|
ÖZET: Kamu Denetçiliği Kurumu, 18 Ekim 1982 tarihli T.C. Anayasası’nın 74. maddesi ve 14 Haziran 2012 tarihli 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu çerçevesinde, idarenin işleyişine dair şikayetleri inceleme yetkisine sahiptir. Kurum, insan haklarına dayalı adalet anlayışıyla, idarenin eylem ve işlemlerini hukuka uygunluk açısından değerlendirir. Ayrıca, 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun gibi düzenlemeler, belirli durumlarda tazminat ve aylık bağlanmasını düzenlemektedir.
Son yapılan değerlendirmelerde, bir başvurunun 2012 yılında gerçekleşen trafik kazası ile diz rahatsızlığı arasında illiyet bağı olduğu tıbbi raporlarla belirlenmiştir. Ancak, idarenin bu durumu göz önünde bulundurmadan başvuruyu reddetmesi hukuka aykırı bulunmuştur. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun yeniden dikkatlice değerlendirilmesini ve tüm tıbbi belgelerin dikkate alınmasını önermektedir. İyi yönetim ilkeleri açısından yapılan incelemede, idarenin bilgi ve belgeleri zamanında ve gerekçeli olarak sunduğu, ancak başvuru yollarının belirtilmediği tespit edilmiştir. Bu nedenle, idarenin karar süreçlerinde daha şeffaf ve hesap verebilir olması gerektiği vurgulanmaktadır. Kurum, ilgili kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde gerekli işlemlerin yapılmasını talep etmektedir. |
ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” , 4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında;
“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu’nun 56’ncı maddesi “ Muvazzaf, yedek ve gönüllü erlerin silah altında bulundukları esnada veya celp ve terhislerinde (Serbest sevkler dahil)
sevkleri sırasında, yedek subay ve yedek astsubay okulu öğrencilerinin gerek okulda, gerek okuldan evvelki hazırlık kıtasında vazife malulü olmaları halinde, kendilerine, öğrenim durumlarına göre, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncı maddesinde tespit edilen giriş derece ve kademe tutarlarının, daha önce Devlet Memuriyetinde bulunmuş olanlardan kazanılmış hak aylıkları veya emekli keseneğine esas aylıkları, sözü edilen giriş derece ve kademe tutarının üzerinde olanlara bu aylıkları emeklilik gösterge tablosunda karşılığı olan derece ve kademe tutarının,% 70’i üzerinden aylık bağlanır.”, 6. 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun’un 1’inci maddesi
“Bu kanunun amacı; barışta güven ve asayişi korumak, kaçakçılığı men, takip ve tahkikle , trafik ve yol güvenliğini veya tutuklu ve hükümlülerin sevk ve nakillerini sağlamakla görevli olanların ; Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Emniyet Teşkilatında bulunan patlayıcı maddelerin incelenmesi, muhafazası, nakli, imha edilmesi ve zararsız hâle getirilmesi işlemlerinde görevlendirilenlerin bu görevlerinden dolayı ya da görevleri sona ermiş olsa bile yaptıkları hizmet nedeniyle derhal veya bu yüzden maruz kaldıkları yaralanma veya hastalık sonucu ölmeleri veya engelli hâle gelmeleri halinde ödenecek nakdi tazminat ile birlikte bağlanacak aylığın ve bu yüzden yaralanmaları halinde ödenecek nakdi tazminatın esas ve yöntemlerinin düzenlenmesidir.”, 7. 1053 sayılı Vazife Malullüklerinin Nevileri İle Dereceleri Hakkında Nizamname’nin 296’ncı maddesi “– Kusurlu kaynama ve nedbeleşme neticesi bir diz ekleminin genu valgum veya genu varum ile birlikte elverişli (150 ila 180 derece arasında) veya elverişsiz vaziyette (45 ila 150 derece arasında) ancak harekete müsaade eden kısmiankilozu veya eklem sertliği.” hükümlerini ihtiva etmektedir.
IV. KAMU DENETÇİSİ CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
17. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, hükümle birlikte gerekçe kısmı mahkeme kararlarının esas unsuru olduğu, Ankara 6. İdare Mahkemesi’nin başvuran ile idare arasındaki uyuşmazlığa ilişkin verdiği kararda, başvuranın dizlerindeki rahatsızlıkla 2012 yılında geçirmiş olduğu trafik kazası arasında tıbbi değerlendirme ve raporlara dayanarak illiyet bağı olduğuna karar kanaat getirdiği, bu durumda mahkemenin kararının gereği gibi uygulanması hususunda yapılan başvuruyu 2012 yılında tutulan adli rapor formuna dayanarak illiyet bağı olmadığına kanaat getirerek reddetmesi işleminin, yanı sıra hem Kafkas Üniversitesi hem de Hacettepe Üniversitesi tarafından düzenlenen raporlarda kaza ile başvuranın rahatsızlığı arasında illiyet bağı olduğuna dair komisyon kararlarını neden dikkate alınmadığına dair bir açıklama bulunmamasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu; başvuranın 1053 sayılı
Nizamname’nin 3’üncü derecede bulunan 86’ncı maddeye göre vazife malulü değerlendirilmesi talebinin idarece dikkatli ve özenli bir şekilde, tüm tıbbi dokümanlar etrafında değerlendirilmesi yönünde tavsiye kararı verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkelerine Uygunluk Yönünden Değerlendirme 18. İyi yönetim ilkelerine Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzca istenen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak gönderildiği, bu yönüyle “kanunlara uygunluk ve hesap verebilirlik” ilkelerine uygun davranıldığı; diğer taraftan idarece başvurana verilen cevabi yazıda ilgili işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı anlaşılmış olup idarenin söz konusu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA HÜRRİYETİNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden artakalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Başvurunun KABULÜNE, Başvuranın 1053 sayılı Nizmaname’nin 3’üncü derecede bulunan 86’ncı maddeye göre vazife malulü değerlendirilmesi talebinin, 2012 yılında geçirdiği trafik kazası ile maluliyetine sebebiyet veren rahatsızlığı arasında mahkeme kararı ile illiyet bağı kurulduğu göz önüne alınarak, idarece dikkatli ve özenli bir şekilde, tüm tıbbi dokümanlar etrafında yeniden değerlendirilmesi hususunda SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, bu karar üzerine tesis edilecek
işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğunun idareye hatırlatılmasına, Kararın BAŞVURANA ve SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi