|
ÖZET: Başvuran, Mersin Defterdarlığı’na ait bir taşınmazın ağaçlandırma amacıyla kiralanması sürecinde yaşadığı sorunları dile getirerek, ihalenin iptal edilmesi ve kiralama hakkının kendisine verilmesini talep etmiştir. Başvuran, yaklaşık on yıl önce satın aldığı taşınmazın yanındaki Hazine arazisini kiralamak için 2011 yılında başvuruda bulunduğunu, yıllar sonra yapılan ihale sürecinde birinci grupta yer almadığını ve bu nedenle ihaleden çekilmek zorunda kaldığını belirtmiştir. İhaleye katılan diğer kişinin teklifini artırması nedeniyle ihaleye devam edememiştir.
Mersin Defterdarlığı, başvuranın öncelik sırasına göre ikinci grupta yer aldığını ve bu durumun yasal düzenlemelere uygun olduğunu açıklamıştır. İlgili mevzuat gereği, köy nüfusuna kayıtlı olan ve köyde ikamet eden kişilere öncelik tanınmakta, başvuranın durumu bu kriterlere uymamaktadır. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddedilmesine yönelik önerisini Kamu Başdenetçisi’ne sunmuş ve başvurunun hukuka uygun olduğunu belirtmiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebi, yasal çerçeve içinde değerlendirildiğinde, hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum tespit edilmediği için reddedilmiştir. Başvuran, kararın tebliğ tarihinden itibaren yargı yoluna başvurabilecektir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 13812-13812 |sayi|36311982-101.07.05-E.36311982-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2017/6660 2017/ 6660
KARAR TARİHİ : 14/11/2017 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Mersin Defterdarlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, mülkiyeti Maliye Hazinesine ait taşınmazın ağaçlandırma amaçlı kiralaması için yapılan ihalenin iptal edilmesi ve kiralama hakkının tarafına verilmesi talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 22/05/2017 22.5.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran , yaklaşık on sene önce Mersin İli Toroslar İlçesi Horozlu
Mahallesi ada parsel numaralı taşınmazı satın aldığını, 2011 yılında taşınmazına bitişik konumda olan ada parsel numaralı Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazı özel ağaçlandırma amacıyla kiralamak için Milli Emlak Müdürlüğüne yazılı başvuruda bulunduğunu, senelerce bekledikten sonra 07/ 03/ 2017 tarihinde idare tarafından gönderilen cevabi yazı ile ağaçlandırma ihalesi yapılacağının bildirildiğini, ihale başvuru şartlarında birinci ve ikinci grup olmak üzere öncelik sırası belirlendiğini, birinci grupta köyün nüfusuna kayıtlı olmak veya köyde ikamet etmek gibi koşulların arandığını, ancak günümüzde ikamet edilen yerin nüfusa kayıtlı olunan yer olması gerektiği iddiasıyla, söz konusu yerde devlet memuru olması nedeniyle ikamet edemediğini, ancak yaklaşık 17 dönüm taşınmazı olduğunu, buna rağmen birinci gruba dahil edilmediğini, ikinci grup üzerinden işlem yapıldığını, ihalede yer alan diğer şahsın ihale rakamını artırması nedeniyle ihaleden çekilmek zorunda kaldığını, Horozlu Mahallesinde bulunan taşınmazın sahibi olduğu için köyle ilişkili olduğunu ve kendisine de köyde ikamet edenler kadar öncelik tanınması gerektiğini belirterek ihalenin iptal edilmesini ve kiralama hakkının tarafına verilmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Mersin Valiliği Defterdarlık Milli Emlak
1 / 7Müdürlüğünden bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur . İlgili idarenin 20/ 07/ 2017 tarih ve
sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.1) Şikâyetçi 31/ 10/ 2011 tarih ve sayılı dilekçe ile taşınmazı
ağaçlandırma amacıyla kiralama talebinde bulunduğu ve idarenin 15/ 11/ 2011 tarih ve sayılı yazısı ile kiralama işlemlerine başlanıldığının bildirildiği,
2.2) İdare tarafından yapılacak kiralama işleminde sakınca olup olmadığına dair ilgili kurumlardan
(Devlet Su İşleri Bölge Müdürlüğü, Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü, Orman İşletme
Müdürlüğü, Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı) görüş alındığı ve söz konusu yazılara olumlu cevap verilmesi üzerine, 22/ 03/ 2016 tarih ve sayılı yazı ile Bakanlıktan (Milli Emlak Genel
Müdürlüğü) izin istenildiği,
2.3) Bakanlığın 03/ 01/ 2017 tarih ve sayılı yazı ile ağaçlandırma yapılmak üzere kiraya verilmesi
uygun görülen taşınmazın 30 gün süreyle Defterdarlığın internet sitesi ile bulunduğu köyde ilan edilmesi gerektiğinin bildirilmesi üzerine söz konusu ilanların yapıldığı ve en geç 20/ 03/ 2017 tarih saat 17.00’a kadar başvuruların yapılacağı, ayrıca dilekçe ile talepte bulunan 07/ 03/ 2017 tarih ve sayılı yazı ile ihaleye iştirak etmesi halinde istenilen belgelerin ne olduğu hakkında bildirimde bulunulduğu,
2.4) Belirtilen tarihe kadar taşınmazı kiralamak üzere ve
olmak üzere iki kişinin başvuru bedeli yatırarak müracaat ettiği ve bu kişilerin 358 sayılı Milli
Emlak Genel Tebliğinin “Başvuruların Değerlendirilmesi ve Hak Sahipliğinin Tespiti” başlıklı 9 uncu maddesi kapsamında yapılan inceleme sonucunda, taşınmazın bulunduğu köy nüfusuna kayıtlı olmadıkları ve o köyde oturmayan gerçek kişiler olmaları sebebiyle öncelik sırasına göre ikinci grupta yer aldıklarının belirlendiği,
2.5) Söz konusu ihaleye birinci grupta yer alan kişilerden başvuru olmaması nedeniyle başvuru
bedeli üzerinden iki kişi arasında 21/ 03/ 2017 tarihinde saat 9.30’da yapılan ihaleyi 10.000,00 TL bedelle kazandığı ve Bakanlığın (Milli Emlak Müdürlüğü) 12/ 04/ 2017 tarih ve sayılı yazısı ile ağaçlandırma projesinin hazırlanması için 90 gün süreli ön izin verilmesinin uygun görüldüğü ve söz konusu projenin belirtilen süre içerisinde hazırlatılarak Orman İdaresine onaylatılarak Milli Emlak Müdürlüğüne teslim etmesi gerektiğinin 05/ 05/ 2017 tarih ve sayılı yazı ile 10/ 05/ 2017 tarihinde ilgiliye tebliğ edildiği ve sürecin devam ettiği,
2.6) Milli Emlak Mevzuatı açısından 358 sayılı Genel Tebliğ kapsamında ağaçlandırma amaçlı
kiralamalarda öncelik sırası aynı Tebliğin 9 uncu maddesindeki kriterlere göre oluşturulan iki grup arasında yapıldığından, şikâyetçi ile ihaleyi kazanan nüfus kayıt bilgilerinin incelenmesi sonucunda, taşınmazın bulunduğu köyde ikamet etmemeleri ve o köy nüfusuna kayıtlı olmamaları nedeniyle her ikisinin de aynı öncelik grubunda (ikinci grup) başvurularının değerlendirildiği açıklamalarına yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10 uncu
maddesinin birinci fıkrasında, “ Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir .”; beşinci fıkrasında ise , “ Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar .”,
3.1) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü
maddesinde; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye
2 / 7Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin
işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler . … ” ,
4) 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi”
başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”,
5) 31/ 08/ 1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununun “Ağaçlandırma ve imar işleri” başlıklı
57 nci maddesinin birinci fıkrasında, “ Orman sahasını artırmak maksadıyla, orman sınırları
içinde yangın ve çeşitli sebeplerle meydana gelmiş açıklıklarda, verimsiz, vasıfları bozulmuş ve amenajman planlarında toprak muhafaza karekteri taşımadığı halde muhafazaya ayrılmış orman alanları ile, Devlete ait olup orman yetişme muhiti şartları bakımından elverişli olan yerlerde; köy tüzelkişilikleri ve diğer gerçek ve tüzelkişiler tarafından Orman Genel Müdürlüğünce uygun görülecek planlara göre ağaçlandırma yapılabilir .”,
6) 08/ 09/ 1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun “Pa zarlık usulüyle yapılacak işler”
başlıklı 51 inci maddesinin birinci fıkrasında, “ Aşağıda yazılı işlerin ihalesi, pazarlık usulüyle yapılabilir : …
g) Kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen, Devletin özel mülkiyetindeki taşınır ve taşınmaz malların kiralanması, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi, …”
7) 19/ 06/ 2007 tarihli ve 26557 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Hazine Taşınmazlarının
İdaresi Hakkında Yönetmeliğin “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde, “ Bu Yönetmeliğin amacı;
Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazların satışı, trampası, arsa veya kat karşılığı inşaat yaptırılması, kiraya verilmesi, ön izin verilmesi ve üzerlerinde irtifak hakkı kurulması, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiraya verilmesi, ön izin ve kullanma izni verilmesi ile ecrimisil ve tahliye işlemlerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir .”,
7.1) “Ağaçlandırma veya özel orman fidanlığı amaçlı kiralama işlemleri” başlıklı 72 nci
maddesinin birinci fıkrasında, “ 31/ 8/ 1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu ile 23/ 8/ 2012 tarihli ve 28390 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ağaçlandırma Yönetmeliği hükümleri uyarınca
Hazine taşınmazları, üzerinde ağaçlandırma veya özel orman fidanlığı yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişilere kiraya verilebilir .”; üçüncü fıkrasında ise, “ Ağaçlandırma veya özel orman fidanlığı amaçlı kiralama işlemlerine ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak tebliğde gösterilir .”,
8) 23/ 08/ 2012 tarihli ve 28390 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Ağaçlandırma Yönetmeliğinin
“Hazine arazilerinde tespit ve izin” başlıklı 9 uncu maddesinin birinci fıkrasında, “ Hazineye ait olan ve Maliye Bakanlığınca bu Yönetmelik veya mülga ağaçlandırma yönetmelikleri kapsamında kiraya verilen veya irtifak hakkı tesis edilen orman kurmaya elverişli beş (V) ve daha yukarı sınıftaki araziler üzerinde, uygulama projesinde belirtilen idare müddeti boyunca; asli ve odun dışı orman ürünü veren türler kullanılarak gerçek ve tüzel kişilerce özel ağaçlandırma, özel erozyon kontrolü ve özel imar-ihya yapılabilir .”,
3 / 79) 17/ 09/ 2013 tarihli ve 28768 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Maliye Bakanlığının 358 Sıra
Sayılı Milli Emlak Genel Tebliğinin “Amaç” başlıklı birinci maddesinde, “ Bu Genel Tebliğin amacı; 23/ 8/ 2012 tarihli ve 28390 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
Ağaçlandırma Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde Hazine taşınmazları üzerinde özel ağaçlandırma, özel imar-ihya, özel erozyon kontrolü ve özel orman fidanlığı yapılmak amacıyla ön izin verilmesine ve kiralama yapılmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir .”,
9.1) “Başvuruların değerlendirilmesi ve hak sahipliğinin tespiti” başlıklı 9 uncu maddesinin
ikinci fıkrasında, “ Belediye ve mücavir alan sınırları dışında bulunan ve ilan edilen taşınmazlar için başvuran kişilerden hak sahipleri, aşağıda belirtilen öncelik sırası ve taşınmaz yüzölçümleri
esas alınarak yapılan gruplandırmaya göre belirlenir :
a) Birinci grup: Taşınmazın bulunduğu köyün nüfusuna kayıtlı olan ve o köyde oturan, köyün nüfusuna kayıtlı olan ancak o köyde oturmayan ve/veya köyün nüfusuna kayıtlı olmamakla birlikte o köyde oturan gerçek kişiler 100.000 m²’ye kadar ( 100.000 m² dahil) taşınmaz için hak sahibi olarak belirlenebilir .
b) İkinci grup: Tüzel kişiler ile taşınmazın bulunduğu köyün nüfusuna kayıtlı olmayan ve o köyde oturmayan gerçek kişiler 3.000.000 m²’ye kadar ( 3.000.000 m² dahil) taşınmaz için hak sahibi olarak belirlenebilir .”,
9.2) Aynı maddenin yedinci fıkrasında, “Bir taşınmaz için aynı gruptan birden fazla kişinin
başvuruda bulunması ve taşınmazın tamamının başvuranların taleplerini karşılamaması halinde, gruba ilişkin başvuru bedeli üzerinden pazarlık usulü ile ihale komisyonu tarafından yapılacak arttırma sonucunda en yüksek bedeli teklif eden kişi hak sahibi olur .”, düzenlemelerine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ AV. HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
10) Kamu Denetçisi tarafından, başvuran öncelik sırasında birinci grupta yer alma şartlarını
taşımadığından İdarenin başvuruya konu işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11) Başvuran 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere, ada parsel numaralı Hazinenin özel
mülkiyetindeki taşınmazı özel ağaçlandırma amacıyla kiralamak için Milli Emlak Müdürlüğüne başvuruda bulunduğunu, ihale başvuru şartlarında birinci ve ikinci grup olmak üzere öncelik sırası belirlendiğini, birinci grupta köyün nüfusuna kayıtlı olmak veya köyde ikamet etmek gibi koşulların arandığını, ancak memur olması nedeniyle Merkez’de zorunlu olarak ikamet ettiğini, ayrıca Horozlu
Köyünde ada parselde yaklaşık 17 dönüm taşınmazı olduğunu, dolayısıyla köyle ilişkili olduğunu, buna rağmen birinci gruba dahil edilmediğini, ikinci grup üzerinden işlem yapıldığını, ihalede yer alan diğer şahsın ihale rakamını artırması nedeniyle ihaleden çekilmek zorunda kaldığını, Horozlu Mahallesinde bulunan taşınmazın sahibi olduğu için köyle ilişkili olduğunu ve kendisine de köyde ikamet edenler kadar öncelik tanınması gerektiğini belirterek ihalenin iptal edilmesini ve kiralama hakkının tarafına verilmesini talep etmektedir .
12) Ülke genelinde orman alanlarını çoğaltmak, toprak, su ve bitki arasında bozulan dengeyi kurarak
4 / 7erozyonu önlemek ve çevre değerlerini korumak amacıyla Hazinenin özel mülkiyetindeki
taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerler özel ağaçlandırma amacıyla kiraya verilebilmektedir . Ağaçlandırma Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinin birinci fıkrasında , “ Hazineye ait olan ve Maliye Bakanlığınca bu Yönetmelik veya mülga ağaçlandırma yönetmelikleri kapsamında kiraya verilen veya irtifak hakkı tesis edilen orman kurmaya elverişli beş (V) ve daha yukarı sınıftaki araziler üzerinde, uygulama projesinde belirtilen idare müddeti boyunca; asli ve odun dışı orman ürünü veren türler kullanılarak gerçek ve tüzel kişilerce özel ağaçlandırma, özel erozyon kontrolü ve özel imar-ihya yapılabilir .” düzenlemesi yer almaktadır . Bu kapsamda Mersin
Defterdarlığı Milli Emlak Müdürlüğü tarafından Mersin İli Toroslar İlçesi Horozlu Mahallesinde bulunan mülkiyeti Maliye Hazinesine ait taşınmazla ilgili olarak; beş (V) yukarısı sınıftaki arazi olduğundan, uygulama projesinde belirtilen idare süresi boyunca odun ve odun dışı orman ürünü veren türler yetiştirilmek amacıyla ağaçlandırma yapılmak üzere 10 yılı (on yıl dahil) geçmemek üzere gerçek veya tüzel kişilerden ön izin ve kiralama işlemleri için başvuruların alınması konusunda ilan yapıldığı tespit edilmiştir .
13) Ağaçlandırma amaçlı kiralama işlemlerine ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca çıkarılan
358 Sıra Sayılı Milli Emlak Genel Tebliğinde belirtilmiştir ve işlemler söz konusu tebliğ
çerçevesinde yürütülmektedir . Tebliğe göre, belediye ve mücavir alan sınırları dışında bulunan
Hazine taşınmazlarından üzerinde ağaçlandırma yapılmak amacıyla ön izin verilecek ve kiralama yapılacak olanlar; taşınmazın üst ölçekli planda ayrıldığı amaç, bölgenin iklim koşulları, arazi sınıfı (V ve daha yukarı), ileride iskana açılabilme ihtimalinin olup olmadığı ve ağaçlandırma amacı dışında başka amaçlarla kullanımının mümkün olup olmadığı hususları ile o bölgedeki ağaçlandırma çalışmaları, daha önce yapılan başvurular, ilgili köy muhtarlıkları ve ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının görüşleri dikkate alınarak, ağaçlandırma yapılmak amacıyla ön izin verilmeyecek ve kiralama yapılmayacak araziler de göz önünde bulundurularak İdare tarafından tespit edilmektedir .
Somut olay açısından idare tarafından yapılacak kiralama işleminde sakınca olup olmadığına ilişkin
Devlet Su İşleri Bölge Müdürlüğü, Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü, Orman İşletme
Müdürlüğü ve Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığından görüş alındığı, ilgili kurumların olumlu cevap vermesi üzerine Bakanlıktan izin istenildiği anlaşılmıştır .
14) 358 sayılı Milli Emlak Genel Tebliğine göre ilan edilen taşınmazlar için başvuran kişilerden hak
sahipleri, öncelik sırası ve taşınmaz yüzölçümleri esas alınarak yapılan gruplandırmaya göre belirlenmektedir . Buna göre birinci grupta, taşınmazın bulunduğu köyün nüfusuna kayıtlı olan ve o köyde oturan, köyün nüfusuna kayıtlı olan ancak o köyde oturmayan ve/veya köyün nüfusuna kayıtlı olmamakla birlikte o köyde oturan gerçek kişiler 100.000 m²’ye kadar ( 100.000 m² dahil) taşınmaz için hak sahibi olarak belirlenmekte; ikinci grupta ise, tüzel kişiler ile taşınmazın bulunduğu köyün nüfusuna kayıtlı olmayan ve o köyde oturmayan gerçek kişiler
3.000.000 m²’ye kadar ( 3.000.000 m² dahil) taşınmaz için hak sahibi olarak belirlenmektedir .
Öncelikle birinci gruptakilerin talepleri karşılanmakta, daha sonra ikinci gruptakilerin talepleri karşılanmaktadır . Başvuran, Horozlu Mahallesinde yaklaşık 17 dönüm taşınmazı olduğunu, dolayısıyla köyle ilişkili olduğunu ve birinci grupta yer alması gerektiğini, ayrıca işi nedeniyle
Mersin Merkez’de ikamet ettiğini ifade ederek söz konusu koşulun eşitlik ilkesine aykırı olduğunu iddia etmektedir .
15) Anayasada yer alan eşitlik ilkesi ile eylemli değil, hukuksal eşitlik öngörülmektedir ve söz
konusu ilkenin amacı, aynı durumda bulunan kişilerin kanunlar karşısında aynı işleme bağlı tutulmalarını sağlamak, ayrım yapılmasını ve ayrıcalık tanınmasını önlemektir . Nitekim aynı durumda bulunan kimi kişi ve topluluklara ayrı kurallar uygulanarak kanun karşısında eşitliğin ihlali yasaklanmıştır . Kanun önünde eşitlik, herkesin her yönden aynı kurallara bağlı tutulacağı anlamına gelmemektedir . Durumlarındaki özellikler, kimi kişiler ya da topluluklar için değişik kuralları ve uygulamaları gerektirebilmektedir . Aynı hukuksal durumlar aynı, ayrı hukuksal durumlar
5 / 7farklı kurallara bağlı tutulursa Anayasa’da öngörülen eşitlik ilkesi zedelenmez . (Anayasa
Mahkemesi, E .2012/ 134, K.2013/ 34, Tarih : 28/ 02/ 2013)
16) Anayasa Mahkemesinin eşitliğe ilişkin yorumu dikkate alındığında, köyde oturan ve/veya köy
nüfusuna kayıtlı olan kişiler ile diğerleri arasında bir ayrım yapılarak birinci grupta yer alanlara öncelik tanınmasının eşitlik ilkesine aykırılık oluşturmadığı değerlendirilmiştir . Somut olay açısından uyuşmazlık, başvuranın birinci grupta yer alıp almadığı hususunda toplanmaktadır . 358 sayılı Milli Emlak Genel Tebliğinde birinci grupta yer alacak kişiler tahdidi olarak sıralanmıştır .
Buna göre, köy nüfusuna kayıtlı olma ya da köyde oturma şartı arandığı, köyde herhangi bir taşınmaza sahip olmanın hak sahipliğinin tespitinde birinci grupta yer alma şartları arasında bulunmadığı, başvuranın Mersin İli Akdeniz İlçesinde ikamet ettiği, nüfusa kayıtlı olduğu yerin ise
Mersin İli Merkez İlçesi olduğu anlaşılmış olup, öncelik sırasına göre ikinci grupta yer almasında hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı değerlendirilmiştir .
17) Ayrıca şikâyetçi günümüzde ikamet edilen yerin nüfusa kayıtlı olunan yer olması gerektiğini
iddia etmektedir . Yerleşim yeri (ikametgah), sürekli kalma niyetiyle oturulan yer iken; nüfus kayıtlı olun yer, aile kütüğünde yer alan, kişinin kayıtlı bulunduğu il, ilçe, köy ve mahalleyi ifade etmektedir . Görüldüğü üzere, ikamet edilen yer ile nüfusa kayıtlı olunan yer birbirinden ayrı iki kavram olup, kişinin yerleşim yeri ile nüfusa kayıtlı olduğu yer aynı olabileceği gibi, farklı da olabilmektedir .
18) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde , Hazine taşınmazlarının gerçek ve tüzel
kişilere özel ağaçlandırma amacıyla kiraya verilebileceği, konuya ilişkin usul ve esasların 358 sayılı
Milli Emlak Genel Tebliğinde belirtildiği, ağaçlandırma amaçlı kiralamada öncelik sırası olduğu, birinci grupta taşınmazın bulunduğu köyün nüfusuna kayıtlı olan ve o köyde oturan, köyün nüfusuna kayıtlı olan ancak o köyde oturmayan ve/veya köyün nüfusuna kayıtlı olmamakla birlikte o köyde oturan gerçek kişilerin yer aldığı ve öncelikle bu kişilerin taleplerinin karşılandığı anlaşılmaktadır .
19) Somut olay açısından Mersin İli Toroslar İlçesi Horozlu Mahallesinde bulunan mülkiyeti Maliye
Hazinesine ait taşınmazla ilgili olarak iki kişinin başvuruda bulunduğu, her ikisinin de ikinci grupta yer aldığı, bu yüzden başvuru bedeli üzerinden iki kişi arasında ihale yapıldığı ve diğer şahsın kazandığı anlaşılmış olup, başvuran öncelik sırasında birinci grupta yer alma şartlarını taşımadığından İdarenin başvuruya konu işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
20) İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘kanunlara uygunluk’, ‘makul sürede karar verme’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’, ‘kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi’ ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi’ ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21) 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin
6 / 7birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin
işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup
Mersin İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve MERSİN VALİLİĞİNE (Defterdarlık Milli Emlak Müdürlüğü)
tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi