|
ÖZET: Elazığ İli Keban İlçesi Nimri Köyü’nde 5 Eylül 2020 tarihinde enerji nakil hattında meydana gelen tel kopması sonucu çıkan anız yangını, başvuranın arazisinde bulunan badem fidanları ve damlama sulama sistemine zarar vermiştir. Başvuran, 2 Eylül 2021 tarihinde Fırat Elektrik Dağıtım A.Ş.’ye başvurarak, yangın nedeniyle oluşan zararın karşılanmasını talep etmiştir. Ancak, şirketin 23 Ağustos 2021 tarihli yazısında yalnızca 200 metre sulama hortumunun hasar gördüğü belirtilmiş, badem ağaçlarına ilişkin bir tespit yapılmamıştır. Başvuran, bu durumu hukuki dayanaktan yoksun bulmakta ve zararının yasal faiziyle birlikte karşılanmasını talep etmektedir.
Fırat Elektrik Dağıtım A.Ş., yaptığı incelemede badem fidanlarında zarar olmadığını, sadece sulama hortumunun yandığını belirtmiştir. Ancak Keban İlçe Tarım Müdürlüğü tarafından hazırlanan zarar ziyan tespit tutanağında, 30 adet badem fidanının kısmi, 30 adetinin ise tamamen zarar gördüğü tespit edilmiştir. Kurum, başvurunun kabulü yönünde bir öneri hazırlamış ve başvuranın toplam 2880 TL zararının yasal faiziyle birlikte ödenmesi gerektiği sonucuna varmıştır. Sonuç olarak, Fırat Elektrik Dağıtım A.Ş.’ye, başvuranın zararının 5 Eylül 2020 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte ödenmesi tavsiye edilmiştir. Ayrıca, idarenin başvuruya ilişkin süreçlerde daha dikkatli ve gerekçeli davranması gerektiği vurgulanmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/2075-S.22.3136
BAŞVURU NO : 2021/14882
KARAR TARİHİ : 14/02/2022
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : FIRAT ELEKTRİK DAĞITIM ANONİM ŞİRKETİ
Başvuranın, Elazığ İli Keban İlçesi Nimri Köyü’nde 05.09.2020
BAŞVURUNUN KONUSU :
tarihinde enerji nakil hattında tel kopması sonucunda meydana gelen anız yangını sonucunda, zarar gören arazisinde dikili bulunan badem fidanları ile damlama sisteminin zarar ve ziyanının karşılanması talebi hakkında.
BAŞVURU TARİHİ : 02/09/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; Elazığ İli Keban İlçesi Nimri
Köyü’nde 05.09.2020 tarihinde enerji nakil hattında tel kopması sonucunda anız yangını çıktığını ve bunun sonucunda, ilgili bölgede adına kayıtlı olan numaralı parseldeki arazisinde dikili bulunan badem fidanları ile damlama sisteminin zarar gördüğünü, Keban İlçe Tarım Müdürlüğü’nün 09.09.2020 tarih ve
– – sayılı zarar ziyan tespit tutanağı ile yangının yaratmış olduğu hasarın tespit edildiğini, ilgili arazinin kardeşi . . tarafından tarımsal amaçlı kiralanmış olması nedeniyle, 21.09.2020 tarihli dilekçe ve ekleri ile kuruma müracaat edilerek yangın sonucu oluşan zararın karşılanması talebinde bulunulduğunu, “Bahse konu hasarınız ile alakalı olarak Ziraat Mühendisimiz tarafından detaylı saha incelemesi yapılarak hasar komisyonumuzda görüşülüp değerlendirildikten sonra tarafınıza bilgi verileceği” nin bildirildiğini, ancak, bu aşamadan sonra herhangi bir gelişme olmadığı gerekçesiyle
Kurumumuza başvuruda bulunduğu, Kurumumuzun Gönderme Kararı sonrası idarenin 23.08.2021 tarihli yazısı ile “il komisyonunca sadece 200 mt hortumun hasarına ilişkin zarar ziyanın tespit edildiği ve buna ilişkin zarar ve ziyanın giderileceğinin” bildirildiğini, 1.1. İlgili karar incelendiğinde, bir örneği ekte yer alan zarar ziyan tespit tutanağında ve yangın yeri fotoğraflarında görüleceği üzere 60 adet badem ağacının yanması/hasar görmesine ilişkin bir tespitin yer
almadığı gibi bu kararın hangi gerekçeye dayandırıldığı da belli olmadığını, eğer sağlıklı bir saha incelemesi yapılmış olsaydı zarar görmüş badem ağaçlarının ve yerine yeni dikimler yapıldığının tespit edileceğini, bu kararın mevcut zarar ve ziyanımı karşılamadığını belirterek Fırat Elektrik Dağıtım A.Ş’nin
23 Ağustos 2021 tarih ve sayılı yazısında sadece 200mt sulama hortumunun hasarlı olduğunun
belirtilmesi, ancak 60 adet badem ağacının hasarına değinilmemesinin, objektiflikten, hukuki dayanaktan ve iyi yönetim ilkelerinden yoksun bir karar alınmasına sebebiyet verdiğini açıklayarak yangın sonucunda arazisinde meydana gelen zarar ziyanın(200 mt sulama hortumu ile 60 adet badem ağacı) yasal faizi ile birlikte karşılanmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvurudaki iddialara ilişkin olarak Fırat Elektrik Dağıtım A.Ş.’den Kurumumuzca detaylı bilgi ve belge talebinde bulunulmuş olup; Fırat Elektrik Dağıtım A.Ş.’nin sayı ve 11.10.2021 tarihli Kurumumuza ulaşan cevabı yazısında; 2.1. Başvuruya ilişkin Şirket tarafından yapılan inceleme neticesinde, ekte yer alan zarar ziyan tespit raporundan da anlaşılacağı üzere fidanlarda ve bahse konu ağaçlarda herhangi bir zararın söz konusu olmadığı, sulama sistemindeki 200 mt sulama hortumunun yandığı tespit edildiğinden, 200 mt sulama hortumunun zararının karşılanmasının uygun olduğu, açıklamaları yapılmıştır.
3. Kurumumuzun sayı ve 17/01/2022 tarihli bilgi ve belge isteme yazısı ile Keban
Kaymakamlığı İlçe Tarım Ve Orman Müdürlüğü’nden, başvuru eklerinde yer alan Keban
Kaymakamlığı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü’ne ait 09.09.2020 tarihli ve yazı ekinde yer alan Zarar Ziyan Tespit Tutanağı doğrultusunda, zarar gördüğü tespit edilen badem fidanlarına ve sulama hortumuna ilişkin zarar ziyan tutarının olay tarihi itibariyle hesaplanarak Kurumumuza bildirilmesi istenmiş, 3.1. 27.01.2022 tarihinde gelen yazı cevabında yer alan teknik rapor ile:30 adet (0-1) yaş badem fidanının yaprakları ve gövdelerde meydana gelen kısmi zarar için : Dikim, bakım ve işçilik faaliyetleri karşılığı:240
TL zarar, 30 adet (10-15 yaş) badem ağacının yaprakları ve gövdelerinin tamamının yanması karşılığı; 2040
TL zarar hesaplanarak Kurumumuza bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının;
4.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” kenar başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” kenar başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
6. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun; “Tehlike sorumluluğu ve denkleştirme” kenar başlıklı 71 inci maddesinde: “Önemli ölçüde tehlike arzeden bir işletmenin faaliyetinden zarar doğduğu takdirde, bu zarardan işletme sahibi ve varsa işleten müteselsilen sorumludur. Bir işletmenin, mahiyeti veya faaliyette kullanılan malzeme, araçlar ya da güçler göz önünde tutulduğunda, bu işlerde uzman bir kişiden beklenen tüm özenin gösterilmesi durumunda bile sıkça veya ağır zararlar doğurmaya elverişli olduğu sonucuna varılırsa, bunun önemli ölçüde tehlike arzeden bir işletme olduğu kabul edilir. Özellikle, herhangi bir kanunda benzeri tehlikeler arzeden işletmeler için özel bir tehlike sorumluluğu öngörülmüşse, bu işletme de önemli ölçüde tehlike arzeden işletme sayılır. Belirli bir tehlike hâli için öngörülen özel sorumluluk hükümleri saklıdır. Önemli ölçüde tehlike arzeden bir işletmenin bu tür faaliyetine hukuk düzenince izin verilmiş olsa bile, zarar görenler, bu işletmenin faaliyetinin sebep olduğu zararlarının uygun bir bedelle denkleştirilmesini isteyebilirler.”
7. Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği’nin
7.1. “Tanımlar” kenar başlıklı 4. Maddesinde; “…genel tanımlar, elektrik tesislerinde aşırı gerilimlere ilişkin tanımlar, hava hatlarına ilişkin tanımlar, kablo şebekelerine ilişkin tanımlar olmak üzere dörde ayrılmıştır.
a)Genel tanımlar:
1) Elektrik kuvvetli akım tesisleri: İnsanlar, diğer canlılar ve eşyalar için bazı durumlarda (yaklaşma,
dokunma vb.) tehlikeli olabilecek ve elektrik enerjisinin üretilmesini, özelliğinin değiştirilmesini, biriktirilmesini, iletilmesini, dağıtılmasını ve mekanik enerjiye, ışığa, kimyasal enerjiye vb. enerjilere dönüştürülerek kullanılmasını sağlayan tesislerdir.
2) Alçak gerilim: Etkin değeri 1000 volt ya da 1000 voltun altında olan fazlar arası gerilimdir.
3) Yüksek gerilim: Etkin değeri 1000 voltun üstünde olan fazlar arası gerilimdir.
4) Tehlikeli gerilim: Etkin değeri, alçak gerilimde 50 voltun üstünde olan, yüksek gerilimde hata süresine
bağlı olarak değişen gerilimdir.
5) İşletme elemanı: Elektrik enerji tesislerini oluşturan generatör, motor, kesici, ayırıcı, anahtarlama
(bağlama) hücresi vb. cihazlardır.
6) Santral: Elektrik enerjisinin üretildiği tesislerdir.
7) Ağ (Enterkonnekte) şebeke: Santrallerin birbiri ile bağlantısını sağlayan gözlü şebekedir.
8) İletim şebekesi: Yerel koşullar nedeniyle belli yerlerde üretilebilen ve ağ şebeke ile en üst düzeyde
toplanan enerjiyi tüketicinin yakınına ileten kablo ve/veya hava hattı şebekeleridir.
9) Dağıtım şebekesi: İletilerek tüketilecek bölgeye taşınmış olan enerjiyi, tüketiciye kadar götüren
şebekedir.
10) Ana indirici merkez: Gerek enterkonnekte şebekeden alınan enerjiyi, daha küçük seviyeli iletim
şebekelerine, gerekse iletilerek dağıtım bölgesine taşınan enerjiyi seçilmiş dağıtım gerilimi seviyesine dönüştüren transformatör merkezleridir.
11) Ara indirici merkez: İki veya daha fazla yüksek gerilim seviyesi kullanılan şebekelerde enerjiyi bir
yüksek gerilim seviyesinden diğerine dönüştüren transformatör merkezleridir.
12) Dağıtım transformatör merkezi: Yüksek gerilimli elektrik enerjisini alçak gerilimli elektrik enerjisine
dönüştüren transformatör merkezleridir.”
7.2.“Kuvvetli akım tesislerinin güvenliği” kenar başlıklı 5 inci maddesinde; “Kuvvetli akım tesisleri her türlü işletme durumunda, cana ve mala herhangi bir zarar vermeyecek ve tehlike oluşturmayacak bir
biçimde yapılmalıdır. Herhangi bir kimsenin dikkatsizlikle de olsa yaklaşabileceği uzaklıktaki kuvvetli akım tesislerinin gerilim altındaki bölümlerine (aktif bölümler) dokunulması olanaksız olmalıdır ve ilerideki bölümlerde belirtilen emniyet mesafeleri ile koruma önlemleri sağlanmalıdır.”
7.3. “Bakım ve onarım” kenar başlıklı 27 nci maddesinde; “Tesislerin ve aygıtların teknik belgelerinde belirtilen aralıklarda bakım ve onarımları yapılmalıdır. Yapılan bakım ve onarımlar kalıcı bir şekilde kaydedilmelidir.”
düzenlemelerinin yer aldığı görülmüştür.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun kabulü gerektiği hususunda hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuruda; Elazığ İli Keban İlçesi Nimri Köyü’nde 05.09.2020 tarihinde enerji nakil hattında tel kopması sonucunda anız yangını çıktığı ve bunun sonucunda, ilgili bölgede başvuranın adına kayıtlı olan numaralı parseldeki arazisinde dikili bulunan badem fidanları ile damlama sisteminin zarar gördüğü, Keban İlçe Tarım Müdürlüğü’nün 09.09.2020 tarih ve – – sayılı zarar ziyan tespit tutanağı ile yangının sebep olduğu hasarın tespit edildiği açıklanarak yangın sonucunda arazide meydana gelen zarar ziyanın yasal faizi ile birlikte karşılanması talep edilmektedir.
10. Başvuruya konu enerji nakil hattından sorumlu dağıtım şirketi olan Fırat Elektrik Dağıtım
A.Ş.’nin, yapılan inceleme neticesinde, fidanlarda ve bahse konu ağaçlarda herhangi bir zararın söz konusu olmadığı, sulama sistemindeki 200 mt sulama hortumunun yandığı tespit edildiğinden, 200 mt sulama hortumunun zararının karşılanmasının uygun olduğu şeklinde açıklamada bulunduğu görülmüştür.
10.1. Bu cevap üzerine Kurumumuzca idareye gönderilen 13.01.2022 tarihli e posta ile Keban İlçe Tarım
Müdürlüğü’nün 09.09.2020 tarih ve – – sayılı zarar ziyan tespit tutanağı ile zarar gördüğü tespit edilen ve tutanak altına alınan badem fidanlarına ilişkin tekrar bilgi ve belge istenmiş ve idarece 14.01.2022 tarihinde e posta ile gönderilen cevapta; “ No’lu Başvuru Dosyası ile ilgili olarak Tarım İlçe Müdürlüğünün zarar ziyan tespiti ve Fırat EDAŞ tespitleri arasında büyük farklılıklar olması nedeniyle konu tekrar incelemeye alınmıştır. Gerekli kurumlar arasında bilgilerin toplanması sonrasında yapılan değerlendirme tarafınıza iletilecektir.” açıklamaları yapılmıştır.
10.2. Kurumumuzun sayı ve 17/01/2022 tarihli bilgi ve belge isteme yazısı ile başvuru eklerinde yer alan Keban Kaymakamlığı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü’ne ait 09.09.2020 tarihli ve yazı ekinde yer alan Zarar Ziyan Tespit Tutanağı doğrultusunda, zarar gördüğü tespit edilen badem fidanlarına ve sulama hortumuna ilişkin zarar ziyan tutarının olay tarihi itibariyle hesaplanarak
Kurumumuza bildirilmesi Keban Kaymakamlığı İlçe Tarım Ve Orman Müdürlüğü’nden istenmiş,
27.01.2022 tarihinde gelen yazı cevabında yer alan teknik rapor ile:30 adet (0-1) yaş badem fidanının
yaprakları ve gövdelerde meydana gelen kısmen zarar için : Dikim, bakım ve işçilik faaliyetleri karşılığı:240 TL zarar, 30 adet (10-15 yaş) badem ağacının yaprakları ve gövdelerinin tamamının yanması karşılığı; olay tarihi itibariyle 2040 TL zarar hesaplanarak Kurumumuza bildirilmiştir. Bunun yanında 200 mt damlama sulama hortumuna ilişkin olarak da 200 TL zarar tespiti yapıldığı görülmüştür.
11. Başvuruya konu şirket, bölgede elektrik enerjisinin dağıtımını yerine getirmektedir. Bu faaliyet, varlığı ve niteliği itibariyle bir tehlike ve dolayısı ile zarar ihtimali taşıdığından, dağıtım şirketin sorumluluğu, bir sebep sorumluluğu olan kusursuz (objektif) sorumluluktur. Bu sorumluluk türü tehlike sorumluluğu olarak da isimlendirilmekte olup, sorumluluk türlerinin en ağırını oluşturmaktadır. Burada tehlikeli nesne veya işletme ile gerçekleşen zarar arasında uygun illiyet bağının bulunması sorumluluk için yeterlidir.
12. Sorumlu kişi veya işletmenin, kusurlu olup olmaması, özen ödevini yerine getirip getirmemesi, işletme veya nesnede (şeyde) bir bozukluk veya noksanın bulunup bulunmaması, meydana gelen zararın tazmin borcu yönünden bir etkiye sahip değildir. Zira bunların sebep oldukları zararlarda, kusurun bulunup bulunmadığı ya da rolünün olup olmadığı çoğu zaman bilinemediği veya ispat edilemediği gibi, sorumlu kişi veya işletme, her türlü özeni gösterse, gözetim ve denetim ödevini yerine getirse, gerekli bütün tedbirleri alsa bile, gene çoğu zararın meydana gelmesini önlemek mümkün değildir. Bu sebeple sorumluluğunun bağlandığı olgu ile zarar arasında uygun illiyet bağı kurulduğu zaman, sorumluluk da gerçekleşmiş olacağından, bu işletme veya nesnelerin sahip veya işletenleri, bunların sebep oldukları zararı gidermek zorundadır (Prof. Dr. Fikret Eren, Borçlar Hukuku Genel Hükümler 1991 Baskı Cilt 2 sf: 14-15).
13. Günümüzde enerji kaynakları, ulaşım araçları ve üretimde kullanılan makineler, o derece hızlı, karmaşık ve büyük boyutlar kazanmıştır ki, artık, gerekli her türlü tedbir alınsa bile, zararın doğumunu önlemek çoğu zaman imkânsız hale gelmiştir. Çevre için tehlike arz eden bu kaynaklar karşısında, zarara uğramak adeta kaçınılmaz bir hal almıştır. Ancak, “tehlikeli” diye toplumun bu araç ve gereçlerden vazgeçmesi de mümkün değildir. Bu nedenle, tehlikeli faaliyette bulunan kimseler, bunlardan yarar sağladıkları için, sebep oldukları zararı da gidermek zorundadırlar. (3. Hukuk Dairesi 2016/21092 E. ,
2018/7594 K.)
14. Nitekim Anayasa Mahkemesinin 12/09/2019 tarihli ve 2015/18754 başvuru numaralı kararında elektrik üretimi ve dağıtımının tehlikeli faaliyet kapsamında olması nedeniyle bu amaca hizmet eden tüm organizasyon ile teknik cihazların kişilerin yaşamı ve vücut bütünlüklerinin korunmasına ilişkin gerekliliklere uygun ve güvenli şekilde yerleştirilmesi yükümlülüğünün bulunduğu belirtilerek tehlikeli mahiyette olduğu hususunda bir şüphe bulunmayan bir hizmet kapsamında kullanılan binalar, teknik ekipmanlar ile diğer cihazların her türlü bakım ve onarımının yapılması, kişilerin yaşamları ve vücut bütünlüklerinin korunması bakımından risk oluşturup oluşturmadığının değerlendirilmesi ve tehlike arz eden binaların ve diğer cihazların korunması, gerekirse yıkılması veya etkisiz hâle getirilmesinin de bu yükümlülüğün bir parçası olduğu vurgulanmıştır.
15. Türk hukukunda elektrik enerjisi taşınması amacıyla kullanılan elektrik enerjisi nakil vasıtaları, akım tesisi kapsamında değerlendirilmektedir. Zira Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri (EKAT) Yönetmeliğinin m. 4/a1 hükmünde “kuvvetli akım tesisi, insanlar, diğer canlılar ve eşyalar için yaklaşma, dokunma gibi bazı hâllerde tehlikeli olabilecek ve elektrik enerjisinin üretilmesini, iletilmesini, dağıtılmasını ve mekanik
enerji, ışık ve kimyasal enerji gibi enerjilere dönüştürülerek kullanılmasını sağlayan tesisler” şeklinde tanımlanmıştır. EKAT Yön. m. 5’de kuvvetli akım tesislerinin, cana ve mala herhangi bir zarar vermeyecek ve tehlike oluşturmayacak bir biçimde yapılması gerektiği hükme bağlanmıştır. ” Elektrik Kuvvetli Akım
Tesisleri Yönetmeliğinin 27.maddesinde; “Tesislerin ve aygıtların teknik belgelerinde belirtilen aralıklarda bakım ve onarımları yapılmalıdır. Yapılan bakım ve onarımlar kalıcı bir şekilde kaydedilmelidir.” düzenlemeleri yer almaktadır.
16. Bu açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında; Elazığ İli Keban İlçesi Nimri Köyü’nde
05.09.2020 tarihinde enerji nakil hattında tel kopması sonucunda meydana gelen anız yangını sonucunda,
ilgili bölgede başvuran adına kayıtlı olan numaralı parseldeki arazisinde dikili bulunan badem fidanları ile damlama sisteminin zarar gördüğü anlaşılmaktadır. Olay günü Keban İlçe Tarım Müdürlüğü tarafından tutulan 09.09.2020 tarih ve – – sayılı zarar ziyan tespit tutanağı ile, Nimri Köyünde
05.09.2020 tarihinde saat 17 sularında çıkan yangında zarar gören başvurana ait taşınmaza 09.09.2020
tarihinde gelinerek, arazide yapılan gözlem ve incelemeler sonucunda , 30 adet (0-1) yaş badem fidanının yaprakları ve gövdelerde kısmen zarar gördüğü, 30 adet (10-15 yaş) badem ağacının yaprakları ve gövdelerinin tamamının yandığı, 200 mt damlama sulama hortumunun tamamen yandığı tespit edilmiştir.
16.1. Taşınmazı o tarihte kullanmakta olan . . tarafından 21.09.2020 tarihli dilekçe ve ekleri ile kuruma müracaat edilerek yangın sonucu oluşan zararın karşılanması talebinde bulunulduğu, “Bahse konu hasarınız ile alakalı olarak Ziraat Mühendisimiz tarafından detaylı saha incelemesi yapılarak hasar komisyonumuzda görüşülüp değerlendirildikten sonra tarafınıza bilgi verileceği” şeklinde cevap verildiği, ancak, bu aşamadan sonra herhangi bir gelişme olmadığı gerekçesiyle başvuranın Kurumumuza başvuruda bulunduğu, Kurumumuzun Gönderme Kararı sonrası idarenin 23.08.2021 tarihli yazısı ile “il komisyonunca sadece 200 mt hortumun hasarına ilişkin zarar ziyanın tespit edildiği ve buna ilişkin zarar ve ziyanın giderileceğinin” bildirildiği anlaşılmıştır.
16.2. Keban Kaymakamlığı İlçe Tarım Ve Orman Müdürlüğü’nce Kurumumuza iletilen Teknik rapor doğrultusunda hesaplanan (30 adet (0-1) yaş badem fidanının yaprakları ve gövdelerde meydana gelen kısmen zarar için : 240 TL zarar 30 adet (10-15 yaş) badem ağacının yaprakları ve gövdelerinin tamamının yanması karşılığı; 2040 TL zarar) 240TL+2040TL, bunun yanında 200 mt damlama sulama hortumuna ilişkin olarak da 200 TL zarar tespiti yapıldığı görülmüştür. Sulama hortumuna ilişkin zararın idarece kabulü karşısında bu konuda taraflar arasında bir ihtilafın olmadığı göz önüne alınarak, teknik raporda sulama hortumuna ait zarar dikkate alınmamış, idarece 11.08.2021 tarihinde Komisyon tarafından belirlenen zarar ziyan tutarı olan 600 TL dikkate alınmıştır. Ve olay tarihi itibariyle meydana gelen toplam zarar 240TL+2040TL+600TL=2880TL olarak hesaplanmıştır.
17. Bu kapsamda enerji nakil hattının sahibi bulunan dağıtım şirketi, bu yapı eserinin fena yapılmasından, bakımı ve işletilmesindeki eksikliklerden sorumludur ve bu tür hatları kişilerin can ve mal güvenliği açısından tehlike arz etmeyecek şekilde inşa etmek, bulundurmak, bu hatlara güvenli yaklaşma sınırının aşılmasını önleyici tedbirleri almakla yükümlüdür. Dağıtım şirketinin söz konusu nakil hattında en son
2019 yılında bakım yaptığı görülmektedir. Bu kapsamda dağıtım şirketinin Elektrik Kuvvetli Akım
Tesisleri Yönetmeliği gereği bakım ve özen borcunu gereği gibi yerine getirmesi gerektiği, olabilecek tehlikeleri düşünerek gerekli denetimleri yapması gerektiği değerlendirilmiş; somut olayda dağıtım şirketi
yönünden bir ihlal söz konusu olmasa dahi ağır özen yükümlüğü gereği meydana gelen olaydaki sorumluluğunun ve doğan zararın dağıtım şirketi tarafından karşılanması gerektiği kanaatine varılmıştır.
18. Kurumumuza yapılan değerlendirme sonucunda; başvurunun kabulü ile, başvuranın 2880 TL zararının olay tarihi olan 05.09.2020 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte Fırat Elektrik Dağıtım A.Ş.
tarafından başvurana ödenmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 19. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde Kurumumuza gönderildiği ancak gerekçeli olmadığı, ayrıca idarenin başvuranın başvurusuna makul bir süre içerisinde cevap vermediği, böylece “kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranılmadığı, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini de göstermediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20. 14/06/2012 tarih ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 17’nci maddesinin sekizinci fıkrasına göre, Kamu Denetçiliği Kurumuna dava açma süresi içinde yapılan başvuru işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup, Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Elazığ Asliye Hukuk Mahkemelerine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE, Başvuranın 2880 TL zararının olay tarihi olan 05.09.2020 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte
Fırat Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından başvurana ödenmesi hususunda FIRAT ELEKTRİK
DAĞITIM A.Ş.’ye TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, FIRAT
ELEKTRİK DAĞITIM A.Ş. tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın, BAŞVURANA ve FIRAT ELEKTRİK DAĞITIM A.Ş.’ye tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi