|
ÖZET: Başvuru, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) tarafından düzenlenen 19 Şubat 2019 tarihli açık artırma ihalesine katılan bir kişinin, en yüksek teklifi vermesine rağmen sözleşmeyi zamanında imzalayamaması nedeniyle teminat ve komisyon bedelinin iadesini talep etmesi üzerine yapılmıştır. Başvuran, TOKİ’nin kendisine sözleşme imzalama yeri ve zamanı hakkında yeterli bilgi vermediğini, bu nedenle mağduriyet yaşadığını belirtmiştir. TOKİ, başvuranın belirtilen tarihlerde sözleşmeyi imzalayamaması nedeniyle teminatın irat kaydedileceğini ifade etmiştir.
İdare, başvuranın tebligat adresinin yanlış yazılması nedeniyle bilgilendirme yapamadığını savunmuş, ancak başvuranın telefonla bilgilendirildiğini belirtmiştir. Başvuran, kendisine verilen bilgilendirmelerin hatalı olduğunu ve bu nedenle sözleşmeyi imzalayamadığını öne sürmüştür. Kamu Denetçiliği Kurumu, yapılan incelemeler sonucunda, idarenin başvurana yeterli bilgi sağlamadığını ve bu durumun başvuranın sözleşmeyi imzalayamamasına neden olduğunu tespit etmiştir. Sonuç olarak, başvurunun kabulüne ve başvurana yatırılan teminat ve komisyon bedelinin iade edilmesi yönünde TOKİ’ye tavsiyede bulunulmuştur. İdarenin, benzer durumların yaşanmaması için bilgilendirme süreçlerini daha şeffaf hale getirmesi gerektiği vurgulanmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/343-S.20.506
BAŞVURU NO : 2019/12221
KARAR TARİHİ : 07/01/2020
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : TOPLU KONUT İDARESİ BAŞKANLIĞI
Milkiyeti TOKİ’ye ait olan taşınmazlar için 19/02/2019
BAŞVURUNUN KONUSU :
tarihinde düzenlenen açık artırma ihalesinde en yüksek teklifi veren başvuranın sözleşmeyi süresinde imzalayamaması nedeniyle teminat ve komisyon tutarının tarafına iadesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 08/07/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; mülkiyeti Toplu Konut İdaresi Başkanlığı’na (TOKİ) ait olan taşınmazlar için 19/02/2019 tarihinde aracılığıyla açık artırma ihalesi düzenlendiğini, Lot 30 ve 31’de belirtilen iki adet taşınmaza tarafınca en yüksek teklifin verildiğini, bu kapsamda anılan iki taşınmaz için satış sözleşmenin imzalanacağı tarih ve yer bildirimi yapmakla yükümlü olan tarafın idare olduğunu ancak tarafına herhangi bir yazılı bildirimde bulunulmadığını, yalnızca telefonla aranarak 07-13 Mart 2019 tarihlerinde Ziraat
Bankası Odunpazarı/Eskişehir Şubesinde sözleşme yapılacağının bildirildiğini, bu bildirim üzerine 13 Mart 2019 tarihinde Eskişehir’e gittiğini ancak Ziraat Bankası’nın Odunpazarı
Şubesi olmadığını tespit ettiğini, husus üzerine aynı tarihte i aradığını ancak tarafına daha önce verilen bilgiden farklı bir bilginin verilmediğini, bunun üzerine konutun bağı bulunduğu site yönetimi ile irtibata geçtiğini ve temerküz şube olarak Ziraat Bankası
Ziyapaşa/Eskişehir şubesinin belirtilmiş olduğu bilgisine ulaştığını, bunun üzerine anılan
Şube’ye gittiğini ve tarafına “TOKİ’den gelen bir sözleşme olmadığı, bu arada Eskişehir
Merkez şubesiyle de irtibata geçildiği oraya da bir sözleşmenin gelmediği” nin ifade edildiğini, TOKİ işlemleriyle ilgilenen görevlinin kendisinin adını, soyadını ve telefon bilgilerini ajandasına kaydederek “Bir gelişme olduğunda kendisiyle irtibata geçeceğini” belirttiğini, bu süreç sonunda ise TOKİ’nin anılan konutu tekrar satışa çıkardığını ve 3. kişiye satışı gerçekleştirdiğini, TOKİ’ye yaptığı müracaat sonunda yatırmış olduğu bedellerin iadesiyle
Telefon 0 (312) 465 22 00 Faks 0 (312) 465 22 65 e-Posta iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi www.ombudsman.gov.tr ilgili talebinin ise reddedildiğini, ayrıca TOKİ’nin ret cevabında, “İhale katılımcılarına 3
Nisan’a kadar ek süre verildiği” hususunun belirtildiğini ancak verilen bu sürenin tarafına yazılı veya sözlü olarak hiçbir şekilde bildirilmediğini açıklayarak yatırmış olduğu ve daha sonra hazineye irat kaydedilen 10.000 TL’nin ve aracı şirkete ödenen 5.400 TL +972 TL(KDV)
tutarının tarafına iade edilmesi talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Şikâyet konusu hakkında Kurumumuzun 07/08/2019 tarih ve sayılı bilgibelge isteme yazısına istinaden Toplu Konut İdaresi Başkanlığından alınan bila tarih ve sayılı yazıda özetle;
2.1. Başvuranın teklif verdiği taşınmazlardan Lot 30 için T.C. Ziraat Bankası A.Ş.’nin
Eskişehir şubesi, Lot 31 için T. Halk Bankası A.Ş.’nin Eskişehir şubesinin yetkili kılındığı, açık artırma öncesinde satış listelerinde ve ilan metinlerinde sözleşme imzalanacak banka bilgilerinin ilan edildiği, başvuranın yalnızca T.C. Ziraat Bankası A.Ş’ye başvuru yaptığını beyan ettiği görülmekle başvuranın süreci takip etme sorumluluğunu yerine getirmediğinin anlaşıldığı, başvuranın kendi el yazısıyla doldurmuş olduğu şartnamede yer alan adrese
. tarafından iadeli taahhütlü tebligatın gönderildiği, alıcının adreste bulunamaması nedeniyle de gönderinin geri döndüğü, teklif sahiplerine tebliğ ulaşsın ya da ulaşmasın ilgililerin telefonla bilgilendirildiği ancak telefon kayıtlarına ilişkin dökümün bulunmadığı açıklanmış,
2.2. Şartnamenin 10 uncu maddesi gereğince sözleşme imzalama süresi olarak 07-13 Mart
2019 tarihlerinin belirlendiği, bu süreç içerisinde her ne nedenle olursa olsun zamanında
sözleşme imzalayamayan alıcılar için sözleşme imzalama döneminin 03 Nisan 2019 akşamına kadar uzatıldığı ve sürece ilişkin bilginin tarafından teklif sahiplerine bildirildiği ifade edilmiş,
2.3. Başvuru dilekçesinden, başvuranın ihaleyi gerçekleştiren İdare ile irtibata geçmek yerine banka şubelerinden bilgi beklediği hususunun anlaşıldığı, İdarelerince iyi niyet göstergesi olarak uzatılan sözleşme imzalama süresinin de başvuran tarafından kaçırıldığı, keza başvuranın teminat ve komisyonunu geri almak adına uzatılan sözleşme imzalama döneminden
1 ay sonra 08/05/2019 tarihli dilekçesi ile yapmış olduğu başvurusundan önce İdarelerine
herhangi bir başvurusunun bulunmadığı, bu süreçte de İdarelerince ihale sürecinin tamamlandığı ve yeni bir ihale sürecinin başlatıldığı belirtilmiş, şartnamenin 13 üncü maddesi hatırlatılmış,
2.4. Cevabi yazı ekinde ise; başvuranın imzalamış olduğu şartname ve eklerinin, açık artırma öncesi satış listeleri ile sözleşme imzalanacak banka bilgilerinin bulunduğu ilan metninin, tarafından gönderilen iadeli taahhütlü tebligatın, gönderinin geri döndüğüne ilişkin takip bilgilerinin, başvuranın İdareye yapmış olduğu başvurusunun ve
İdarece başvurana verilen yanıtın yer aldığı görülmüştür.
III. İLGİLİ MEVZUAT
Telefon 0 (312) 465 22 00 Faks 0 (312) 465 22 65 e-Posta iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi www.ombudsman.gov.tr
3. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı
74 üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına
sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler….” ,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. Toplu Konut İdaresi Başkanlığı Satış, Devir, İntikal, Kiraya Verme, Trampa, Sınırlı Ayni Hak Tesisi ve Arsa Satışı Karşılığı Gelir Paylaşımı İhale Yönetmeliğinin;
5.1. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde; “(1) Bu Yönetmelik, Toplu Konut İdaresi
Başkanlığının satış, devir, intikal, kiraya verme, trampa, sınırlı ayni hak tesisi ve arsa satışı karşılığı gelir paylaşımı işleri ile uluslararası sermaye piyasalarından yapılacak borçlanmalara ilişkin her türlü danışmanlık ve kredi derecelendirme hizmetlerinin temininde uygulanacak iş ve işlemleri kapsar.”,
5.2. “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “ (1) Bu Yönetmelik uygulamasında; … ş)
Açık Artırmalı Satış Yöntemi: İdarece bir gayrimenkul için belirlenen muhammen bedelin alıcılar arasında fiyat artırarak oluşturduğu en yüksek fiyat üzerinden alıcısının belirlenmesine yönelik satış yöntemidir.”,
5.3. “Şartnameler” başlıklı 8 inci maddesinde; “ (1) İhale konusu işlerin her türlü özelliklerini belirten şartname ve varsa ekleri İdarece hazırlanır. Şartname ve eklerinin onaylı suretleri bedelsiz veya İdarece takdir edilecek bir bedel karşılığında isteklilere verilir.
Şartname ve ekleri İdarede bedelsiz görülebilir.
(2) Şartnamelerde işin mahiyetine göre bulunabilecek özel ve teknik şartlardan başka genel olarak aşağıdaki hususların gösterilmesi zorunludur.
a) İşin niteliği, nev’i ve miktarı, b) İhalenin nerede, hangi tarih ve saatte yapılacağı; arsa satışı karşılığı gelir paylaşımı ihalelerinde birinci ve ikinci oturumun tarih ve saati, c) Taşınmazların satışı, kiraya verilmesi, trampa edilmesi ve üzerlerinde sınırlı ayni hak tesisinde tapu kayıtlarına göre yeri, sınırı, yüzölçümü, varsa pafta, ada ve parsel numarası ve durumu, d)
Varsa tahmin edilen bedeli ve geçici teminat miktarı ile kesin teminata ait şartlar,… k)
İhtilafların çözüm şekli.”;
5.4. “Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 23 üncü maddesinde
“ (1) İhale Yetkilisince onaylanan ihale kararları, onaylandığı tarihi izleyen 5 iş günü içinde üzerinde ihale yapılana veya vekiline, imzası alınmak suretiyle tebliğ edilir. Tebliğ yazısının iadeli taahhütlü mektupla tebligat adresine gönderilmesi halinde mektubun postaya verilmesini takip eden yedinci günü, kararın istekliye tebliğ tarihi sayılır.”,
Telefon 0 (312) 465 22 00 Faks 0 (312) 465 22 65 e-Posta iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi www.ombudsman.gov.tr 6. Toplu Konut İdaresi Başkanlığı Gayrimenkulleri “Açık Artırma” ile Satış
Sözleşmesi Şartnamesinin;
6.1. 10 uncu maddesinde; “Toplantıda verilen teklifler, İdarenin onayına sunulmak üzere en geç 3 (Üç) işgünü içerisinde tarafından İdareye teslim edilecektir. Bu aşamada teklif bedelinin %2+KDV’si olan komisyon bedeli de ve
Ticaret A.Ş.’nin Halk Bankası Halkalı Şubesi IBAN no.lu
TL hesabına yatırılacaktır. İhale, İdarenin onayı ile kesinleşecektir. İhalenin kesinleşmesini takiben,1.teklif sahibine satış sözleşmesi imzalaması için 5 iş günü süre verilecektir. 2.teklif sahipleri isteği doğrultusunda katılım teminatını iade alabilecektir. İdare, 2886 sayılı yasaya tabi olmadığından, ihaleyi, teklif verene yapıp yapmamakta serbesttir. İdarenin tekliflerin toplanmasının ardından satıştan vazgeçmesi halinde, katılım teminatları ve yatırılan teminat tutarları kendilerine iade edilecektir. Teklif verenlerin, katılım teminatlarının kendilerine iade edilmesine kadar geçecek süreye ait İdare/ , tazminat, v.b. herhangi bir talep hakkı bulunmayacaktır.”,
6.2. 13 üncü maddesinde; “Sözleşme yapmaya davet edilen en yüksek teklifi veren katılımcı, kendisine verilen süre içerisinde satış sözleşmesini imzalamazsa veya teklif bedeli peşin ise satış bedelinin tamamını, teklif bedeli vadeli ise peşinat bedelini verilen sürede yatırmazsa veya satın almaktan vazgeçerse hakkı iptal edilerek herhangi bir ihtara gerek kalmaksızın, yatırılan katılım teminatı/teminatları İdarece irat kaydedileceği gibi, de tahsil edilen/edilecek olan %2 oranında cezai şart +KDV’yi almaya hak kazanacaktır.”
hüküm ve açıklamalarına yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ Av. HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİNE
ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından gerçekleştirilen inceleme ve araştırma neticesinde; İdarece gerçekleştirilen işlemde hukuka aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, yukarıda 1 numaralı paragrafta ayrıntılı olarak yer verildiği üzere, özetle; mülkiyeti TOKİ’ye ait olan taşınmazlar için 19/02/2019 tarihinde aracılığıyla düzenlenen açık artırma ihalesinde 2 adet taşınmaza en yüksek teklifi verdiğini ancak satış sözleşmesinin imzalanacağı temerküz banka şubesi hakkında idare tarafından kendisine doğru bilgilendirme yapılmaması nedeniyle yaşadığı mağduriyetin giderilmesi için yatırmış olduğu teminat ve komisyon tutarları olan 10.000 TL ve
6.372 TL’nin tarafına iade edilmesi talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
Telefon 0 (312) 465 22 00 Faks 0 (312) 465 22 65 e-Posta iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi www.ombudsman.gov.tr 9. Başvuranın anılan iddiaları karşısında İdare tarafından gönderilen cevabi yazının incelenmesi neticesinde İdare tarafından; başvuranın kendi el yazısıyla yazmış olduğu adrese tebligatın gönderildiği, başvuranın anılan adreste bulunmaması nedeniyle tebliğin gerçekleştirilemediği, başvuranın telefonla bilgilendirildiği, sözleşmenin imzalanacağı yer temerküz şubenin ilan edildiği, İdarece belirlenen sözleşme imzalama süresinin 3 Nisan 2019 tarihine kadar uzatıldığı ve bu hususun ilgililere bildirildiği, başvuranın ise bu sürede bir girişimde bulunmadığı, Şartnamenin 13 üncü maddesi uyarınca teminatın irat kaydedilmesi gerektiğinden başvuranın talebinin mümkün olmadığı hususlarının açıklandığı anlaşılmıştır.
10. Bu kapsamda uyuşmazlık konusunun; sözleşmenin başvuran tarafından anılan tarihlerde imzalanmamasında başvurana veya idareye isnat edilebilecek bir kusurun bulunup bulunmadığı, varsa bu kapsamda gerçekleşen zararın hangi tarafa isnat edileceği noktalarında toplandığı anlaşılmıştır. Keza başvuran tarafından, kendisine yazılı bir tebliğde bulunulmadığı ve telefonla gerçekleştirilen görüşmede ise sözleşmenin imzalanacağı temerküz banka şubesi hakkında yanlış bilgilendirildiği, sözleşme imzalama süresinin uzatıldığı hakkında ise bilgilendirilmediği ifade edilmekteyken, İdare tarafından gerekli bilgilendirmenin yazılı ve sözlü (telefon görüşmesi vasıtasıyla) olarak gerçekleştirildiği ancak başvuranın ilgili adreste bulunmaması nedeniyle tebliğin başvurana ulaşmadığı, süre uzatımına ilişkin olarak ilgililerin bilgilendirildiği ancak başvuranın bu süre zarfında bir talepte bulunmadığı açıklanmaktadır.
11. Bu kapsamda İdare tarafından gönderilen cevabi yazı ekinde yer alan belgeler incelendiğinde; tarafından gönderilen tebligatın başvurana ulaşmadığı, zarfın üzerinde yer alan “Bekleme Müddeti Bitti İADE” ifadesinden anlaşılmış, yine ekte sunulan Gönderi Takip belgesinden husus teyit edilmiştir. Ne var ki gönderinin, başvuranın anılan adreste bulunmaması nedeniyle gerçekleştirilemediğine yönelik olarak zarf üzerine posta memuru tarafından bir kayıt düşülmediği gibi, gönderi takibinde de buna dönük bir kayıt bulunmamaktadır.
12. Ek olarak, zarf üzerinde yer alan gönderici adresi incelendiğinde;
bilgilerinin yer aldığı görülmüş, İdare tarafından bu durum, başvuranın şartnamede kendi el yazısıyla yazmış olduğu adrese tebliğe çıkılması şeklinde açıklanmıştır. Buna karşılık İdare tarafından atıfta bulunulan ve cevabi yazı ekinde sunulan, başvuranın kendi el yazısıyla yazmış olduğu adres bilgilerini gösterir belge incelendiğinde,
ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.
13. Başvuranın kendi el yazısıyla yazmış olduğu adres ile tarafından gönderilen tebligatta yer alan adres karşılaştırıldığında, anılan Kurum tarafından başvuranın belirtmiş olduğu ” bilgisine tebliğde yer verilmediği tespit edilmiştir. Her ne kadar gönderilecek adres bilgisinde blok ve daire bilgilerinin yer alması nedeniyle anılan eksikliğin önemli olmadığı ifade edilebilecekse de, somut surumda idare
Telefon 0 (312) 465 22 00 Faks 0 (312) 465 22 65 e-Posta iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi www.ombudsman.gov.tr tarafından “başvuranın anılan adreste bulunmaması” olarak açıklanan gerekçenin aksine, bizatihi bu eksikliğin, tebliğin gerçekleştirilememesine neden olduğu anlaşılmıştır. Keza anılan adrese ilişkin yapılan sorgulamada, ve numaralarını haiz taşınmazların da bulunduğu, dolayısıyla ilgilisine usulüne uygun bir tebliğin yapılabilmesi için adres bilgisinde bilgisinin yer almasının zorunlu olduğu anlaşılmıştır.
14. Bu tespitler sonucunda; başvurana anılan konu hakkında bir tebliğin gerçekleştirilemediği hususunun gönderi takibi ve tebliğ zarfının sureti ile açık olduğu, bu durumunsa başvuranın anılan adreste bulunmamasından kaynaklanmayıp tebliğ düzenlenirken gönderi adresine başvuranın belirtmiş olduğu bilgilerin tam olarak yazılmamasından kaynaklandığı, anılan gerekçelerle başvurandan ziyade anılan İdarenin kusurlu davrandığı anlaşılmıştır.
15. Bu durumda sorgulanması gerekli husus, başvurana yazılı bir tebliğde bulunulmamış olsa dahi, başvuranın temerküz şube bilgisini başka bir yolla öğrenme imkanının olup olmadığı, daha açık bir ifadeyle, başvuranın üzerine düşen sorumluluğu yerine getirme noktasında kusura düşüp düşmediğidir.
16. İdare tarafından tebliğin ilgililere ulaşıp ulaşmadığı bilgisinden bağımsız olarak ilgililerin telefonla bilgilendirildiği ifade edilmektedir. Başvuran da kendisinin telefonla bilgilendirildiğini ifade etmek suretiyle ikrarda bulunmaktadır. Ancak başvuran, tarafına verilen şube bilgisinin hatalı olduğunu, T.C. Ziraat Bankası A.Ş.’nin Odunpazarı Şubesinin bulunmadığını, bunun üzerine aynı tarihte aradığını ancak tarafına daha önce verilen bilgiden farklı bir bilgi verilmemesi üzerine konutun bağı bulunduğu site yönetimi ile irtibata geçerek temerküz şubenin T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Ziyapaşa/Eskişehir Şubesi olduğunu öğrendiğini ifade etmektedir. İdare tarafından telefon dökümünün bulunmadığı belirtildiği için başvuran tarafından sunulan bilgilerin doğruluğu teyit edilememiş; ancak yine aynı gerekçe ile anılan İdare tarafından başvurana temerküz şube hakkında tam ve doğru bir bilgilendirme yapılıp yapılmadığı da tespit edilememiştir.
17. Üstelik, İdare tarafından yetkili banka şubesinin ilan edildiğine ilişkin açıklamada bulunulmuşsa da İdarece Kurumumuza gönderilen cevabi yazı ekinde sunulan “Açık Artırma
Satış Duyurusu”nda yetkili banka şubesinin ilan edilmediği, söz konusu duyuruda “…teklif alma sonrası Gayrimenkul Satış Sözleşmesi imzalatma işlemleri yine anılan Bankalar tarafından belirlenecek Temerküz Şubeler aracılığı ile yürütülecektir.” ibaresine yer verilmekle yetinildiği görülmüştür. Bununla birlikte, yine cevabi yazı ekinde sunulan “Konutlar” başlıklı belgede konutların karşısında Banka-Şube-Artış Oranı-Teslim-Vade Seçeneği bilgilerinin yer aldığı anlaşılmış; ancak bu belgenin ilan edilip edilmediği tespit edilememiş, örnek olarak resmi internet sitesinde böyle bir ilana rastlanamamıştır.
18. Ek olarak, yukarıda 2.2. numaralı paragrafta yer verildiği üzere İdare tarafından, her ne sebeple olursa olsun zamanında sözleşme imzalayamayan alıcılar için bu sürenin 03 Nisan 2019
Telefon 0 (312) 465 22 00 Faks 0 (312) 465 22 65 e-Posta iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi www.ombudsman.gov.tr tarihine kadar uzatıldığı ve ilgililerin konu hakkında bilgilendirildiği ifade edilmektedir. Bu bilgilendirmenin hangi suretle gerçekleştirildiğine dair bir açıklamada bulunulmamış, konu hakkında herhangi bir tebliğ mazbatasının veya resmi bir ilanın cevabi yazı ekinde sunulmadığı görülmüştür. Yukarıda 16 ve 17 numaralı paragraflarda yer verilen açıklamalara ek olarak, başvuranın süre uzatımına ilişkin bilgilendirildiğine dair resmi bir evrakın dosyaya sunulmadığı açık olduğundan, sözleşmenin süresinde imzalanması hususunda başvuranın üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmede kusurunun bulunduğu yönünde bir değerlendirmede bulunulamamıştır.
19. Bu noktada, başvuranın teminat ve komisyon bedelinin tarafına iadesi talebinin değerlendirilmesi gerekmektedir. Keza yukarıda 6.2. numaralı paragrafta yer verildiği üzere
Şartnamenin 13 üncü maddesi “Sözleşme yapmaya davet edilen en yüksek teklifi veren katılımcı, kendisine verilen süre içerisinde satış sözleşmesini imzalamazsa veya teklif bedeli peşin ise satış bedelinin tamamını, teklif bedeli vadeli ise peşinat bedelini verilen sürede yatırmazsa veya satın almaktan vazgeçerse hakkı iptal edilerek herhangi bir ihtara gerek kalmaksızın, yatırılan katılım teminatı/teminatları İdarece irat kaydedileceği gibi, tahsil edilen/edilecek olan %2 oranında cezai şart +KDV’yi almaya hak kazanacaktır.” hükmünü haiz olup anılan maddenin, başvuranın talebinin karşılanmasında engel teşkil edip etmediği yorumlanmalıdır.
20. Söz konusu madde içeriğinde katılımcının, satış sözleşmesini imzalamaması, ilgili tutarın yatırılmaması veya satın almaktan vazgeçmesi halleri düzenlenmiş, bu halde ise herhangi bir ihtara gerek kalmaksızın yatırılan katılım teminatlarının İdarece irat kaydedilebileceği gibi de tahsil edilen/edilecek olan %2 oranında cezai şart
+KDV’yi almaya hak kazanacağı belirtilmiştir. Maddede yer verilen durumlar incelendiğinde, katılımcının iradi olarak eylemsiz kalma hallerine yer verildiği, bununla birlikte somut olay nezdinde başvuranın iradesinin sözleşmeyi imzalama yönünde olduğu, dolayısıyla başvuranın anılan madde kapsamında bulunmadığı değerlendirilmiştir.
21. Aksinin kabulü halinde dahi, yukarıda 12-18 numaralı paragraflarda yer verilen tespit ve açıklamalar karşısında, başvuranın sözleşmeyi imzalayamamasına kendi kusurundan ziyade, İdarenin hatalı davranışının neden olduğu değerlendirildiğinden, Anayasanın 2 nci maddesinde ifadesini bulan hukuk devleti ilkesi ile 125 inci maddesinde düzenlenen idarenin sorumluluğu ilkesi gereğince; başvuranın yerine getirileceğine inandığı bir sözleşmenin idarenin kusurlu davranışı nedeniyle tekemmül etmemesi suretiyle uğramış olduğu zararın İdarece karşılanması gerektiği kanaatine varılmıştır.
22. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; idarenin mülkiyetinde bulunan ve 19 Şubat 2019 tarihinde yapılan açık artırma sonrasında, başvuranın sözleşmeyi imzalama iradesinin bulunduğu, ancak İdarenin kendisinden beklenen dikkat ve özenin İdarece gösterilmediği, bu suretle başvuranın irat kaydedilen 10.000.- TL teminatının ve 6.372.- TL komisyonu olarak belirtilen tutarın tarafına ödenmesi talebinin İdarece karşılanmamasında hukuka ve hakkaniyete uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Telefon 0 (312) 465 22 00 Faks 0 (312) 465 22 65 e-Posta iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi www.ombudsman.gov.tr
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
23. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin “makul sürede karar verme” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun şekilde Kurumumuza gönderildiği tespit edilmiştir.
24. Diğer taraftan idarenin benzer şekilde bundan sonra tesis edeceği işlemlerde, bahse konu “Temerküz Şube” hakkındaki bilgilerin uyuşmazlığa sebebiyet vermemesi için ‘İdarenin şeffaflık ilkesi’ kapsamında gerekli tedbirleri alması ve isteklileri bilgilendirmesinin uygun olacağı değerlendirilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
25. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının İdareye tebliği tarihinden itibaren 30 gün içinde, idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre;
BAŞVURUNUN KABULÜNE;
İrat kaydedilen teminatın ve komisyonu olarak belirtilen tutarın başvurana tazminat olarak ödenmesi hususunda TOPLU KONUT İDARESİ
BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURANA ve gereği için TOPLU KONUT İDARESİ BAŞKANLIĞINA tebliğine;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası
uyarınca, ilgili idare tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
Telefon 0 (312) 465 22 00 Faks 0 (312) 465 22 65 e-Posta iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi www.ombudsman.gov.tr
Telefon 0 (312) 465 22 00 Faks 0 (312) 465 22 65 e-Posta iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi www.ombudsman.gov.tr