|
ÖZET: Talep edilen bilgi ve belgeler üzerine, Toroslar Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından 13 Aralık 2017 tarihli yazıda, şirketin yatırımlarını Elektrik Piyasası Kanunu ve ilgili yönetmelikler çerçevesinde gerçekleştirdiği belirtilmiştir. Yazıda, saha dağıtım panosunun yaya geçişlerine engel teşkil etmediği, işyerlerinin enerji taleplerini karşılamak amacıyla tesis edildiği ve kaldırılmasını gerektirecek bir durumun bulunmadığı ifade edilmiştir. Ayrıca, başvuranın talebinin keyfi olduğu ve panonun başka bir yere taşınmasının mümkün olmadığı vurgulanmıştır.
Kamu Denetçisi, başvuranın elektrik panosunun kaldırılması talebini inceledikten sonra, idarenin ret kararında hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilmediğini belirterek, başvurunun reddini önerdi. Elektrik panosunun, başvuranın işyerine engel teşkil etmediği, nizami bir şekilde yerleştirildiği ve bölgedeki diğer işyerlerinin enerji ihtiyacını karşıladığı ortaya konmuştur. Ayrıca, elektrik panosunun kaldırılmasının mevcut abonelerin enerji bağlantılarını olumsuz etkileyeceği ifade edilmiştir. İyi yönetim ilkeleri açısından yapılan değerlendirmede, idarenin bilgi ve belgeleri zamanında sunduğu, ancak kararın hangi mercilere itiraz edilebileceği konusunun belirtilmediği tespit edilmiştir. Bu nedenle, idarenin gelecekte bu ilkeye uygun hareket etmesi önerilmiştir. Başvurunun reddine dair karar, ilgili taraflara tebliğ edilmiştir. |
bilgi belge talebinde bulunulmuştur .
3. Toroslar Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi A.Ş. tarafından Kurumumuza gönderilmiş olan 13/ 12/ 2017 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle; 3.1. Şirket yatırımlarını, Elektrik Piyasası Kanunu, Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım
Yönetmeliği ve Elektrik Piyasası Dağıtım Sistemi Yatırımlarına İlişkin Usul ve Esaslar kapsamında yaptıklarını, 3.2. Saha dağıtım panosunun kaldırımda nizami bir şekilde tesis edilerek, işyeri girişlerine ya da yaya geçişine engel bir durumun bulunmadığı, 3.3. Elektrik panosunun bahsi geçen tesis bölgesindeki işyerlerinin enerji taleplerini karşılayabilmek için tesis edildiğini ve kaldırılmasını gerektirecek bir durumun olmadığı, 3.4. Dağıtım şebekesi unsurlarının kullanıcılara en yakın lokasyonlarda kamusal alanlara, herhangi bir yapıya ya da yaya geçişine engel teşkil etmeyecek şekilde tesis edilerek, saha dağıtım panosunun da aynı şekilde kamusal alanda tesis edildiği, herhangi bir yapıya da engel teşkil etmediği , 3.5. Başvuranın saha dağıtım panosunun kaldırılması talebinin keyfi bir talep olduğu, bölgedeki işyerlerinin enerji talebinin karşılandığı, panonun deplase edilebileceği başka bir yerin olmadığı, açıklamalarına yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler .” 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” 6. 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun, 6.1. “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “ Bu kanunun amacı; elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullanımına sunulması için, rekabet ortamında özel hukuk hükümlerine göre faaliyet gösteren, mali açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffaf bir elektrik enerjisi piyasasının oluşturulması ve bu piyasada bağımsız bir düzenleme ve denetimin yapılmasının sağlanmasıdır .” 6.2. “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde; “Bu Kanun; elektrik üretimi, iletimi, dağıtımı, toptan veya perakende satışı, ithalat ve ihracatı, piyasa işletimi ile bu faaliyetlerle ilişkili tüm gerçek ve
2 / 5tüzel kişilerin hak ve yükümlülüklerini kapsar .” hükmünün bulunduğu ,
7. 28/ 01/ 2014 tarih ve 28896 sayılı Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım
Yönetmeliği’nin 3’üncü maddesinin birinci fıkrasının, 7.1. (ç) bendinde; “ Dağıtım : Elektrik enerjisinin gerilim seviyesi 36 kV ve altındaki hatlar üzerinden naklini, ” 7.2. (d) bendinde ; “Dağıtım sistemi : Bir dağıtım şirketinin, lisansında belirlenmiş dağıtım bölgesinde işlettiği elektrik dağıtım tesisleri ve şebekesini,” 7.3. (f) bendinde; “ Dağıtım tesisi : İletim tesislerinin ve dağıtım gerilim seviyesinden bağlı üretim ve tüketim tesislerine ait şalt sahalarının bittiği noktadan sonraki nihayet direğinden, alçak gerilim seviyesinden bağlı tüketicilerin yapı bina giriş noktalarına kadar, bina giriş ve sayaç arası hariç, elektrik dağıtımı için teçhiz edilmiş tesis ve teçhizat ile dağıtım şirketince teçhiz edilen ya da devralınan sayaçları, ” 8. 30/ 11/ 2000 tarihli ve 24246 sayılı Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği’nin “Kuvvetli akım tesislerinin güvenliği” başlıklı 5’inci maddesinde; “Kuvvetli akım tesisleri her türlü işletme durumunda, cana ve mala herhangi bir zarar vermeyecek ve tehlike oluşturmayacak bir biçimde yapılmalıdır .” 9. 28/ 11/ 2015 tarih ve 29549 sayılı Elektrik Piyasası Dağıtım Sistemi Yatırımlarına İlişkin Usul ve Esaslar ’ın “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu Usul ve Esasların amacı, dağıtım lisansı sahibi tüzel kişilerin dağıtım sistemi gelir düzenlemesi kapsamında ön kabulden geçmiş yatırım harcamalarının belirlenmesi ve gerçekleşmesinin izlenmesine ilişkin kuralları düzenlemektir .” düzenlemeleri yer almaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Kamu Denetçisi tarafından; başvuranın elektrik dağıtım panosunun kaldırılması talebine ilişkin yapılan inceleme ve araştırmalar neticesinde, idarenin ret işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı değerlendirilerek başvurunun reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11. Başvuran, 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere kendisine ait Adana İli Ceyhan İlçesi
Kaltakiye Mah . Ada Parselde kayıtlı bulunan ticarethane niteliğindeki taşınmazının hemen önünde Adana İli Ceyhan İlçesine Elektrik dağıtımı yapan Toroslar Elektrik Dağıtım A.Ş.’ye ait elektrik panosunun bulunduğu, elektrik panosunun dükkana girişi ve dükkanın önünden geçen yayaların geçişini engellediği, taşınmazın kullanılmasını güçleştirerek ticarethane olarak kullanılan taşınmazın değerini düşürdüğü gerekçesiyle elektrik panosunun kaldırılmasını talep etmiştir .
12. İlgili idare tarafından başvuruya konu elektrik panosunun, Toroslar Elektrik Dağıtım A.Ş, İl
Müdürlüğü tesis yüklenici olan Üstün Güleç İnşaat Elektrik firması ile Ceyhan Belediyesi arasında düzenlenen Ceyhan İlçesi Elektrik tesisi işi kapsamındaki çalışmalar için düzenlenen protokol gereği konulduğu, başvuranın dükkanının da enerji aldığı elektrik panosunun nolu trafo
3 / 5tesisi ile irtibatlı olduğu, elektrik panosu ile trafo arasında 10 metre mesafe bulunduğu, trafonun
gücünde olduğu ve içerisindeki alçak gerilim dağıtım panosundaki çıkış sayısının teknik şartname gereği olduğu ve bütün çıkışların dolu olduğu, başvuruya konu elektrik panosunun çıkış sayısının ise olduğu ve bölgedeki işyerlerine bu çıkışlardan enerji sağlandığı, elektrik panosunun kaldırılması durumunda mevcut abonelerin bağlantı kablolarının irtibatlanacağı bir alternatif alçak gerilim elektrik panosunun bulunmadığı, bununla birlikte; söz konusu elektrik panosunun başvuranın dükkanına ait alanda bulunmadığı, işyerine engel olmadığı, kaldırımda nizami bir şekilde tesis edildiği ve yaya geçişine engel bir durumun bulunmadığı ifade edilmiştir .
13. Bahse konu elektrik panosunun boyunun 1 metre, eninin 90 cm, derinliğinin ise 35 cm olduğu, kaldırım genişliğinin de 3,5 metre olduğu, dosyada yer alan farklı açılardan çekilmiş fotoğrafları ile internet aracılığıyla Google Maps‘den ulaşılan görüntüleri incelendiğinde; elektrik panosunun duvara yakın, dükkanların giriş-çıkışlarını engellemeyecek şekilde, herhangi bir yapıya ya da yaya geçişine engel teşkil etmeyecek biçimde, kaldırımın kullanılması için yeterli genişliğin ( 3 metreden fazla) bırakılarak, nizami olarak ve aynı zamanda kamusal bir alanda tesis edildiği, o çevredeki dükkan ve diğer işyerlerine enerji sağlanmasının yanında , ayrıca yüksek seviyelerde elektrik enerjisi olan elektrik trafolarından direkt enerji sağlanmasının tehlike ve sakıncaları göz önünde bulundurularak elektrik dağıtım panosunun iki dükkan arasına yerleştirildiği görülmektedir .
14. “ İdare hukukunda imtiyaz kavramı, kamu hizmetinin yürütülmesi yöntemlerinden biri olarak görülmektedir . Kamu hizmeti imtiyazı, idarenin, özel kişiyle yaptığı idari bir sözleşme ile bir kamu hizmetinin kurulması ve/veya belli bir süre işletilmesi karşılığında, yararlananlardan ücret ya da bedel almak, masrafları, kâr ve zararı imtiyazcıya ait olmak üzere kendi buyruğu ve sorumluluğu altında sağladığı bir kamu hizmetinin yürütülmesi modelidir .” (Anayasa Mahkemesi E.2013/ 50 ve
K.2015/ 38 sayılı 15 Nisan 2015 tarihli Karar) . Özel hukuk kişileri tarafından idare ile yapılan imtiyaz sözleşmesi çerçevesinde gerçekleştirilen elektrik enerjisi sağlanması olayının kamu hizmeti niteliğinde bir işlem olduğu ve kamu yararı gereği bireysel, özel çıkarlardan ziyade ve bunlara üstün olan toplumsal yarar açısından değerlendirilmesi gerektiği, dolayısıyla elektrik panosunun bölgedeki işyerlerinin elektrik ihtiyacını karşılamak için Belediyeden gerekli izinler alındıktan sonra tesis edildiği ve usulüne uygun olarak yapıldığı anlaşılmaktadır .
15. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın dükkan niteliğindeki taşınmazının hemen önünde bulunan elektrik panosunun kaldırılması talebinin yukarıdan bu yana anlatılan hususlar, başvuranın iddiası, idarenin konuyla ilgili açıklamaları, sunulan belgeler, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idare tarafından elektrik panosunun kaldırılmasının reddi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine, 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmelik’in “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvuruya ilişkin İdareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içerisinde ve gerekçeli bir şekilde Kurumumuza gönderildiği; İdarenin “ kanunlara uygunluk ”, “ makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak söz konusu karara karşı hangi mercilere ve hangi süre içinde başvurabileceği hususuna değinilmediği, dolayısıyla “karara karşı başvuru yolları ve sürelerinin gösterilmesi ” ilkesine uyulmadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uygun hareket etmesi önerilmektedir .
4 / 5VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden (varsa) kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Adana İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda Açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE ;
Kararın Başvurana ve TOROSLAR ELEKTRİK DAĞITIM A.Ş’ye tebliğine , Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi