|
ÖZET: Başvuran, tarım Bağ-Kur tevkifatının 30/08/1997 tarihinde yapıldığını, ancak 01/07/1997-05/09/1997 tarihleri arasında 506 sayılı kanuna tabi çalışmaları bulunduğu için sigortalılığının 01/08/1998 tarihinde başlatıldığını belirterek, tarım Bağ-Kur sigortalılık başlangıç tarihinin 01/09/1997 olarak düzeltilmesini talep etmiştir. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ise, başvuranın sunduğu belgeler doğrultusunda, tescil tarihinin 01/08/1998 olarak belirlendiğini ve talebin reddedildiğini ifade etmiştir.
SGK’nın açıklamalarına göre, başvuranın 30/08/1997 tarihli kesintilerine istinaden tescilinin 01/09/1997 olarak açılabileceği, ancak 506 sayılı kanuna tabi çalışmaları nedeniyle bu tarihin 01/08/1998 olarak belirlendiği belirtilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın mağduriyetini gidermek amacıyla bu durumu değerlendirmiş ve başvurunun kabul edilmesi yönünde tavsiyede bulunmuştur. Sonuç olarak, başvuranın sigortalılık talebinin, 506 sayılı kanuna tabi çalışmalarının sona erdiği 05/09/1997 tarihinden sonra yeniden değerlendirilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Sosyal Güvenlik Kurumu’na, bu kararın uygulanması için 30 gün içinde işlem tesis etmesi gerektiği bildirilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/536-S.22.828
BAŞVURU NO : 2021/12677
KARAR TARİHİ : 12/01/2022
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, Bağ-Kur tevkifatlarına istinaden sigortalılık süresinin düzeltilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 24/07/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza tarafından yapılan başvuruda, başvuran özetle; tarım Bağ-Kur tevkifatının 30/08/1997 tarihinde yapıldığını ancak 01/07/1997- 05/09/1997 tarihleri arasında 506 sayılı kanuna tabi çalışmaları bulunması nedeniyle sigortalılığının 01/08/1998 tarihinde başlatıldığını, bu durumun mağduriyetine neden olduğunu beyan ederek tarım Bağ-Kur sigortalılık başlangıç tarihinin 01/09/1997 olarak belirlenerek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğünden alınan 10/12/2021 tarihli ve – – sayılı yazıda ilgili mevzuat hükümlerine de yer vermek suretiyle özetle; 2.1. Başvuranın 13/07/2018 tarih sayılı talebine ve sunduğu tevkifat kesintileri makbuzuna istinaden, kesinti miktarları hesabına yüklendikten sonra, tescili 01/09/1997 açılacak iken (30/08/1997 tarihli kesintilerine istinaden) başvuranın 01/07/1997-05/09/1997 tarihleri arasında 506 sayılı kanuna tabi çalışmaları bulunması nedeniyle bir sonraki tevkifat kesintisi olan 30/07/1998 tarihli kesintiye istinaden tescilinin 01/08/1998 tarihi olarak yapıldığını, 2.2. 22/5/2007 tarihli ve 26529 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2926 Sayılı Tarımda Kendi Adına ve
Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu Uygulama Tebliğinde değişiklik yapılmasına dair 7 Seri
Numaralı Tebliğe göre “mülga 2926 sayılı Kanunun 2 nci maddesine göre sigortalı sayıldıkları halde
Kuruma kayıt ve tescilleri yapılmamış ve bu Tebliğ uyarınca sattıkları ürün bedellerinden 1/4/1994
tarihinden itibaren prim tevkifatı yapılan çiftçilerin, tevkifatın yapıldığını gösteren belgeleri de eklemek suretiyle Kuruma yazılı talepte bulunmaları halinde, tevkifat tutarının Kurum hesaplarına intikal etmesi şartıyla, tevkifat yapılan tarihi takip eden aybaşından itibaren sigortalılıkları başlatılır. Sigortalılıkları bu şekilde başlatılan çiftçilerin tarımsal faaliyetlerini devam ettirmeleri koşuluyla, sigortalılıkları devam ettirilir. Tarımsal faaliyetin tespitinde ziraat odası kayıtları esas alınır. Ziraat odası kaydı olmaması halinde, tevkifata esas ürüne ilişkin kamu kurum ve kuruluşlarının, meslek kuruluşlarının, kooperatif veya birliklerin, kayıtları esas alınır. Sigortalının Kurumca re’sen tescili yapılmış ise; sigortalılık, tevkifatın yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren başlatılır” hükmü gereği başvuranın talebinin yerine getirilemediği, 01/09/1997-31/07/1998 tarihleri arasında başvurana 2926 sayılı kanuna tabi hizmet verilmesinin mümkün olmadığı, İfade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 8/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesi; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler… ”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” , 5. Mülga 17/10/1983 tarihli ve 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal
Sigortalar Kanununun; 5.1. “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesi; “Kanunla veya kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan sosyal güvenlik kuruluşları kapsamı dışında kalan ve herhangi bir işverene hizmet akdi ile bağlı olmaksızın
3 üncü maddenin (b) bendinde tanımlanan tarımsal faaliyetlerde bulunanlar, bu Kanuna göre sigortalı
sayılırlar…”, 5.2. “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi; “Tarımsal Faaliyette
Bulunanlar: Kendi mülkünde, ortaklık veya kiralamak suretiyle başkalarının mülkünde, kamuya mahsus mahallerde ekim dikim, bakım, üretim, yetiştirme ve ıslah yollarıyla veya doğrudan doğruya tabiattan istifade etmek suretiyle bitki, orman, hayvan ve su ürünlerinin üretimini, avlanmasını, avcılar ve yetiştiriciler tarafından muhafazasını, taşınmasını sağlayanları veya bu ürünlerden sair bir şekilde faydalanmak suretiyle kendi adına ve hesabına faaliyette bulunanları,”, 5.3. “Sigortalılığın başlangıcı ve zorunlu oluşu” başlıklı 5’inci maddesi; “2 nci madde kapsamına girenler, on sekiz yaşını doldurdukları tarihi takip eden yılbaşından itibaren sigortalı sayılırlar. Ancak, 7 nci maddede belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülükleri kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlar. Bu suretle sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçilemez ve kaçınılamaz. Sigortalıların tescili ile ilgili işlemler, başvurma ve uymak zorunda oldukları usul ve esaslar yönetmelikle tespit edilir.”,
5.4. “Resen tescil” başlıklı 9’uncu maddesi; “Bu Kanuna göre sigortalı sayılanlardan sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren üç ay içinde Kuruma kayıt ve tescillerini yaptırmayanların tescil işlemleri, Kurumca resen yapılır.”, 5.5. “Tescilde esas alınacak kayıtlar” başlıklı 10’uncu maddesi; “Sigortalıların kayıt ve tescil işlemlerinde valilik, kaymakamlık, özel idare, belediye muhtarlık ve nüfus idareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, 21/10/1935 tarih ve 2834 sayılı Kanuna göre kurulan tarım satış kooperatifleri ve birliklerinin, 18/4/1972 tarih ve 1581 sayılı Kanuna göre kurulan tarım kredi kooperatifleri ve birliklerinin, 24/4/1969 tarih ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa göre kurulan Pancar Ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği (Pankobirlik), Türkiye Şeker Fabrikaları
Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtları esas alınır. Belirtilen bu merci, kurum, kuruluş, kooperatifler ve birlikleri ile şirket ve bankalar, Kurumun isteği üzerine her türlü bilgiyi ve belgeyi vermekle yükümlüdürler.”, 5.6. “Primlerin ödenmesi başlıklı 36’ncı maddesi; “Sigortalı, 31 inci maddede belirtilen prim borcunu ait olduğu yıl içinde Bakanlar Kurulunca tespit edilen dönemlerde ödemek zorundadır Kurumun prim alacakları; Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkif suretiyle de tahsil edilebilir.
Primler, süresi içinde ve tam olarak ödenmezse; ödenmeyen kısmı ödemenin yapıldığı tarihteki 33 üncü maddede belirtilen basamak göstergesinin yürürlükteki katsayı ile çarpımı sonunda elde edilen tutarın 31 inci maddede yer alan prim oranına göre hesaplanarak tahsil edilir.”, 6. Bakanlar Kurulu’nun 03/04/1993 tarihli ve 93/4384 sayılı Kararı; “2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanununa tabi sigortalıların ödeyecekleri primlerin Ürün bedellerinden tevkif suretiyle tahsil edilmesine ilişkin ekli Karar’ın yürürlüğe konulması; Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığının 19/3/1993 tarihli ve 209 sayılı yazısı üzerine, adı geçen Kanunun 36 ncı maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 3/4/1993 tarihinde kararlaştırılmıştır.
Madde 1: Kamu idare ve müesseseler, iktisadi kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadi işletmeleri, zirai kazançlarını bilanço veya zirai işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler ve gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, çiftçilerden satın aldıkları ürün bedellerinden, bunların Bağ-Kur prim borçlarına mahsuben % 3 oranında tevkifat yaparak düzenledikleri belgelerde göstermek ve tevkif ettikleri tutarları ertesi ayın 20 nci günü akşamına kadar Bağ-Kur hesaplarına intikal ettirmek zorundadırlar.
Madde 2. 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu kapsamına girmeyen çiftçilerin ürün bedellerinden tevkif suretiyle tahsil edilen tutarlar ile mezkur Kanun kapsamına girmekle beraber, ödemeleri gereken prim tutarlarından daha fazla primi tevkif suretiyle ödeyen sigortalıların fazladan Ödedikleri tutarlar, adı geçen Kanunun 38 inci maddesi uyarınca kendilerine iade olunur.
Madde 3: Bağ-Kur‘un prim alacaklarının ürün bedellerinden tevkif sureliyle tahsili ve yersiz olarak alınan tutarların ilgililere iadesine ilişkin usul ve esaslar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca belirlenir”, 7. 10.01/04/1994 tarih ve 21886 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 4 seri no’lu
2926 Sayılı Tanında Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu Uygulama
Tebliği’nin;
7.1. “Prim Tevkifatı Nedeniyle Tescil ve Sigortalılığın Başlangıcı” başlıklı (I) bendi; “2926 Sayılı
Kanunun 2 nci maddesine göre sigortalı sayıldıkları halde, Kanunun 7 nci maddesinde öngörülen üç aylık süre içinde Kuruma kayıt ve tescilini yaptırmayan sigortalıların tescil işlemleri, Kanunun 9 uncu maddesine göre Kurumca re’sen yapılmakta ve sigortalıların hak ve yükümlülükleri de kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlamaktadır.” düzenlemesini içermekte olup söz konusu hüküm 21/03/2002 tarihinde yürürlükten kalkmış ve bu tarihten sonra geriye doğru tevkifata istinaden tescil imkânı kalmamıştır. Ancak, söz konusu mülga bent 22/05/2007 tarihinde yeniden düzenlenerek 4 seri no’lu uygulama tebliğine eklenmiştir. 22/05/2007 tarih ve 26529 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yayım tarihi itibariyle yürürlüğe giren değişiklik; “2926 sayılı Kanunun 2 nci maddesine göre sigortalı sayıldıkları halde, Kanunun 7 nci maddesinde öngörülen üç aylık süre içinde Kuruma kayıt ve tescilini yaptırmayan sigortalıların tescil işlemleri, Kanunun 9 uncu maddesine göre Kurumca re’sen yapılmakta ve sigortalıların hak ve yükümlülükleri de kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlamaktadır.
Ancak, Kanunun 2 nci maddesine göre sigortalı sayıldıkları halde Kuruma kayıt ve tescilleri yapılmamış ve bu Tebliğ uyarınca sattıkları ürün bedellerinden 1/4/1994 tarihinden itibaren prim tevkifatı yapılan çiftçilerin, tevkifatın yapıldığını gösteren belgeleri de eklemek suretiyle Kuruma yazılı talepte bulunmaları halinde, tevkifat tutarının Kurum hesaplarına intikal etmesi şartıyla, tevkifat yapılan tarihi takip eden aybaşından itibaren sigortalılıkları başlatılır. Sigortalılıkları bu şekilde başlatılan çiftçilerin tarımsal faaliyetlerini devam ettirmeleri koşuluyla, sigortalılıkları devam ettirilir. Tarımsal faaliyetin tespitinde ziraat odası kayıtları esas alınır. Ziraat odası kaydı olmaması halinde, tevkifata esas ürüne ilişkin kamu kurum ve kuruluşlarının, meslek kuruluşlarının, kooperatif veya birliklerin, kayıtları esas alınır.
Sigortalının Kurumca re’sen tescili yapılmış ise, sigortalılık tevkifatın yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren başlatılır.”, 7.2. “Tevkifat İşlemlerinde Kullanılacak Belgeler ve Bu Belgelerde Yer Alacak Bilgiler başlıklı (D)
bendi; “Çiftçilerden ürün alımı sırasında tevkifat yapmak zorunda olan gerçek ve tüzel kişiler söz konusu satın alma işlemleri nedeniyle mevzuat gereği düzenlemek zorunda oldukları belgelerin uygun bir yerine (gerek kendilerinde kalacak gerek çiftçiye verecekleri örneklerde) çiftçinin ad ve soyadını, adresini, baba adını, doğum tarihi ve yerini, yaptıkları tevkifat tutarını ve biliniyorsa çiftçinin Bağ-Kur numarasını kaydetmek zorundadırlar.”, 7.3. “Hukuki ve Cezai Sorumluluk başlıklı (İ) bölümü; “… çiftçilerden satın aldıkları ürün bedellerinden bunların prim borçlarına mahsuben bu Tebliğdeki esaslar çerçevesinde tevkifat yapmamaları veya yaptıkları tevkifat tutarlarını süresi içerisinde ve tam olarak Kurum hesaplarına intikal ettirmemeleri halinde, söz konusu gerçek ve tüzel kişiler Kuruma karşı sorumludurlar. Tevkifatın yapılmaması veya yapılan tevkifatın süresi içinde ve tam olarak Kurum hesaplarına aktarılmaması durumunda aktarılmayan tevkifat tutarları sorumlulardan yasal faizi ile birlikte tahsil edilir… ”, hükmünü amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran özetle, tarım Bağ-Kur tevkifatının 30/08/1997 tarihinde yapılmasına rağmen 01/07/199705/09/1997 tarihleri arasında 506 sayılı kanuna tabi çalışmaları bulunması nedeniyle sigortalılığının 01/08/1998 tarihinde başlatıldığını, bu durumun mağduriyetine neden olduğunu beyan ederek tarım BağKur sigortalılık başlangıç tarihinin 01/09/1997 olarak belirlenerek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
10. Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından özetle, yapılan incelemede başvuranın sunduğu tevkifat kesintileri makbuzuna istinaden, kesinti miktarları hesabına yüklendikten sonra, tescili 01/09/1997 açılacak iken (30/08/1997 tarihli kesintilerine istinaden) başvuranın 01/07/1997- 05/09/1997 tarihleri arasında 506 sayılı kanuna tabi çalışmaları bulunması nedeniyle bir sonraki tevkifat kesintisi olan 30/07/1998 tarihli kesintiye istinaden tescilinin 01/08/1998 tarihi olarak yapıldığı bu nedenle talebinin reddedildiği ifade edilmiştir.
11. Bu çerçevede uyuşmazlığın; başvuranın 506 sayılı kanuna tabi çalışmaları devam ederken (30/08/199705/09/1997 tarihleri arasında) yapmış olduğu tarım tevkifatının hüküm ve sonuçları ile sigortalılığı başlatılıp başlatılamayacağı noktasında düğümlendiği anlaşılmaktadır.
12. Prim tevkifat uygulaması 2926 sayılı Kanunun mülga 36 ncı maddesinde Kurumun prim alacaklarının
Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkif suretiyle de tahsil edilebileceği düzenlenmesine dayanarak yürütülmektedir. Bu çerçevede, ilk olarak 03/04/1993 tarihli ve 93/4384 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararı ile Kurumun prim alacaklarının ürün bedellerinden tevkif suretiyle tahsil edilebileceğine karar verilmiş ve 01/04/1994 tarihinden itibaren ürün bedelleri üzerinden % 1 oranında prim tevkifatı yapılması suretiyle uygulama başlamıştır.
13. Tevkifat uygulamasına ilişkin usul ve esaslar yıllar içerisinde birden fazla tebliğ ile düzenlenmiştir. İlk olarak 26/03/1994 tarihli ve 21886 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığınca çıkarılan “2926 Sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar
Kanunu Uygulama Tebliği (Seri No: 4)” ile belirlenen söz konusu usul ve esaslar, son olarak 01/03/2013 tarihli ve 28574 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığınca çıkarılan
“Tarımsal Faaliyette Bulunanların Prim Borçlarının Sattıkları Tarımsal Ürün Bedellerinden Kesinti
Yapılmak Suretiyle Tahsil Edilmesine Dair Tebliğ” ile yeniden belirlenmiş ve 4 Seri No’lu tebliğ yürürlükten kaldırılmıştır.
14. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun ilgili hükümlerinin yürürlük tarihi olan 1/10/2008 tarihinden önce yapılan tevkifata istinaden yapılacak tescil işlemleri ise Tarımsal Faaliyette
Bulunanların Prim Borçlarının Sattıkları Tarımsal Ürün Bedellerinden Kesinti Yapılmak Suretiyle Tahsil
Edilmesine Dair Tebliğin 11 inci maddesinde düzenlenmiştir. Maddeye göre, bu kapsamdaki çiftçilerin, tevkifat kesintisinin yapıldığını gösteren belgeleri de eklemek suretiyle Kuruma yazılı talepte bulunmaları halinde, kesinti tutarının Kurum hesaplarına intikal etmesi şartıyla, kesinti yapılan tarihi takip eden aybaşından itibaren 4 Seri No’lu 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar
Kanunu Uygulama Tebliği uyarınca sigortalılıklarının başlatılmaktadır.
15. Somut olayda başvuranın 30/08/1997 tarihli kesintilerine istinaden tescilinin 01/09/1997 açılacak iken 01/07/1997-05/09/1997 tarihleri arasında 506 sayılı kanuna tabi çalışmaları bulunması nedeniyle bir sonraki tevkifat kesintisi olan 30/07/1998 tarihli kesintiye istinaden 01/08/1998 tarihi olarak yapıldığı anlaşılmaktadır. 2926 Sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu
Uygulama Tebliğinde değişiklik yapılmasına dair 7 Seri Numaralı Tebliğe göre sigortalılık tevkifatın yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren başlaması için hâlihazırda başkaca çalışmasının olmaması şart olarak öngörülmemiştir.
16. Mülga 17/10/1983 tarihli ve 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar
Kanununun “Sigortalılığın başlangıcı ve zorunlu oluşu” başlıklı 5’inci maddesine göre sigortalı olma hak ve yükümlülüğü vazgeçilemez ve kaçınılamazdır. Ayrıca aynı kanunun “Resen tescil” başlıklı 9’uncu maddesine göre bu kanuna göre sigortalı sayılanlardan sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren üç ay içinde Kuruma kayıt ve tescillerini yaptırmayanların tescil işlemlerinin, Kurumca resen yapılacağı emredici olarak düzenlenmiştir. Aktarılan bu hükümlere göre somut olayda başvuranın 30/08/1997 tarihli kesintilerine istinaden tescilinin yapılması, tescilin akabinde başvuranın sigortalılığının çakışması bulunan 01/09/1997-05/09/1997 tarihleri arasındaki dönem için SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı tarafından 18/9/1998 tarihinde imzalanan 2829 sayılı Kanunun uygulamasından doğan işlemlere ilişkin Sosyal
Güvenlik Kurumlarına Tabi Geçen Hizmetlerin Birleştirilmesiyle Bu Kurumlar Arasında Diğer İşlemlere
İlişkin Protokolün “Hizmet Çakışmaları” başlıklı 10 uncu maddesi doğrultusunda işlem tesis edilmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır.
17. İlgili Protokole göre Emekli Sandığına tabi olarak geçen hizmetlerin Bağ-Kur veya SSK hizmetleri ile çakışması halinde, Emekli Sandığında geçen hizmetler geçerli sayılmakta, SSK ile Bağ-Kur arasındaki hizmet çakışmalarında ise ilgili kanunlarda aksine bir hüküm olmadığı takdirde önce başlayan hizmetin geçtiği kurumdaki sigortalılık sona ermedikçe diğer kurumdaki sigortalılık geçerli sayılmamaktadır.
Başvuranın 01/07/1997-05/09/1997 tarihleri arasında 506 sayılı kanuna tabi çalışmalarının 30/08/1997 tarihli kesintilerinde önce başlaması nedeniyle bu kesintilerinin hüküm ve sonuçlarını 506 sayılı kanuna tabi çalışmalarının sona erdiği tarih olan 05/09/1997 tarihinden sonra doğurması gerektiği sonucuna varılmaktadır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 18. İyi yönetim ilkelerine Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzca istenen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak gönderildiği, bu yönüyle “kanunlara uygunluk ve hesap verebilirlik” ilkelerine uygun davranıldığı; diğer taraftan idarece başvurana verilen cevabi yazıda ilgili işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı anlaşılmış olup idarenin söz konusu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
19. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu
Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup
Afyonkarahisar İş Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Başvuranın 30/08/1997 tevkifat kesintisine istinaden sigortalılık talebinin 506 sayılı kanuna tabi çalışmalarının sona erdiği 05/09/1997 tarihinden sonra hüküm ve sonuç doğuracak şekilde yeniden değerlendirilmesi hususunda SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığınca
bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi