|
ÖZET: Başvuran, Elazığ Devlet Su İşleri (DSİ) 9. Bölge Müdürlüğü’nde Ambar Memuru olarak 16 Kasım 2016 tarihinde göreve başlamış ve banka promosyonu talebinde bulunmuştur. Başvurusu, 1 Aralık 2016 tarihinde idareye iletilmiş; ancak idare, promosyon ödemesinin yapılmadığını belirterek başvurana olumsuz yanıt vermiştir. Başvuran, bu durumun hukuka, hakkaniyete ve eşitlik ilkesine aykırı olduğunu ifade ederek mağduriyetinin giderilmesini talep etmiştir.
İdare, promosyon ödemelerinin belirli protokollere dayandığını ve başvuranın bu protokoller kapsamında ödeme almaya hak kazanmadığını belirtmiştir. Ancak, başvuranın aynı idarede benzer koşullarda çalışan diğer personelle eşit muamele görmemesi, hukukun genel ilkelerine aykırılık teşkil etmektedir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın mağduriyetinin giderilmesi için DSİ 9. Bölge Müdürlüğü’ne promosyon tutarının ödenmesi hususunda yeni bir işlem tesis edilmesi önerisinde bulunmuştur. Sonuç olarak, başvuranın promosyon talebinin yerine getirilmemesi, eşitlik ilkesine aykırı bir durum oluşturmakta ve bu durumun çalışma barışını tehdit etme potansiyeli bulunmaktadır. Kamu Denetçiliği Kurumu, ilgili idarelerin promosyon ödemeleriyle ilgili süreçleri daha düzenli hale getirmesi gerektiğini vurgulamıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 14152-14152 |sayi|36311982-101.07.04-E.36311982-101.07.04-E.
BAŞVURU NO : 2017/10482 2017/ 10482
KARAR TARİHİ : 16/11/2017 |tarih|
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : –
BAŞVURUYA KONU İDARE : Devlet Su İşleri (DSİ) 9 uncu Bölge
Müdürlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Protokol yürürlükteyken göreve başlayan başvurana promosyon ödenmesi talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 08/08/2017 8.8.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Elazığ DSİ 9 uncu Bölge Müdürlüğü, Personel ve Eğitim Şube Müdürlüğü bünyesinde sicil numaralı Ambar Memuru olarak 16.11.2016 tarihinde göreve başladığını, banka promosyonu alacağına ilişkin olarak idareye ilk olarak 01.12.2016 tarihinde başvurduğunu,
02.12.2016 tarihinde idarece verilen cevabi yazının gerekçesinin hukuka, hakkaniyete ve eşitliğe
ayrılık teşkil ettiğini iddia ederek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Elazığ DSİ 9 uncu Bölge Müdürlüğü bünyesinde çalışmakta iken promosyon ödenmesi talebi ile
Kurumumuza başvuruda bulunan ’nin sayılı başvurusu hakkında 13/ 04/ 2017 tarihli ve sayılı yazı ile bilgi ve belge talep edilmiştir . Devlet Su İşleri 9 uncu Bölge Müdürlüğünün 20/ 04/ 2017 tarihli ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle; 3. “2007/ 21 sayılı Başbakanlık Genelgesi bağlamında gerçekleştirilen ihale süreci sonrasında, promosyon ve maaş ödemelerine ilişkin işin T. Garanti Bankası A .Ş. Elazığ Çarşı Şubesinin uhdesinde kaldığı; 4. Promosyon protokollerinin merkez ve taşra teşkilatını tek elden kapsayacak şekilde yapılmadığı; 5. 22/ 04/ 2015 tarihinde Banka aracılığıyla 1.440 TL lik promosyon ödemesinin tek seferde 710 personele yapıldığı; sonradan göreve başlayan personel hakkında protokolün 4.1 inci maddesi
1 / 7gereğince iş ve işlemlerin gerçekleştirildiği; bu kapsamda, yeni gelecek 71 personel için Bankanın
promosyon ödemesinde bulunmayı taahhüt ettiği; ancak protokol tarihinden sonra çeşitli sebeplerle personel sayısındaki azalış üzerine, protokolün 4.2 inci maddesi bağlamında Banka tarafından bu ödemenin yapılmadığı; 6. Başvuranın tekniker unvanıyla 16/ 11/ 2016 tarihinde Emlak ve Kamulaştırma Şube
Müdürlüğünde göreve başladığı” hususlarına değinilmiştir .
7. Bu kapsamda, sayılı başvurunun sahibi ile sayılı başvurunun sahibi aynı idarede aynı tarihte çalışmaya başladığı, talep ettikleri promosyonun aynı protokole dayandığı, ilgili idareye ile aynı tarih ve sayılı dilekçe ile birlikte başvurduğu, İdarece verilen cevabın yine . ve yönelik olduğu hususları tespit edildiğinden ilgili idareden tekrar bilgi ve belge talep edilmemiş ve sayılı başvuruya ilişkin bilgi ve belgelerden faydalanılmıştır .
III. İLGİLİ MEVZUAT
8. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10 uncu maddesinin beşinci fıkrası; “Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar ” hükmünü amirdir .
9. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı ” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu
Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler” hükmü yer almaktadır .
10. Anayasanın 125 inci maddesinin yedinci fıkrası; “İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür” hükmünü amirdir .
11. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi ” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir” hükmü yer almaktadır .
12. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 164 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında;
“Üçüncü fıkra kapsamına giren personelin her türlü özlük haklarının ve tahakkuk işlemlerinin belli merkezlerden yapılabilmesi ve ödemelerin bankacılık sistemi aracılığı ile gerçekleştirilmesi için gerekli düzenlemeleri yapmaya ve gerekli tedbirleri almaya Maliye Bakanlığı yetkilidir” hükmü bulunmaktadır .
13. Bankalar tarafından sunulan ek mali imkânların tasarrufuna ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşlarında uygulama birliğinin sağlanması amacıyla 20/ 07/ 2007 tarihli ve 26588 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanan 2007/ 21 sayılı Başbakanlık Genelgesinin değişik 4 üncü maddesi, “Banka tarafından verilecek promosyon miktarının tamamı personele dağıtılacaktır” hükmünü amirdir .
14. 2007/ 21 sayılı Başbakanlık Genelgesinin değişik 5 inci maddesinde ise, “Dağıtılacak promosyonlar, ilgili banka tarafından personel adına açılan hesaba aktarılmak suretiyle ödenecektir” hükmü bulunmaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
15. Başvurunun kabul edilmesi ve protokol tarihinden sonra göreve başlayan başvurana, promosyon tutarının ödenmesi için yeni işlem tesisi hususunda, Devlet Su İşleri 9 uncu Bölge Müdürlüğüne, ayrıca promosyon ödemelerine yönelik protokollerin akdedilmesi sırasında uyulması gereken usul ve esasların genel müdürlük bünyesinde tesis edilecek bir iç düzenleyici işlem ile belirlenmesi hususunda, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne tavsiyede bulunulması önerilmiştir .
2 / 7V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 16. Başvuran, sonradan tayin olması sebebiyle kendisinin promosyon ödemesinden yararlanamadığını belirterek promosyon ödemesini talep etmektedir .
17. İlgili idare, protokol hükümleri gereğince herhangi bir ödemenin yapılmadığını belirtmiştir .
18. Yine, Devlet Su İşleri (DSİ) 9 uncu Bölge Müdürlüğüne muhatap sayılı başvuru hakkında yapılan değerlendirmelere aşağıda yer verilmiştir .
19. “657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 164 üncü maddesi gereğince çıkarılan 20/ 02/ 2004 tarihli ve 25379 sayılı mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan Muhasebat Genel Müdürlüğünün 6
Sıra No lu Genel Tebliği, kamu personelinin maaşlarının bankalar vasıtasıyla ödenmesine yönelik usul ve esasları belirlemiştir .
20. Bu doğrultuda kamu personelinin maaşlarının ödenmesi için ilgili kurumlarla anlaşan bankalar, söz konusu mali haklara ilişkin protokoller akdetmekte ve bu protokoller gereğince elde ettiği gelirler üzerinden “promosyon” adı verilen ek mali imkanları ilgili kurumlara sağlamaktadır .
Bankaların sunduğu bu imkânların, kamu kurum-kuruluşları tarafından ne şekilde değerlendirileceği ve personelin bunlardan yararlanıp yararlanmayacağına ilişkin uygulamada yeknesaklığın bulunmayışı sebebiyle 20/ 07/ 2007 tarihli ve 26588 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2007/ 21 sayılı
Başbakanlık Genelgesi hazırlanmıştır . Söz konusu Genelge, bankalarla yapılacak protokollere ilişkin uyulması gereken genel çerçeveyi çizmiş olup promosyon ödemeleri bağlamındaki tereddütleri bir noktaya kadar gidermiştir . Ancak zaman içinde değişen şartlarla birlikte, Genelgenin 5 inci ve 4 üncü maddesinin yeniden ele alınması gerekmiş ve bu kapsamda söz konusu maddelerde değişiklik öngörmek üzere sırasıyla 2008/ 18 sayılı ve 2010/ 17 sayılı Başbakanlık Genelgeleri çıkarılmıştır .
2007/ 21 sayılı Genelgenin 5 inci maddesindeki değişiklikle, kamu kurum ve kuruluşlarının promosyon ödemelerini ne miktarda ve ne kadar sürede yapacaklarına ilişkin sınırlayıcı hüküm ortadan kaldırılmıştır . Böylece ilgili kurumların kendi öznel şartlarını değerlendirerek bu ödemeyi yapmaları hususunda geniş bir takdir sahası oluşturulmuştur . Söz konusu Genelgenin 4 üncü maddesinde yapılan değişiklikle ise, bankadan alınacak promosyon miktarının tamamının personele dağıtılacağı esası benimsenmiş ve bu suretle promosyon bedelinin üçte birine kadarki kısmının ilgili kurum personelinin ihtiyaçları doğrultusunda kullanılabileceğine ilişkin yaklaşım terkedilmiştir . Bu husus, promosyon bedelinin doğrudan kamu personelinin aylık veya ücretinin tamamlayıcı parçası olduğu gerçeğinin kabulüne işaret etmektedir .
21. Başvuru ele alındığı takdirde; DSİ 9 uncu Bölge Müdürlüğünün 05/ 03/ 2015 tarihinde T. Garanti
Bankası A .Ş. Elazığ Çarşı Şubesi ile maaş ödeme protokolü akdettiği ve bu protokolün aynı gün yürürlüğe girdiği; söz konusu protokolün 4.1 inci maddesinde yer alan, “Kuruluş Personel Maaş ödemelerinin Protokol süresi boyunca Banka aracılığıyla yapılması karşılığında Banka Kuruluş’un talimatı doğrultusunda Kuruluş’un liste olarak belirteceği tüm Personel’ine, Kuruluş’un belirttiği oranlarda paylaştırılmak üzere toplam 1.010.880 TL’lik (bir milyon onbinsekizyüzseksen tl ) bir ödeme yapmayı taahhüt eder . Protokol süresince kurumda işe başlayacak toplamda 71 personele net kişi sayısı artışı üzerinden kıstelyevm usulüne göre promosyon ödemesi yapılabilecektir . Bunun haricinde kuruluş’un Personel sayısındaki artış, promosyon tutarının arttırılması hususunda bir talep hakkı doğurmayacaktır…” hükmü ile promosyon ödemelerinin genel esaslarının öngörüldüğü;
4.2 inci maddesinde, “Protokol tahtında yapılan ödeme, Kuruluş’un protokol süresi boyunca
minimum 702 Personel’e ait maaş ödemelerinin Banka aracılığıyla yapması koşuluyla ödenmiş olup, Kuruluş’un belirtilenden %5 daha az sayıda Personel’e maaş ödemesi yapması durumunda, Kuruluş , ödenen promosyon tutarının, eksilen personel sayısı ve protokolün kalan süresi ile orantılı kısmını Banka’nın yapacağı ilk yazılı talep üzerine nakden ve defaten talep tarihinden ödeme tarihi arasında geçecek günlere ait işleyecek kanuni faizi ile beraber iade etmeyi kabul ve beyan ve taahhüt
3 / 7eder . Promosyon tutarı henüz ödenmemişse de Protokol’ün kalan süresi ile orantılı kısmı için
Banka’nın ödeme yükümlülüğü sona erer . Kuruluş bünyesindeki Personel sayısının artması halinde, yeni katılan Personel’in maaş ödemeleri hizmeti de işbu Protokol hükümleri kapsamında olacaktır” ifadelerine yer verilmek suretiyle, belli durumlarda sonradan gelecek personele promosyon ödemesinin yapılmayabileceği ve bununla bağlantılı olan 4.3 üncü maddesinde de, “Banka, henüz
4.1 inci maddesinde anılan ödemeyi gerçekleştirmemişse ve ilk Maaş ödemesinin Banka aracılığıyla
yapıldığı tarihte 4.2 inci maddesinde anılan Personel sayısı sağlanamamışsa, Banka anılan ödemeyi gerçekleştirip gerçekleştirmeme konusunda, tek taraflı olarak, karar verme hakkına sahiptir” yaklaşımıyla, konu hakkında Bankanın tek yetkili konumda olduğuna muttali olunmaktadır . Şikâyet başvurusunda bulunan başvuran, sözü edilen protokolün yürürlüğe girdiği tarih olan 05/ 03/ 2015’den sonra, protokolün tarafı olan idare nezdinde 16/ 11/ 2016 tarihinde göreve başlamıştır . Başvuran tarafından idareye iletilen dilekçelerdeki promosyon talebi de, protokolün anılan hükümleri gerekçe gösterilerek karşılanmamıştır . Bu kapsamda Kurumumuza yapılan başvuru, promosyon ödemesinin yapılması talebine ilişkindir .
22. “Promosyon” olarak adlandırılan ve bankaların ilgili idarelerle yaptıkları protokoller çerçevesinde ödemesi yapılan söz konusu ek mali imkânlara yönelik yasal herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır . Bankaların protokoller sayesinde elde ettikleri gelirlere karşılık olarak idarelere sağladığı bu imkânlar hakkında temel düzenleme, yukarıda ayrıntılarına değinilen 2007/ 21 sayılı
Başbakanlık Genelgesidir . Bu Genelge, yapılan değişiklikler sonrasında, tüm kamu kurum ve kuruluşlarının promosyon ödemeleri konusundaki temel dayanağı olmuştur . Nitekim Kurumumuzun başvuruya ilişkin olarak Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne hitaben yazmış olduğu bilgi-belge talep yazısına cevap olarak DSİ 9 uncu Bölge Müdürlüğünün göndermiş olduğu 20/ 04/ 2017 tarihli ve 269425 sayılı cevabi yazıda da, başvuruya konu protokolün söz konusu Genelgede belirtilen usul kapsamında hazırlandığına ilişkin bilgiler paylaşılmıştır . Ancak söz konusu cevabi yazıda, bu protokolün hazırlanması ve imzalanması sürecinin esas ve usullerini belirleyen iç düzenleyici işlemler bulunup bulunmadığına ilişkin sorumuza herhangi bir açıklama getirilmemiştir .
23. 2709 sayılı Anayasanın 125 inci maddesinin yedinci fıkrası, “İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür” hükmünü amir olup idarenin, faaliyetlerinden doğabilecek zararlardan sorumlu olduğuna işaret etmektedir . Bu genel düzenleme doğrultusunda, idarenin, işlem ve eylemlerinde normatif hukuk kurallarına olduğu kadar hukukun genel ilkelerine de uygun hareket etmesi gerekmektedir . Kamu kurum ve kuruluşlarının personelleriyle olan ilişkisinde önemli bir yeri olan mali haklar bağlamında da, hukuka ve hakkaniyete riayet edilerek iyi yönetim ilkeleri çerçevesinde işlem ve eylemde bulunulması önem arz etmektedir .
24. Promosyon ödemeleri, Danıştay 12. Dairesinin 23/ 12/ 2015 tarihli ve
K. sayılı kararında ve Sayıştay Temyiz Kurulunun 03/ 05/ 2011 tarihli ve sayılı kararında belirtildiği gibi “kamu geliri” olarak kabul edilmemektedir . Nitekim 2007/ 21 sayılı Başbakanlık
Genelgesinin 4 üncü maddesinde 2010/ 17 sayılı Başbakanlık Genelgesiyle yapılan değişiklik de benzer bir yaklaşımın ürünüdür. Bankadan verilen promosyonun tamamının personele dağıtılacağını öngören bu değişiklik, söz konusu ek mali imkân üzerinde ilgili idarelerin tasarrufta bulunamayacağını belirterek promosyon bedelinin personelin aylık ve ücretinin doğal sonucu olduğunu kanıtlamaktadır .
25. Başvuruya konu olayda, akdedilen protokol yürürlükte iken DSİ 9 uncu Bölge Müdürlüğünde çalışmaya başlayan başvuranın promosyon ödemesinden faydalanamaması durumu söz konusudur .
Bu kapsamda, Bankanın, protokol gereğince, promosyon ödemelerine ilişkin kendi üzerine düşen sorumluluğu yerine getirerek ödemeleri yaptığı; protokolde kararlaştırılan belli sayıdaki personele maaş ödenmesi şartının sağlanamaması sebebiyle de başvurana ödeme yapılamadığı anlaşılmıştır .
Banka, protokolde yer alan hükümler doğrultusunda herhangi bir ödeme yapamayacağını başka vesilelerle de idareye bildirmiştir . İlgili Bölge Müdürlüğünün ise, kendi personeliyle süreklilik arz
4 / 7eden ilişkisi sebebiyle sorumluluğunun sona erdiğini kabul etmek mümkün değildir . Aksine
protokolün 10/ 04/ 2018 tarihine kadar yürürlükte olduğu düşünüldüğünde; maaşını bu tarihe kadar söz konusu Bankadan alacak başvuranın, uzun bir süre bu ek mali imkandan faydalanamaması durumu ortaya çıkmakta ve Bankanın promosyon olarak ödemesi icap eden bedeller üzerinde serbestçe tasarrufta bulunabilmesi sonucu doğmaktadır . Oysaki Başbakanlık Genelgesi gereğince, promosyon bedeli üzerindeki tasarruf hakkı maaş alan başvuranın uhdesindedir . Ancak ilgili Bölge
Müdürlüğünün Banka ile yapmış olduğu protokol, her ne kadar sonradan göreve başlayacak personele promosyon ödemesinden faydalanma imkanı tanısa da, bazı istisnai şartların oluşması durumunda uygulanacak hükümler sebebiyle başvuranın bu bedel üzerindeki tasarruf imkânı elinden alınmıştır .
26. Bunlarla birlikte, idarenin tüm işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesini gözetmesi ve buna göre hareket etmesi gerekmektedir . Anayasanın 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasındaki amir hüküm, bu hususta devlet organlarını ve idari makamları bağlayıcı şekilde kaleme alınmıştır . Ancak Bölge
Müdürlüğü tarafından protokol gerekçe gösterilerek başvurana promosyon ödenmemesi, aynı konumdaki personelin farklı uygulamalara tabi tutulmasına sebep olmuştur . Nitekim protokol yürürlüğe girdiğinde ilgili idarede çalışan kimi personel promosyon ödemesinden yararlanabilirken, maaşını söz konusu Bankadan alarak promosyon ödemesine hak kazanması gereken başvuran bu imkandan faydalanamamaktadır . Eşitlik ilkesine aykırı olan bu uygulama, çalışma barışına zarar verme ihtimalini de içinde barındırmaktadır .
27. Dolayısıyla Bölge Müdürlüğünün akdettiği protokolün, üçüncü kişi konumundaki başvuranı promosyon imkanından mahrum ettiği ve bu suretle onun zararına yol açtığı tespitiyle, başvuranın talebi doğrultusunda alamadığı promosyon bedelinin tarafına verilmesi gerekmektedir . Zira idarenin kendi işleminden kaynaklanan hak kaybını ivedilikle telafi etmesi, hukuk ve hakkaniyetin gereğidir .
Nitekim benzer bir konuya ilişkin olan Kurumumuzun 06/ 04/ 2017 tarihli ve 2016/ 5128 başvuru numaralı Tavsiye Kararı sonrasında, muhatap idare konumundaki Diyarbakır Defterdarlığı, 03/ 05/ 2017 tarihli ve sayılı yazıda, “Defterdarlığımız Personel Müdürlüğünde Veri
Hazırlama ve Kontrol İşletmeni olarak görev yapan …. için; promosyon ödemesi ile ilgili T .C.
Ziraat Bankası Diyarbakır Şubesine 19.04.2017 tarihli ve sayılı yazımız ile ilgi tavsiye kararınız gönderilmiş olup, adı geçene 24.04.2017 tarihinde anılan şube tarafından 940,00 TL promosyon ödemesi yapılmıştır” ifadelerine yer vermek suretiyle, Kararın gereğini yerine getirmiştir .
28. Ayrıca promosyon ödemelerine ilişkin protokollerin Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü bünyesinde merkez ve taşra teşkilatını kapsayacak şekilde tek elden yapılmadığı hususu, Kurumumuza iletilen resmi yazıdan tespit edilmiştir . Her bir merkez veya taşra teşkilatı biriminin, kendi düzenini dikkate alarak, bankalarla protokol akdetmesi idarenin işleyişindeki hususlar dikkate alındığında makul görülmektedir . Ancak Başbakanlık Genelgesi haricinde herhangi bir iç düzenleyici işleme gerek duyulmaksızın iş ve işlemlerde bulunulması, aynı idari teşkilatın içerisinde yeknesaklığı bozucu ve farklı uygulamaların önünü açıcı sonuçlar doğurabilecektir . Bu durum, promosyon ödemelerine ilişkin personel arasında eşitsizliği doğurabilecek ve çalışma barışını olumsuz yönde etkileyebilecektir . Bu sebeplerle, promosyon ödemelerine yönelik protokollerin akdedilmesi sırasında uyulması gereken usul ve esasların, Başbakanlık Genelgesine uygun olarak
Genel Müdürlük bünyesinde tesis edilecek bir iç düzenleyici işlem ile belirlenmesi anılan olumsuzlukları bertaraf etmeye yardımcı olacaktır .” 29. Somut olayda, başvuran , 16/ 11/ 2016 tarihi itibari ile ‘Ambar Memuru’ olarak ilgili idare bünyesinde çalışmaya başladığı, promosyon ödenmesi talebi ile Orman ve Su İşleri
Bakanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 9 uncu Bölge Müdürlüğüne 01/ 12/ 2016 tarihinde başvurduğu, anılan İdarece verilen 02/ 12/ 2016 tarihli cevabi yazıda, ‘promosyon hükümleri gereğince promosyon ödemesi yapılamadığı’ hususunun yer aldığı, promosyon yürürlük tarihlerinin
5 / 705/ 03/ 2015- 10/ 04/ 2018 tarihleri arası olduğu, yukarıda ayrıntıları ile açıklandığı üzere 16/ 11/ 2016
tarihinde göreve başlayan başvuranın uzun bir süre bu ek mali imkandan faydalanamaması durumunun ortaya çıktığı, bu durumun eşitlik ilkesine aykırı olduğu, çalışma barışına zarar verme ihtimalini de içinde barındırdığı, dolayısıyla Bölge Müdürlüğünün akdettiği protokolün, üçüncü kişi konumundaki başvuranı promosyon imkanından mahrum ettiği ve bu suretle onun zararına yol açtığı ve başvuranın talebi doğrultusunda alamadığı promosyon bedelinin tarafına verilmesi gerektiği hususları tespit edilmiştir .
30. Yukarıdan beri anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın banka promosyonu ödenmesi talebinin idarece yerine getirilmemesinde hukuka ve hakkaniyete uygunluk tespit edilememiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden 31. İyi yönetim ilkelerine, 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 sayılı mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri ” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; 32. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde, başvuru konusuyla ilgili olarak başvurana kısa sürede ve gerekçeli olarak cevap verildiği; bu suretle “ makul sürede karar verme, kararların gerekçeli olması ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ” ilkelerine uygun davranıldığı tespit edilmiştir .
33. Ancak başvurana iletilmiş olan yazılarda idarenin bu kararına karşı hangi sürelerde hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmediği anlaşıldığından, “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ” ilkesine uygun davranılmadığı tespit edilerek bahse konu ilkeye uygun davranılması önerilmektedir . Ayrıca ilgili idarede çalışmakta olan personelin promosyon ödemesinden yararlandırılıp, başvuruda bulunan personelin yararlandırılmaması bakımından, idarenin “haklı beklentiye uygunluk ” ilkesine uygun davranmadığı değerlendirilmiş olup bundan böyle söz konusu ilkeye de uygun davranılması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
34. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Kararın idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup ilgili İdarenin işlemine karşı
Elazığ İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
Başvurunun KABULÜNE;
Mağduriyetin giderilmesi için; protokol tarihinden sonra göreve başlayan başvurana, makul sürede hesaplanacak promosyon tutarının ödenmesi için yeni işlem tesisi hususunda, DEVLET SU İŞLERİ
9 UNCU BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Ayrıca Başbakanlık Genelgesi haricinde herhangi bir iç düzenleyici işleme gerek duyulmaksızın iş ve işlemlerde bulunulmasının aynı idari teşkilatın içerisinde yeknesaklığı bozucu ve farklı uygulamaların önünü açıcı sonuçlar doğurabilmesi sebebiyle promosyon ödemelerine yönelik protokollerin akdedilmesi sırasında uyulması gereken usul ve esasların, Başbakanlık Genelgesine uygun olarak Genel Müdürlük bünyesinde tesis edilecek bir iç düzenleyici işlem ile belirlenmesi hususunda, DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6 / 7Kararın, BAŞVURANA, DEVLET SU İŞLERİ 9 UNCU BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜNE ve
DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğ edilmesine,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
İdarelerce, bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi