|
ÖZET: Başvuran, Ankara 20. İcra Müdürlüğü’nün 2011/Esas sayılı dosyası kapsamında icra takibi sırasında yatırdığı 855,00 TL’nin yasal faizi için Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü’ne başvuruda bulunmuştur. İlgili idare, söz konusu paranın kurum hesaplarına alınmadığını ve bu nedenle faiz ödemesinin yasal olarak mümkün olmadığını belirterek başvuruyu reddetmiştir. Şikayetçi, icra dosyasında bekletilen paranın yasal faizi ile birlikte kendisine ödenmesi gerektiğini savunmuştur.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuruyu değerlendirerek Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu’nun işlemlerinde hukuka aykırı bir durum bulunmadığına kanaat getirmiştir. İlgili mevzuat çerçevesinde, icra dosyasına yatırılan paranın nemalandırılmasına dair bir düzenlemenin olmadığını ve başvuranın da icra dairesine başvurarak gerekli işlemleri yapmadığını belirtmiştir. Dolayısıyla, başvurunun reddi yönünde öneride bulunulmuştur. Sonuç olarak, başvuranın talebi, hukuki dayanaklardan yoksun olduğu gerekçesiyle reddedilmiş ve bu kararın ilgili taraflara tebliği yapılmıştır. Başvuran, bu karara karşı yargı yoluna başvurma hakkına sahiptir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
: 363119 82-101.07.05-E.
SAYI
BAŞVURU NO : 2017/12089
KARAR TARİHİ
RET KARARI
BAŞVURAN
BAŞVURAN VEKİLİ/ TEMSİLCİSİ
BAŞVURUYA KONU İDARE Yüksek Öğrenim Kredi ve Yuıilar Kunımu
Genel Müdürlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU Şikayetçi, Ankara 20 nci İcra Müdürlüğünün 2011
– Esas sayılı dosyası ile yapılan icra takibinde, icra dosyasına 855,00 TL yatırdığını, kesinleşmiş yargı karan üzerine bu paranın 03/04/2017 tarihinde kendisine iade edildiğini ancak İdarenin kendisine yasal faizin ödemediğini beyan ederek faiz talebinde bulunmaktadır.
BAŞVURU TARİHİ 3.10.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Şik et i tarafından Kunımumuza yapılan başvuıuda özetle; Ankara 20. İcra Müdürlüğünün
–
2011 nolu dosyasına İcra-Haciz yoluyla tarafınca yatırılan 855.00 TL’nin ilgili İcra Dairesince
03.04.2017 tarihinde hesabına yatırıldığını ancak, kesinleşmiş yargı kararına istinaden beş (5) yıllık
yasal faizin de tarafında ödenmesine ilişkin talebinin davalı kunım olan Yüksek Öğrenim Kredi ve
Yuıilar Kunımu Genel Müdürlüğü’nce “Söz konusu para Kurum hesaplarına hiç alınmamış, dolayısı ile kullanılmamıştır. Bu nedenle kurumumuz tarafından Faiz ödenmesi YASAL olarak mümkün değildir”, gerekçesiyle red edildiğini, icra-haciz yoluyla tarafınca icra dosyasına yatırılan paranın, icra dosyasında bekletilerek Kunım hesaplarına alınmamasının ve beş ( 5) yıllık bir zaman için faiz ödenmemesinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu iddia ederek, tarafına ödenen 855.00 TL’nin beş (5) yıllık yasal faizinin ödenmesi talebiyle Kuıumumuza başvuıuda bulunmuştuı·.
1 / 65. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci
maddesinin birinci fıkrası; “ Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”, 6. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun “Paranın ödenmesi ve değerli eşyanın muhafazası “ başlıklı 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasında ; “İcra ve iflas dairelerince yapılması gereken her türlü nakdî ödeme, ilgilisinin gösterdiği banka hesabına aktarılmak üzere, icra müdürü tarafından resen bankaya verilecek talimat gereği yapılır . Talimat, paranın icra ve iflas dairesi hesabına yatırılmasını takip eden en geç üç iş günü sonuna kadar verilir . ” , “İcranın iadesi” başlıklı 40 ıncı maddesinde; ” Bir ilâmın bölge adliye mahkemesince kaldırılması veya temyizen bozulması icra muamelelerini olduğu yerde durdurur. Bir ilâm hükmü icra edildikten sonra bölge adliye mahkemesince kaldırılır veya yeniden esas hakkında karar verilir ya da Yargıtayca bozulup da aleyhine icra takibi yapılmış olan kimsenin hiç veya o kadar borcu olmadığı kesin bir ilâmla tahakkuk ederse , ayrıca hükme hacet kalmaksızın icra tamamen veya kısmen eski hâline iade olunur .
“, 7. Aynı Kanunun “İhalenin feshi ve farkı” başlıklı 134 üncü maddesinin beşinci fıkrasında;
“Taşınmazı satın alanlar, ihaleye alacağına mahsuben iştirak etmemiş olmak kaydıyla, ihalenin feshi talep edilmiş olsa bile, satış bedelini derhâl veya 130 uncu maddeye göre verilen süre içinde nakden ödemek zorundadırlar . İcra müdürü, ödenen ihale bedeli ile ilgili olarak, ihalenin feshine yönelik şikâyet sonucunda verilecek karar kesinleşinceye kadar para bankalarda nemalandırılır . İhalenin feshine ilişkin şikâyetin kabulüne veya reddine ilişkin kararın kesinleşmesi üzerine, ihale bedeli nemaları ile birlikte hak sahiplerine ödenir .”, 8. 492 sayılı Harçlar Kanununun “Paraların bankalara ve mal sandıklarına yatırılması” başlıklı
36 ncı maddesinin birinci fıkrası nda; “ Mahkemeler, hakimler, C. savcıları ve icra iflas daireleri
tarafından adli ve idari işlemlerle takip işlemlerinden dolayı herhangi bir sebeple alınmış olan paraların bankaya yatırılması halinde bu paralara ait faiz, ikramiye ve sair menfaatleri Devlete aittir . ”, hükümlerine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ Av. HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından; şikayet konusu hakkında Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu
Genel Müdürlüğü’nce tesis edilen işlemde hukuka aykırı bir yön bulunmaması nedeniyle başvurunun reddi yönündeki önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 10. Uyuşmazlık konusu özetle; şikayetçi, Ankara 20 nci İcra Müdürlüğünün 2011/ Esas sayılı dosyası ile yapılan icra takibinde, icra dosyasına 855,00 TL yatırdığını, kesinleşmiş yargı kararı üzerine bu paranın 03/ 04/ 2017 tarihinde kendisine iade edildiğini ancak icra-haciz yoluyla icra dosyasına yatırdığı paranın, icra dosyasında bekletilerek Kurum hesaplarına alınmamasının ve beş ( 5) yıllık bir zaman için faiz ödenmemesinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu iddia ederek, tarafına ödenen 855.00 TL’nin beş ( 5) yıllık yasal faizinin ödenmesi talebinin İdare tarafından
4 / 6reddedilmesi hakkındadır .
11. Uyuşmazlık konusu hakkında ilgili idarelerden alınan cevabi yazılar incelendiğinde :
Eskişehir 2. İdare Mahkemesince İdare lehine hükmedilen ve şikayetçiden talep edilen vekalet ücretine ilişkin ödemenin yapılmaması üzerine Ankara 20. İcra Müdürlüğünce 15/ 12/ 2011 tarihinde başlatılan icra takibi neticesinde, şikayetçinin 28/ 02/ 2012 tarihinde icra dosyasına 855,00 TL ödeme yaptığı ancak, takip dayanağı ilamın 25/ 04/ 2013 tarihinde bozulması sonrasında söz konusu tutarın 03/ 04/ 2017 tarihinde icra dairesi müdürlüğünce şikayetçiye iade edildiği, ancak şikayetçi iade aldığı söz konusu tutarın beş ( 5) yıllık yasal faizinin İdarece tarafına ödenmesini gerektiğini iddia etmektedir .
12. Adalet Bakanlığı’ndan alınan cevabi yazıda ; ‘ … Borçlu tarafından rızaen ödenen fakat alacaklı tarafından ödeme talebinde bulunulmayan paranın nemalandırılmasını gerektiren hukuki düzenleme bulunmadığı , dosya içeriğine göre alacaklının ödeme talebinde bulunmadığı, borçlunun da bozmaya dayanarak iade talebinde bulunmadığının görüldüğü, diğer taraftan, 6352 sayılı
Kanunun yürürlük tarihinden önce, icra dosyasına yatırılan paranın taraflara ödenebilmesi için, tarafın bizzat icra dairesine müracaat ederek reddiyat makbuzunu imzalaması gerektiği, bu düzenlemelere göre söz konusu paraya faiz tahakkuk ettirilmesinin mümkün görülmediği ’ değerlendirmelerine yer verildiği, 13. Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü’nden alınan cevabi yazıda; ‘ …
Şikayetçiye 4982 sayılı kanun çerçevesinde yaptığı birçok başvurunun cevabı verildiği, ilamın kesinleşmesinden sonra söz konusu 855,00 TL nin icra dosyasında olduğu parayı dosyadan alması gerektiğinin izah edildiği , uhdelerine alınmamış ve taraflarınca kullanılmamış bir paranın faizinden sorumlu tutulmalarının genel hukuk kuralları gereğince mümkün olmadığı ” hususlarının belirtildiği, 14. İdarelerin ilgili mevzuat kapsamında şikayet konusu hakkında yaptıkları değerlendirmeleri dikkate alındığında; şikayetçi tarafından Ankara 20. İcra Müdürlüğünün 2011/ nolu icra dosyasına 28/ 02/ 2012 tarihinde ödenen 03/ 04/ 2017 tarihinde de iade edilen
855.00 TL tutara ilişkin olarak; İdarenin ödeme talebinde bulunmadığı, şikayetçinin de takip
dayanağı ilamın 25/ 04/ 2013 tarihinde bozularak lehine verilen iptal kararının kesinleşmesinden sonra iade talebinde bulunmadığı , dolayısıyla söz konusu tutarın şikayetçiye iade edildiği tarihe kadar geçen süreçte ilgili icra müdürlüğünün yedi ve kontrolü altında olduğu, diğer taraftan uyuşmazlık konusu kapsamında, mezkur paranın ilgili icra müdürlüğünce şikayetçiye iade edilinceye kadar geçen süre için nemalandırılmasını öngören yasal bir düzenlemenin de bulunmadığı, tespit edilmiştir .
15. Şikayetçinin iddiaları, idarelerin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; şikayetçinin kesinleşmiş yargı kararına istinaden beş ( 5)
yıllık yasal faizin tarafına ödenmesine ilişkin talebi hakkında Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar
Kurumu Genel Müdürlüğü’nce tesis edilen idari işlemde, hukuka aykırılık bulunmamaktadır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine, 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir . Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel
Müdürlüğü’nden istenilen bilgi ve belgelerin Kurumumuza süresi içinde ve gerekçeli olarak
5 / 6gönderildiği, İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde kanunlara uygunluk, hesap verilebilirlik ve
gerekçeli karar verme ilkelerine uygun hareket ettiği anlaşılmıştır .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
17. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu “Ret
Kararı”nın başvurana tebliği tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Ankara İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre; BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve YÜKSEK ÖĞRENİM KREDİ VE YURTLAR KURUMU GENEL
MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi