|
ÖZET: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü, şikâyet başvurusunu inceleyerek çeşitli iddialara yanıt vermiştir. İncelenen konular arasında, Konya-Meram İnlice Göleti ve Sulaması İnşaatı’nın yüklenicisi olan İnş. Tur. Müh. Emlak ve Ticaret Ltd. Şti.’nin alt yüklenici çalıştırma talebi ve temlikname düzenleme süreçleri yer almaktadır. İdare, yüklenicinin alt yüklenici olarak çalıştırmak istediği kişinin onayını vermemiştir. Ayrıca, yüklenicinin temlikname düzenleyerek İdareye sunduğu belgelerin usule uygun olmadığı ve bu nedenle yapılan ödemelerin hatalı olduğu belirtilmiştir.
İdare, şikâyetçinin iddialarını değerlendirirken, işin yürütülmesi ve denetlenmesi konularında gerekli hassasiyeti göstermiştir. Süre uzatımları ve fiyat farkı hesaplamaları açısından da mevzuata uygun hareket edilmiştir. Ancak, temlik edilen tutar ile ödeme emirleri arasında bir uyuşmazlık olduğu tespit edilmiştir. Bu durum, İdareye, ödeme emri belgeleri ile temlik bedeli arasındaki farklılığın incelenmesi yönünde tavsiyede bulunulmasına neden olmuştur. Sonuç olarak, şikâyetçinin alt yüklenici, temlik edilen tutar ve işçi alacakları kesintisi ile ilgili iddiaları reddedilmiş, ancak işin devamı sırasında oluşan süre uzatımları ve mevzuat sıralamasına uyulması hususunda dikkat edilmesi gerektiği vurgulanmıştır. |
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Devlet Su İşleri Genel
Müdürlüğü’nden iddiaların sırayla cevaplanması istenerek bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Barajlar ve HES Dairesi Başkanlığı’nın 08/09/2020 tarihli ve sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.1) DSİ 4. Bölge Müdürlüğü tarafından ihale edilen ve İnş. Tur. Müh. Emlak ve
Ticaret Ltd. Şti.(yüklenici) taahhüdü altında yapımı tamamlanmış olan Konya-Meram İnlice
Göleti ve Sulaması İnşaatı işi ile ilgili olarak Kurumumuz tarafından İdareye iletilen yazının incelendiği,
2.2) Bahse konu şikâyet konuları ile ilgili işin ihale makamı ve İdaresinin 4.Bölge Müdürlüğü
olduğundan söz konusu cevapların Bölge Müdürlüğünce hazırlanarak 24/08/2020 tarih ve sayılı yazı ile DSİ Genel Müdürlüğüne iletildiği,
2.3) ‘‘Şikâyetçinin firmaca alt yükleniciye işin kalan keşfini aşan tutarda temlikname verilmesi
ve DSİ 4. Bölge Müdürlüğü’nün bu temliknameye olur vermeden ve firmaca verilen temliknamenin Genel Müdürlüğü genelgesine uymadığı için düzeltilmesi yönünde firmanın
İdare tarafından uyarılmadan temliknamenin işleme alınarak alt yükleniciye usule uygun olmayan ödemelerin gerçekleştirilmesi’’. iddiasına ilişkin şikâyetçi firmanın alt yüklenici çalıştırma talebiyle 41. Şube Müdürlüğü’nün 30/04/2013 tarih ve sayılı yazısının Bölge
Müdürlüğü’nün onayına gönderildiği, Sözleşmenin Alt Yükleniciler başlıklı 15’nci maddesinin bir no.lu alt bendinde yer alan ‘ihale konusu işte İdarenin onayı ile alt yüklenici çalıştırabilir’ hükmü uyarınca 07/05/2013 tarih ve sayılı Bölge Müdürlüğü’nün yazısı ile Hüseyin
ÇETİN’ in alt yüklenici olarak çalıştırılmasının uygun görülmediği,
2.3.1) Meram İnlice Göleti ve Sulaması İnşaatı işine ait Sözleşmenin 11.5’nci maddesinde,
‘‘Yüklenici her türlü hakediş ve alacaklarını İdarenin yazılı izni olmaksızın başkalarına temlik edemez. Temliknamelerin noter tarafından düzenlenmesi ve İdarece istenilen kayıt ve şartları taşıması gerekir.’’ denildiği, yüklenicinin İdareden herhangi bir izin almaksızın temlikname düzenleyerek İdareye sunduğu, İdarenin ise 04/03/2014 tarih ve sayılı Personel ve
Eğitim Şube Müdürlüğü’ne gönderilen yazı ile iş bu temlikin işleme konulmasını ve
’e ödenebileceğinin bildirildiği ve temliknamenin kabul edildiği,
2.3.2) Şikâyetçi firmanın kendince haklı sebeplerden dolayı ile arasında
imzalamış olduğu alt yüklenici(taşeron) sözleşmesini Konya 7. Noterliğinin 26/09/2016 tarihli ihbarnamesi ile feshettiği, İdare tarafından ’ in alt yüklenici olarak çalıştırılmasının uygun görülmediğinden yüklenici ve alt yüklenici arasındaki sözleşmenin feshinin İdare ile yüklenici firma arasındaki yapım işi sözleşmesi hakkında bağlayıcılığının bulunmadığı,
2.3.3) Alt yüklenicilik ile temlik konularının birbirinden tamamen bağımsız hususlar olduğu,
İdareye sunulan temliknamenin iptali ile ilgili temliknameyi düzenleyen Ankara 38.Noterliği tarafından temliknamenin iptal edildiğine dair herhangi bir belgenin yüklenici tarafından
İdareye sunulmadığı, bu nedenle yüklenicinin hakedişlerinden temlik kesilmeye devam edildiği,
2.4) ‘‘İşe ait imalatlar fiziken gerçekleştirilmeden, imalat, montaj ve testleri yapılmadan söz
konusu imalatlara ait bedellerin usulsüz olarak alt yükleniciye temlik bedelinin haksız olarak ödenmesi’’ iddiasına yönelik olarak İdare ile yüklenicinin akdettiği sözleşmede anlamını bulan alt yüklenicilik hususunun hiçbir zaman tesis edilmediği, bu itibarla şikâyetçinin iddiaları boyunca dile getirdiği alt yüklenici ifadesinin işi kendisi tarafından yürüten taşeron anlamında kullandığı, aksi halde işin devamı boyunca yazışmaların yüklenici firma olan İnş. Tur.
Müh. Emlak ve Ticaret Ltd. Şti. ile yapıldığı, dolayısıyla yüklenici sıfatına haiz söz konusu firmanın uhdesinde bulunan işin bizzat uygulayıcısı durumunda olduğu ve bu yükümlülüğü hiçbir şekilde devredemediği,
2.5) ‘‘ Kesin hesap hakedişinde imalatlar firmaca poz tariflerine uygun olarak yapıldığı halde
çeşitli kesintilerin yapılarak firmaya eksik ödeme yapılması.’’ Bu iddianın tam olarak anlaşılmadığı eğer durum şikâyetçinin beyanı gibiyse itirazını usulüne uygun yapmadığı, eğer sözleşmede bulunup da yerinde uygulanmadığı için ödemeye konu olmayan imalatlardan bahsediliyor ise bulunla ilgili sözleşmenin 40’ncı maddesi (a) bendinde, ‘Sözleşme eki birim fiyat teklif cetvelinde herhangi bir iş kaleminin öngörülmüş ve birim fiyatının gösterilmiş olması yükleniciye mutlaka o nevi işi yapma hakkını vermez.’ hükmünün yer aldığı,
2.6) ‘‘İşe ait süre uzatımı firmaya verildiği halde İdare tarafından fiyat farkı hesaplamasının
firmadan yeni bir iş programı istenmeksizin bir önceki yıla göre hatalı hesaplanması ve firmaya eksik ödeme yapılması.’’ iddiasına ilişkin şikâyetçiye İdare tarafından süre uzatımı kararının bildirildiğinin ikrar edildiği yukarıdaki ifadeye göre firmanın revize iş programını 7 gün içerisinde İdareye sunmasının gerektiği, konuyla alakalı sözleşme eki Yapım İşleri Genel
Şartnamesinin İş Programı başlıklı 17’nci maddesi yedinci bendinde, ‘işte İdarece onaylanan bir süre uzatımı bulunduğu takdirde, yüklenici bu hususun kendisine tebliği tarihinden itibaren başlamak üzere yedi gün içinde yeni süreye göre revize iş programı düzenleyerek İdarenin onayına sunmak zorundadır.’ denildiği, yüklenici tarafından revize iş programının İdareye sunulmadığından dolayı İdare tarafından mevcut onaylı iş programı gereği fiyat farkı hesabı yapıldığı,
2.7)‘‘Firmaca onaylanmış ve doğruluğuna yazılı olarak itiraz edildiği halde alt yüklenici çalışanlarına ait bordrolardan dolayı kesin hesap hakedişinde işçi alacakları kesintisi yapılması.’’ iddiasına ilişkin Meram İnlice Göleti ve Sulaması İnşaatı işinde çalıştırılan işçilerin bordrolarından şikâyetçi şahsın yetkilisi olduğu şirketin anılan iş dolayısıyla açılan işyeri sicil numarası altında sigorta ettirildikleri açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu
denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’ üncü maddesinde; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. … ” ,
4) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5’ inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 04/01/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Amaç” başlıklı 1’ inci
maddesinde, “Bu Kanunun amacı, kamu hukukuna tâbi olan veya kamunun denetimi altında bulunan veyahut kamu kaynağı kullanan kamu kurum ve kuruluşlarının yapacakları ihalelerde uygulanacak esas ve usulleri belirlemektir.”,
5.1) “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin üçüncü fıkrasında, “Yapım: Bina, karayolu,
demiryolu, otoyol, havalimanı, rıhtım, liman, tersane, köprü, tünel, metro, viyadük, spor tesisi, alt yapı, boru iletim hattı, haberleşme ve enerji nakil hattı, baraj, enerji santrali, rafineri tesisi, sulama tesisi, toprak ıslahı, taşkın koruma ve dekapaj gibi her türlü inşaat işleri ve bu işlerle ilgili tesisat, imalat, ihzarat, nakliye, tamamlama, büyük onarım, restorasyon, çevre düzenlemesi, sondaj, yıkma, güçlendirme ve montaj işleri ile benzeri yapım işlerini, ”; yedinci fıkrasında, “Yapım müteahhidi: Yapım işi ihalesine teklif veren gerçek veya tüzel kişileri veya bunların oluşturdukları ortak girişimleri,”, onuncu fıkrasında, “İstekli: Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesine teklif veren tedarikçi, hizmet sunucusu veya yapım müteahhidini,”, on altıncı fıkrasında, “İhale: Bu Kanunda yazılı usul ve şartlarla mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin istekliler arasından seçilecek birisi üzerine bırakıldığını gösteren ve ihale yetkilisinin onayını müteakip sözleşmenin imzalanması ile tamamlanan işlemleri,”,
5.2) “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinin birinci fıkrasında, “İhale konusu mal veya
hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır…”, ikinci fıkrasında, “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.”,
5.3) “Alt Yükleniciler” başlıklı 15’inci maddesinde, “İhale konusu işin özelliği nedeniyle
ihtiyaç görülmesi halinde, ihale aşamasında isteklilerden alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işleri belirtmeleri, sözleşme imzalamadan önce de alt yüklenicilerin listesini idarenin onayına sunmaları istenebilir. Ancak bu durumda, alt yüklenicilerin yaptıkları işlerle ilgili sorumluluğu yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.’’
6) 05/01/2002 tarih ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun “Kapsam”
başlıklı 2’nci maddesinde, “Bu Kanun, Kamu İhale Kanununa tabi kurum ve kuruluşlar tarafından söz konusu Kanun hükümlerine göre yapılan ihaleler sonucunda düzenlenen sözleşmeleri kapsar.”,
6.1) “Sözleşme Türleri” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasında, “ Kamu İhale
Kanununa göre yapılan ihaleler sonucunda; Yapım işlerinde; uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak, işin tamamı için isteklinin teklif ettiği toplam bedel üzerinden anahtar teslimi götürü bedel sözleşme…”;
6.2) “Fiyat Farkı Verilebilmesi ” başlıklı 8’inci maddesinin birinci fıkrasında, “Sözleşme
türlerine göre fiyat farkı verilebilmesine ilişkin esas ve usulleri tespite Kamu İhale Kurumunun teklifi üzerine Cumhurbaşkanı yetkilidir.”; ikinci fıkrasında, “Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz…”;
6.3) “Yapım İşlerinde Yüklenicilerin ve Alt Yüklenicilerin Sorumluluğu” başlıklı 30’uncu
maddesinde, “Yapım işlerinde yüklenici ve alt yükleniciler, yapının fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılmaması, hileli malzeme kullanılması ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan, yapının tamamı için işe başlama tarihinden itibaren kesin kabul tarihine kadar sorumlu olacağı gibi, kesin kabul onay tarihinden itibaren de onbeş yıl süreyle müteselsilen sorumludur. Bu zarar ve ziyan genel hükümlere göre yüklenici ve alt yüklenicilere ikmal ve tazmin ettirilir…”;
7) 22/05/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinin
altıncı fıkrasında, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.”,
8) 31/08/2013 tarih ve 28751 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2013/5217 Karar Sayılı
4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat
Farkına İlişkin Esasların Yer Aldığı Bakanlar Kurulu Kararının ” Amaç ” başlıklı 1’inci maddesinde, “ bu esasların amacı, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki idareler tarafından sözleşmeye bağlanan yapım işlerinde uygulanacak fiyat farkı hesabına ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir.”;
8.1) “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin altıncı fıkrasında, “Fiyat farkı: Birim fiyatlı
sözleşmelerde, uygulama ayı içinde gerçekleşen imalat iş kalemleri ve ihrazat için; anahtar teslimi götürü bedel sözleşmelerde ise uygulama ayı içinde ilerleme yüzdelerine göre gerçekleşen imalat iş grupları için, bu esaslara göre ödenecek veya kesilecek bedeli…”; ifade eder.
8.2) “Uygulama Esasları” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasında, “ Bu esaslara tabi
yapım işi ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için, söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmede, bu esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.”;
9) 22/08/2009 tarih ve 27327 sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan Kamu İhale Genel
Tebliğinin “Sözleşmenin Uygulanmasına İlişkin Hususlar ” başlıklı 24’üncü maddesinin birinci fıkrasında, “4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilerek 4735 sayılı Kamu İhale
Sözleşmeleri Kanununa göre sözleşmeye bağlanan yapım işlerinin, idarece görevlendirilecek
Yapı Denetim Görevlisi tarafından denetleneceği Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 15’inci maddesinde hükme bağlanmış ve Yapı Denetim Görevlisinin işin idare adına denetimiyle ilgili görev ve yetkileri kapsamında yüklenici ile karşılıklı sorumluluk ve yetki münasebetleri bu maddede düzenlenmiştir.’’ ikinci fıkrasında, ‘‘Yukarıda ifade edilen hususlar tümüyle, işin yürütülmesi ile ilgili olarak, idare adına denetim görevini yürüten denetim görevlisi ile yüklenici arasındaki yetki ve sorumluluk ilişkisini düzenlemekte, idarenin denetim görevlisini belirleme şekli, denetim görevlisinin nitelikleri ve idare ile ilişkisi hususları yukarıda belirtilen düzenlemelerin dışında kalmaktadır.
Söz konusu açıklamalar çerçevesinde; a) Yapım işleri ile mal veya hizmet alımlarının denetim ve kontrol iş ve işlemlerinin 4734 sayılı
Kanun ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ile Kurum tarafından çıkarılan diğer mevzuata uygun yapılması, b) İdarelerin denetim ve kontrollük iş ve işlemlerini düzenleyen mevcut mevzuatının, yukarıda belirtilen Kanun ve diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam edilmesi, gerekmektedir.”; düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
10) Kamu Denetçisi tarafından, şikâyetçinin talebi, idarenin açıklamaları, ilgili mevzuat
hükümleri ve dosya kapsamında tarafımıza sunulan bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, şikâyetçinin alt yüklenici, temlik edilen tutar, işçi alacakları kesintisi ve alt yüklenicinin tamamlamadan tahsil ettiği tutarları ile ilgili iddialarının reddi, Diğer taraftan, işin devamı sırasında oluşan süre uzatımı noktasında hassasiyet gösterilerek verilen süre ve alınan olurların tarihleri arasında bir sıralama olmasına dikkat edilmesi ile mevzuatta belirtilen sıralamaya uyulması hususunda ve ayrıca, ödeme emri belgeleri ile idare tarafından bildirilen şikâyete konu temlik bedeli arasındaki farklılığın incelenmesi yönünde hazırlanan Kısmen
Tavsiye Kısmen Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11) Kurumumuza İnş. Tur. Müh. Emlak ve Ticaret Ltd. Şti.’ yi temsilen
şikâyette bulunan (TCKN: ), DSİ 4. Bölge Müdürlüğü tarafından ihale edilen ‘Konya Meram İnlice Göleti ve Sulaması İnşaatı’ ihalesinin yüklenicisi olduklarını, bahsi geçen işin iş bitim tarihinin 14/07/2016 olduğunu, ancak işin geçici kabulünün 26/07/2018 tarihinde gerçekleştirildiğini,08/11/2018 tarihinde ise kesin kabul işleminin yapılmasının talep edildiğini, ancak idarenin kesin kabul işleminin yapılması için kesin kabul heyeti oluşturmadığını, bundan dolayı 08/08/2019 tarihinde kesin kabul işleminin yapılması için tekrar başvuru yapıldığını, akabinde 11/11/2019 tarihinde işin kesin kabul işleminin onaylandığını, işin alt yüklenicisine verilen temliknamenin usule uygun olmadan gerçekleştirildiğini, yapılan imalatların test edilmediğini, kesin hesap hakedişinde imalatların poz tariflerine uygun yapıldığı halde firmaya eksik ödeme yapıldığını, idare tarafından süre uzatımı kapsamında verilen fiyat farkı hesabının yanlış hesaplandığını, işçi alacakları kesintisi kapsamında yapılan kesintilerin doğru olmadığını iddia ederek alt yüklenicinin tamamlamadan tahsil ettiği imalat bedeli tutarı olan 1.958.277,64-TL’nin firmalarına ödenmesini talep etmektedir.
12) Meram İnlice Göleti ve Sulaması İnşaatı’ işi ihalesinin 25/12/2012 tarihinde yapıldığı,
3.189.000,00-TL bedelle birim fiyat sözleşmenin 29/03/2013 tarihinde yüklenici firma
İnş. Tur. Müh. Emlak ve Ticaret Ltd. Şti. ile akdedildiği, İdare ile yüklenici arasında alt yüklenici çalıştırıp çalıştırmama, temliknameye konu olan tutarın fazla olduğu hususlarında anlaşmazlıklar olduğu, ayrıca, yapılan iş kapsamındaki ödemelerde kesinti yapıldığı ve benzeri iddialarıyla şikâyetçinin Kurumumuza başvurduğu anlaşılmıştır.
13) Başvuranın şikâyet dilekçesindeki iddialarının çözüme kavuşması için ayrıntılı olarak
incelenmesinin yerinde olacağı değerlendirilmiştir. Bu kapsamda başvuruya konu iddialar sırasıyla incelendiğinde,
13.1) ‘‘Şikâyetçinin firmaca alt yükleniciye işin kalan keşfini aşan tutarda temlikname
verilmesi ve DSİ 4. Bölge Müdürlüğü’nün bu temliknameye olur vermeden ve firmaca verilen temliknamenin Genel Müdürlüğü genelgesine uymadığı için düzeltilmesi yönünde firmanın
İdare tarafından uyarılmadan temliknamenin işleme alınarak alt yükleniciye usule uygun olmayan ödemelerin gerçekleştirilmesi.’’ iddiası hakkında 4734 Sayılı Kamu İhale
Kanununun 15’nci maddesinde, ‘‘İhale konusu işin özelliği nedeniyle ihtiyaç görülmesi halinde, ihale aşamasında isteklilerden alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işleri belirtmeleri, sözleşme imzalamadan önce de alt yüklenicilerin listesini idarenin onayına sunmaları istenebilir. Ancak bu durumda, alt yüklenicilerin yaptıkları işlerle ilgili sorumluluğu yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.’’ hükmü ile Yapım İşleri Genel
Şartnamesinin “Alt Yüklenicinin Çalıştırılması ve Sorumlulukları” başlıklı 20’nci maddesinin sekizinci fıkrasında, ‘‘Alt yüklenicilerin yaptığı bütün işlerden idareye karşı yüklenici sorumludur. Alt yüklenicilerin idarece kabul edilerek onaylanması bu sorumluluğu hiçbir şekilde değiştirmez.’’ hükümleri yer almaktadır. Ayrıca, Yapım İşi Sözleşmesinin “Alt
Yükleniciler” başlıklı 15’inci maddesinde de ihale konusu işte İdarenin onayı ile alt yüklenicinin çalıştırılabileceği ve alt yüklenicilerin yaptıkları işlere ilgili sorumluluğu yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı imza altına alınmıştır. Bu kapsamda, yüklenicinin ’ in alt yüklenici olarak çalıştırılmasını istediği, ancak İdarenin 07/05/2013 tarih ve sayılı yazısında söz konusu kişinin alt yüklenici olmasını uygun bulmadığının bildirildiği tespit edilmiştir. Bundan dolayı ile İdare arasında İdare onayı olmadığından alt yüklenici ilişkisi gerçekleşmeyeceği değerlendirilmiştir.
13.1.1) Ancak, yüklenici ile ’ in kendi aralarında temliknameye konu olan
başkaca bir işlemi olduğu, Ankara 38’nci Noterliğinin 19/02/2014 tarihli temliknamesine istinaden yüklenicinin DSİ 4. Bölge Müdürlüğündeki nezdindeki 3.150.000,00-TL(üç milyon yüz elli bin TL)’lik alacağının ’ e devredildiği, Meram İnlice Göleti ve
Sulaması İnşaatı işine ait Sözleşmenin 11.5’nci maddesinde, ‘‘Yüklenici her türlü hakediş ve alacaklarını İdarenin yazılı izni olmaksızın başkalarına temlik edemez. Temliknamelerin noter tarafından düzenlenmesi ve İdarece istenilen kayıt ve şartları taşıması gerekir.’’ denildiği, İdarenin cevabi yazısında belirtildiği üzere yüklenicinin İdareden herhangi bir izin almaksızın temlikname düzenleyerek İdareye sunduğu, İdarenin ise 04/03/2014 tarih ve sayılı
Personel ve Eğitim Şube Müdürlüğü’ne gönderilen yazı ile iş bu temlikin işleme konulmasını ve ’e ödenebileceğinin bildirildiği ve temliknamenin kabul edildiği, bu kapsamda yükleniciye o tarihe kadar yapılan hakediş ödemesi olan 651.214,32-TL tutardan sözleşme bedelinin(3.189.000,00-TL) düşülerek bulunduğu 2.537.785,68-TL tutarın temlik edilebileceğinin İdarenin 04/03/2014 tarih ve sayılı yazı ile bildirildiği, ancak
Kurumumuz araştırma ve inceleme neticesinde, yükleniciye ödenen ödeme emri belgesinde yer alan 103 hesabındaki tutarların toplanarak bulunduğu ilk 4 hakediş toplamının 681.429,68TL olduğu, bu tutarın sözleşme bedelinden düşülmesi sonucunda temlike konu tutarın 2.507.570,32-TL olması gerektiği, geriye kalan 25/04/2014 düzenlenme tarihli ödeme emri belgesinden itibaren hakediş (5-14 hakediş) tutarının diğer çeşitli emanet hesabına alındığı, bu tutarların bedelinin İdarenin cevabi yazı ekinde yer alan ödeme emirlerinde diğer çeşitli emanetler hesabının toplamı alındığında 2.622.520,69-TL olduğu, bu kapsamda dosyada temlik edilen tutar uyuşmazlığı olduğu tespit edilmiştir.
13.1.2) Ayrıca, ’e Konya 7’nci Noterliğinin 26/09/2016 tarihli ihbarname ile
yüklenicinin tarafı ile olan taşeron sözleşmesinin feshedildiği ve ’e ödenen
İdare nezdindeki hakediş ödemelerinde uygulanacak temlikin kaldırılacak olduğunun bildirildiği, ancak İdareye sunulan temliknamenin iptali ile ilgili temliknameyi düzenleyen
Ankara 38.Noterliği tarafından temliknamenin iptal edildiğine dair herhangi bir belgenin yüklenici tarafından İdareye sunulmadığı, bu nedenle yüklenicinin hakedişlerinden temlik kesilmeye devam edildiğinin İdare tarafından bildirildiği, temlik edilen tutara konu başkaca bir ödeme olup olmadığı ve fesih işleminden sonra bir ödeme yapılıp yapılmadığı tespit edilemediğinden söz konusu hakediş ödeme tutarlarının temlik edilen tutardan(3.150.000,00TL) fazla olmadığı, ancak İdare nezdinde var olan ödeme emri belgelerindeki tutar ile İdarenin temlike uygun olduğunu bildirdiği tutar arasında uyuşmazlık olduğu değerlendirilmiştir.
13.2) ‘‘İşe ait imalatlar fiziken gerçekleştirilmeden, imalat, montaj ve testleri yapılmadan söz
konusu imalatlara ait bedellerin usulsüz olarak alt yükleniciye temlik bedelinin haksız olarak ödenmesi’’ iddiası hakkında yukarıdaki paragrafta da açıklandığı gibi İdare ile alt yüklenici arasında bir işlem tesis edilmemiştir. Alt yüklenici sözleşmesi gerçekleşse bile yüklenicinin
İdareye karşı sorumluluğunu kaldırmayacağı,- yukarıdaki ifade edilen mevzuat hükümleri gereğidir. (paragraf 12.1)
13.2.1) Ayrıca, benzer bir konuda 2020/65310 no.lu şikayet başvurusuyla ilgili olarak
Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma sonucunda yüklenicinin alt yüklenici ile ilgili sorumluluğu bulunduğundan şikayet başvurusunda yapıldığı belirtilen kesintilerin ve iptal edilen pozların ödenmesi kısmının reddine karar verildiği 27/11/2020 tarihli Kısmen
Tavsiye Kısmen Ret Kararımız bulunmaktadır.
13.3) ‘‘ Kesin hesap hakedişinde imalatlar firmaca poz tariflerine uygun olarak yapıldığı halde
çeşitli kesintilerin yapılarak firmaya eksik ödeme yapılması.’’ hakkında Yapım İşleri Genel
Şartnamesi ve Yapım İşleri Muayene ve Kabul Yönetmeliğinin ilgili maddelerinde kesin kabul işleminin nasıl yapılacağına yer verilmiştir. Ayrıca sözleşmenin 19’uncu maddesinde de işin teslim, geçici ve kesin kabul işlemlerinin Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine istinaden yapılacağını akdedilmiştir. Kesin hakediş raporunda yukarıda da değinildiği üzere sadece işçi alacağı kesintisi yapıldığı, başkaca bir kesinti yapılmadığı ve İdare tarafından iş bitimi esnasında güncel olarak iş artışı bedelinin hesaplandığı, ayrıca İdarenin bu itirazda şikâyetçinin kastettiği beyanının sözleşmede bulunup da yerinde uygulanmadığı için ödemeye konu olmayan imalatlarla hakkında ise bununla ilgili sözleşme eki olan Yapım İşleri Genel
Şartnamesinin hükmünün açık olduğu, söz konusu 08/08/2019 tarihli mevzuat düzenlenmesi sonucu oluşturulan 02/11/2019 tarihli Yapım İşi Genel Şartnamesinin 39’uncu maddesi birinci fıkra (b) bendinde, ‘Sözleşme eki birim fiyat teklif cetvelinde herhangi bir iş kaleminin öngörülmüş ve birim fiyatının gösterilmiş olması yükleniciye, mutlaka o nev’i işi yapma hakkını vermez.’ hükmünün açık olduğu bildirilmiştir.
13.3.1)‘‘Kesin kabul: Sözleşme konusu yapım işinin fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapıldığını ve kullanımına engel bir durum teşkil etmediğini ifade eder. Kesin kabul sürecine ilişkin ‘Yapım İşleri Genel Şartnamesi (Md.44- Kesin Kabul )’ ile ‘Yapım İşleri Muayene ve
Kabul Yönetmeliği(Üçüncü Bölüm- Kesin Kabul)’ nde yapılmıştır. Kesin kabul sürecinde, geçici ve kesin kabuller arasında, yüklenici tarafından yapılması gereken, sürekli bakım niteliğindeki işlerin sözleşme uyarınca yapılıp yapılmadığı kabul komisyonu tarafından incelenerek tespit olunur. Devamlı bakım hususunda yüklenicinin herhangi bir yükümlülüğü yoksa kesin kabul komisyonu, geçici kabul sırasında iyi durumda ve kabule elverişli olduğu tespit edilmiş olan işlerde teminat süresince kullanılma sonucunda meydana gelen normal aşınma ve eksilmeden doğan durumlar haricinde, işin fen ve sanat kurallarına uygun yapılmamasından kaynaklanabilecek herhangi bir bozukluğun veya geçici kabulden sonra ortaya çıkan bir kusurun olup olmadığını inceler. Teminat süresi içinde yüklenicinin bütün yükümlülüklerini yerine getirmiş olduğu ve kendisine yüklenilebilecek kesin kabulü engelleyecek bir kusur ve eksiklik görülmediği takdirde kesin kabul tutanağı düzenlenir. Eğer bu süre içinde, sorumluluğu yükleniciye atfedilmeyecek bir kusur veya eksiklik tespit edilmişse bu da tutanakta ayrıca belirtilir. Kesin Kabul Tarihi: Kesin kabul işlemleri kesin kabul için belirlenen tarihte (geçici kabul ihbar tarihinden itibaren sözleşmede belirtilen teminat süresinin bitimiyle birlikte), yüklenicinin başvurusu ile geçici kabuldeki esas ve usullerle yapılır. Yüklenici tarafından kesin kabulün yapılması için herhangi bir müracaat yapılmadığı durumlarda kesin kabul işlemlerine idarece resen başlanabilir. Kesin kabulün idare tarafından resen başlatıldığı durumlarda (Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 41/3.) kesin kabul için belirtilen tarihte yapı denetim görevlisi veya idarece görevlendirilecek işin niteliğine uygun sayıda teknik eleman tarafından işyeri incelenerek o günkü durum bir tutanakla tespit edilir.
Ön inceleme sürecinde işin kesin kabulüne engel bir durum tespit edildiğinde; Yapım İşleri
Muayene ve Kabul Yönetmeliğinin ‘Kesin Kabulde Görülecek Kusur ve noksanlıklar’ başlıklı 12’nci maddesine istinaden ve Yapım İşleri Genel Şartnamesinin ‘Kesin Kabul‘ başlıklı 44’üncü maddeleri gereği işlem yapılır. İdare gerek kusur ve eksiklerin yüklenici hesabına giderilmesi bedellerini, gerekse vukuunda belirtilen bekleme cezalarını yüklenicinin varsa hakedişinden, hakedişi kalmamış ise teminatından kesmeye yetkilidir. Kesin Kabul
İncelemesi: Kesin kabul komisyonu kurulmasından itibaren en geç on gün içinde işyerine giderek yüklenici tarafından gerçekleştirilen işleri Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 41 ve 44’üncü maddelerine göre inceler, muayene eder ve gerekli gördüğü kısımların işletme ve çalışma deneylerini yapar. Kesin kabul komisyonunca yapılan inceleme tespit edilen eksikler kesin kabule engel olacak nitelikte ise; kabulü engelleyen kusur ve eksikler kabul komisyonu tarafından bir tutanakla tespit edilir ve kesin kabul işlemi yapılmaksızın kusur ve eksikliklerin giderilmesi için bir süre belirlenerek durum idareye bildirilir. İdare bu kusur ve eksiklerin tutanakla belirlenen süre içinde giderilmesi hususunu yükleniciye tebliğ eder. Kusur ve eksiklerin yüklenici tarafından giderildiği idarece tespit edildiğinde kabul işlemi sonuçlanır.
Tespit edilen eksiklikler, belirlenen sürede yüklenici tarafından giderilmezse işin tanzim edilen tutanağın yükleniciye tebliğ edildiği tarihten sonra eksikliklerin giderilmesine kadar geçecek her gün için, sözleşmesinde günlük gecikme cezası olarak yazılan tutarın %10’u oranında günlük ceza uygulanır. Gecikme 30 günü geçerse ceza uygulamasına devam edilmekle birlikte idarece kusur ve eksiklikler yüklenici nam ve hesabına giderilebilir. ( Erim. H. DİLMEN, ‘‘hakedis.org/kesin-kabul-nedir-kesin-kabul-islemleri-nasil yapılır’’, 2 Ekim 2019)’’
13.3.2) Bu noktada Kurumumuza yapılan ve yapım işi sözleşmelerinde sıklıkla şikâyete konu
olan yüklenicinin teminat süresindeki sorumluluğun ve akabinde kesin kabul işlemleri sürecinin uzaması hususunda İdarelerin sürecin uzamaması yönünde önlem alması gerektiği ve dosya özelinde işin niteliği de dikkate alınarak bu işlemlerin daha kısa sürede yapılması gerektiği değerlendirilmiştir.
13.4) ‘‘İşe ait süre uzatımı firmaya verildiği halde İdare tarafından fiyat farkı hesaplamasının
firmadan yeni bir iş programı istenmeksizin bir önceki yıla göre hatalı hesaplanması ve firmaya eksik ödeme yapılması.’’ hakkında 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 8’inci maddesinin birinci fıkrasında, ‘Sözleşme türlerine göre fiyat farkı verilebilmesine ilişkin esas ve usulleri tespite Kamu İhale Kurumunun teklifi üzerine Cumhurbaşkanı yetkilidir.’ ikinci
fıkrasında, ‘Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.’ hükmüne yer verildiği, sözleşmede fiyat farkı verilebileceğinin yer aldığı,
13.4.1) Bu sayfada 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında ihalesi gerçekleştirilen ve
4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa göre sözleşmeye bağlanan Yapım, Hizmet Alım
ve Mal alım işlerinde uygulanacak fiyat farkına ilişkin usul ve esaslar yer alır.
Fiyat farkı; Sözleşme kapsamında yapılan imalatın ihale tarihi ile iş programına göre uygulamasının yapılacağı ay arasındaki fiyat değişimini ifade eder. Fiyat farkı kararnamelerinde belirtilen esaslara göre gerçekleştirilecek hesap sonucunda bulunan tutar, endekslerdeki artış ve azalış oranına göre hakedişe ek olarak ödenir veya kesilir.
Fiyat Farkına ilişkin usul ve esaslar 31.08.2013 tarihinde yayınlanmış olup 29.11.2013
Tarihinde yürürlüğe girmiştir. İlanı veya duyurusu 29.11.2013 tarihinden önce olan Yapım, Hizmet Alım ve Mal Alım işlerinde 24.12.2002 tarihli ve 2002/5039 Sayılı Bakanlar Kurulu
Kararıyla yürürlüğe konulan fiyat farkı esaslarına göre gerçekleştirilir. Yeni fiyat farkı kararnamesiyle birlikte temel endeks, güncel endeks ve uygulama ayı net olarak tanımlanmış ve fiyat farkı hesabında kullanılacak endeks karmaşasını da ortadan kaldırmıştır. ( Erim. H.
DİLMEN, ‘‘hakedis.org/fiyat-farki-esasları-bakanlar-kurulu-kararları/’’, 19 Ekim 2016)’’
13.4.2) Yukarıda da değinildiği üzere fiyat farkına ilişkin usul ve esasların değiştiği, ancak
söz konusu ihale tarihi 25/12/2012 olduğundan söz konusu ihalede fiyat farkı hesaplanmasında 24/12/2002 tarihli ve 2002/5039 sayılı Kararın uygulandığı, söz konusu kararın fiyat farkı hesabı başlıklı 6’ncı maddesinde formüle edildiği, söz konusu kararda TEFE-Genel Endeksinin (1994=100) kullanıldığı, İdarenin hesaplama tablosunda 2012-2015 arasındaki aylarda kullanmış olduğu endekslerinin temel endeks olarak ihale tarihinin içinde bulunduğu ay olan
Kasım 2012 alındığı, güncel endeks olarak ise uygulama ayına ait olunan aydaki endeks tutarların kullanılarak hesaplama tablosuna alındığı, fiyat farkı hesaplama tutanağında yer alan endeks(Go, Gn) tutarlarının doğru olarak aktarıldığı, toplamda 227.046,71-TL fiyat farkı hesaplandığı, ayrıca şikâyetçiye İdare tarafından süre uzatımı kararının bildirildiğinin ikrar edildiği durumda firmanın revize iş programını 7 gün içerisinde İdareye sunmasının gerektiği, konuyla alakalı sözleşme eki Yapım İşleri Genel Şartnamesinin İş Programı başlıklı 17’nci
maddesi yedinci bendinde, ‘(Değişik fıkra: 08.08.2019-30856 R.G./24. mad, yürürlük:
18.08.2019) İşte idarece onaylanan bir süre uzatımı olması, iş artışı/eksilişi yapılması, ödenek
dilim değişikliği yapılması, idarenin izniyle havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmadığı dönemde çalışılması, yeni fiyat tespiti yapılması gibi durumlarda ve idarece gerekli görülmesi kaydıyla yüklenici bu 10 hususun kendisine tebliği tarihinden başlamak üzere yedi gün içinde revize iş programı düzenleyerek idarenin onayına sunmak zorundadır. Revize iş programının süresinde teslim edilmemesi veya sunulan iş programının idarece uygun bulunmaması durumunda birinci fıkradaki hükümler uygulanır.’ denildiği, yüklenici tarafından revize iş programının İdareye sunulmadığından dolayı İdare tarafından mevcut onaylı iş programı gereği fiyat farkı hesabı yapıldığı tespit edilmiştir.
13.5) ‘‘Firmaca onaylanmış ve doğruluğuna yazılı olarak itiraz edildiği halde alt yüklenici
çalışanlarına ait bordrolardan dolayı kesin hesap hakedişinde işçi alacakları kesintisi yapılması.’ iddiası hakkında işçi alacakları olup olmadığı hususunda yapılan ilan neticesinde
İdareye yapılan işçi alacakları başvurusundaki bordrolarda SGK numarasının olduğu, firma unvanının Meram İnlice Gölet ve Sulama olduğu, işçi alacakları konusunda sözleşme eki olan Yapım İşleri Genel Şartnamesinin ilgili hükümlerinin geçerli olacağının sözleşmede belirtildiği, yüklenicinin işçi alacakları konusunda sorumluluğu bulunduğundan dolayı işçi alacakları kapsamında ödenmeyen kısmın kesin hakediş raporunda kesinti olarak yapıldığı anlaşılmış olup, konu hakkındaki mahkeme kararlarına aşağıda yer verilmiştir.
13.5.1) “4857 sayılı İş Kanunu’nun 2. maddesinin 6. fıkrası asıl işveren-alt işveren ilişkilerini
düzenlemiş ve … demek suretiyle işçilik alacaklarından hem alt işverenin hem de asıl işverenin müşterek ve müteselsil sorumlu olduğunu hüküm altına almıştır. … Yüksek
Mahkeme … ihale makamı ile yüklenici firma arasındaki ilişkiyi asıl işveren alt-işveren ilişkisi şeklinde değerlendirmiş, bu yöndeki kararları yerleşik içtihat halini almıştır. (Yargıtay 22.
H.D. 2017/5658 E, 2017/4972K.) …
13.5.2) Sözleşmede açık hüküm olmaması halinde İdarenin yükleniciye rücu yolunu kapatan
hüküm ile birlikte, Anayasa Mahkemesi 19/09/2019 tarihli ve E.2019/42, K.2019/73 sayılı
Kararı ile, 4857 sayılı İş Kanununun 112’nci maddesinin altıncı fıkrasında yer alan ve kamuda 11/9/2014 tarihinden sonra imzalanan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmesine taraf olan alt yüklenicilere karşı sözleşmede açık hüküm bulunması dışında rücu yolunun kapatılmasını öngören hükmün eşitlik ilkesine aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline dair karar vermiştir.
14) Somut olayda şikâyetçi ile idare arasında yaşanılan sürecin açıklanmasına gelince,
‘Meram İnlice Göleti ve Sulaması İnşaatı’ işi ihalesinin 25/12/2012 tarihinde yapıldığı, 3.189.000,00-TL bedelle birim fiyat sözleşmenin 29/03/2013 tarihinde yüklenici firma
İnş. Tur. Müh. Emlak ve Ticaret Ltd. Şti. ile akdedildiği, işe başlama süresinin 10 gün içerisinde olacağının ve yüklenicinin taahhüdünü iş yeri tesliminden itibaren 500 gün içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getireceğinin sözleşme ile imza altına alındığı, sözleşmeye göre 2014 yılı 9’uncu aya tekabül etmesi gereken sürenin yetişmemesinden dolayı
İdare tarafından süre uzatımı yapıldığı(31/10/2014 tarihinde 240 gün, 09/12/2015 tarihinde 207 gün, 08/02/2017 tarihinde 140 gün olarak), nihai iş bitim tarihinin 14/07/2016 olduğu, İdare tarafından yer tesliminin sağlanması hususunun ve işe başlama tutanaklarının tutulduğu, işçi alacaklarının olup olmadığı hususunda ilana çıkıldığı, 4 adet hakediş bedelinin yükleniciye ödendiği, yüklenicinin temlik ettiği tutarın İdare tarafından uygun görülmesi sonrasında 5’inci hakediş ödemesinden itibaren ödemelerin temlik edilen kişiye aktarılmak üzere diğer çeşitli emanetler hesabına alındığı, işin geçici kabulünün 14/07/2016 tarihinde yapıldığı, teminat süresinin 12 ay olduğu, 03/09/2019 tarihinde Kesin Kabul Komisyonunun oluşturulduğu, 27/09/2019 tarihli tutanakta eksik ve kusurların tamamlatılması için yükleniciye cezasız olarak
30 günlük süre verildiği, yüklenici tarafından 05/11/2019 tarihinde söz konusu kusurların
giderildiğinin 11/11/2019 tarihli kesin kabul tutanağında yer verildiği, 05/02/2020 tarihli kesin hesap işlemi esnasında 24.625,14-TL artışla kesin hesap ve mukayeseli keşif cetveli doğrultusunda toplam sözleşme bedelinin 3.213.625,14-TL olduğu, toplam fiyat farkı tutarının 227.046,71-TL olduğu, kesin hakediş raporunda işçi alacağı olarak 42.229,31-TL kesinti yapıldığı ve yasal kesintiler(KDV Tevkifatı/Damga Vergisi) dışında başkaca bir kesinti yapılmadığı ve kalan bedelinin yükleniciye ödendiği tespit edilmiştir.
15) Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, şikâyetçinin iddiaları,
idarenin açıklamaları ve tutumu, ilgili mevzuat hükümleri ve dosya kapsamında tarafımıza sunulan bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, söz konusu süreçte İdare tarafından hakedişlerin ödenmesi ve temliknameye konu edilen tutarın İdare tarafından onaylanmasından sonra söz konusu tutarların temlik alana aktarılmak üzere emanet hesabına alındığı, yapı denetim görevlilerince işin yürütülmesi ve denetlenmesi, malzeme onaylarının verilmesi, hakedişlerin tanzimi ve mağduriyet oluşmaması açısından yükleniciye tüm ilave sürelerin verildiği tespit edilmiştir. Ayrıca idare tarafından yapılan işlemlerin tutanakla belirlendiği ve işçi alacaklarının ödenmesi konusunda yapı denetim görevlilerince yapılması gereken ilanların yapıldığı, işçi alacaklarının ödenmesine de hassasiyet gösterdiği tespit edildiğinden yapılan işlemlerin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı değerlendirilmiştir, Diğer taraftan, işin devamı sırasında oluşan süre uzatımı noktasında hassasiyet gösterilerek verilen süre ve alınan olurların tarihleri arasında bir sıralama olmasına dikkat edilmesi ile mevzuatta belirtilen sıralamaya uyulması hususunda ve yüklenici tarafından temlik edilen tutardan(3.150.000,00-TL) fazla olmamasına rağmen
İdare tarafından Kurumuza gönderilen ödeme emri belgesi ile temlike konu olduğu bildirilen tutar arasında uyuşmazlık olduğu anlaşıldığından söz konusu farklılığın incelenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvuruya ilişkin istenilen bilgi ve belgelerin Kurumumuza süresi içinde gönderildiği, İdarenin ‘‘kararların gerekçeli olması’’, ‘‘kanunlara uygunluk’’ ilkelerine uygun davrandığı ve başvurana karşı başvurabileceği yollar hakkında bilgilendirme yaptığı ‘‘karara karşı başvuru yolları ve sürelerinin gösterilmesi’’ ilkesine uygun davrandığı, ayrıca yüklenicinin defaten verdiği şikayet dilekçelere cevap verdiği ‘‘makul sürede karar verme ’’ ve ‘‘kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi’’ ilkelerine uygun davrandığı tespit edilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21’ inci
maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. 21’ inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemine karşı dava açma süresinden (varsa) arta kalan sürede Konya Asliye Hukuk
Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre, BAŞVURUNUN KISMEN REDDİ
KISMEN KABULÜNE,
Şikâyetçinin alt yüklenici, temlik edilen tutar, işçi alacakları kesintisi ve alt yüklenicinin tamamlamadan tahsil ettiği tutarları ile ilgili iddialarının REDDİNE,
Diğer taraftan, işin devamı sırasında oluşan süre uzatımı noktasında hassasiyet gösterilerek verilen süre ve alınan olurların tarihleri arasında bir sıralama olmasına dikkat edilmesi ile mevzuatta belirtilen sıralamaya uyulması hususunda ve ayrıca, ödeme emri belgeleri ile idare tarafından bildirilen şikâyete konu temlik bedeli arasındaki farklılığın incelenmesi hususunda
DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’NE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURANA ve DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’NE tebliğine,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası
uyarınca, İdare tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi