|
ÖZET: Başvuruda bulunan kişi, Koronavirüs Salgını Nedeniyle Verilecek Hibe Desteği Programı kapsamında, vergi mükellefiyetinin belirtilen tarihten sonra başlaması nedeniyle kira ve gelir desteğinden yararlanamadığını iddia ederek, bu durumun kendisini mağdur ettiğini belirtmiştir. Başvurusunun yeniden değerlendirilmesini talep eden kişi, salgın süresince esnaflık faaliyetlerine devam ettiğini ifade etmiştir.
Ticaret Bakanlığı, başvurunun incelendiğini ve başvuranın vergi mükellefiyetinin 14/12/2020 tarihinden sonra başlaması nedeniyle destekten yararlanma şartlarını sağlamadığını açıklamıştır. Bakanlık, destek programının koşullarını belirleyen Cumhurbaşkanlığı Kararı ve tebliğdeki düzenlemelere atıfta bulunarak, başvurunun reddedilmesinin hukuka uygun olduğunu belirtmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, yapılan incelemeler sonucunda Ticaret Bakanlığı’nın işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit etmemiştir. Dolayısıyla, başvurunun reddi gerektiği yönünde öneri sunulmuştur. Başvuran, kararın tebliğ tarihinden itibaren yargı yoluna başvurma hakkına sahiptir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/17443-S.21.27927
BAŞVURU NO : 2021/12641
KARAR TARİHİ : 10/12/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : TİCARET BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Koronavirüs Salgını Nedeniyle Verilecek Hibe Desteği kapsamında doğrudan gelir ve kira desteği talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 22/07/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan tarihli şikayet başvurusunda başvurucu özetle; “24/12/2020 tarihli ve
31344 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Koronavirüs Salgını Nedeniyle Verilecek Hibe Desteği
Programı ve Uygulama Esasları Hakkında Tebliğ” kapsamında esnaf olarak kira ve gelir desteği başvurusunda bulunduğunu, “vergi mükellefiyetinin” tebliğde belirtilen 14/12/2020 tarihinden iki gün sonra başlaması nedeniyle her iki destekten de yararlanmadığını, salgın süresince esnaflık faaliyetine devam ederek ülke ekonomisine katkı sunmaya çalıştığını, söz konusu süre sınırlamasının kendisini mağdur ettiğini iddia ederek her iki destek talebinin yeniden değerlendirilerek, kendisine kira ve gelir desteğinin verilmesini” talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Ticaret Bakanlığı’ndan 06/10/2021 tarih ve
– – sayılı yazımız ile bilgi ve belge talep edilmiş olup, adı geçen idarenin
26.10.2021 tarih ve – – sayılı cevabi yazısında özetle;
2.1. Başvurucu . ’nın “24/12/2020 tarihli ve 31344 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
“Koronavirüs Salgını Nedeniyle Verilecek Hibe Desteği Programı ve Uygulama Esasları Hakkında
Tebliğ” kapsamında esnaf olarak kira ve gelir desteği başvurusunda bulunduğunu, “vergi mükellefiyetinin” tebliğde belirtilen 14/12/2020 tarihinden iki gün sonra başlaması nedeniyle her iki destekten de yararlanmadığını, salgın süresince esnaflık faaliyetine devam ettiğini ifade ederek yapmış olduğu başvurusunun titizlikle incelendiği,
2.2. Bilindiği üzere 22/12/2020 tarihli ve 3323 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ve 24/12/2020 tarihli ve 31344 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Koronavirüs Salgını Nedeniyle Verilecek Hibe Desteği Programı ve
Uygulama Esasları Hakkında Tebliğ” kapsamında Bakanlıkça esnaf ve sanatkârlar ile gerçek kişi tacirlere gelir kaybı ve kira desteğinin verildiği, 2.3. Yukarıda zikredilen Cumhurbaşkanlığı Kararının 3. maddesinin ikinci fıkrasında; “…(2) Doğrudan verilecek hibe desteği, 3 ay ödenmek üzere aylık 1.000 Türk Lirasıdır. Bu destekten 14/12/2020 tarihi itibarıyla; a) Esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı olan vergiden muaf esnaf ve sanatkârlar, b) Faal olan ve ticari kazançları basit usulde tespit edilenler, c) Covid-19 salgınıyla mücadele kapsamında alınan tedbirlerden etkilenen ve Bakanlık tarafından tespit edilen sektörlerde faaliyet gösteren esnaf ve sanatkârlar, faydalanır.” hükmünün yer aldığı, 2.4. Söz konusu hüküm kapsamında verilecek hibe desteğinin kimlere verileceğinin açıkça belirtildiği, İlgili
Cumhurbaşkanlığı Kararı gereği 14/12/2020 tarihi itibarıyla belirli şartlara haiz vergi mükellefiyetleri olan esnaf ve sanatkarlar ile gerçek kişi tacirlere hibe desteğinin verildiği, Bu kapsamda şikayetçi
’nın kendi dilekçesinde de belirtmiş olduğu üzere vergi mükellefiyetinin 16.12.2020 tarihinde başladığı dolayısıyla mevzuatta öngörülen tarihten sonrası işe başlamasından dolayı başvurusunun olumsuz sonuçlandırıldığı” açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Cumhuriyetin nitelikleri” başlıklı 2 nci maddesinde, “Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devletidir.”,
3.1. “Devletin temel amaç ve görevleri” başlıklı 5 inci maddesinde, “Devletin temel amaç ve görevleri, Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır.”,
3.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde, “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun;
4.1. “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde, “İdare: Merkezî yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarını, mahallî idareleri, mahallî idarelerin bağlı idarelerini, mahallî idare birliklerini, döner sermayeli kuruluşları, kanunlarla kurulan fonları, kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüslerini, sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamuya ait kuruluşlar ile bunlara bağlı ortaklıklar ve müesseseleri, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarını, kamu hizmeti yürüten özel hukuk tüzel kişilerini ifade eder.”,
4.2. “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı
adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 5362 sayılı Esnaf Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3. Maddesinin (a) bendinde; “Esnaf ve sanatkârlar: İster gezici ister sabit bir mekânda bulunsun, Esnaf ve Sanatkâr ile
Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dâhil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseleri … ifade eder”, 6. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 12 nci maddesinde, “(1) Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir. (2) Bir ticari işletmeyi kurup açtığını, sirküler, gazete, radyo, televizyon ve diğer ilan araçlarıyla halka bildirmiş veya işletmesini ticaret siciline tescil ettirerek durumu ilan etmiş olan kimse, fiilen işletmeye başlamamış olsa bile tacir sayılır.” 6.1. 15 inci maddesinde; “İster gezici olsun ister bir dükkânda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri 11 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır. Ancak, tacirlere özgü 20 ve 53 üncü maddeler ile Türk Medenî Kanununun 950 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü bunlara da uygulanır.”, 7. “22/12/2020 tarihli ve 3323 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’nın (Esnaf ve Sanatkarlar ile Gerçek
Kişi Tacirlere Koronavirüs Salgını Nedeniyle Verilecek Destekler Hakkında Karar)
7.1. Amaç başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Karar, koronavirus (Covid-19) salgınından işleri ve/veya işletmeleri zarar gören esnaf ve sanatkarlar ile gerçek kişi tacirlere verilecek desteklere ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amacıyla hazırlanmıştır.” 7.2. “Tanımlar” başlıklı 2 nci maddesinde; (1) Bu Kararda geçen; a) Bakanlık: Ticaret Bakanlığını, b) Esnaf ve sanatkar: Covid-19 salgınıyla mücadele kapsamında alınan tedbirlerden etkilenen ve
Bakanlık tarafından tespit edilen sektörlerde faaliyet gösteren esnaf ve sanatkârları, c) Gerçek kişi tacir: Covid-19 salgınıyla mücadele kapsamında alınan tedbirlerden etkilenen ve Bakanlık tarafından tespit edilen sektörlerde faaliyet gösteren gerçek kişi tacirleri, ç) Hibe desteği: Bu Karar kapsamında yapılacak karşılıksız desteği, ifade eder.”
7.3.“Hibe desteği” başlıklı 3 üncü maddesinde; “(1) Hibe desteği, Bakanlık bütçesine konulacak ödenekten karşılanır. Bu Karar kapsamındaki hibe desteği, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 441 inci ve 453 üncü maddelerine göre Bakanlık tarafından hazırlanacak destek programları çerçevesinde doğrudan ve/veya kira desteği olarak verilir.
(2) Doğrudan verilecek hibe desteği, 3 ay ödenmek üzere aylık 1.000 Türk Lirasıdır. Bu destekten 14/12/2020 tarihi itibarıyla; a) Esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı olan vergiden muaf esnaf ve sanatkârlar, b) Faal olan ve ticari kazançları basit usulde tespit edilenler, c) Covid-19 salgınıyla mücadele kapsamında alınan tedbirlerden etkilenen ve Bakanlık tarafından tespit edilen sektörlerde faaliyet gösteren esnaf ve sanatkârlar, faydalanır.
(3) 14/12/2020 tarihi itibarıyla Covid-19 salgınıyla mücadele kapsamında alınan tedbirlerden etkilenen ve
Bakanlık tarafından tespit edilen sektörlerde faaliyet gösteren gerçek kişi tacirler de ikinci fikra kapsamında destekten yararlanır.
(4) İkinci ve üçüncü fıkralar kapsamında destekten yararlananlardan is yerleri kira olanlara, 3 ay ödenmek üzere, büyükşehir olan illerde aylık 750 Türk Lirası, diğer illerde ise aylık 500 Türk Lirası kira desteği verilir.
(5) İşyeri kira bedelinin kira desteği tutarının altında olması durumunda, işyeri kira bedeli kadar kira desteği verilir.
6 Hibe desteği bin verilmesine ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.”,
8. 24 Aralık 2020 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Koronavirüs Salgını
Nedeniyle Verilecek Hibe Desteği Programı ve Uygulama Esasları Hakkında Tebliğ’in 8.1. “Amaç ve Kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde; “(1) Bu Tebliğin amacı, koronavirüs salgını nedeniyle ticari faaliyetleri olumsuz etkilenen esnaf ve sanatkârlar ile gerçek kişi tacirlere verilecek hibe destek programına ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir.” 8.2. “Dayanak” başlıklı 2 nci maddesinde; “(1) Bu Tebliğ, 22/12/2020 tarihli ve 3323 sayılı
Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Esnaf ve Sanatkârlar ile Gerçek Kişi Tacirlere Koronavirüs
Salgını Nedeniyle Verilecek Destekler Hakkında Karara dayanılarak hazırlanmıştır.” 8.3. “Desteğe ilişkin hususlar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “(1) Destek programı kapsamında hibe desteği; gelir kaybı desteği ve kira desteği olmak üzere iki şekilde sağlanır. (2) Destek programının süresi, Bakanlık internet sitesinden yapılan duyuruda belirtilen sürede başvuruların yapılması kaydıyla 2021 yılının Ocak, Şubat ve Mart ayları olmak üzere üç aydır.” 8.4. “Gelir kaybı desteği” başlıklı 5 inci maddesinde; “(1) Ticari kazançları basit usulde tespit edilenlere, vergiden muaf esnafa ve bunların dışında kalan esnaf ve sanatkârlar le gerçek kişi tacirlere aylık 1.000 Türk Lirası olmak üzere toplamda 3.000 Türk Lirası hibe desteği sağlanır.” 8.5. “Kira desteği” başlıklı 6 ncı maddesinde; “(1) 5 inci maddenin birinci fıkrası çerçevesinde gelir kaybı desteğinden faydalanabilecek gerçek kişilerin vergi sicili kayıtlarına göre esas faaliyetlerini yürüttükleri iş yerlerinin kira olması halinde, bu kişilere büyükşehir belediyelerinin bulunduğu yerlerde aylık 750 Türk Lirası olmak üzere üç aylık toplamda 2.250 Türk Lirası, diğer yerlerde aylık 500 Türk Lirası olmak üzere toplamda 1.500 Türk Lirası kira desteği sağlanır. (2) İş yeri kira bedelinin kira desteği tutarının altında olması durumunda iş yer kira tutarı kadar kira desteği ödenir.” 8.6. “Destek programından yararlanma koşulları” başlıklı 7 nci maddesinde; “(1) Bu destek programından, 14/12/2020 tarihinden önce (bu tarih dâhil) vergi mükellefiyetini tesis ettirmiş, ticari kazançları basit usulde tespit edilenler, Bakanlık tarafından belirlenen sektörlerde faaliyet gösteren esnaf ve sanatkârlar ve gerçek kişi tacirler ile yine bu tarih itibarıyla esnaf ve sanatkârlar siciline kayıtlı vergiden muaf esnaflar faydalanabilir. (2) Destek programına başvurabilecek esnaf ve sanatkârlar ile gerçek kişi tacirlerin ekonomik faaliyet tanımları başvuru tarihinden önce Bakanlık internet sitesinden duyurulur, ayrıca yazılı duyuru yapılmaz. (3) Bu maddenin ikinci fıkrası gereğince Bakanlıkça yapılan duyurudan sonra ticari faaliyetine yönelik ekonomik faaliyet tanım değişikliği yapanlar hibe desteğinden yararlanamaz.(4) Ticari kazançları basit usulde tespit edilenler, esnaf ve sanatkârlar ve gerçek kişi tacirler, hibe desteğinden vergi sicili kayıtlarındaki esas faaliyet konusu üzerinden bir kez faydalanabilir. (5) Destek başvurusunda bulunanların faaliyetlerin sürdürdükleri ve kira ödemesi yaptığı birden fazla iş yeri bulunması halinde, başvuruda bulunanlar bir iş yeri için kira desteğinden faydalanabilir. (6) Hibe desteğinden faydalanılan dönemlerde vergi mükellefiyeti faal olarak devam etmelidir. Destek başvurusunda bulunanın gayri faal olduğunun anlaşılması durumunda bu kişilere destek ödemesi yapılmaz.
(7) Diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca uygulanan benzer nitelikteki desteklerden faydalanılması, bu destek programından faydalanılmasına engel teşkil etmez.”,
8.7. “Başvuru, değerlendirme ve itiraz” başlıklı 8 inci maddesinde; (1) Bakanlık, destek programının uygulanmasına ilişkin olarak başvuru, değerlendirme, kabul, ödeme, uygulama ve diğer süreçlerde protokol yapılan diğer kurum ve kuruluşlar ve bunların taşra teşkilatına görev ve yetki verebilir. (2) Destek başvuruları ve itirazlar elektronik ortamda www.turkiye.gov.tr internet adres üzerinden yapılır. (3)
Başvuruda bulunan tarafından başvuru ve ek taahhütname elektronik ortamda onaylanır. (4) Kira desteği başvurusunda bulunanlardan, başvuruda bulunduğu iş yerinin aylık kira bedel, açık adres ve iş yerini kiralayanın kimlik bilgilerini başvuru esnasında beyan etmesi istenir. Beyanda bulunmayanlara kira desteği ödemesi yapılmaz. (5) Destek programı başvuru süresi, on günden az olmamak üzere Bakanlık tarafından belirlenir. (6) Reddedilen başvurular hakkında ret tarihinden itibaren on gün içerisinde Genel
Müdürlüğe itiraz edilebilir. Bu itiraz, itiraz başvurusunun Genel Müdürlüğe ulaştığı tarihten itibaren beş iş günü içerisinde sonuçlandırılarak ilgilisine cevap verilir.” hükümlerinin yer aldığı görülmektedir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi Arif DÜLGER tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Ticaret
Bakanlığı’nın başvurana yönelik gerçekleştirdiği idari iş ve eylemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi gerektiği hususundaki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuran 1. paragrafta da açıklandığı üzere; 24/12/2020 tarihli ve 31344 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Koronavirüs Salgını Nedeniyle Verilecek Hibe Desteği Programı ve Uygulama Esasları
Hakkında Tebliğ” kapsamında yapılan kira ve gelir destek başvurusunun reddedilmesi nedeniyle mağdur edildiğini ifade ederek konunun araştırılarak kira ve gelir desteğinden faydalandırılmayı talep etmiştir.
11. Başvuruya muhatap Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada; 22/12/2020 tarihli ve 3323 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ve 24/12/2020 tarihli ve 31344 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
“Koronavirüs Salgını Nedeniyle Verilecek Hibe Desteği Programı ve Uygulama Esasları Hakkında Tebliğ” kapsamında Bakanlıkça esnaf ve sanatkârlar ile gerçek kişi tacirlere gelir kaybı ve kira desteği verildiği, söz konusu tebliğin “Destek Programından Yararlanma Koşulları” başlıklı 7. Maddesinin 1 inci fıkrasında
“Bu destek programından, 14/12/2020 tarihinden önce (bu tarih dâhil) vergi mükellefiyetini tesis ettirmiş, ticari kazançları basit usulde tespit edilenler, Bakanlık tarafından belirlenen sektörlerde faaliyet gösteren esnaf ve sanatkârlar ve gerçek kişi tacirler ile yine bu tarih itibarıyla esnaf ve sanatkârlar siciline kayıtlı vergiden muaf esnaflar faydalanabilir.” hükmünün yer aldığı, başvuranın bu kapsamda kendi dilekçesinde de belirtmiş olduğu üzere vergi mükellefiyetinin 16.12.2020 tarihinde başladığından, mevzuatta öngörülen tarihten sonrası işe başlamasından dolayı başvurusunun olumsuz sonuçlandırıldığı ifade edilmiştir.
12. Gerek dünyada gerekse ülkemizde, Kovid-19 salgını nedeniyle, bir taraftan karantina önlemleriyle halkın sağlığını korunmaya çalışılırken diğer taraftan ekonomik aktivitenin mümkün olduğunca devam etmesi için yoğun bir uğraş verilmektedir. Sosyal izolasyon koşullarının sıkılaştırılmasına bağlı olarak yavaşlayan ekonomik aktivitenin etkilerini asgari düzeyde tutmak adına, sanayici, esnaf, ihracatçı, işçi ve işverenlere yönelik olarak; destek paketleri, istihdamın devamına yönelik ekonomik yardım paketleri, vergi ve sair borçların ötelenmesi, borçların yapılandırılması ve hibe destekleri verilmesi gibi birçok tedbir devletimizce alınmış ve alınmaya devam etmektedir.
13. Yaşanan bu olağanüstü süreçte Kovid-19 salgınının ekonomide yarattığı olumsuz etkilere karşı negatif etkilerin bertaraf edilebilmesi amacıyla Cumhurbaşkanlığı Makamı tarafından 22/12/2020 tarihli ve 3323 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar ile Gerçek Kişi Tacirlere Koronavirüs Salgını Nedeniyle Verilecek
Destekler Hakkında Karar açıklanmıştır. Ticaret Bakanlığının koordinasyonunda yürütülen destekleme çalışmaları ile salgının yaratabileceği ekonomik tahribatın en düşük seviyede kalması amaçlanmaktadır.
14.Farklı sektörlerin koronavirüs krizinden etkilenme düzeyleri de farklılık göstermektedir.
Öncelikli olarak krizden daha fazla zarar gören sektörlerin desteklenmesi amaçlanmaktadır. Bu bağlamda Bakanlıkça yapılan çalışma neticesinde, 22.12.2020 tarihli ve 3323 sayılı Cumhurbaşkanı
Kararı Kapsamında Desteklenecek Ekonomik Faaliyetler “Desteklenecek Ekonomik Faaliyet Kodları” olarak tespit edilerek, Ticaret Bakanlığı’nın internet sitesinde yayınlanmıştır.
15. 22/12/2020 tarihli ve 3323 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar ile Gerçek Kişi Tacirlere Koronavirüs Salgını
Nedeniyle Verilecek Destekler Hakkında Kararın 3’ncü maddesi 3’ncü fıkrasında özellikle hibe desteğinin 14/12/2020 tarihi itibariyle kovid-19 salgınıyla mücadele kapsamında alınan tedbirlerden etkilenen ve
Bakanlık tarafından tespit edilen sektörlerde faaliyet gösteren esnaf ve sanatkarların faydalanacağı öngörülerek söz konusu döneme ilişkin vergi mükellefiyetinin başlangıcına yönelik kesin bir sınır çizilmiştir.
16. Diğer taraftan 24/12/2020 tarihli ve 31344 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Koronavirüs Salgını
Nedeniyle Verilecek Hibe Desteği Programı ve Uygulama Esasları Hakkında Tebliğ” kapsamında 22/12/2020 tarihli ve 3323 sayılı Cumhurbaşkanı Kararında öngörüldüğü üzere esnaf ve sanatkârlar ile gerçek kişi tacirlere gelir kaybı ve kira desteği verildiği belirtilmiş, söz konusu tebliğin “Destek
Programından Yararlanma Koşulları” başlıklı 7 nci maddesinde bu destekten faydalanabilmek için gerekli
şartların neler olduğu aşağıdaki şekilde öngörülmüştür:
i. Bakanlık tarafından belirlenen sektörlerde faaliyet gösteren esnaf ve sanatkâr ya da gerçek kişi tacir olmak, ya da yine bu tarih itibarıyla esnaf ve sanatkârlar siciline kayıtlı vergiden muaf esnaf statüsünde olmak, ii.Bu destek programından, 14/12/2020 tarihinden önce (bu tarih dâhil) vergi mükellefiyetini tesis ettirmiş olmak, iii. Ticari kazançları basit usulde tespit edilmiş olmak, iv.Bakanlıkça yapılan duyurudan sonra ticari faaliyetine yönelik ekonomik faaliyet tanım değişikliği yapmamış olmak v.Esnaf ve sanatkar ya da ticari işletmesi faal durumda olmak.” şeklinde düzenlenmiştir.
17. Dosya kapsamında yapılan incelemede, Ticaret Bakanlığı’nın Esnaf ve Sanatkârlar Bilgi Sistemi ile
Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan aldığı veriler doğrultusunda, başvuranın vergi mükellefiyetinin yukarıda zikredilen Cumhurbaşkanlığı kararı ve anılan karara yönelik çıkartılan tebliğde belirtilen süre şartını sağlayamadığı, yani vergi mükellefiyetinin 14/12/2020 tarihinden sonra başladığı, dolayısıyla başvuranın doğrudan gelir ve kira desteğini alma şartına haiz olmadığı anlaşılmıştır.
18. Konuyla ilgili dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde başvuranın söz konusu 24/12/2020 tarihli ve 31344 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Koronavirüs Salgını Nedeniyle Verilecek
Hibe Desteği Programı ve Uygulama Esasları Hakkında Tebliğ” kapsamında Ticaret Bakanlığı tarafından kira ve gelir hibe desteğinden yararlandırılma talebinin reddedilmesinde ilgili mevzuat hükümleri gereği hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
19. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı
maddesinde yer verilmiş olup, idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak
Kurumumuza gönderildiği ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde, makul sürede karar verme, hesap verilebilirlik, şeffaflık, kararların gerekçeli olması ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı, ancak idari işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceği bildirilmediğinden “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine ve kanunlara uygunluk ilkesine uygun davranmadığı anlaşılmış olup idarenin bundan böyle bu ilkelere de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21’ inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)
dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesi’nde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın, BAŞVURANA ve TİCARET BAKANLIĞI’NA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi