|
ÖZET: Başvuru, elektrik kesintisi nedeniyle yüksek voltajın buzdolabında arızaya yol açtığı ve bu nedenle tazminat talebini içermektedir. Başvuran, 10-20 Ağustos 2021 tarihleri arasında evinde bulunmadığı dönemde, 14 Ağustos’ta enerji kesintisi yaşandığını öğrenmiş ve geri döndüğünde buzdolabının arızalandığını tespit etmiştir. Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş. ile yapılan görüşmelerde, arızanın şirket kaynaklı olmadığı belirtilmiş, ancak yetkili servis yüksek voltaj nedeniyle hasar oluştuğunu rapor etmiştir. Başvuran, EPDK ve CİMER aracılığıyla şikayette bulunmuş, ancak şirketin yanıtı talebin olumsuz olduğu yönünde olmuştur.
Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş., yapılan incelemelerde, başvuranın şikayet ettiği tarihlerdeki elektrik kesintisinin cihaz hasarına neden olacak bir durum yaratmadığını savunmuştur. Ancak, başvuranın 10-20 Ağustos tarihleri arasında evde bulunmadığı ve 14 Ağustos’taki planlı kesintinin ardından yaşanan arızanın, 13 Ağustos’taki yer altı kablosundaki arızadan kaynaklanabileceği belirtilmiştir. Bu bağlamda, başvuranın zarar tazmin talebinin değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvurunun kabul edilmesine ve Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş.’ye zarar tazmin talebinin yeniden gözden geçirilmesi için tavsiyede bulunulmasına karar verilmiştir. Dağıtım şirketinin, bu karar doğrultusunda 30 gün içinde işlem yapması gerekmektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/5955-S.22.9081
BAŞVURU NO : 2021/18384
KARAR TARİHİ : 29/04/2022
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : BAŞKENT ELEKTRİK DAĞITIM ANONİM ŞİRKETİ GENEL
MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın elektrik kesintisi kaynaklı yüksek voltaj nedeniyle buzdolabının arızalandığı iddiası ve hasar nedeniyle uğradığı zararın tazmini talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 29/10/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; Ankara ili, Çubuk ilçesi, Yıldırım Beyazıt Mahallesi, Alaca Sokak, No:
adresinde ikamet ettiğini, 10/08/2021 – 20/08/2021 tarihleri arasında ikameti dışında olduğunu, 14/08/2021 tarihinde ikametinin bulunduğu bölgeye enerji verilmeyeceğine dair mesaj gönderildiğini, 20/08/2021 tarihinde ikametine geri döndüğünde buzdolabının arızalandığını gördüğünü, Başkent Elektrik Dağıtım
A.Ş.’ye başvuruda bulunduğunda arızanın firmadan kaynaklı olamayacağının bildirildiğini, ancak yetkili servis tarafından yüksek voltaj kaynaklı anakart ve kompresör arızası olduğunun tespit edildiğini, müşteri hizmetleri aracılığıyla tekrar başvuruda bulunduğunu ancak yanıt verilmediğini, EPDK üzerinden şikâyette bulunduğunu, şikâyeti üzerine Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından “Başvuruya istinaden yapılan inceleme neticesinde ilçe genelinde planlı kesinti kapsamında gece çalışma yapıldığı tespit edilmiştir. Bu kesinti genel bazlı olup, cihaz hasarına neden olan türen bir kesinti değildir. Açıklanan gerekçe ile talebin olumlu karşılanamadığını belirtmek isteriz.” şeklinde yanıt verildiğini iddia ve ifade ederek cihaz hasarı nedeniyle meydana gelen zararının tazmin edilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 16/12/2021 tarihli ve sayılı, 9/2/2022 tarihli ve sayılı, 14/3/2022 tarihli ve sayılı bilgi-belge isteme yazılarına cevaben Başkent Elektrik Dağıtım
A.Ş. tarafından gönderilen 11/1/2022 tarihli ve sayılı, 23/2/2022 tarihli ve sayılı, 7/4/2022 tarihli ve sayılı yazılarda özetle; 2.1. Yapılan inceleme neticesinde, başvuru sahibinin hasarın karşılanmasına yönelik 22/8/2021 tarihinde
186 numaralı Çağrı Merkezi’ne müracaatta bulunduğu, inceleme sonucunda 24/8/2021 tarihinde Çağrı
Merkezi operatörlerince tarafına ulaşılarak ilçe genelinde planlı kesinti kapsamında çalışma yapıldığı, ancak kesintinin cihaz hasarına sebebiyet verebilecek nitelikte olmadığı bilgisinin iletildiği, başvuranın
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna yapmış olduğu müracaatının, EPDK’nın 15/09/2021 tarih ve
– – sayılı KEP yazı ekinde şirkete iletildiği ve 6/10/2021 tarih ve – – – – cevabi yazıları ile Kuruma ve 6/10/2021 tarihli e-posta ile de şikayetçiye bilgi verildiği, şikayet üzerine yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde oluşturulan teknik değerlendirme raporunda şikayetçinin talebinde belirttiği cihaz hasarının meydana geldiği tarih ve saatte, kullanım yerinin enerjilendirildiği dağıtım şebekesinde cihaz hasarına sebebiyet verecek herhangi bir şebeke arızası, voltaj dalgalanması vb. bir duruma rastlanmadığı sonucuna varıldığı belirtilerek 6/10/2021 tarihli hasar teknik raporunun hem şikayetçi hem de Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu ile paylaşıldığı, 2.2. Şikayete konu olan bölgede elektrik kesintisinin yaşandığı ancak yaşanan kesintinin cihaz hasarına sebebiyet verecek nitelikte olmadığı tespit edildiğinden meskende herhangi bir inceleme yapılmamışsa da başvuru sahibinin Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna (EPDK) müracaatı üzerine 20/10/2021 tarihinde ölçüm yapıldığı, 2.3. Yapılan incelemelerde, başvuranın enerji almış olduğu trafoda, 13/08/2021 tarihinde saat 09.07 civarında yer altı kablosunda meydana gelen arıza nedeniyle kesinti yaşandığının görüldüğü, kablo arızasının giderilmesi ile aynı gün içerisinde saat 14.41 civarında enerji arzı sağlandığı, bahse konu kesintinin bölgedeki farklı bir müşterinin yer altı kablosunda meydana gelen arızadan kaynaklandığının anlaşıldığı, 2.4. Dağıtım şebekesinin mevcut durum itibariyle işletme koşullarında hizmet vermekte olduğu, 29/12/2020 tarihli ve 31349 sayılı 1. Mükerrer Resmi Gazete’de yayımlanan Elektrik Dağıtım Sisteminin
Teknik Kalitesine İlişkin Usul ve Esaslar uyarınca teknik kaliteye uygunluğun değerlendirmesinde, TS EN 50160:2011 standardında teknik kalite parametreleri için belirlenmiş sınır değerlerin esas alındığı, başvuranın şikayetine konu olan adresinde yapılan ölçüm sonucu faz-nötr arası 230-226-229 V, faz-faz arası 397-393-402 V değerlerinin alındığı, alınan değerlerin normal sınırlar dahilinde olduğu, 2.5. 14/08/2021 tarihinde gerçekleştirilen planlı kesintinin 02.00-07.00 saatleri arasında dağıtım merkezi içi boya bakım-onarım çalışmaları nedeniyle yapıldığı, hasarın meydana geldiğinin iddia edildiği 14/08/2021 tarihinde başvuru sahibinin tesisatının enerjilendirildiği şebekede Mobil Güç Kalite
Cihazı ölçümü yapılmadığı ve geçmişe dönük gerilim ölçümü yapılmasının teknik olarak mümkün olmadığı, bununla beraber 2021 yılı içerisinde yüksek gerilim hatlarında Mobil Güç Kalite Cihazı takılı olup alçak gerilim hatlarda yükümlülük olmaması nedeniyle başvuru sahibinin alçak bağlantı noktasının beslendiği hatta voltaj değerini otomatik tespit edebilecek Mobil Güç Kalite Cihazı’nın takılı olmadığı,
2.6. Dağıtım şebekesinden kaynaklı olarak meydana gelen hasarlarda mahalle, sokak ya da binada sadece bir müşteride değil birçok müşteride hasarın meydana gelmesinin beklendiği, ancak bahse konu bölgeden başvuru sahibi dışında herhangi bir başvuruda bulunulmadığı, genel olarak teknik servislerin arızayı kabul etmeyerek gerilim kaynaklı rapor yazdıklarının bilinmekte olduğu, ilgili tarihler için yapılan incelemede başvuru sahibinin bulunduğu binadan, enerji ihtiyacının karşılandığı trafo bölgesinden ve yakın çevresinde bulunan başka herhangi bir müşteriden iletilen hasar müracaatının olmadığı, dolayısıyla herhangi bir bedel ödemesi yapılmadığı, 2.7. Şikayete konu olan bölgede müşterinin belirtmiş olduğu gerilim kaynaklı bir sorun yaşanmadığı, yaşanması durumunda ise 7/24 hizmet veren arıza ekiplerince ivedi olarak müdahale edildiğini, dağıtım envanterlerine ait bakım programının yıllık SAİDİ ve SAİFİ kesinti verilerine göre planlandığını, periyodik olarak envanterlerde iyileştirme çalışmalarının yürütüldüğünü, SAİDİ ve SAİFİ verileri göz önüne alındığında, başvuru sahibinin kullanım yeriyle ilişkili mevcut dağıtım şebekesi için gerçekleştirilecek bölgeye özel bir sıkıntı ve plan bulunmadığının görüldüğü, bilgilerine yer verilerek ilgili belgeler sunulmuştur.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 8/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesi; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler… ” hükmünü amirdir.
4. 29/06/2012 tarih ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun ‘Kurumun görevi’ başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmünü amirdir.
5. 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun; 5.1. “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu Kanunun amacı; elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullanımına sunulması için, rekabet ortamında özel hukuk hükümlerine göre faaliyet gösteren, mali açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffaf bir elektrik enerjisi piyasasının oluşturulması ve bu piyasada bağımsız bir düzenleme ve denetimin yapılmasının sağlanmasıdır.” 5.2. “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde; “Bu Kanun; elektrik üretimi, iletimi, dağıtımı, toptan veya perakende satışı, ithalat ve ihracatı, piyasa işletimi ile bu faaliyetlerle ilişkili tüm gerçek ve tüzel kişilerin hak ve yükümlülüklerini kapsar.” 5.3. “Dağıtım faaliyeti” başlıklı 9’uncu maddesinde; “Dağıtım faaliyeti, lisansı kapsamında, dağıtım şirketi tarafından lisansında belirlenen bölgede yürütülür. Dağıtım şirketi, lisansında belirlenen bölgede
sayaçların okunması, bakımı ve işletilmesi hizmetlerinin yerine getirilmesinden sorumludur. Piyasa faaliyeti gösteren tüzel kişiler bir dağıtım şirketine ve dağıtım şirketi piyasa faaliyeti gösteren tüzel kişilere doğrudan ortak olamaz. Dağıtım şirketi, dağıtım faaliyeti dışında bir faaliyetle iştigal edemez. Dağıtım faaliyetiyle birlikte yürütülmesi verimlilik artışı sağlayacak nitelikteki piyasa dışı bir faaliyetin yürütülmesine ilişkin usul ve esaslar Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenir. Genel aydınlatma, dağıtım sistemi teknik ve teknik olmayan kayıplarını karşılamak amacıyla kullanılmak üzere elektrik enerjisi satın alınması ile sistem teknik ve teknik olmayan kayıplarını karşılamak için sözleşmeye bağlanan enerjinin gerçekleşmeler nedeniyle fazlasının satışı bu hükmün istisnasıdır.(2) Dağıtım şirketi, lisansında belirtilen bölgedeki dağıtım sistemini elektrik enerjisi üretimi ve satışında rekabet ortamına uygun şekilde işletmek, bu tesisleri yenilemek, kapasite ikame ve artırım yatırımlarını yapmak, dağıtım sistemine bağlı ve/veya bağlanacak olan tüm dağıtım sistemi kullanıcılarına ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin hizmet sunmakla yükümlüdür.(3) Dağıtım şirketi, ilgili yönetmelik hükümleri doğrultusunda yan hizmetleri sağlamakla yükümlüdür.(4)Dağıtım lisansında belirlenen bölgelerde talep tahminlerinin hazırlanması ve TEİAŞ’a bildirilmesi görevi dağıtım şirketine aittir. Kurul bu talep tahminlerini onaylar ve tahminler TEİAŞ tarafından yayımlanır…” 5.4. “Tarifeler ve tüketicilerin desteklenmesi” başlıklı 17’nci maddesinin sekizinci fıkrasında
“Elektrik enerjisinin kalitesizliğinden veya kesintilerinden kaynaklanan zarar ve hasarların ilgililerinden tazminine ilişkin usul ve esaslar Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.” 6. 30/5/2018 tarihli ve 30436 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Tüketici
Hizmetleri Yönetmeliği’nin; 6.1. “Tüketicilerin korunması” başlıklı 52’nci maddesinin altıncı fıkrasında “Plansız elektrik kesintileri söz konusu olması durumunda bu tüketiciler kesinti ile ilgili durum hakkında elektrik dağıtım şirketleri tarafından tüketicinin belirlediği iletişim aracıyla bilgilendirilirler.” 6.2. “Tüketicilerin bilgilendirilmesi ile tüketici hakları ve zararların tazmini” başlıklı 56’ncı maddesinin birinci fıkrasında “Bu Yönetmelik hükümleri uyarınca elektrik enerjisi hizmeti alan tüketicilerin hakları ve zararlarının tazmini konusunda, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında
Kanun hükümleri ile ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.” 7. 29/12/2020 tarihli ve 31349 Mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında
Dağıtım ve Perakende Satış Faaliyetlerine İlişkin Kalite Yönetmeliği’nin; 7.1. “Amaç ve kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde “Bu Yönetmelik; elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde kullanıcıların kullanımına sunulması amacıyla elektrik enerjisinin tedarik sürekliliği, ticari ve teknik kalitesine ilişkin dağıtım şirketleri, görevli tedarik şirketleri ve kullanıcılar tarafından uyulması gereken kurallar ile uygulamalara ilişkin usul ve esasları kapsar.” 7.2. “Dağıtım faaliyeti kalitesinin sorumluluğu” başlıklı 5’inci maddesinde “Dağıtım şirketi, dağıtım faaliyeti gösterdiği bölgede bulunan kullanıcılara sunduğu hizmetin kalitesinden sorumludur.”
7.3. “Kullanıcı hasarının tazmini” başlıklı 26’ncı maddesinde “Kullanıcı, elektrik dağıtım sisteminden kaynaklanan kalite sorunları nedeniyle teçhizatında oluşan hasara ilişkin zararın tazmini için zararın ortaya çıktığı tarihten itibaren 30 (otuz) gün içerisinde dağıtım şirketine talepte bulunur.
Kullanıcı teçhizatı hasarının tazmin edilebilmesi için hasarın niteliği, kullanıcı tesisinin durumu, dağıtım sisteminde meydana gelen kesinti, arıza, gerilim dalgalanması gibi hususlarda dağıtım şirketi tarafından yapılacak inceleme ve değerlendirme neticesinde, söz konusu hasarın dağıtım sisteminden kaynaklandığının tespit edilmesi gereklidir.
Yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde başvurunun haklı bulunmadığı durumlarda, kullanıcıya yapılan bildirimde gerekçeye ve incelemeye ilişkin teknik rapora yer verilir.
Başvurunun haklı bulunduğu ve dağıtım şirketi tarafından başvuru tarihini müteakip 3 (üç) iş günü içerisinde başvuruya ilişkin hasar tazmin yönteminin kullanıcıya bildirilmesi durumunda, onarım masrafının ödenmesi, hasarın onarımı ya da hasar onarımı için anlaşmalı servise/servislere yönlendirme tercihlerinden birini seçerek kullanıcıya bildirir.
Dağıtım şirketi tarafından hasarın onarımı ya da hasarın onarımı için anlaşmalı servise/servislere yönlendirmenin tercih edilmesi durumunda; teçhizatın garanti haklarının korunması kaydıyla onarım, cihazın bulunduğu yerde veya başka bir yerde yapılabilir. Onarım kullanıcının başvurusunun haklı bulunmasından itibaren azami 10 (on) iş günü içerisinde gerçekleştirilir.
Başvurunun haklı bulunduğu ve dağıtım şirketi tarafından başvuru tarihini müteakip 10 (on) iş günü içerisinde başvurunun sonuçlandırılması durumunda, dağıtım şirketi onarım masrafını ödeyeceğine ilişkin hususları kullanıcıya bildirir.
Dağıtım şirketi tarafından onarım masrafının ödenmesinin tercih edilmesi halinde, kullanıcı tarafından teçhizatın onarım masrafına ilişkin faturanın ibrazından itibaren 5 (beş) iş günü içerisinde, kullanıcının tercih ettiği şekilde (banka/PTT vb. aracılığıyla) fatura tutarı ödenir.
Hasar gören teçhizatın onarımının yapılamaması durumunda dağıtım şirketi tarafından tespit edilecek/ettirilecek rayiç bedel veya dağıtım şirketinin uygun görmesi halinde kullanıcının talep ettiği bedel kullanıcıya ödenir.
Teçhizat hasarına ilişkin dağıtım şirketi ile kullanıcı arasında uyuşmazlık olması durumunda uyuşmazlık, konusuna göre tüketici hakem heyetlerine ve/veya tüketici mahkemelerinde çözüme kavuşturulur.” hüküm ve düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
8. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuru; elektrik kesintisi kaynaklı yüksek voltaj nedeniyle buzdolabının arızalandığı iddiası ve hasar nedeniyle uğradığı zararın tazmini talebi hakkındadır.
10. Dosya kapsamındaki belgeler ışığında başvuruya konu olayda; başvuranın 10/8/2021 – 20/8/2021 tarihleri arasında evinde bulunmadığı, 20/8/2021 tarihinde eve döndüğünde buzdolabının arızalandığını ve içindeki gıdanın bozulduğunu gördüğü, 22/8/2021 tarihinde 186 numaralı çağrı merkezini aradığı, 24/8/2021 tarihinde çağrı merkezi operatörlerince başvurana ulaşılarak ilçe genelinde planlı kesinti kapsamında çalışma yapıldığı ancak kesintinin cihaz hasarına sebebiyet verebilecek nitelikte olmadığı bilgisinin iletildiği, bunun üzerine başvuranın ilgili firmanın yetkili servisini çağırdığını ve 31/8/2021 tarihinde yetkili servis tarafından “yüksek voltaj kaynaklı anakart ve kompresörün zarar gördüğü, toplam tahmini onarım bedelinin 1650 TL olduğu”na ilişkin belge düzenlendiği, başvuranın mağduriyetinin giderilmesi talebiyle 31/8/2021 tarihinde Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanlığına tüketici şikayetleri internet sitesi üzerinden şikayette bulunduğu, mağduriyetinin giderilmemesi sebebiyle 13/9/2021 tarihinde CİMER’e şikayette bulunduğu, EPDK tarafından bu şikayetin 15/9/2021 tarihinde
Başkent Elektrik Dağıtım Anonim Şirketine iletildiği, Başkent Elektrik Dağıtım Anonim Şirketinin 6/10/2021 tarih ve sayılı yazısında “ ‘ın cihaz hasarına ilişkin 13.09.2021 tarih ve sayılı CİMER başvurusu incelenmiştir. Başvuruya istinaden yapılan inceleme neticesinde ilçe genelinde planlı kesinti kapsamında gece çalışma yapıldığı tespit edilmiştir. Bu kesinti genel bazlı olup, cihaz hasarına neden olan türden bir kesinti değildir. Açıklanan gerekçe ile talebin olumlu karşılanamadığını belirtmek isteriz.” şeklinde yanıt verildiği, başvuranın 12/10/2021 tarihli Enerji Piyasası
Düzenleme Kurumuna müracaatı üzerine başvuranın adresinde 20/10/2021 tarihinde voltaj ölçümü yapıldığı ve değerlerin normal olduğu, başvuranın tarihinde Kurumumuza başvuruda bulunduğu anlaşılmıştır.
11. Elektrik enerjisi piyasasında elektrik üretimi, iletimi, dağıtımı, toptan veya perakende satışı, ithalat ve ihracatı, piyasa işletimi ile bu faaliyetlerle ilişkili tüm gerçek ve tüzel kişilerin hak ve yükümlülükleri 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile belirlenmiştir. 6446 sayılı Kanun’un 1’inci maddesinde, kanunun amacının elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullanımına sunulması için, rekabet ortamında özel hukuk hükümlerine göre faaliyet gösteren, mali açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffaf bir elektrik enerjisi piyasasının oluşturulması ve bu piyasada bağımsız bir düzenleme ve denetimin yapılmasının sağlanması olduğu, 9’uncu maddesinde, dağıtım şirketlerinin, lisansında belirtilen bölgede, dağıtım sistemine bağlı ve/veya bağlanacak olan tüm dağıtım sistemi kullanıcılarına ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin hizmet sunmakla yükümlü olduğu, 17’nci maddesinin sekizinci fıkrasında, elektrik enerjisinin kalitesizliğinden veya kesintilerinden kaynaklanan zarar ve hasarların ilgililerinden tazminine ilişkin usul ve esasların
Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenleneceği belirtilmektedir.
12. Bu bağlamda, Elektrik Piyasasında Dağıtım ve Perakende Satış Faaliyetlerine İlişkin Kalite
Yönetmeliği’nde, elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde
kullanıcıların kullanımına sunulması amacıyla elektrik enerjisinin tedarik sürekliliği, ticari ve teknik kalitesine ilişkin dağıtım şirketleri, görevli tedarik şirketleri ve kullanıcılar tarafından uyulması gereken kurallar ile uygulamalara ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiştir. Anılan Yönetmelik’in 5’inci maddesine göre, dağıtım şirketi, dağıtım faaliyeti gösterdiği bölgede bulunan kullanıcılara sunduğu hizmetin kalitesinden sorumlu olup 26’ncı maddesine göre elektrik dağıtım sisteminden kaynaklanan kalite sorunları nedeniyle kullanıcının teçhizatında oluşan hasara ilişkin zararı tazmin etmekle yükümlüdür.
13. Bu çerçevede başvuruya konu olay incelendiğinde; Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından sunulan bilgi ve belgelerden, başvuruya konu süreçte 13/8/2021 tarihinde yeraltı kablosundaki arızadan kaynaklı ve 14/8/2021 tarihinde planlı olmak üzere iki ayrı elektrik kesintisinin yaşandığı tespit edilmektedir. Ancak başvuranın şikayetleri üzerine Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından düzenlenen 6/10/2021 tarihli ve E.
sayılı yazıda, yalnızca ilçe genelinde yapılan planlı kesintiye yer verildiği, buna ilişkin hasar teknik raporu düzenlendiği ve bu kesintinin cihaz hasarına neden olan türden bir kesinti olmadığının bildirildiği görülmektedir. Her ne kadar dağıtım şirketi tarafından, hasarın 14/8/2021 tarihinde meydana geldiğinin iddia edildiği ve bu çerçevede inceleme yapıldığı belirtildiyse de, başvuranın tüm dilekçeleri incelendiğinde, 10/8/2021 – 20/8/2021 tarihleri arasındaki süreçte evde bulunmadığını ve 20/8/2021 tarihinde eve döndüğünde buzdolabının arızalandığını gördüğünü belirttiği, 14/8/2021 tarihli planlı kesintiye dair başvurana mesaj yoluyla bildirim yapıldığı ve 186 numaralı çağrı merkezinden de yalnızca planlı kesintiye dair bilgi verildiğinden bu hususu dilekçelerinde belirttiği anlaşılmıştır. Öte yandan, dağıtım şirketi tarafından sunulan bilgi ve belgelerden, 13/08/2021 tarihindeki elektrik kesintisinin saat
09.07 civarında yer altı kablosunda meydana gelen arıza nedeniyle yaşandığı, kesintinin yaklaşık 6 saat
boyunca sürdüğü, kablo arızasının giderilmesiyle saat 14.41 civarında enerji arzının sağlandığı görülmüş olup bu kesintiye ilişkin başvurana bilgi verildiğini gösterir herhangi bir bilgi veya belgeye rastlanmadığı gibi başvuranın şikayeti üzerine başvurana ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanlığına iletilen yazılarda da bu kesintiye ilişkin herhangi bir bilgi verilmediği, bu durumun her şeyden önce Elektrik
Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin 52’nci maddesinin altıncı fıkrasına (bkz. 6.1. nolu prg.)
uygun olmadığı tespit edilmektedir.
14. Başvuru konusunun teknik bilgi gerektirmesi nedeniyle Kurumumuzca yapılan bilirkişi görevlendirmesi sonucunda konuya ilişkin Kurumumuza 25/4/2022 tarihinde iletilen bilirkişi raporunda; 13/8/2021 günü kayıtlı olan arıza tipinin bildirimsiz oluşu ve kablo kopma/sıyrılma arıza türü ile gerilim dalgalanmasına neden olabileceği belirtilmektedir.
15. 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 17’nci maddesi ve Elektrik Piyasasında Dağıtım ve
Perakende Satış Faaliyetlerine İlişkin Kalite Yönetmeliği’nin 26’ncı maddesine göre, elektrik dağıtım sisteminin kalitesizliğinden veya elektrik kesintilerinden kaynaklanan zararların dağıtım şirketi tarafından tazmin edileceği sabit olup dağıtım şirketinin hasarın niteliği, kullanıcı tesisinin durumu, dağıtım sisteminde meydana gelen kesinti, arıza, gerilim dalgalanması gibi hususları inceleyerek söz konusu hasarın dağıtım sisteminden kaynaklanıp kaynaklanmadığına ilişkin teknik rapor düzenlenmesi gerekmektedir. Bu teknik raporun genel, soyut ve muğlak ifadeler değil, hukuki denetime elverişli ve somut verilere dayanan gerekçeler içermesi gerektiği, bu bağlamda rapora dayanak olan somut ve özel nedenlerin bilimsel verilere uygun olarak gösterilmesi gerektiği açıktır.
16. Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından alçak gerilim hatlarında voltaj değerini otomatik tespit edebilecek “mobil güç kalite cihazı” bulunmadığı belirtilmekle birlikte, anılan bilirkişi raporunda, tüketicinin enerji sarfiyatını ölçen sayaçlardan geriye dönük okuma, yük profili alma işlemlerinin yapılabildiği, TEDAŞ Elektronik Sayaç Şartnamelerine göre sayaçların yük profili bilgilerini 15 dakikalık periyotlarla en az 180 gün kayıt altında tutacağı, buna göre gerilim dalgalanmasının tarih ve saat ile verilen aralıktaki kayıtlı olan yük profili verisinden anlaşılabileceği, ayrıca 13/8/2021 tarihinde bildirimsiz/plansız gerçekleşen kesintiden etkilenen ve cihaz hasarı oluşan veya oluşmayan tüketicilerden gerilim kalitesine ilişkin çağrı, mesaj ve diğer iletişim kanallarından herhangi bir bildirim yapılıp yapılmadığına ilişkin verilerin incelenmesi gerektiği belirtilmektedir.
17. Diğer yandan, başvuranın talebi üzerine 20/10/2021 tarihinde voltaj ölçümü yapıldığı ve rapor düzenlendiği görülse de, bu rapordaki veriler 20/10/2021 tarihindeki voltaj değerlerini yansıttığından 13/8/2021 veya 14/8/2021 tarihlerindeki elektrik kesintilerinin gerilim dalgalanması yaratıp yaratmadığına dair değerlendirmede dikkate alınabilecek veriler olmadığı belirtilmelidir.
18. Tüm bu açıklamalar ve dosya kapsamına göre Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın buzdolabının yüksek voltaja bağlı olarak arızalandığının servis tutanağı ile tespit edilmesi ve başvuranın dağıtım şirketine süresi içinde başvuruda bulunması göz önüne alındığında başvuranın üzerine düşen sorumluluğu yerine getirdiği, bu aşamada dağıtım şirketinin zararın elektrik dağıtım sistemindeki kalite sorunu veya kesintiden kaynaklanıp kaynaklanmadığına ilişkin teknik rapor düzenlemesi gerektiği, ancak dağıtım şirketi tarafından iletilen hasar teknik raporunun 14/8/2021 tarihli planlı kesinti hakkında düzenlendiğinin anlaşıldığı, 13/8/2021 tarihinde yeraltı kablosunun arızalanması nedeniyle gerçekleşen kesinti hakkında ise inceleme yapılmadığı ve hasar teknik raporu düzenlenmediği, bu haliyle başvuranın zarar tazmini talebinin reddedilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 19. İyi yönetim ilkelerine, 28/3/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; yukarıda değinildiği üzere Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından düzenlenen 6/10/2021 tarihli hasar teknik raporunda rapora dayanak olan somut ve özel nedenlerin bilimsel verilere uygun olarak gösterilmediği ve raporun hukuki denetime elverişli ve somut verilere dayanan gerekçeler içermediği, ayrıca başvurana verilen yanıtlarda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin gösterilmediği, bu nedenle, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uyulmadığı anlaşılmış olup bahse konu ilkelere uygun davranması beklenilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
20. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu
Tavsiye Kararının Başkent Elektrik Dağıtım Anonim Şirketine tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde
dağıtım şirketi tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Çubuk İlçe Tüketici Hakem Heyetinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE, Başvuranın zarar tazmin talebinin yeniden değerlendirilmesi hususunda BAŞKENT ELEKTRİK
DAĞITIM ANONİM ŞİRKETİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Başkent Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi
Genel Müdürlüğünce bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA, BAŞKENT ELEKTRİK DAĞITIM ANONİM ŞİRKETİ GENEL
MÜDÜRLÜĞÜNE ve bilgileri için ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU
BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi