|
ÖZET: Başvuran, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından fiili hizmet süresi zammı hesaplamasında yapılan bir hatanın düzeltilmesini talep etmiştir. Başvurusunda, 09.09.1999-23.05.2002 tarihleri arasında fiili hizmet zammı kapsamında 9 ay 8 gün hizmet süresi bulunduğunu, ancak E-Devlet üzerinden görülen sürenin 65 gün olarak belirlendiğini belirtmiştir. SGK Adana İl Müdürlüğü’ne yaptığı başvurunun sonuçsuz kalması üzerine Kamu Denetçiliği Kurumu’na başvuruda bulunmuştur.
Sosyal Güvenlik Kurumu, başvuranın yedek subay olarak geçirdiği süreleri ve buna bağlı fiili hizmet süresi zammını detaylı bir şekilde incelemiş ve hesaplamaların doğru olduğunu ifade etmiştir. Başvuranın, 21/3/2001 tarihinde yedek subay olarak sevk edildiği, 15/8/2001 tarihinden itibaren 5434 sayılı Kanun kapsamında hizmetinin başladığı ve 21/7/2002 tarihinde terhis olduğu belirtilmiştir. İdare, yapılan hesaplamalarda herhangi bir hata olmadığını savunmuştur. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın fiili hizmet sürelerinin hesaplamasında mevzuata aykırılık tespit edilmediğini, ancak SGK’nın hizmet dökümü belgelerinin daha doğru ve anlaşılır bir şekilde düzenlenmesi gerektiği sonucuna varmıştır. Bu bağlamda, SGK Başkanlığı’na, hizmet dökümü belgelerinin sistemde doğru bir şekilde aktarılması ve kullanıcıları yanıltmayacak bir sistemin oluşturulması yönünde tavsiyede bulunulmuştur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/14296-S.23.22597
BAŞVURU NO : 2023/13965
KARAR TARİHİ : 08/11/2023
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
Fiili hizmet süresi zammı sürelerindeki maddi hatanın düzeltilmesi
BAŞVURUNUN KONUSU :
talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 31/08/2023
I. BAŞVURANIN İDDİALARI VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; hesaplama tablosuna göre 09.09.1999- 23.05.2002 tarihleri arası, fiili hizmet zammı kapsamına giren hizmet gün sayısı toplamda 9 ay 8 gün, fiili hizmet zam gün sayısının da 70 gün olarak gözüktüğünü, E-Devlet üzerinden bakıldığında ise bu sürenin 65 gün olduğu bu maddi hatanın düzeltilmesi için SGK Adana İl Müdürlüğüne başvuruda bulunmasına rağmen maddi hatanın düzeltilmediğini ifade etmek suretiyle fiili hizmet zammı gün sayısındaki maddi hatanın düzeltilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 27/10/2023 tarihli ve sayılı yazıda ilgili mevzuat hükümlerine yer verilerek özetle; 2.1. “İlgilinin emeklilik sicil dosyasının ve Kurumumuz kayıtlarının incelenmesinden Antakya Sosyal
Güvenlik Merkezinin 25/12/2017 tarihli ve sayılı yazısı ekinde alınan tarihsiz dilekçesi ile hizmetlerinin birleştirilmesini istemesi üzerine, 5434 sayılı Kanuna tabi olarak 31/7/2001 tarihinde asteğmen nasbedildiği ve 21/7/2002 tarihinde terhis edildiği anlaşılmış olup, son kez
5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bedi kapsamında sigortalı olduğundan
Antakya Sosyal Güvenlik Merkezine hitaben yazılan 26/1/2018 tarihli ve sayılı yazımızla 15/8/2001-14/8/2002 tarihleri arasında 1 yıl ve bu süresine karşılık 5434 sayılı Kanunun 32 nci maddesinin (a) fıkrası uyarınca verilen 3 ay fiili hizmet süresi zammı olmak üzere toplam 1 yıl 3 ay 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bedi kapsamında (5434 sayılı Kanuna tabi) yedek subay olarak geçen hizmetinin bildirildiği,
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
2.2. Daha sonra, Adana Çukurova Sosyal Güvenlik Merkezinin 3/3/2023 tarihli ve sayılı yazısı ile 5434 sayılı Kanuna tabi hizmetlerinin tekrar istenilmesi üzerine 15/8/2001-14/8/2002 tarihleri arasında 1 yıl ve bu süresine karşılık verilen 3 ay fiili hizmet süresi zammı olmak üzere toplam 1 yıl 3 ay
5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bedi kapsamında (5434 sayılı Kanuna tabi)
yedek subay olarak geçen süresinin 24/3/2023 tarihli ve sayılı yazımızla Adana
Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Çukurova Sosyal Güvenlik Merkezine bildirildiği görülmüştür.
2.3. İlgili 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında (5434 sayılı
Kanuna tabi) yedek subay olarak geçen süresine karşılık verilen fiili hizmet süresi zammının hatalı olduğunu ve hak kaybına uğradığını iddia etmekte ise de, ilgilinin 21/3/2001 tarihinde yedek subay olarak sevk edildiği, 22/3/2001 tarihinde yedek subay öğrenci olarak birliğine katıldığı, 31/7/2001 tarihinde asteğmen olarak nasp edildiği ve nasp edildiği tarihi takip eden ilk ay başı olan 15/8/2001 tarihinden itibaren 5434 sayılı Kanun kapsamında hizmetinin başladığı, 21/7/2002 tarihinde ise terhis olması nedeniyle hizmetinin terhis olduğu tarihin ay sonu olan 14/8/2002 tarihine kadar hesaplandığı, hizmet olarak geçen 1 yıllık yedek subaylık süresine ilave olarak fiilen bu görevi yaptığı süreler dikkate alınarak toplam 3 ay fiili hizmet süresi zammından da yararlandırıldığı görülmüş olup, yapılan işlemelerde herhangi bir hata bulunmamaktadır.
2.4. Ayrıca ilgilinin yedek subay öğrenci olarak geçen 21/3/2001-21/7/2001 tarihleri arasındaki süresi borçlanma kapsamında bir süre olup bu süreye fiili hizmet süresi zammı verilmesi ya da ilave bir hizmet süresi olarak yararlandırıldığı toplam 3 aylık fiili hizmet süresi zammının 5434 sayılı Kanuna tabi hizmetinin başladığı tarihten geriye gidilmek suretiyle hizmet başlangıcı veya sigortalık başlangıcı olarak alınması da mümkün değildir.”
İfade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu
Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun; 5.1. “Fiilî hizmet süresi zammı” başlıklı 40’ıncı maddesi; “Aşağıda belirtilen işyerlerinde ve işlerde 4’üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamında çalışan sigortalıların prim ödeme gün sayılarına, bu işyerlerinde ve işlerde geçen çalışma sürelerinin her 360 günü için karşılarında gösterilen gün sayıları, fiilî hizmet süresi zammı olarak eklenir. 360 günden eksik sürelere ait fiilî hizmet süresi zammı,
360 gün için eklenen fiilî hizmet süresi ile orantılı olarak belirlenir. Çalışmanın fiili hizmet süresi zammı
kapsamında değerlendirilebilmesi için, tablonun (13) ve (14) numaralı sıralarında belirtilen sigortalılar hariç sigortalının kapsamdaki işyerleri ile birlikte belirtilen işlerde fiilen çalışması ve söz konusu işlerin risklerine maruz kalması şarttır. (Ek cümle: 10/9/2014-6552/42 md.) Tablonun (10) numaralı sırasında belirtilen sigortalıların, fiili hizmet süresi zammından yararlandırılacakları dönem içinde kalan; yıllık ücretli izin, sıhhi izin, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri ile eğitim, kurs, iş öncesi ve sonrası hazırlık sürelerinde fiilen çalışma ve söz konusu işlerin risklerine maruz kalma şartı aranmaz.
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
Aşağıdaki bentlerden birden fazlasına dahil olanlar için, en yüksek olan bentten fiilî hizmet süresi zammı uygulanır.
…
Bu maddenin birinci fıkrası hükmüne göre hesaplanan fiilî hizmet süresi zammı, yukarıdaki tablonun (13)
ve (14) numaralı sırasında yer alan sigortalılar için sekiz, diğer sigortalılar için beş yılı geçmemek üzere uzun vadeli sigorta kolları uygulamasında prim ödeme gün sayısına eklenir. Bu sürelerin, üç yılı geçmemek üzere; (18) numaralı sırasında bulunanlar için tamamı diğerleri için yarısı emeklilik yaş hadlerinden indirilir. Tablonun (10) numaralı sırasında yer alan sigortalılar için bu fıkradaki süre sınırı uygulanmaz.
Yukarıdaki fıkrada belirtilen yaş haddi indiriminden yararlanabilmek için ölüm ve malûliyet halleri ile (18)
numaralı sırada bulunanlar hariç tablonun (10) numaralı sırasında yer alan sigortalıların en az 1800 gün, diğer sıralarda yer alan sigortalıların ise en az 3600 gün belirtilen işyeri ve işlerde çalışmış olmaları şarttır…”, 5.2. “Bu Kanundan önce yürürlükte bulunan sosyal güvenlik kanunlarına tabi geçen çalışmalar için bağlanacak aylıkların hesabı” başlıklı geçici 2’nci maddesinin yedinci fıkrası; “Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce sigortalı veya iştirakçi olup, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra aylık talebinde bulunanlardan, farklı sosyal güvenlik kurumlarına ya da bu Kanunda belirtilen sigortalılık hallerinden birden fazlasına tabi olanlara aylık bağlanmasına esas alınacak kanun, bu Kanunla mülga 2829 sayılı Kanun hükümlerine göre tespit olunur ve bunlar hakkında, bu Kanunun geçici maddelerindeki hükümler uygulanır. Ancak, bunlardan bu Kanunun geçici 4’üncü maddesi kapsamına girmeyenlere 5434 sayılı Kanun hükümleri uygulanmaz. Bu Kanunla mülga 2829 sayılı Kanuna göre 5434 sayılı Kanun hükümleri uygulanması gerekenlerden, bu Kanunun geçici 4’üncü maddesi kapsamına girmeyenler için, bu maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri esas alınır. (a) bendi hükümlerinin uygulamasına esas alınacak kanun, bu Kanunun 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (c)
bendi kapsamında geçen süreler hariç, bu Kanunla mülga 2829 sayılı Kanun hükümlerine göre belirlenir.
Bu Kanuna tabi hizmetlerle 506 sayılı Kanunun geçici 20’nci maddesine tabi sandıklarda geçen hizmetlerin birleştirilmesinde de bu fıkra hükümleri esas alınmak suretiyle bu Kanunla mülga 2829 sayılı
Kanun hükümleri uygulanır.”, 5.3. “506, 1479, 5434, 2925, 2926 sayılı kanunlara ilişkin ortak geçiş hükümleri” başlıklı Geçici 7’nci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları; “Bu Kanunun yürürlük tarihine kadar 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı, 2/9/1971 tarihli ve 1479 sayılı, 17/10/1983 tarihli ve 2925 sayılı, bu Kanunla mülga 17/10/1983 tarihli ve 2926 sayılı, 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı kanunlar ile 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Kanunun geçici 20’nci maddesine göre sandıklara tabi sigortalılık başlangıçları ile hizmet süreleri, fiili hizmet süresi zammı, itibari hizmet süreleri, borçlandırılan ve ihya edilen süreler ve sigortalılık süreleri tabi oldukları kanun hükümlerine göre değerlendirilir.
Kanunun yürürlük tarihinden önce 24/6/1965 tarihli ve 635, 18/3/1986 tarihli ve 3269, 22/7/1965 tarihli ve 644, 1/11/1983 tarihli ve 2937, 25/3/1957 tarihli ve 6940 ve 26/10/1990 tarihli ve 3671 sayılı kanunlar ile 5434 sayılı Kanunun 32’nci maddesine göre fiili hizmet süresine müstehak görevlerde çalışanların bu görevlerde geçirdikleri süreler bu Kanunun 40’ıncı maddesi gereğince aranan 3600 günün doldurulmasında nazara alınır. 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Kanunun ek 5’inci maddesinde sayılan itibari hizmet süresi kapsamında yer alıp bu Kanunun 40’ıncı maddesinde sayılmayan işlerde bu Kanunun yürürlük tarihinden önce geçen çalışma sürelerinin bu maddenin birinci fıkrası kapsamında değerlendirilmesinde 3600 gün prim ödeme şartı aranmaz.”, 6. 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun;
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
6.1. Mülga 31’inci maddesi; “Fiili hizmet müddeti, iştirakçinin 30’uncu madde gereğince bu kanunla tanınan haklardan faydalanmaya başladığı tarihten itibaren tam kesenek vermek suretiyle geçirdiği müddettir. Aybaşlarından sonra vazifeden ayrılanlar için ayrıldıkları ayın tamamı fiili hizmet müddeti sayılır.”, 6.2. Mülga 32’nci maddesi; “İştirakçilerin; bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra aşağıda yazılı vazifelerde geçen fiili hizmet müddetlerinin her yılı için hizalarında gösterilen müddetler eklenir…
Yukardaki (c, ç, d, e) fıkralarında gösterilen vazifelerde bir yıl içindeki çalışma saatlerinin her sekiz saati bir gün hesaplanır. Yıllık çalışma saatleri toplamının ay kesirleri tam ay saydır. (a) fıkrasında yazılı olanlardan müteakip fıkralarda gösterilen hizmetlerde çalışanlar yalnız (a) fıkrasında yazılı fiili hizmet müddeti zamlarından faydalanırlar.”,
6.3. Mülga 39’uncu maddesi; “Emekli aylığı aşağıdaki hallerde bağlanır:
…
b) 25 fiili hizmet yılını dolduran iştirakçilerden kadın ise 58, erkek ise 60 yaşını dolduranların istekleri üzerine, …
(b) ve (ç) fıkralarında gösterilenlerden 32’nci madde gereğince fiili hizmet sürelerine zam yapılanların yaş hadlerinden; eklenilen bu sürenin üç yıldan çok olmamak üzere yarısı indirilir.”, 6.4. Geçici 205’inci maddesi; “Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte;
Kadın iştirakçilerden 20, erkek iştirakçilerden 25 fiili hizmet yılını dolduranların istekleri üzerine emekli aylığı bağlanır.
…
32’inci madde gereğince fiili hizmet sürelerine zam yapılanların bu maddede belirtilen yaş hadlerinden, hizmetlerine eklenen fiili hizmet süresi zammı kadar indirim yapılır.”, 7. 03.09.2016 tarihli ve 29820 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “E-Devlet Hizmetlerinin
Yürütülmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”in; 8.1. “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; “…e-Devlet hizmeti: Hizmet süreçlerinin vatandaş odaklı olarak yeniden yapılandırılmasını da içerecek şekilde, kurumlar arası veri paylaşımı esasına dayalı olarak yürütülmesi için kurumlar tarafından, hızlı, güvenli, etkili, verimli, şeffaf ve hesap verebilir, temel hak ve özgürlüklere riayet edilerek ve mahremiyet gözetilecek şekilde elektronik ortama aktarılan her bir kamu hizmetini, …ifade eder.” 8.2. “Kamu kurum ve kuruluşlarının görev ve sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesinde; “e-Devlet
hizmetlerinin kapsamı ve yürütülmesinde kamu kurum ve kuruluşlarının görev ve sorumlulukları şunlardır:
a) Kamu kurum ve kuruluşları, yürüttükleri e-Devlet projeleri veya sundukları e-Devlet hizmetleri kapsamında üretmiş oldukları verilerin elektronik ortama taşınmasından, doğruluğundan, güncelliğinden, veri bütünlüğü ve güvenliğinin sağlanmasından ve saklanmasından sorumludur.
b) Kamu kurum ve kuruluşları, ulusal stratejiler ve planlar ile mevcut kurumsal stratejik planlarıyla uyumlu, kurumun e-Devlet hizmetleri sunumu amacıyla yapacakları yatırım, teknoloji tercihleri, kurumsal kapasite, tasarruf planları, fayda-maliyet, iş planı gibi unsurları kapsayacak bilişim stratejilerini hazırlar.
c) Kamu kurum ve kuruluşları, e-Devlet projeleri ile e-Devlet hizmetlerinin planlanması, geliştirilmesi, sunumu, yürütülmesi konularında Bakanlık ile gerekli koordinasyon ve işbirliğini sağlamak amacıyla kurum içi e-dönüşüm yönetişim yapısını kurar.
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
ç) Mer’i mevzuattan kaynaklanan istisnalar saklı kalmak kaydıyla, e-Devlet hizmetlerinin yürütülmesi kapsamında ilgili veriler, kamu kurum ve kuruluşları arasında yapılan protokoller çerçevesinde elektronik ortamda paylaşılır ve ilgili kullanıcılara sunulur.
d) Kamu kurum ve kuruluşları, e-Devlet hizmetlerini kullanım kolaylığı ve kullanıcı memnuniyetini sağlayacak şekilde; ulusal ve uluslararası standartlara uygun olarak, işlevsel, güvenli, talebe cevap verebilir ve kesintisiz şekilde sunar. …” hükümleri düzenlenmiştir.” hükümlerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ C. ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
8. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde başvuru konusuna ilişkin “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran özetle; hesaplama tablosuna göre 09.09.1999- 23.05.2002 tarihleri arası, fiili hizmet zammı kapsamına giren hizmet gün sayısı toplamda 9 ay 8 gün, fiili hizmet zam gün sayısının da 70 gün olarak gözüktüğünü, E-Devlet üzerinden bakıldığında ise bu sürenin 65 gün olduğu bu maddi hatanın düzeltilmesi için SGK Adana İl Müdürlüğüne başvuruda bulunmasına rağmen maddi hatanın düzeltilmediğini ifade etmek suretiyle fiili hizmet zammı gün sayısındaki maddi hatanın düzeltilmesini talep etmektedir.
10. İdare, başvuranın 21/3/2001 tarihinde yedek subay olarak sevk edildiğini, 22/3/2001 tarihinde yedek subay öğrenci olarak birliğine katıldığını, 31/7/2001 tarihinde asteğmen olarak nasp edildiğini ve nasp edildiği tarihi takip eden ilk ay başı olan 15/8/2001 tarihinden itibaren hizmetinin başladığını, 21/7/2002 tarihinde ise terhis olması nedeniyle hizmetinin terhis olduğu tarihin ay sonu olan 14/8/2002 tarihine kadar hesaplandığını, hizmet olarak geçen 1 yıllık yedek subaylık süresine ilave olarak fiilen bu görevi yaptığı süreler dikkate alınarak toplam 3 ay fiili hizmet süresi zammından da yararlandırıldığını ve yapılan işlemelerde herhangi bir hata bulunmadığını ifade etmektedir.
11. Fiili hizmet süresi zammı, 5434 sayılı Kanunun mülga 32’nci maddesinde sayılan ağır, yıpratıcı veya özel nitelikteki işler ve görevlerde geçen süre karşılığı ilgililerine fiili hizmet süresine (prim ödeme gün sayısına) ekleme yapılması ve emeklilik yaşından indirilmesi yönlerinden avantaj sağlayan bir sosyal sigorta uygulamasıdır. Buna göre, 5434 sayılı Kanunun mülga 32’nci maddesi uyarınca hak kazanılan fiili hizmet süresi zammı, sigortalıların hem fiili hizmet süresine eklenmekte hem de Kanunun Geçici 205’inci maddesinin son fıkrası uyarınca yaş hadlerinden indirilmektedir.
12. Başvuranın Antakya Sosyal Güvenlik Merkezinin 25/12/2017 tarihli ve sayılı yazısı ekinde alınan tarihsiz dilekçesi ile hizmetlerinin birleştirilmesini istemesi üzerine, 5434 sayılı Kanuna tabi olarak 31/7/2001 tarihinde asteğmen nasbedildiği ve 21/7/2002 tarihinde terhis edildiği, son kez 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bedi kapsamında sigortalı olduğundan 15/8/2001-14/8/2002 tarihleri arasında 1 yıl ve bu süresine karşılık 5434 sayılı Kanunun 32 nci maddesinin (a) fıkrası uyarınca verilen 3 ay fiili hizmet süresi zammı olmak üzere toplam 1 yıl 3 ay 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bedi kapsamında (5434 sayılı Kanuna tabi) yedek subay olarak geçen hizmetinin bildirildiği tespit edilmiştir.
13. Başvuranın 21/3/2001 tarihinde yedek subay olarak sevk edildiği, 22/3/2001 tarihinde yedek subay öğrenci olarak birliğine katıldığı, 31/7/2001 tarihinde asteğmen olarak nasp edildiği ve nasp edildiği tarihi takip eden ilk ay başı olan 15/8/2001 tarihinden itibaren 5434 sayılı Kanun kapsamında hizmetinin
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
başladığı, 21/7/2002 tarihinde ise terhis olması nedeniyle hizmetinin terhis olduğu tarihin ay sonu olan 14/8/2002 tarihine kadar hesaplandığı, hizmet olarak geçen 1 yıllık yedek subaylık süresine ilave olarak fiilen bu görevi yaptığı süreler dikkate alınarak toplam 3 ay fiili hizmet süresi zammından da yararlandırıldığı tespit edilmiştir.
14. Başvuran Kurumumuza 27/10/2023 tarihinde ibraz ettiği belgelerde SGK kayıtlarında 2002 öncesi fiili hizmet süresi zammının 70 gün olarak ifade edildiği halde E-Devlet kayıtlarında 65 gün olarak göründüğünü ve bu hususun düzeltilmesini talep etmektedir. Söz konusu E-Devlet dökümünde 2001 yılı için 37 gün 23/05/2002 öncesi süre için de 28 günün yer aldığı bu bağlamda 2002 öncesi sürenin toplamda
65 gün olduğu ancak SGK tarafından kişiye gönderilen 24/03/2023 tarihli yazıda bu tarih aralığında FHZ
süre toplamının 70 gün olarak bildirildiği tespit edilmiştir.
15. Bilindiği üzere “E-Devlet Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmelik” uyarınca e-Devlet hizmeti, hizmet süreçlerinin vatandaş odaklı olarak yeniden yapılandırılmasını da içerecek şekilde, kurumlar arası veri paylaşımı esasına dayalı olarak yürütülmesi için kurumlar tarafından, hızlı, güvenli, etkili, verimli, şeffaf ve hesap verebilir, temel hak ve özgürlüklere riayet edilerek ve mahremiyet gözetilecek şekilde elektronik ortama aktarılan her bir kamu hizmetini ifade etmektedir. Aynı Yönetmelik uyarınca kamu kurum ve kuruluşları, yürüttükleri e-Devlet projeleri veya sundukları e-Devlet hizmetleri kapsamında üretmiş oldukları verilerin elektronik ortama taşınmasından, doğruluğundan, güncelliğinden sorumlu olup; e-Devlet hizmetlerini kullanım kolaylığı ve kullanıcı memnuniyetini sağlayacak şekilde; ulusal ve uluslararası standartlara uygun olarak, işlevsel, güvenli, talebe
cevap verebilir ve kesintisiz şekilde sunmakla yükümlü tutulmuştur (Kamu Denetçiliği Kurumu, B. No:
2018/4715, 25.09.2018, Tavsiye Kararı).
15.1. Öte taraftan Anayasamızın 2’nci maddesinde belirtilen hukuk devleti ilkesi idarenin “belirlilik”, “istikrar”, “öngörülebilirlik” ve “haklı beklenti” ilkelerine uygun davranmasını içermektedir. Buna göre, idarenin vatandaşların güvenini boşa çıkaracak uygulamalardan kaçınması gerekir. Sosyal güvenlik uygulamaları, çalışanlar bakımından tüm çalışma hayatını etkileyen, sosyal devlet olmanın gereği olarak kapsama alınan risklere karşı alınan bir güvence, devlet için ise bir ödev niteliğindedir (Kamu Denetçiliği
Kurumu, B. No: 2018/4715). 15.3. Bu nedenle, muhatap idarenin, vatandaşlara elektronik ortamda sunduğu hizmetlerin mevzuata uygun, güncel, kullanımı kolay ve kullanıcı memnuniyetini ön plana alan işlevsel, talebe cevap verebilir nitelikte olması gerekmektedir (Kamu Denetçiliği Kurumu, B. No: 2018/4715)
15.2. Bu nedenle, muhatap idarenin, vatandaşlara elektronik ortamda sunduğu hizmetlerin mevzuata uygun, güncel, kullanımı kolay ve kullanıcı memnuniyetini ön plana alan işlevsel, talebe cevap verebilir nitelikte olması gerekmektedir (Kamu Denetçiliği Kurumu, B. No: 2018/4715).
15.3. Her ne kadar söz konusu belge, aylığa hak kazanma/kazanmamaya esas kabul edilmeyip doğrudan orada yer alan bilgiler üzerinden emeklilik işlemleri gerçekleştirilmese de bu durumun yurttaşlar açısından, elektronik ortamda sunulan ve e-Devlet üzerinden erişim sağlanabilen hizmet dökümünde yer alan bilgilerin doğruluğu yönünden tereddüde neden olabileceği, bu yönüyle anılan Yönetmelik’in amaçladığı işlevsel, güvenli ve talebe cevap verebilir olma ilkelerine uygun olmadığı değerlendirilmektedir (Kamu
Denetçiliği Kurumu, B. No: 2018/4715)
16. Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde; başvuranın fiili hizmet sürelerinin hesabında toplam gün sayısı olarak mevzuata ve hukuka aykırılık tespit edilememekle birlikte, idarenin düzenleyeceği hizmet dökümü belgelerinde fiili hizmet süresinin 23/05/2002 öncesi ve sonrası için sisteme doğru bir şekilde
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
aktarılması ve vatandaşları yanıltabilecek durumlara sebebiyet vermeyecek, daha açık ve anlaşılabilir hizmet görüntüleme sisteminin oluşturulması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 17. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin cevabında başvuranın hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması beklenilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup yetkili ve görevli Adana İş Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle, idarenin düzenleyeceği hizmet dökümü belgelerinde fiili hizmet süresinin 23/05/2002 öncesi ve sonrası için sisteme doğru bir şekilde aktarılması ve vatandaşları yanıltabilecek durumlara sebebiyet vermeyecek, daha açık ve anlaşılabilir hizmet görüntüleme sisteminin oluşturulması gerektiği hususunda SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞINA
TAVSİYEDE BULUNULMASINA;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna
Kararın BAŞVURANA ve SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI’na tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr