|
ÖZET: Başvuru, alerjik astım rahatsızlığı nedeniyle Cizre’den Mardin Devlet Hastanesi’ne sevk edilen bir bireyin yol giderlerinin tamamının karşılanması talebine ilişkindir. Başvuran, 16 Ocak 2023 tarihinde Cizre Sosyal Güvenlik Merkezine yaptığı başvuruda, yol masraflarının eksik ödendiğini belirtmiştir. Ancak, Sosyal Güvenlik Kurumu, 9 Ocak 2023 tarihli yazısında, Cizre ile Mardin arasındaki yol ödemesinde herhangi bir eksiklik bulunmadığını ifade etmiştir.
Sosyal Güvenlik Kurumu, yol giderlerinin ödenmesi için belirli şartların yerine getirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Bu şartlar arasında, sevkin tıbbi nedenlerle yapılması ve sevk belgesinin uygun şekilde düzenlenmesi yer almaktadır. Başvuranın durumu incelendiğinde, Cizre Devlet Hastanesi tarafından düzenlenen sevk formunun, Mardin Eğitim Araştırma Hastanesi’ne refakatsiz sevk işlemi için geçerli olduğu ve yapılan ödemenin Sağlık Uygulama Tebliği’ne uygun olarak gerçekleştirildiği görülmüştür. Sonuç olarak, başvuranın yol masraflarının tamamının karşılanması talebi, ilgili mevzuat çerçevesinde hukuka aykırı bir durum tespit edilmediği için reddedilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, idarenin işlemlerinin kanunlara uygun olduğunu ve başvuranın talebinin reddinin gerekçelerini açıklamıştır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/5363-S.23.8815
BAŞVURU NO : 2023/844
KARAR TARİHİ : 26/04/2023
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
Hastaneye sevk sonrası yol giderlerinin tamamen karşılanması talebi
BAŞVURUNUN KONUSU :
hakkındadır
BAŞVURU TARİHİ : 16/01/2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza tarihinde yapılan başvuruda; T.C. Kimlik Numaralı özetle, alerjik astım rahatsızlığı nedeni ile her ay Cizre’den Mardin Devlet Hastanesi’ne sevk işlemi yapılarak tedavi gördüğünü, yol masraflarını Cizre Sosyal Güvenlik Merkezinden talep ettiğini fakat kurumun masrafların tamamını karşılamadığını ifade ederek yol masraflarının tamamının karşılanmasını talep etmektedir.
1.1. Şikayet başvurusunun ek evraklarının incelenmesi neticesinde; Cizre Sosyal Güvenlik Merkezinin 09/01/2023 tarih ve E- – – sayılı cevabi yazısında; “…Cizre-Mardin arası yol ödemenizde herhangi bir eksik ödeme tespit edilmemiştir…” belirtilmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 24/01/2023 tarihli ve – / -S. sayılı bilgi-belge isteme yazısına istinaden Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığından alınan 02/02/2023 tarihli ve E- – sayılı cevabi yazıda;
2.1. Genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin Kurumlarınca finansmanı sağlanan sağlık hizmetlerine ilişkin yol, gündelik ve refakatçi giderleri Sağlık Uygulama Tebliğinin (SUT) “2.6
Yol ve gündelik giderleri” maddesine istinaden Kurumlarınca karşılandığı,
2.2. SUT “2.6.1 -Yol ve gündelik gideri esasları, (1) 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin onikinci, onüçüncü ve ondördüncü fıkralarında sayılan kişiler hariç genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin Kurumumuzca finansmanı sağlanan sağlık hizmetlerine ilişkin yol, gündelik ve refakatçi
gideri ödenebilmesi için; a) Kişilerin, müracaat ettikleri sözleşmeli sağlık hizmeti sunucusunda yapılan hekim veya diş hekiminin muayenesi veya tedavisi sonrasında, gerekli teşhis veya tedavi cihazlarının veya ilgili branş uzmanının bulunmaması gibi tıbbi ve zorunlu nedenlerle yerleşim yeri dışındaki sağlık hizmeti sunucusuna sevk yapılması…. gerekmektedir.” “2.6.1.A – Yol giderlerinde esas alınacak mesafeler (1)
Sevklerin teşhis ve/veya tedavinin sağlanabildiği en yakın sağlık hizmeti sunucusuna yapılması esastır.
Ancak, hekimin veya diş hekiminin muayenesi veya tedavisi sonrasında, gerekli teşhis veya tedavi cihazlarının veya ilgili branş uzmanının bulunmaması gibi tıbbi ve zorunlu nedenlerle yerleşim yeri dışındaki sağlık hizmeti sunucusuna sevk yapılması durumunda, Kurumca belirlenen istisnalar hariç olmak üzere … b) İkinci basamak sağlık hizmeti sunucularınca yapılan sevklere ilişkin yol gideri, tedavinin yapılabildiği en yakın üçüncü basamak resmi sağlık hizmeti sunucusunun bulunduğu yerleşim yeri mesafesini aşmamak kaydıyla sevk edilen yerleşim yeri, mesafesi esas alınarak karşılanır.”, “2.6.1.B-2Mutat taşıt ücretleri (1) Yerleşim yeri dışındaki sağlık hizmeti sunucusuna yapılan sevklere istinaden mutat taşıt giderleri; var ise fatura/bilet tutarını aşmamak üzere, SUT eki “Mutat Taşıt Yol Ücreti Listesi (EK-2/L)” nde yer alan KDV dahil ücretler üzerinden ödenir. …” hükümleri bulunduğu,
2.3. Bu kapsamda kişilerin tedavilerine ilişkin yol giderlerinin ödenmesiyle ilgili işlemlerin SUT hükümleri doğrultusunda Sosyal Güvenlik İl Müdürlükleri tarafından değerlendirilerek yürütüldüğü,
2.4. Yerleşim yeri dışına yapılan sevkler için ödenen mutat taşıt yol ücretlerinin, SUT eki “Mutat Taşıt Yol
Ücreti Listesi (EK-2/L)”nde yer alan ücretler üzerinden ödendiği,
2.5. 01.06.2022 tarih ve 31853 sayı ile Resmi Gazete’de yayımlanan SUT düzenlemesi ile hasta ve refakatçisine ödenen yol ücretlerine artış yapıldığı,
2.6. Konuya ilişkin olarak Şırnak Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 30.01.2023 tarih ve saylı yazısında Cizre Sosyal Güvenlik Merkezine hasta sevk formuyla 05.01.2023 tarih ve sayılı dilekçeyle başvurusunun olduğu, dilekçe ekindeki 02.01.2023 tarihli hasta sevk formunun incelenmesiyle, Cizre Devlet Hastanesi Göğüs Hastalıkları Polikliniğince sevk formu düzenleyerek Mardin
Eğitim Araştırma Hastanesi Göğüs Hastalıkları branşına refakatsiz sevk işleminin yapıldığı, 03.01.2023 tarihinde sevk edilen hastaneye giriş yaptığı, aynı gün hastaneden ayrıldığı hasta sevk formu üzerinde işlenmiş olduğu görülmüş, söz konusu yolluk ve gündelik giderleri Sağlık Uygulama Tebliği (SUT)
doğrultusunda Cizre ile Mardin ili arası yapılan yol ödemesi Kurumları gidiş için 53,00 TL geliş için 53,00
TL toplam 106,00 TL ödeme şeklinde karşılandığı,
2.7. Başvuranın 05.01.2023 tarihli ödemeye itiraz dilekçesine 09.01.2023 tarihli ve sayılı yazı ile bilgi verildiği, itiraz dilekçesi ekinde ibraz ettiği bilet fiyatları gidiş için 150,00 TL geliş için 150,00 TL toplam 300,00 TL tutarın tamamı ilgili mevzuat gereği ödenememiştir, denildiği,
2.8. Genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin tedavilerine ilişkin yol, gündelik ve refakatçi giderleri ödemelerine ilişkin işlemlerin, Sosyal Güvenlik İl Müdürlükleri/Sosyal Güvenlik
Merkez Müdürlükleri tarafından sevk belgesi ve ilgili belgeler SUT hükümleri doğrultusunda değerlendirilerek yürütüldüğü,
2.9. Buna göre Şırnak Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünce gidiş geliş yol giderlerinin ödenmesi talebi ile ilgili olarak, Kurumları mevzuatı kapsamında Cizre ile Mardin ili arası yapılan yol ödemesi gidiş için 53,00 TL geliş için 53,00 TL toplam 106,00 TL ödeme karşılandığı ve adı geçen İl
Müdürlüğünce 09.01.2023 tarih ve sayılı yazı ile ilgiliye bilgi verildiği,
/
Açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Cumhuriyetin nitelikleri” başlıklı 2 nci maddesinde; “Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devletidir.” 3.1. “Devletin temel amaç ve görevleri” başlıklı 5 inci maddesinde; “Devletin temel amaç ve görevleri, Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır.” 3.2. “Sağlık hizmetleri ve çevrenin korunması” başlıklı 56 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında; “Devlet, herkesin hayatını, beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak; insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi artırarak, işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla sağlık kuruluşlarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenler” 3.3. “Devletin iktisadî ve sosyal ödevlerinin sınırları” başlıklı 65 inci maddesinde; “Devlet, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek malî kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir.” 3.4. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi;
“…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler…” 4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun Yol gideri, gündelik ve refakatçi giderleri başlıklı 65 inci maddesinde; “Hekimin veya diş hekiminin muayene veya tedavi sonrası tıbben göreceği lüzum üzerine genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sağlık hizmetinden yararlanmaları için muayene ve tedavi edildikleri yerleşim yeri dışına yapılan sevkinde, ayakta tedavilerde kendisinin ve bir kişi ile sınırlı olmak üzere refakatçisinin gidiş ve dönüş yol gideri ve gündelikleri; yatarak tedavilerde ise gidiş ve dönüş tarihleri için gündelikleri ile yol gideri Kurumca karşılanır. (Ek cümle: 2/1/2017-KHK-681/77 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7073/76 md.) Bu hüküm, 60 ıncı
maddenin onikinci, onüçüncü ve ondördüncü fıkralarında sayılan kişiler için uygulanmaz. (Ek cümle:
17/1/2012-6270/8 md.) Kurum gerekli gördüğü hallerde bu fıkra gereğince kişilerin ulaşım hizmetlerini, hizmet satın alma ve kiralama gibi usullerle temin etmeye yetkilidir. Genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin yatarak tedavileri sırasında, hekimin veya diş hekiminin tıbben göreceği lüzum üzerine yanında kalan refakatçinin yatak ve yemek giderleri bir kişi ile sınırlı olmak üzere Kurumca karşılanır. Yurt içinde veya yurt dışına yapılan sevkler nedeniyle ödenecek gündelik, yol, yatak ve yemek giderlerinin tutarı 72 nci maddede belirtilen Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu tarafından belirlenir. Sürekli iş göremezlik veya malûllük durumlarının tespiti, kontrolü veya periyodik sağlık muayenesi amacıyla yapılan sağlık hizmeti giderleri ile yol ve gündelik giderleri de bu madde hükümlerine göre ödenir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.”
5.1. Sağlık hizmetlerinin ödenecek bedellerinin belirlenmesi başlıklı 72nci maddesinde; “(Değişik birinci fıkra: 17/4/2008-5754/44 md.) 65 inci madde gereği ödenecek gündelik, yol, yatak ve yemek giderlerinin Kurumca ödenecek bedellerini belirlemeye Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu yetkilidir. Komisyon, tıp eğitimini, hizmet basamağını, alt yapı ve kaynak kullanımı ile maliyet unsurlarını dikkate alarak sağlık hizmeti sunucularını fiyatlandırmaya esas olmak üzere ayrı ayrı sınıflandırabilir.
Komisyon, 63 üncü madde hükümlerine göre finansmanı sağlanan sağlık hizmetlerinin Kurumca ödenecek bedellerini; sağlık hizmetinin sunulduğu il ve basamak, Devletin doğrudan veya dolaylı olarak sağlamış olduğu sübvansiyonlar, sağlık hizmetinin niteliği itibarıyla hayati öneme sahip olup olmaması, kanıta dayalı tıp uygulamaları, maliyet-etkililik ölçütleri ve genel sağlık sigortası bütçesi dikkate alınmak suretiyle, her sınıf için tek tek veya gruplandırarak belirlemeye yetkilidir. …” 6. Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinin 2.6 – Yol ve gündelik giderleri 2.6.1 -Yol ve gündelik gideri esasları “(1) (Ek: RG- 25/03/2017- 30018/ 11 md. Yürürlük: 01/03/2017) 5510 sayılı
Kanunun 60 ıncı maddesinin onikinci, onüçüncü ve ondördüncü fıkralarında sayılan kişiler hariç genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin Kurumumuzca finansmanı sağlanan sağlık hizmetlerine ilişkin yol, gündelik ve refakatçi gideri ödenebilmesi için; a) Kişilerin, müracaat ettikleri sözleşmeli sağlık hizmeti sunucusunda yapılan hekim veya diş hekiminin muayenesi veya tedavisi sonrasında, gerekli teşhis veya tedavi cihazlarının veya ilgili branş uzmanının bulunmaması gibi tıbbi ve zorunlu nedenlerle yerleşim yeri dışındaki sağlık hizmeti sunucusuna sevk yapılması, b) Sevkin, Kurumca belirlenen istisnalar hariç olmak üzere, sözleşmeli ikinci veya üçüncü basamak sağlık hizmeti sunucusunca yapılmış olması, c) Sevkin, elektronik ortamda veya SUT eki “Hasta Sevk Formu” (EK-2/F) ile veya bu formda istenilen bilgilerin yer aldığı belge tanzim edilerek yapılmış olması (sevk belgesinde hekim imza ve kaşesinin dışında ayrıca başhekim onayı aranmayacaktır.), ç) (Değişik: RG- 25/07/2014-29071 / 14 md. Yürürlük: 18/04/2014) Sevkin yapıldığı gün dahil 3 5 işgünü içinde sevk edilen sağlık hizmeti sunucusuna müracaat edilmiş olunması, gerekmektedir.
(Ek: RG-09/09/2017- 30175/ 9 md. Yürürlük: 09/09/2017) (2) 3713 sayılı Kanuna göre aylık bağlanmış maluller, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun 56 ncı maddesi veya 2330 sayılı
Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlardan 3713 sayılı Kanun kapsamına giren olaylar sebebiyle aylık bağlananlar ile 3713 sayılı Kanun kapsamına girmese dahi başkasının yardımı ve desteği olmaksızın yaşamak için gereken hareketleri yapamayacak derecede malul olan vazife ve harp malulü hastalar, 3713 sayılı Kanun kapsamına girmese dahi atış, tatbikat veya diğer ateşli silah yaralanmaları nedeniyle malul olan vazife ve harp malulleri, tedavileri sonuçlanıncaya veya maluliyetleri kesinleşinceye kadar geçen süre içerisinde 3713 sayılı Kanunun 21 inci maddesinde sayılan olaylara maruz kalmaları nedeniyle yaralanan kişilerin yerleşim yeri dışına sevki için birinci fıkranın (a)
bendinde yer alan şartlar aranmaz.” 6.1. 2.6.1.A – Yol giderlerinde esas alınacak mesafeler “(1) Sevklerin teşhis ve/veya tedavinin sağlanabildiği en yakın sağlık hizmeti sunucusuna yapılması esastır. Ancak, hekimin veya diş hekiminin muayenesi veya tedavisi sonrasında, gerekli teşhis veya tedavi cihazlarının veya ilgili branş uzmanının bulunmaması gibi tıbbi ve zorunlu nedenlerle yerleşim yeri dışındaki sağlık hizmeti sunucusuna sevk yapılması durumunda, Kurumca belirlenen istisnalar hariç olmak üzere; a) İkinci veya üçüncü basamak sağlık hizmeti sunucusu bulunmayan ilçelerde birinci basamak sağlık hizmeti sunucusu tarafından yapılan sevklere ilişkin yol gideri, en yakın ikinci basamak sağlık hizmeti sunucusunun bulunduğu yerleşim yeri, /
b) İkinci basamak sağlık hizmeti sunucularınca yapılan sevklere ilişkin yol gideri, tedavinin yapılabildiği en yakın üçüncü basamak resmi sağlık hizmeti sunucusunun bulunduğu yerleşim yeri mesafesini aşmamak kaydıyla sevk edilen yerleşim yeri, c) Üçüncü basamak resmi sağlık hizmeti sunucularınca yapılan sevklere ilişkin yol gideri sevk edilen yerleşim yeri, mesafesi esas alınarak karşılanır.
(2) Sağlık hizmeti sunucuları tarafından yerleşim yeri dışına a) Organ, doku ve kök hücre nakli tedavisi ve/veya kontrolü (Ek:RG-21/03/2018-30367/5-c md. Yürürlük: 01/04/2018) (donör dahil),b) Kanser tedavisi ve/veya kontrolü, c) Uzuv replantasyonu (Ek:RG-21/03/2018-30367/5-ç md.Yürürlük: 01/04/2018)
veya kontrolü, ç) SUT’un 1.7 maddesinde tanımlanan acil hal, d) Meslek hastalıkları hastanesine meslek hastalığı tedavisi ve/veya kontrolü, nedenleri ile sevk edilen kişilerin tedavinin yapılabildiği en yakın üçüncü basamak (Ek:RG-25/08/2022-31934/17-a md. Yürürlük:03/09/2022) resmi sağlık hizmeti sunucusunun bulunduğu yerleşim yeri mesafesi aranmaksızın sevk edildikleri yer üzerinden hesaplanan yol gideri Kurumca karşılanır.
(3) Kurum tarafından, sürekli iş göremezlik veya malullük durumlarının tespiti ve/veya kontrolü ile 5510 sayılı Kanunun 94 üncü maddesi gereğince gerekli görülen kişilerin kontrol muayeneleri için yerleşim yeri dışına yapılan sevklerine ilişkin yol, gündelik ve refakatçi giderleri Kurumca karşılanır. Ayrıca, Kurumca yapılan sevklerde sevkin kişilere tebliğ edildiği gün dahil 10 işgünü içinde sağlık hizmeti sunucularına müracaat edilmiş olması gerekmektedir.
(4) Kaplıca tedavilerinde yol gideri, tedavinin sağlanabildiği en yakın kaplıca tesisinin bulunduğu yerleşim yeri esas alınarak ödenir.
(5) Diyaliz tedavilerinde yol giderleri, en yakın diyaliz merkezinin bulunduğu yerleşim yeri esas alınarak ödenir. En yakın diyaliz merkezinin bulunduğu mesafeden daha uzak bir yerleşim yerinde bulunan diyaliz merkezinde diyalize gidip gelen hastaların yol giderleri, tedavinin yapılabildiği en yakın diyaliz ünitesinin (yatak kapasitesi, günlük hasta sayısı, boş yatak olup olmadığı, HBs Ag (+) hastalar için ayrı bir bölüm, HCV Ab (+) hastalar için ayrı cihaz bulunup bulunmadığı gibi durumlar dikkate alınarak) tespit edilmesi halinde Kurumca karşılanır. Hastalara diyaliz merkezinin/sağlık hizmeti sunucusunun servis hizmeti verdiğinin tespit edilmesi halinde servis hizmetinden faydalananlara bu mesafeler için ayrıca yol gideri ödenmez.
(Ek:RG-09/09/2017- 30175/ 10 md. Yürürlük: 09/09/2017)
(6) 3713 sayılı Kanuna göre aylık bağlanmış maluller, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı
Kanununun 56 ncı maddesi veya 2330 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f)
bentlerinde sayılanlardan 3713 sayılı Kanun kapsamına giren olaylar sebebiyle aylık bağlananlar ile 3713 sayılı Kanun kapsamına girmese dahi başkasının yardımı ve desteği olmaksızın yaşamak için gereken hareketleri yapamayacak derecede malul olan vazife ve harp malulü hastalar, 3713 sayılı Kanun kapsamına girmese dahi atış, tatbikat veya diğer ateşli silah yaralanmaları nedeniyle malul olan vazife ve harp malulleri, tedavileri sonuçlanıncaya veya maluliyetleri kesinleşinceye kadar geçen süre içerisinde
3713 sayılı Kanunun 21 inci maddesinde sayılan olaylara maruz kalmaları nedeniyle yaralanan kişiler için
birinci fıkrada yer alan şartlar aranmaz.” 6.2. 2.6.1.B-1 – Mutat taşıt ile yapılan nakile ilişkin sevkler “(1) Sevk formunda sevk vasıtası belirtilmemiş ise mutat taşıt ücreti ödenir. (2) Mutat taşıtla yapılan nakillerde bilet/fatura ibrazı zorunluluğu bulunmamaktadır. Ancak, yurt içinde demiryollarında, denizyollarında, karayollarında kurumlar/kuruluşlar veya özel firmalar aracılığıyla şehirlerarası yapılan yolcu taşıma işinde kullanılan araçlarda ücretsiz seyahat hakkı bulunan kişiler ile bu haktan faydalanan eşleri, ana ve babaları ile bakmakla yükümlü olunan çocukları ve eşlik eden refakatçilerinin bilet/fatura ibraz etmeleri
/
gerekmektedir. Ücretsiz seyahat etmenin mümkün olmadığı yerleşim yerleri/mesafeleri için ise bilet/fatura ibrazı zorunluluğu bulunmamaktadır.” 6.3. 2.6.1.B-2 – Mutat taşıt ücretleri “(1) Yerleşim yeri dışındaki sağlık hizmeti sunucusuna yapılan sevklere istinaden mutat taşıt giderleri; var ise fatura/bilet tutarını aşmamak üzere, SUT eki “Mutat Taşıt
Yol Ücreti Listesi (EK-2/L) nde yer alan KDV dahil ücretler üzerinden ödenir. (2) Ulaştırma ve Altyapı
Bakanlığı tarafından karayolları şehirlerarası yolcu taşımacılığı alanında uygulanmak üzere, SUT eki EK2/L’de yer alan ücretlerden daha düşük tutarda taban ve/veya tavan ücret yayınlanması halinde mutat taşıt giderlerinin, düşük ücretin geçerli olduğu tarihler ile sınırlı olmak kaydıyla ilgili mesafeye ilişkin yayınlanan en düşük ücret esas alınarak ödenir. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yayınlanan ücret tarifesinde “0 ila 100 km” arası için ücret belirlenmemiş olması halinde ücret tarifesinde 101 km için geçerli olan ücretin; “0-25 km” arası mesafeler için 0,3 katsayısı ile, “26-50 km” arası mesafeler için 0,4 katsayısı ile, “51-75 km” arası mesafeler için 0,5 katsayısı ile, “76-100 km” arası mesafeler için 0,8 katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarlar üzerinden ücret kıyaslaması yapılır.” 6.4. EK-2L Mutat Taşıt Yol Ücreti Listesi
EK-2/L
MUTAT TAŞIT YOL ÜCRETİ LİSTESİ
SUT Kodu Mesafe (km) Ücret (TL)
Y0025 0-25 9
Y0050 26-50 15
Y0075 51-75 20
Y0100 76-100 33
Y0115 101-115 41
Y0130 116-130 44
Y0150 131-150 47
Y0175 151-175 53
Y0200 176-200 60
Y0250 201-250 69
Y0300 251-300 79
Y0350 301-350 92
Y0400 351-400 105
Y0475 401-475 121
Y0550 476-550 133
Y0625 551-625 146
Y0700 626-700 158
Y0800 701-800 172
Y0900 801-900 183
Y1000 901-1000 194
Y1100 1001-1100 203
Y1200 1101-1200 213
Y1300 1201-1300 223
Y1400 1301-1400 229
Y1500 1401-1500 239
Y1625 1501-1625 251
Y1750 1626-1750 263
/
Y1875 1751-1875 279
Y2000 1876-2000 292
Y2001 2001 ve üzeri 306
Düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ C. ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde; şikâyete konu edilen işlemde hukuka aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran özetle; alerjik astım rahatsızlığı nedeniyle her ay Cizre’den Mardin Devlet Hastanesi’ne sevk işlemi yapılarak tedavi gördüğünü belirterek yol masraflarının tamamının karşılanmasını talep etmektedir 9. İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerde özetle; genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin tedavilerine ilişkin yol, gündelik ve refakatçi giderleri ödemelerine ilişkin işlemlerin, Sosyal Güvenlik İl Müdürlükleri/Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlükleri tarafından sevk belgesi ve ilgili belgelerle SUT hükümleri doğrultusunda değerlendirilerek yürütüldüğü, başvuranın gidiş geliş yol giderlerinin tamamının ilgili mevzuat gereği ödenemediği belirtilmektedir.
10. 5510 sayılı Kanun’un Yol gideri, gündelik ve refakatçi giderleri başlıklı 65 inci maddesi; “Hekimin veya diş hekiminin muayene veya tedavi sonrası tıbben göreceği lüzum üzerine genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sağlık hizmetinden yararlanmaları için muayene ve tedavi edildikleri yerleşim yeri dışına yapılan sevkinde, ayakta tedavilerde kendisinin ve bir kişi ile sınırlı olmak üzere refakatçisinin gidiş ve dönüş yol gideri ve gündelikleri; yatarak tedavilerde ise gidiş ve dönüş tarihleri için gündelikleri ile yol gideri Kurumca karşılanır” hükmüne amirdir. Sağlık Uygulama Tebliğinde ise yol gideri, gündelik ve refakatçi giderlerine ilişkin usul ve esasların detaylarına yer verildiği görülmektedir.
SUT’a göre sağlık hizmetlerine ilişkin yol, gündelik ve refakatçi gideri ödenebilmesi için; tıbbi ve zorunlu nedenlerle yerleşim yeri dışındaki sağlık hizmeti sunucusuna sevk yapılması, sevkin, Kurumca belirlenen istisnalar hariç olmak üzere, sözleşmeli ikinci veya üçüncü basamak sağlık hizmeti sunucusunca yapılması, sevkin, elektronik ortamda veya SUT eki “Hasta Sevk Formu” (EK-2/F) ile veya bu formda istenilen bilgilerin yer aldığı belge tanzim edilerek yapılması ve sevkin yapıldığı gün dahil 3 5 işgünü içinde sevk edilen sağlık hizmeti sunucusuna müracaat edilmiş olunması gerekmekte, yine Yol giderlerinde esas alınacak mesafeler ile Mutat taşıt ücretleri ile mutat taşıt giderlerinin; var ise fatura/bilet tutarını aşmamak üzere, SUT eki Mutat Taşıt Yol Ücreti Listesi (EK-2/L)nde yer alan KDV dahil ücretler üzerinden ödeneceği belirtilmektedir.
11. Başvuruya konu somut olaya bakıldığında; başvurana 02.01.2023 tarihinde Cizre Devlet Hastanesi
Göğüs Hastalıkları Polikliniğince sevk formu düzenlenerek Mardin Eğitim Araştırma Hastanesi Göğüs
Hastalıkları branşına refakatsiz sevk işleminin yapıldığı, başvuranın 03.01.2023 tarihinde sevk edilen hastaneye giriş yaptığı, aynı gün hastaneden ayrıldığının hasta sevk formu üzerinde işlenmiş olduğu,
05.01.2023 tarihinde Cizre Sosyal Güvenlik Merkezine başvuruda bulunduğu, söz konusu yolluk ve
gündelik giderlerin Sağlık Uygulama Tebliği doğrultusunda Cizre ile Mardin ili arası yapılan yol ödemesinin gidiş için 53,00 TL geliş için 53,00 TL toplam 106,00 TL ödeme şeklinde karşılandığı, başvuranın 05.01.2023 tarihli ödemeye itiraz dilekçesine ise ilgili İdaresince 09.01.2023 tarihinde cevap
/
verilerek ibraz edilen bilet fiyatları gidiş için 150,00 TL geliş için 150,00 TL toplam 300,00 TL tutarın tamamının ilgili mevzuat gereği ödenemediği görülmektedir.
12. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Cizre ile Mardin arası mesafenin D400-E90 Yolu üzerinden 171 km, D380 Mardin-Şırnak/Midyat-Cizre Yolu 168 km. olduğu, EK-2L Mutat Taşıt Yol
Ücreti Listesine bakıldığında 151-175km. arası mesafenin Y0175 SUT Kodu ile 53 TL ücret ödemesi olduğu görülerek başvurana yapılan ödemede herhangi bir eksiklik ya da yanlışlık bulunmadığından başvuranın yol masraflarının tamamının karşılanması talebinin ilgili mevzuat gereği reddedilmesi hususunda kamu yararı ve hizmeti gereklerine aykırı bir durum olmadığı ve idarenin ilgili mevzuat çerçevesinde hukuken geçerli ve kabul edilebilir sebepler dışında bir sebebe dayanmadığı görüldüğünden başvuranın talebinin reddi işleminde hukuka aykırılık tespit edilememiş ve başvurunun reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak
Kurumumuza gönderildiği ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde kanunlara uygunluk, makul sürede karar verme ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı, ancak idari işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceği bildirilmediğinden “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı anlaşılmış olup idarenin bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
14. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret
Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞINA tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi