunların ek ve tadillerini, bu kanunlara tabi olmayan kamu personelinin aylık ve sair özlük haklarını düzenlemek üzere çıkarılacak kanunları ifade edeceği belirtilmektedir.
18. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 43 üncü maddesinin (B) bendinde ek gösterge rakamlarının nasıl hesaplanacağını, bilahare 657 sayılı Kanuna ekli (I) ve (II) sayılı cetvellerde de kadro görev unvanları tek tek sayılmak suretiyle hangi unvanlara ne oranda ek gösterge rakamının esas alınacağı hükme bağlanmıştır.
19. Söz konusu ek göstergelerden yararlanma şartlarına yönelik olarak, 07/03/1996 tarih ve 22573 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Maliye Bakanlığının 142 Seri Nolu Devlet
Memurları Kanunu Genel Tebliğinin 7 nci maddesinde, ilgililerin bitirdikleri son öğrenime ilişkin diplomaları kuruma verdiklerinde 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin Ortak
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
Hükümler Başlıklı (A) bölümünün (12/d) bendine göre, intibaklarının tebliğ tarihinden geriye dönük ödeme yapılmamak kaydıyla, görev yapmakta oldukları kadro unvanlarının ek göstergesinden yararlandırılmaları, kadro unvanlarında herhangi bir değişiklik olmadığı sürece bitirdikleri üst öğrenime ilişkin diplomada yer alan unvan dikkate alınarak ek gösterge uygulamasının mümkün olmadığı, aynı maddenin son fıkrasında ise, Biyologlar için dereceler itibariyle öngörülen ek göstergeden, ancak Biyolog kadrosuna atanması halinde yararlandırılmasının mümkün olacağı açıkça belirtilmiştir.
20. Bilahare, Maliye Bakanlığınca hazırlanan ve 01/12/2001 tarih ve 24600 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanan 152 seri nolu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği ile de, Teknik
Hizmetler Sınıfı bölümünün (a) ve (b) bendinde unvanları sayılan kadrolara atanmış olanlar hakkında yapılan uygulamanın 142 seri nolu Tebliğde belirtilen açıklamalar doğrultusunda yapılmaya devam edeceği belirtilmiştir.
21. Nitekim konuyla ilgili olarak, 25/03/2008 tarih ve 26827 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun, Mühendis unvanına sahip olmakla beraber 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun hükümleri uyarınca Teknik Hizmetler Sınıfında görev yapanların ek gösterge rakamlarının tespitinde, tahsil durumlarının değil, kadro unvanlarının esas alınması gerektiği hakkında 07/12/2007 tarih ve E. 2005/2, K. 2007/1 sayılı ile “…Anılan Kanunun 33 üncü maddesinde ise, kadrosuz memur çalıştırılamayacağının hükme bağlandığı, ek göstergeden yararlanabilmek için cetvellerde karşılığı gösterilen kadroların birine atanmış ve bu görevi fiilen ifa ediyor olma şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği, ayrıca 147 nci maddesinde de aylığın hizmetlerin karşılığında kadroya dayanılarak ay itibarıyla ödenen parayı ifade ettiği belirtilmiştir.
657 sayılı Kanunun 33 üncü ve 147 nci maddeleri gereğince mühendis kadrosuna atanmadan
mühendisler için öngörülen ek göstergeden yararlanılamayacağı, bu düzenlemelerde görüldüğü üzere, bu Kanuna tabi kurumlarda görev yapan personelin ek göstergelerinin, kadro şartına bağlandığı, bu durumda ek göstergeden yararlanabilmek için salt unvana sahip olmanın yeterli olmadığı o unvana ilişkin görevde (kadroda) bulunmak gerektiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla anılan hükümler dikkate alınmaksızın 657 sayılı Kanuna ekli (I) sayılı ek gösterge cetveli tek dayanak alınmak suretiyle ek göstergenin unvana göre uygulanması gerektiği sonucuna varmak mümkün değildir. Kadro ve bunun karşılığı ödenen parayı ifade eden aylığın ve bunun bir parçasını oluşturan ek göstergenin, başka bir anlatımla memurun parasal haklarını düzenleyen kuralların, yorum yoluyla kapsamlarının genişletilmesi veya boşluklarının doldurulması mümkün değildir.
657 sayılı Kanunun 43 üncü maddesi, ek gösterge konusunda bu Kanuna ekli (I) ve (II) sayılı
cetvellere atıf yaptığından, ilgililere uygulanacak ek göstergenin tespitinde söz konusu cetvellerin yanında 43 üncü maddede yer alan düzenlemelerin de (unvana ilişkin görevdekadroda bulunma koşulunun da) gözönünde bulundurulması gerekmektedir.
Buna göre, Devlet memurlarının fiilen görev yapmakta oldukları kadro unvanları için ek gösterge öngörülmesi halinde bundan yararlanacakları, kadro unvanında herhangi bir değişiklik olmadığı sürece mezuniyet diplomasında yer alan unvan, başka bir anlatımla tahsil durumu
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
dikkate alınarak ek gösterge uygulamasından yararlanamayacakları sonucuna ulaşılmaktadır.” denilmek suretiyle karar verilmiştir.
22. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun ekli 1 sayılı Ek Gösterge Cetvelinin “II-Teknik
Hizmetler Sınıfı” bölümünün (a) ve (b) bentlerinde sayılan ek göstergelerin hak edilebilmesi için çeşitli fakültelerin mühendislik bölümlerinden mezun olunması ve yine belirtilen unvanlarda çalışılması gerektiği belirtilmiştir. Bu itibarla, başvuranın öğrenimi ve emekli olduğu tarihteki çalıştığı unvan birlikte değerlendirildiğinde, ekli 1 sayılı Ek Gösterge
Cetvelinin “II-Teknik Hizmetler Sınıfı” bölümünün (a) ve (b) bentlerinde sayılan herhangi bir kadroda görev yapmayan başvuranın +3600 göstergeden faydalanmasının mümkün bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
23. Öte yandan, … personelinin statülerinin 1211 sayılı … Kanununun 33 üncü maddesi çerçevesinde Banka Meclisince belirleneceği açıktır. Konuya ilişkin …ndan istenen bilgi ve belgelerden de görüleceği üzere Banka Meclisince 01/07/2013 tarihinde alınan karar neticesinde, banka personeliyle ilgili kariyer planlaması yapıldığı, hâlihazırda görevde olan bir kısım personelin mevcut kadrolarından mühendis kadrosuna atandığı görülmüştür. Başvuranın ise, Banka Meclisince 01/07/2013 tarihinde alınan karar öncesinde 03/11/2008 tarihli dilekçesi üzerine emekliye sevk edildiği tespit edilmiştir.
24. Bu minvalde, her ne kadar 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunun
Geçici 4 üncü maddesinde, ilgili kanunlarında barem, teşkilat, kadro ve sair kanunlar ile aynı rütbe, kadro ve sair kanunlarda yapılacak değişiklikler sonucunda aylık tutarlarında meydana gelecek yükselmelerin bu kapsamdaki emeklilerin aylıklarına da uygulanacağı düzenlenmiş ise de, başvuranın emekliliğe esas kadro unvanında herhangi bir değişikliğin bulunmadığı gibi söz konusu kadroya bağlı ek gösterge rakamında da herhangi bir değişikliğe gidilmediği, yine başvuranın, Banka Meclisi tarafından 01/07/2013 tarihinde alınan karar öncesinde emekliye ayrılmış olması ve emeklilik sonrasında farklı bir kadroya atanmasının ve emekli keseneğine esas aylık ek göstergelerinin yeniden belirlenmesine imkan bulunmaması nedeniyle +3600 ek göstergeden faydalanmasının mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.
25. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın +3600 ek gösterge rakamından faydalandırılması yönündeki talebinin ilgili idarelerce reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 26. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin
Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranılmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
27. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Ankara İdare Mahkemelerine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Bu kararın BAŞVURANA ve SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞINA tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.