|
ÖZET: Başvuran, Adıyaman İl Müftülüğü’nde 17/08/2018 tarihinde göreve başlamasına rağmen, banka promosyonu ödemesinden yararlanamadığını ve bu durumun hak kaybına yol açtığını öne sürerek, promosyon ödemesi talep etmiştir. Müftülük, promosyon ödemelerinin belirli genelgelere dayandığını ve başvuranın önceki görev yerinde aldığı promosyon nedeniyle yeni bir ödeme yapılmasının mümkün olmadığını belirtmiştir. Ancak, başvuranın durumu, idarenin uyguladığı sözleşmelerin sonradan göreve başlayan personeli kapsamadığı gerekçesiyle reddedilmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın taleplerini değerlendirerek, idarenin promosyon ödemeleriyle ilgili uygulamalarının hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığını tespit etmiştir. Başvuranın, protokol süresi içinde maaş alacağı dikkate alındığında, promosyon ödemesinden yararlanması gerektiği sonucuna varılmıştır. İdarenin, sonradan göreve başlayan personel için gerekli düzenlemeleri yapması gerektiği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, Adıyaman İl Müftülüğü’ne, başvuranın 17/08/2018 ile 13/03/2023 tarihleri arasında hesaplanacak promosyon tutarlarının ödenmesi konusunda tavsiyede bulunmuştur. İdarenin, bu karar doğrultusunda işlem yapması için 30 gün içinde bildirimde bulunması gerekmektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/4765-S.7049
BAŞVURU NO : 2018/17576
KARAR TARİHİ : 25/06/2019
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ADIYAMAN İL MÜFTÜLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Promosyon ödenmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 26/12/2018
I. BAŞVURANLARIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, …/…/… tarihinde Adıyaman İl Müftülüğünde göreve başladığını, banka promosyonu ödenmesi talebi ile yaptığı başvurunun Adıyaman İl Müftülüğü tarafından reddedildiğini, beş yıl süreyle promosyon alamamasının hak kaybına yol açtığını iddia ederek, tarafına promosyon ödemesi yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi-belge talebimize istinaden, Adıyaman Valiliği
İl Müftülüğü’nden gelen 13/02/2019 tarih ve …-… sayılı cevabi yazıda özetle;
2.1. Promosyon ödemelerinin 05 Ağustos 2008/18 sayılı ve 10 Ağustos 2010/17 sayılı
Başbakanlık Genelgelerine göre yapıldığı,
2.2. Şikayetçinin, …/…/… tarihinde Müftülükte göreve başladığı, ilk maaşını yükümlü bankadan …/…/… tarihinde aldığı,
2.3. Şikayetçinin, daha önce Hatay ili … ilçe müftülüğünde çalıştığını, yapılan telefon görüşmesinde; “Hatay İli … ilçe Müftülüğü ile … Bankası … Şubesi arasında 15 Ağustos 2016 ile 15 Ağustos 2019 tarihleri arasını kapsayacak şekilde üç yıllık bir promosyon sözleşmesinin yapıldığı, buna karşılık şikayetçinin 540 TL promosyon aldığı ve ayrılırken de bankaya herhangi bir geri ödeme yapılmadığı” ilgili müftülükçe beyan edildiği,
2.4. Adıyaman İl Müftülüğü ile … Bankası arasında yapılan sözleşmede sonradan başlayan personele ödeme yapılmayacağı öngörüldüğünden, ilgili bankanın herhangi bir ödeme yapamayacağını belirttiğini, Müftülüğün ise bu ödeme için herhangi bir ödeme kalemi olmadığından dolayı söz konusu talebin karşılanma imkanı bulunmadığı,
2.5. Ancak, bundan sonra müftülük tarafından yapılacak banka promosyon antlaşmalarında özellikle sonradan başlayacak personelin mağdur olmaması için gerekli tedbirlerin alınacağı ifadelerine yer verilmiştir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının,
3.1. “Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10 uncu maddesinin beşinci fıkrası; “Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar” hükmünü amirdir.
3.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler” hükmü yer almaktadır.
3.3. 125 inci maddesinin yedinci fıkrası; “İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür” hükmünü amirdir.
4. Birleşmiş Milletler İnsan Haklarının Geliştirilmesi ve Korunması İçin Kurulan Ulusal
Kuruluşların Statüsüne İlişkin İlkeler/Paris Prensiplerinde; “…Ulusal kuruluşlar, yürürlükteki yasaları, mevzuatı ve yasa tasarıları ile yasa önerilerini incelerler ve metinlerin, insan haklarının temel ilkeleriyle uyumlu hale getirilmeleri için uygun gördükleri tavsiyeleri yaparlar; gerek gördükleri takdirde, yeni yasaların kabul edilmesini, yürürlükteki yasaların uyumlu hale getirilmesini ve idari önlemlerin alınmasını veya değiştirilmesini tavsiye ederler…Ulusal düzeyde yürürlükte olan yasaların, mevzuatın ve uygulamaların, insan haklarına ilişkin uluslararası belgeler ve mekanizmalarla uyumlu hale getirilmesini ve hayata geçirilmesini teşvik ederler ve sağlarlar…” hükmü yer almaktadır.
5. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir” hükmü yer almaktadır.
6. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 164 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında; “Üçüncü fıkra kapsamına giren personelin her türlü özlük haklarının ve tahakkuk işlemlerinin belli merkezlerden yapılabilmesi ve ödemelerin bankacılık sistemi aracılığı ile gerçekleştirilmesi için gerekli düzenlemeleri yapmaya ve gerekli tedbirleri almaya Maliye
Bakanlığı yetkilidir” hükmü bulunmaktadır.
7. Bankalar tarafından sunulan ek mali imkânların tasarrufuna ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşlarında uygulama birliğinin sağlanması amacıyla 20/07/2007 tarihli ve 26588 sayılı
Resmi Gazetede yayımlanan 2007/21 sayılı Başbakanlık Genelgesinin değişik 4 üncü maddesi, “Banka tarafından verilecek promosyon miktarının tamamı personele dağıtılacaktır” hükmünü amirdir.
8. 2007/21 sayılı Başbakanlık Genelgesinin değişik 5 inci maddesinde ise, “Dağıtılacak promosyonlar, ilgili banka tarafından personel adına açılan hesaba aktarılmak suretiyle ödenecektir” hükmü bulunmaktadır.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
IV. KAMU DENETÇİSİ HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
9. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin “Tavsiye Karar Önerisi”
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 10. Başvuran, sonradan tayin olması sebebiyle promosyon ödemesinden yararlanamadığını, beş yıl süreyle promosyon alamamasının hak kaybına yol açtığını iddia ederek, tarafına promosyon ödemesi yapılmasını talep etmektedir.
11. İlgili idare, protokol hükümleri gereğince herhangi bir ödemenin yapılmadığını belirtmiştir.
12. Şikayet konusuna ilişkin, 13/03/2018-13/03/2023 tarih aralığını kapsayan promosyon protokolü bulunduğu, 13/03/2018-13/03/2023 tarih aralığı için imza edilen maaş ödeme protokolü kapsamında 8 personele 1.815 TL promosyon ödemesi yapıldığı, şikâyetçinin 17/08/2018 tarihinde ilgili idare nezdinde göreve başladığı anlaşılmaktadır.
13. Hâlihazırdaki promosyon ödemelerinin Başbakanlık genelgesi doğrultusunda ödendiği, Başbakanlık genelgesinde sonradan işe başlayan personele yönelik bir hüküm bulunmadığı anlaşılmaktadır.
14. Banka promosyonu ödemeleri, personelin maaşını banka aracılığı ile alması ve bunun sonucunda bankanın bu işlem sürecinde birden çok fayda sağlaması karşılığında personelin çalıştığı kurum aracılığı ile personele ödenmektedir. Bu noktada, personelin maaşı esas alınarak personele ödenen maaş nedeniyle belirli bir zaman aralığına isabet edecek şekilde maaşa bağlı ek mali olanak olarak nitelendirilebilecek bir banka promosyonu ödemesi yapılmaktadır. Bir başka deyişle, banka promosyonu ödenmesinin nedeni personel maaşları ve bu personel maaşlarının banka aracılığı ile ödenmesidir. Banka promosyonu ödenmesi konusunda ilgili idare banka ile ihale benzeri bir süreç yürütüp sözleşme yapmakta, personelin bu sürece bir dahli olmamaktadır. Ancak, ilgili idare tarafından personelin banka promosyonundan yararlanamayacak şekilde imza altına aldığı sözleşmeler dolayısıyla varsa zarara uğrayan personeline karşı sorumluluğu bulunmaktadır.
15. Bununla birlikte, şikayetçinin talep ettiği promosyon protokolünün başlangıç süresinin 13/03/2018 tarihi olduğu ve beş yıl geçerlilik süresi bulunduğu, şikayetçinin ilgili idare nezdinde 17/08/2018 tarihinde göreve başladığı, protokolün bitiş tarihi olan 13/03/2023 tarihine kadar ilgili banka aracılığı ile maaş alacağı, bu kapsamda şikayetçinin önceki görev yerindeki ilgili bankadan ‘15 Ağustos 2016 ile 15 Ağustos 2019 tarihleri arasını kapsayacak şekilde şikayetçinin 540 TL promosyon aldığı ve ayrılırken de bankaya herhangi bir geri ödeme yapılmadığı’ ifadelerine yer verildiği anlaşılmaktadır.
16. Ayrıca, Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), benzer konuda yoğun olarak gelen şikâyet başvuruları hakkında verdiği tavsiye kararlarında; promosyon ödemelerinden çalışılan
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
kurumun (idarenin) sorumlu olduğu, banka ile maaş ödeme karşılığında yapılan protokollerde, anlaşma yapılan yıllar bazında idarelerine atanabilecek başka personelin de olabileceği öngörüsünün dikkate alınarak, protokolün sonradan başlayacak personeli de kapsayacak şekilde yapılması gerektiği, protokoller ile bu hususun karşılanamaması durumunda ise, toplam promosyon miktarından belli bir kısmın ihtiyari olarak ayrılarak yeni başlayan personele promosyon olarak verilmesi gerektiğini vurgulayarak banka ile yapılan promosyon protokolünden sonra göreve başlayan kişilere promosyon ödenmemesinin, hukuka, hakkaniyete ve eşitlik ilkesine uygun olmadığı yönünde karar vermektedir.
17. Somut olayda, Maaş Ödemeleri Protokolünün 10 uncu maddesinin ikinci bendinde “
Banka 13/03/2018 tarihinden sonra KURULUŞ’ta göreve başlayan ve KURULUŞ’tan maaş almaya hak kazanan 8 daimi kadrodaki personele sınırlı olmak koşuluyla, (1.815 TL x 60
Ay) banka aracılığı ile ilk kez maaş alınmaya başlanılan tarihten protokol sonuna kadar kalan ay sayısı formülasyonuna göre personelin göreve başladığı tarihten 13/03/2023 tarihine kadarki sürenin sözleşeme süresine oranı nispetinde hesaplanan ödeme tutarını, yılın ilk 6 (altı) ayında göreve başlayanlara takip eden Temmuz Ayında, yılın son 6 (altı) ayında göreve başlayanlara ise takip eden Ocak Ayında ödeyecektir.” hükmünün bulunduğu, tabi olunan protokol hükümlerinde sonradan göreve başlayabilecek personele özgü bir hüküm bulunmasına rağmen ‘İdare ile Banka arasında yapılan sözleşmede sonradan başlayan personele ödeme yapılmayacağı’ gerekçesi ile promosyon ödemesi yapılmadığı, şikayetçinin protokol başlangıç süresinden sonra, 17/08/2018 tarihinde göreve başladığından dolayı promosyon ödemesinden yararlanamadığı, bu durumun ilgili protokole aykırı olduğu, şikayetçiye promosyon ödemesi yapılmaması durumunun, personel arasında eşitsizlik doğuracağı için eşitlik ilkesine aykırı olduğu ve çalışma barışını olumsuz yönde etkileyeceği, idarenin aldığı genel tedbirlere ek olarak sonradan göreve başlayan başvuranlara yönelik olarak da başvuranın durumuna uygun çözüm üretmesi gerektiği hususları tespit edilmiştir.
18. Şikâyetçinin iddiaları, idarenin açıklamaları, ilgili mevzuat hükümleri ile tüm dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın banka promosyonu ödenmesi talebinin ilgili idare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı tespit edilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden 19. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; İdareden istenilen bilgi ve belgelerin Kurumumuza gönderildiği; İdarenin “kararların gerekçeli olması” ilkesine uygun davrandığı, ancak “kanunlara uygunluk” ve “karara karşı başvuru yolları ve sürelerinin gösterilmesi” ilkelerine uyulmadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkelere de uygun hareket etmesi önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
20. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Kararın idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup ilgili İdarenin işlemine karşı Adıyaman İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosyanın kapsamına göre; BAŞVURUNUN KABULÜ ile, Başvurana Adıyaman İl Müftülüğünde göreve başladığı 17/08/2018 tarihi ile protokolün bitiş tarihi olan 13/03/2023 tarihleri arasındaki hesaplanacak promosyon tutarlarının makul sürede ödenmesi hususunda ADIYAMAN VALİLİĞİ İL MÜFTÜLÜĞÜ’NE TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Adıyaman Valiliği İl
Müftülüğünce bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURANA ve ADIYAMAN VALİLİĞİ İL MÜFTÜLÜĞÜ’NE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.