Sayıştay, KİK, Yargıtay ve Danıştay Kararları, Bakanlık Görüşleri

ÖZET: Başvuru, %70 engelli olan bir çocuğun annesi tarafından, 2022 sayılı Kanun kapsamında Engelli Yakını Aylığı talebiyle Antakya Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı’na yapılan başvuruların reddedilmesi üzerine yapılmıştır. Başvuran, defalarca yaptığı başvuruların usulsüz bir şekilde geri çevrildiğini öne sürerek, bu aylığın bağlanması için gerekli işlemlerin yapılmasını talep etmiştir.

Antakya Kaymakamlığı, başvurunun ardından yapılan incelemelerde, başvuranın daha önceki başvurularında toplamda 12.406,51 TL yardım alındığını ve hane gelirinin, başvuruda belirtilen miktarın üzerinde olduğunu tespit etmiştir. Aile, 1982 doğumlu bir anne ve 1980 doğumlu bir baba ile dört çocuk sahibi olup, yapılan sosyal incelemelerde hane koşullarının normal olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, başvurana evde bakım aylığı bağlandığı ve diğer sosyal yardımların da sağlandığı göz önünde bulundurularak, Engelli Yakını Aylığı talebi oy birliğiyle reddedilmiştir.

Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iddialarını, ilgili mevzuat ve yapılan incelemeler ışığında değerlendirerek, başvurunun reddedilmesinin hukuka uygun olduğunu belirtmiştir. Başvuranın, idarenin kararına karşı yargı yoluna başvurma hakkı bulunmaktadır.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/13418-S.21.21563

BAŞVURU NO : 2021/7383

KARAR TARİHİ : 20/09/2021

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : ANTAKYA SOSYAL YARDIMLAŞMA VE DAYANIŞMA VAKFI

BAŞKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : 2022 sayılı Kanun kapsamında “Engelli Yakını Aylığı” talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 07/04/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1.Kurumumuza gönderilmiş olan şikâyet başvurusunda; adı geçen, % 70 oranında engelli olan kızı

2022 sayılı Kanun kapsamında Engelli Yakını Aylığı bağlanması için Antakya Sosyal

Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfına defalarca başvurduğunu, ancak bahse konu başvurularının usulsüz bir şekilde reddedildiğini iddia etmiş olup, bahse konu aylığın bağlanması için gereğinin yapılmasını talep etmiştir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2.Başvurucu tarafından bahse konu talep hakkında, ilk olarak 28.01.2020 tarihinde Kamu Denetçiliği

Kurumuna başvurulduğu, başvuru hakkında Antakya Kaymakamlığına 04.02.2021 tarihli ve 2021/2018S. sayılı “Gönderme Kararı” verildiği, Karara istinaden Antakya Sosyal Yardımlaşma ve

Dayanışma Vakfının 17.02.2021 tarihli ve sayılı cevabi yazısına göre bahse konu talebin 16.02.2021 tarihli ve sayılı Vakıf Mütevvelli Heyeti toplantısında oy birliğiyle reddedildiği belirtilmiştir.

3. Akabinde adı geçen tarafından 07-16.04.2021 tarihlerinde aynı şikâyet konusu ile tekrar Kamu

Denetçiliği Kurumuna başvurulması üzerine Antakya Kaymakamlığı ile yeniden iletişime geçilmiş olup, konuyla ilgili gerekli tüm bilgi ve belgelerin gönderilmesi talep edilmiştir.

4. Kurumumuzun talebine istinaden başvuruya konu iddialar hakkında Antakya Sosyal Yardımlaşma ve

Dayanışma Vakfının sayılı cevabi yazısında özetle;

4.1. 2022 sayılı Kanun kapsamındaki aylık başvurularının değerlendirilmesinde; 65 Yaşını Doldurmuş

Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun hükümlerinin,

2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması

Hakkında Yönetmelik hükümlerinin ve söz konusu hükümlerin uygulanmasına yönelik Aile ve Sosyal

Hizmetler Bakanlığı Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğü tarafından 27.08.2018 tarihinde yayımlanan

“2022 Sayılı Kanun Kapsamındaki Aylıklar Hakkında Klavuz” maddelerinin göz önünde bulundurulduğu, 4.2. Bütünleşik Sosyal Yardım Bilgi sistemi üzerinden yapılan sorgulamalar neticesinde; şikayetçi

’e, 2022 sayılı Kanun kapsamında 07.12.2017-07.08.2019 tarihleri arasında toplam 9.520,41 TL.

Engelli Yakını Aylığı ödemesi, 3294 sayılı Kanun kapsamında 26.01.2017-26.11.2018 tarihleri arasında toplam 2.645,00 TL. Şartlı Sağlık ve Şartlı Eğitim Yardımı ödemesi, 03.04.2019-01.07.2019 tarihleri arasında 241,10 TL. Elektrik Tüketim Desteği ödemesi ve 07.10.2016 tarihinde 400,00 TL. Aile

Yardımı ödemesi yapıldığının tespit edildiği, bu haliyle adı geçene toplam olarak 12.406,51 TL düzenli merkezi yardım ödemesi ile 400,00 TL vakıf yardım ödemesinin yapılmış olduğu, 4.3. Bununla birlikte; 01.12.2020 tarihinde bahse konu şahsın ve ailesinin ikamet ettiği adrese yapılan hane ziyareti ile merkezi sorgulamalar sonucunda; 1982 doğumlu ’ün dört çocuk annesi olduğu, engelli çocuğu ün Antakya Ekinci Özel Eğitim Meslek Okulunda öğrenim gördüğü, 1980 doğumlu eşi pazarlarda yevmiye ile çalıştığı ve aylık ortalama gelirini 1.600 TL. olarak beyan ettiği, ailenin TOKİ evlerinde aylık 1.000 TL kira bedeli ile oturduğu, hane koşullarının normal olduğu, inceleme görevlilerince yapılan piyasa araştırmasında ise ilçede pazarcılık yapan kişilerin ortalama aylık 3.000-3.500 TL arasında gelir elde ettiğinin öğrenildiği, ayrıca üzerine kayıtlı Hasanlı Mahallesinde 1/5 hisse oranı ile 80 m2 arsa ve Amik

Ovasında 1/6 hisse oranı ile 2515.54 m2 tarla kaydının bulunduğu ve ailenin bahse konu taşınmazları yakın zamanda elden çıkardığının tespit edildiği, 4.4. Ayrıca, Bütünleşik Sosyal Yardım Bilgi sistemi üzerinden yapılan son merkezi sorgulamalarda ise; şikayetçi engelli kızı adına 01.02.2021 başlangıç tarihi ile 1.669,64

TL. Evde Bakım Aylığı bağlandığı, engelli kızına Ekinci Özel Eğitim Mesleki Eğitim Merkezi tarafından Mayıs 2021 döneminde brüt 894,45 TL. SSK primi yatırıldığı, Günyazı Ortaokulunda öğrenim gören oğlu ise Milli Eğitim Bakanlığından ayda 357,79 TL burs verildiğinin tespit edildiği, 4.5. ün engelli kızı adına Engelli Yakını Aylığı talebinin 17.02.2017 –

20.08.2019 – 01.10.2019 – 18.02.2020 – 10.03.2020 – 02.12.2020 ve son olarak 16.02.2021 tarihli Vakıf

Mütevelli Heyet toplantılarında görüşüldüğü, ailenin yakın zamanda üzerinden çıkarmış olduğu gayrimenkulleri nakdi olarak değerlendirmiş olabileceği, yapılan piyasa araştırmasına göre pazarcılık işi yapan için beyan edilen aylık ortalama gelir ile ilçe koşullarında aynı işi yapanların elde ettiği aylık ortalama gelir arasında tutarsızlık tespit edildiğinden ailenin bilinçli olarak gelirini düşük beyan etmiş olduğu, ayrıca merkezi sorgulamalar sonucunda engelli kızı adına bağlanan aylık 1.669,64 TL tutarındaki evde bakım yardımı ile oğlu adına bağlanan aylık 357,79 TL tutarındaki bursun ailenin ekonomik durumunun iyileşmesini sağladığı, alınan evde bakım aylığının engelli ihtiyaçları için kullanılabileceği, eşi ise yaşı gereği çalışma potansiyelinin yüksek olması nedeniyle nafaka yeterliliğine haiz olduğu kanaatine varılarak adı geçenin “Engelli Yakını Aylığı” talebinin oy birliği ile reddedildiği,

Açıklamalarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

5.18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılıTürkiye Cumhuriyeti Anayasasının; 5.1. “Devletin temel amaç ve görevleri”başlıklı 5 inci maddesinde; “Devletin temel amaç ve görevleri, Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır.”, 5.2. “Kanun önünde eşitlik”başlıklı 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasında; “Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket zorundadırlar.”, 5.3. “Kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı”başlıklı 17 nci maddesinin birinci fıkrasında; “Herkes, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir.”, 5.4. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 6. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun; 6.1.“Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Kanunun amacı; kamu hizmetlerinin işleyişinde bağımsız ve etkin bir şikâyet mekanizması oluşturmak suretiyle, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve önerilerde bulunmak üzere Kamu Denetçiliği Kurumunu oluşturmaktır.”, 6.2.“Kurumun görevi” başlıklı5incimaddesininbirincifıkrasında;“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 7. 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık

Bağlanması Hakkında Kanunun; 7.1. 1 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; “Sosyal güvenlik kuruluşlarının herhangi birisinden her ne nam altında olursa olsun bir gelir veya aylık hakkından yararlananlar ile uzun vadeli sigorta kolları açısından zorunlu olarak sigortalı olunması gereken bir işte çalışanlar, nafaka bağlanmış veya nafaka bağlanması mümkün olanlar veya 24/5/1983 tarihli ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu hükümlerine göre harçlık ödenenler hariç olmak kaydıyla, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları tarafından muhtaç olduğuna karar verilen 65 yaşını doldurmuş Türk vatandaşlarına, muhtaçlık hâli devam ettiği müddetçe (4.387) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımından bulunacak tutarda aylık bağlanır.

Birinci fıkra kapsamına girenlerden, her ne nam altında olursa olsun kendisine ve eşine ait her türlü gelirler toplamı esas alınmak suretiyle, kişi başına düşen ortalama aylık gelir tutarı asgari ücretin aylık

net tutarının 1/3’ünden fazla olanlar ile aynı tutardan fazla gelir sağlaması mümkün olan kimseler muhtaç kabul edilemez ve kendilerine aylık bağlanamaz.”, 7.2. 2ncimaddesininbirinci fıkrasının (b) bendi ile üçüncü fıkrasında;“İlgili mevzuatı çerçevesinde alınacak sağlık kurulu raporu ile engelli olduklarını kanıtlayan, 18 yaşını dolduran ve talebine rağmen

Türkiye İş Kurumu tarafından işe yerleştirilememiş olan Türk vatandaşlarından; sosyal güvenlik kuruluşlarının herhangi birinden her ne nam altında olursa olsun bir gelir veya aylık hakkından yararlananlar ile uzun vadeli sigorta kolları açısından zorunlu olarak sigortalı olunması gereken bir işte çalışanlar veya nafaka bağlanmış ya da nafaka bağlanması mümkün olanlar hariç olmak üzere, Sosyal

Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları tarafından muhtaç olduğuna karar verilenlere muhtaçlık hâli devam ettiği müddetçe (3.240) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımından bulunacak tutarda, aylık bağlanır.

Birinci fıkranın (a) ve (b) bentleri kapsamına giren engellilerden veya ikinci fıkra gereğince aylık bağlanacak engelli yakınlarından, her ne nam altında olursa olsun her türlü gelirler toplamı esas alınmak suretiyle, hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelir tutarı, 16 yaşından büyükler için belirlenmiş olan asgari ücretin aylık net tutarının 1/3’ünden fazla olanlar ile aynı tutardan fazla gelir sağlaması mümkün olan kimseler muhtaç kabul edilemez ve kendilerine aylık bağlanamaz. Ayrıca, 2828 sayılı Kanun hükümlerine göre harçlık ödenenler de muhtaç olarak kabul edilemez ve kendilerine bu

Kanun hükümlerine göre aylık bağlanamaz.”, 8. 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşları İle Engelli ve Muhtaç

Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Yönetmeliğin; 8.1. “Değerlendirme” başlıklı 7 inci maddesinin ikinci, sekizinci ve onuncu fıkralarında; “…sistem üzerinden yapılan sorgulamalar ve sosyal incelemeden elde edilen verilere göre;…Nafaka bağlanmış veya bağlanması mümkün olanlar,…Herhangi bir şekilde kişi başına düşen gelir tutarı,asgari ücretin aylık net tutarının 1/3’üneeşit veya üzerinde olanlar ile aynı tutara eşit veya üzerinde gelir sağlaması mümkün olanlar,…aylığa hak kazanamaz…;Engelli aylıklarında, aylığa hak kazanma durumları uygun olanların muhtaçlığı; gelir, servet ve harcamalar esas alınarak aşağıdaki şekilde belirlenir…;Değerlendirmeler sonucu (…) kişi başına düşen geliri muhtaçlık sınırının altında olanlara aylık bağlanır.”, 8.2. “Karar sonrası işlemler” başlıklı 10 uncu maddesinin ikinci fıkrasında; “Her yıl yapılacak olan sosyal inceleme ve merkezi veri tabanlarından elde edilen bilgiler doğrultusunda durumu değiştiği tespit edilenlerin muhtaçlığı Mütevelli Heyetince tekrar değerlendirilir. Değerlendirme sonucu durumları bu

Yönetmelik hükümlerine uygun olmadığı tespit edilenlerin aylıkları kesilir”, 8.3. “Aylıkların durdurulması ve kesilmesi” başlıklı 11 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “ Yaşlı aylığı ve engelli aylıkları, aşağıda belirtilen hallerde kesilir… ğ) 7 nci maddenin ikinci fıkrasının (a), (e), (f) ve (g) bentlerinde belirtilen sebeplerle veya nafaka almakta olması ya da kişi başına düşen gelirin muhtaçlık sınırına eşit veya üzerinde olması sebebiyle aylık bağlanması koşullarının kaybedilmesi. h)

Nafaka alabilecek olması ya da muhtaçlık sınırına eşit veya üzerinde kişi başına düşen gelir elde edebilecek olması ya da başka sebeplerle muhtaçlık halinin ortadan kalktığının tespit edilmesi.”, 8.4. “Muhtaçlık ve bakım ilişkisinin kontrolü” başlıklı 17 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “İnceleme neticesinde muhtaç olmadıkları anlaşılanlara aylık bağlanmaz ve varsa bağlanmış aylık ödemesi durdurulur…”, Hükümlerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ

9. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Bahse konu şikâyet başvurusunda özetle; başvurucu, % 70 oranında engelli olan kızı e, 2022 sayılı Kanun kapsamında Engelli Yakını Aylığı bağlanmasıiçin Antakya Sosyal

11. Bilindiği üzere; Anayasa’nın 2. maddesinde yer alan hukuk devletinin temel ilkelerinden biri de

“belirlilik”tir.Anayasa Mahkemesinin 17/04/2008 tarih ve 2005/5 Esas, 2008/93 Karar sayılı ilamında da açıkça vurgulanan belirlilik ilkesine göre,yasal düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olması, ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesi gereklidir. Belirlilik ilkesi, hukuksal güvenlikle bağlantılı olup, bireyler belirli bir kesinlik içinde, hangi somut eylem ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını, bunların idareye hangi şekilde müdahale yetkisi verdiğini bilmelidir. Ancak bu durumda kişiler kendisine düşen yükümlülükleri öngörebilir ve davranışlarını ayarlayabilir. Hukuk güvenliği, normların öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılmaktadır.

12. Özellikle son yıllarda çeşitli toplum kesimleri gibi “engellilere” yönelik uluslararası metinler de artmakta olup, bunların bir bölümü ilke kararı, tavsiye kararı ve bildirge gibi yol gösterici ve tavsiye niteliğindeki metinler, bir bölümü ise altında imzası bulunan ülkeleri bağlayıcı ve o ülkelerin uymak zorunda oldukları hukuk normları şeklinde yapılan düzenlemelerdir.Bu kapsamda T.C. Anayasasının 5,

10 ve 61. maddeleri ile 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu, 5378 sayılı Engelliler Hakkında

Kanun,2022 sayılı Kanun, 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu ve bu kanunların uygulanmasına dair yönetmeliklerde yer alan pek çok maddede “engelli hakları” güvence altına alınacak şekilde düzenlemeler yapılmıştır.

13. 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması

Hakkında Kanunun 2 nci maddesinde kimlerin “muhtaç” olarak kabul edilip engelli aylığı bağlanabileceği ile aynı Kanuna dayanılarak çıkarılan 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz

Türk Vatandaşları ile Engelli ve Muhtaç Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Yönetmeliğin

7 inci maddesinde engelli aylıklarında, aylığa hak kazanma durumları uygun olanların muhtaçlığının;

gelir, servet ve harcamalar esas alınarak nasıl belirleneceği, değerlendirme sonucunda kişi başına düşen hane geliri muhtaçlık sınırının altında olanlara ise ne şekilde aylık bağlanacağı ayrıntılı şekilde hüküm altına alınmıştır.

14.Somut başvuru ile ilgili olarak yapılan ön inceleme neticesinde; adı geçenin bahse konu talebi hakkında ilk olarak 28.01.2020 tarihinde Kurumumuza başvurduğu, başvurusu hakkında 04.02.2021 tarihinde “Gönderme Kararı” verildiği, Karara istinaden Antakya Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma

Vakfının 17.02.2021 tarihli cevabi yazısında, bahse konu talebin 16.02.2021 tarihli Vakıf Mütevvelli

Heyeti toplantısında oy birliğiyle reddedildiğinin belirtildiği, akabinde adı geçenin 07-16.04.2021 tarihlerinde aynı şikâyet konusu ile tekrar Kurumumuza başvurduğu anlaşılmış olup, Antakya

Kaymakamlığı ile yeniden iletişime geçilerek konuyla ilgili gerekli tüm bilgi ve belgelerin gönderilmesi talep edilmiştir.

15. Kurumumuzun talebine istinaden başvuruya konu iddialar hakkında Antakya Sosyal Yardımlaşma ve

Dayanışma Vakfının sayılı cevabi yazısında özetle; 15.1. Bütünleşik Sosyal Yardım Bilgi sistemi üzerinden yapılan sorgulamalar neticesinde; şikayetçi

, 2022 sayılı Kanun kapsamında 07.12.2017-07.08.2019 tarihleri arasında toplam 9.520,41 TL. Engelli Yakını Aylığı ödemesi, 3294 sayılı Kanun kapsamında 26.01.2017-26.11.2018 tarihleri arasında toplam 2.645,00 TL. Şartlı Sağlık ve Şartlı Eğitim Yardımı ödemesi, 03.04.2019-

01.07.2019 tarihleri arasında 241,10 TL. Elektrik Tüketim Desteği ödemesi, ve 07.10.2016 tarihinde

400,00 TL Aile Yardımı ödemesi yapıldığının tespit edildiği, bu haliyle adı geçene toplam olarak 12.406,51 TL düzenli merkezi yardım ödemesi ile 400,00 TL. vakıf yardım ödemesinin yapılmış olduğu, 15.2. Bununla birlikte; 01.12.2020 tarihinde bahse konu şahsın ve ailesinin ikamet ettiği adrese yapılan hane ziyareti ile merkezi sorgulamalar sonucunda; 1982 doğumlu ’ün dört çocuk annesi olduğu, engelli çocuğu ün Antakya Ekinci Özel Eğitim Meslek Okulunda öğrenim gördüğü, 1980 doğumlu eşi ’ün pazarlarda yevmiye ile çalıştığı ve aylık ortalama gelirini 1.600 TL. olarak beyan ettiği, ailenin TOKİ evlerinde aylık 1.000 TL kira bedeli ile oturduğu, hane koşullarının normal olduğu, inceleme görevlilerince yapılan piyasa araştırmasında ise ilçede pazarcılık yapan kişilerin ortalama aylık 3.000-3.500 TL arasında gelir elde ettiğinin öğrenildiği, ayrıca üzerine kayıtlı Hasanlı Mahallesinde 1/5 hisse oranı ile 80 m2 arsa ve Amik

Ovasında 1/6 hisse oranı ile 2515.54 m2 tarla kaydının bulunduğu ve ailenin bahse konu taşınmazları yakın zamanda elden çıkardığının tespit edildiği, 15.3. Ayrıca, Bütünleşik Sosyal Yardım Bilgi sistemi üzerinden yapılan son merkezi sorgulamalarda ise; şikayetçi engelli kızı adına 01.02.2021 başlangıç tarihi ile 1.669,64 TL

Evde Bakım Aylığı bağlandığı, engelli kızına Ekinci Özel Eğitim Mesleki Eğitim Merkezi tarafından

Mayıs 2021 döneminde brüt 894,45 TL. SSK primi yatırıldığı, Günyazı Ortaokulunda öğrenim gören oğlu ise Milli Eğitim Bakanlığından ayda 357,79 TL burs verildiğinin tespit edildiği, 15.4. engelli kızı adına Engelli Yakını Aylığı talebinin Vakıf

Mütevelli Heyet toplantılarında görüşüldüğü, yapılan görüşmelerde ailenin yakın zamanda üzerinden çıkarmış olduğu gayrimenkulleri nakdi olarak değerlendirmiş olabileceği, yapılan piyasa araştırmasına göre pazarcılık işi yapan için beyan edilen aylık ortalama gelir ile ilçe koşullarında aynı işi yapanların elde ettiği aylık ortalama gelir arasında tutarsızlık tespit edildiğinden ailenin bilinçli olarak gelirini düşük beyan etmiş olduğu, ayrıca merkezi sorgulamalar sonucunda engelli kızı adına bağlanan aylık 1.669,64 TL tutarındaki evde bakım yardımı ile oğlu adına bağlanan aylık 357,79 TL tutarındaki bursun ailenin ekonomik durumunun iyileşmesine fayda sağladığı, alınan evde bakım aylığının engelli ihtiyaçları için kullanılabileceği, eşi ise nafaka yeterliliğine haiz olduğu kanaatine varılarak adı geçenin “Engelli Yakını

Aylığı” talebinin oy birliği ile reddedildiği, Belirtilmiştir.

16. Bu itibarla,ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda müteaddit defalar yapılan hane ziyaretleri ve piyasa araştırmaları sonrasında düzenlenen İnceleme Formları ve Raporları birlikte değerlendirildiğinde; her ne kadar başvurucu , engelli kızı bakımı için yaptığı “Engelli

Yakını Aylığı” başvurularının usulsüz bir şekilde reddedildiğini iddia etmiş ise de başvurucuya engelli kızı bakımı için 07.12.2017-07.08.2019 tarihleri arasında toplam 9.520,41 TL.

tutarında Engelli Yakını Aylığı ödemesi yapıldığı, 01.02.2021 tarihinden başlamak üzere de 1.669,64 TL.

tutarında Evde Bakım Aylığı bağlandığı, ayrıca engelli kızına Ekinci Özel Eğitim Mesleki Eğitim

Merkezi tarafından Mayıs 2021 döneminde ödenen brüt 894,45 TL. SSK primi ile Günyazı Ortaokulunda öğrenim gören oğlu adına Milli Eğitim Bakanlığı tarafından bağlanan aylık 357,79 TL.

tutarındaki bursun ailesinin ekonomik durumunun iyileşmesine katkı sağlayacağı, bununla birlikte başvurucunun eşi adına kayıtlı garimenkulleri yakın zamanda üzerinden çıkarmış olması, yine eşi tarafından beyan edilen aylık ortalama gelir ile ilçe koşullarında aynı işi yapanların elde ettiği aylık ortalama gelirler arasında tespit edilen tutarsızlık sebebiyle engelli ile aynı hanede fiilen ikamet eden kişilerin beyan ettikleri aylık toplam gelirlerinin gerçeği yansıtmadığı, gerçek toplam gelirin beyan edilen gelirlerden daha fazla olduğu kanaatine varıldığı, aynı zamanda başvurucunun eşi yaşı ve mevcut işi gereği çalışma potansiyelinin yüksek olması nedeniyle nafaka yeterliliğine haiz olduğu da nazara alındığında, ilgili idarenin başvurucunun engelli yakını aylığı talebini reddetmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı anlaşılmış olup, daha önce benzer taleplerle ilgili olarak da Kurumumuza yapılan şikayet başvurularında verilmiş emsal kararlar(09.07.2020 tarihli ve 2020/3687 başvuru nolu Ret Kararı, 24.11.2020 tarihli ve 2020/67206 sayılı Ret Kararı, 04.01.2021 tarihli ve 2020/91021 başvuru nolu Ret Kararı, 13.04.2021 tarihli ve 2020/101496 başvuru nolu Ret Kararı,vb.) bulunmaktadır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, idareden istenilen bilgi ve belgelerin gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde kanunlara uygunluk, makul sürede karar verme ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesiilkelerine uygun davrandığı görülmüştür.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Hatay İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın, BAŞVURANA ve ANTAKYA KAYMAKAMLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi