|
ÖZET: Başvuru, İleri Girişimcilik desteği talebiyle Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı’na yapılmış, ancak eksik belgeler nedeniyle reddedilmiştir. Başvuran, belgeleri tamamlamak için verilen sürenin yetersiz olduğunu ve Sağlık Bakanlığı’ndan alması gereken belgelerin zamanında temin edilemediğini belirtmiştir. İlgili idare, başvuranın gerekli belgeleri zamanında sunmadığı ve sürenin takibinin kendi sorumluluğunda olduğunu ifade etmiştir.
İdare, başvurunun reddedilmesinin hukuka uygun olduğunu, çünkü başvuranın belirtilen süre içinde gerekli belgeleri tamamlamadığını ve itiraz hakkını kullanmadığını belirtmiştir. Ayrıca, başvuru sahibinin eksik belgelerle başvuruda bulunduğu ve kendisine tanınan süre içinde gerekli özeni göstermediği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddine karar vermiştir. İlgili idarenin, başvuru sahibine karşı hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini belirtmediği tespit edilmiştir; bu durumun iyi yönetim ilkelerine aykırı olduğu belirtilerek, idarenin bu ilkelere uygun davranması önerilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/12595-S.23.19952
BAŞVURU NO : 2023/8742
KARAR TARİHİ : 03/10/2023
RET KARARI
Adres:
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERİ
GELİŞTİRME VE DESTEKLEME İDARESİ
BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : İleri girişimcilik desteğinin sağlanması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 19/06/2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Kurumumuza iletmiş olduğu 19.06.2023 tarihli dilekçesinde özetle; Sincan KOSGEB
Müdürlüğü nezdinde İleri Girişimcilik Programına başvuruda bulunduğunu; başvuru dosyasında eksik belgelerinin bulunduğu gerekçesiyle revizyon açıldığını ancak söz konusu belgeleri tamamlaması için verilen sürenin yeterli olmadığını keza Sağlık Bakanlığından alması gereken belgelerin belirtilen sürede yetiştirilemediğini; tarafına ek süre verilmesi için bir çok kere ilgili personele ulaşmaya çalıştığını fakat olumlu sonuç alamadığını belirtmiş ve mağduriyetinin giderilmesi talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvurunun ön inceleme şartlarını taşıdığının tespiti üzerine inceleme ve araştırma aşamasına geçilmiştir. İdareden, başvuru konusu kapsamında yürütülen iş ve işlemlere ilişkin açıklamaları ile bunlara ait bilgi ve belgeleri Kurumumuza iletmesi istenmiştir.
3. Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığının söz konusu bilgi ve belge talebine istinaden Kurumumuza gönderdiği 14.07.2023 tarihli ve E- – – sayılı cevap yazısında özetle;
(a) Başvuranın talebinde mağdur olduğunu belirttiği belgelerin temini için kendisine verilmiş olan sürenin, KOSGEB İleri Girişimci Destek Programı Uygulama Esasları’nın 15’inci maddesi kapsamında
Kurul kararıyla belirlenmiş olduğu, (b) Mevzuat kapsamında verilen sürenin yeterli olduğu; işletmenin e-posta yolu ile ve verilen süre dolduktan sonra ilgili uzman ile iletişime geçtiği göz önünde bulundurulduğunda, ilgili işletme sahibinin gereken özeni göstermediği ve süreyi kaçırdığı için başvurunun sistem üzerinden otomatik olarak “ret” durumuna geçtiği, (c) Bu gibi durumlarda başvurunun sistemde “ret” durumuna geçeceğine dair herhangi bir ön bilgi ya da hatırlatma yapılması gibi bir uygulama bulunmadığı; ilgili sürelerin takibinin her başvuru sahibinin kendi sorumluluğunda olduğu, (d) Bahse konu işletmenin, KOSGEB Müdürlüğü ile ilk kez evrakları tamamlaması gereken son tarih olan 28.11.2022 tarihinden iki hafta sonrası olan 06.12.2022 tarihinde e-posta ile iletişime geçtiği ve ilgili uzmanca gereken cevabın aynı gün verildiği; bununla birlikte, 40 gün sonrasında 12.01.2023 tarihinde tekrar bir e-posta gönderilmesi üzerine, aynı gün olan 12.01.2023 tarihinde tarafına cevap verildiği; ayrıca işletme sahibi tarafından 24.01.2023 tarihinde imzasız bir e-posta yazısı ile bilgi talebinde bulunulduğunda, yazının resmi dilekçe gibi işleme alındığı ve üç gün sonrası olan 02.02.2023 tarihinde resmi yazı ile cevaplandığı, (e) İşletmenin 28.11.2022 tarihinde başvurusunun otomatik olarak ret durumuna getirilmesini müteakip,
2 hafta içerisinde KBS sistemi üzerinden “Redde İtiraz Başvurusu” yapma hakkı varken itiraz
başvurusunu yapmadığı, dolayısıyla başvurunun tekrar incelenip değerlendirilmesi imkânından yararlanmadığı, (f) Başvuru sahibince iddia edilen mağduriyetin tamamen kendi kusurundan kaynaklandığının açık olması karşısında ilgili mevzuat gereği şu aşamada yapılacak bir işlemin olmadığı, İfade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. Anayasa’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin
dördüncü ve beşinci fıkraları uyarınca:
Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. […] 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci
fıkrası uyarınca:
Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.
6. 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı
Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin “Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve
Destekleme İdaresi Başkanlığı” başlıklı on sekizinci bölümünde yer alan 227’nci maddesinin birinci
fıkrasının (h) bendi uyarınca:
/
(1) Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığının görevleri
şunlardır:
[…] h) Girişimcilik kültürünün ve ortamının geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması için gerekli tedbirleri almak, bu kapsamda girişimleri ve girişimcileri desteklemek.
[…].
7. KOSGEB Destek Programları Yönetmeliği’nin “Destek programına başvuru ve değerlendirme” başlıklı
7’nci maddesinin ilgili hükümleri uyarınca:
MADDE 7 – […]
(3) KOSGEB Veri Tabanında yer alan işletme, meslek kuruluşu ve işletici kuruluşların destek programlarına başvuru süreci ve koşulları ilgili destek programı ve uygulama esaslarında belirlenir.
(4) Destek programlarına yapılan başvurular; ilgili destek programı ve uygulama esaslarına göre değerlendirilir. Değerlendirme sonucu başvuru sahibine bildirilir.
[…].
8. Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı İleri Girişimci Destek
Programı Uygulama Esasları’nın “Amaç” başlıklı 1’inci maddesi ile “Destek programına yapılan başvuruların değerlendirilmesi” başlıklı 15’inci maddesi ve “İtiraz süreci” başlıklı 18’inci maddesinin ilgili
hükümleri uyarınca:
MADDE 1 – (1) Ülkemizin stratejik öncelikleri doğrultusunda belirlenen sektörlerde girişimcilerin kurduğu yeni işletmelerin hayatta kalma oranının arttırılmasını sağlamak için uygulanan İleri Girişimci Destek Programına ilişkin iş ve işlemlerin esaslarını düzenlemektir.
[…]
MADDE 15 – […]
(2) Kurul, İleri Girişimci Destek Programı Kurul Değerlendirme Kriterleri Formu doğrultusunda gündemdeki başvuruları değerlendirir.
(3) Kurul, başvuruyu kabul edebilir, reddedebilir veya yeniden değerlendirme yapmak üzere başvuru sahibinden düzeltme talep edebilir.
(4) Kurulun ret gerekçeleri veya düzeltme talep ettiği hususlar KBS üzerinden başvuru sahibine bildirilir.
(5) Düzeltme talep edilmesi halinde başvuru sahibine 1 aydan az olmamak kaydıyla süre verilir.
Bu durumda İleri Girişimci Destek Programı Başvuru Formu ve ekleri başvuru sahibi tarafından
KBS üzerinden düzeltilerek kurul kararında belirtilen süre içerisinde onaylanır. Belirtilen sürede onaylanmayan başvurular KBS üzerinden ret durumuna getirilir.
[…].
MADDE 18 – (1) Destek programı başvurusu kurul tarafından reddedilen başvuru sahibi, ret kararına bir defaya mahsus olmak üzere, itiraz gerekçeleri ve buna ilişkin bilgi ve belgeler ile birlikte kararın KBS üzerinden işletmeye bildirildiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde İleri
Girişimci Destek Programı İtiraz Formu ile KBS üzerinden itiraz edebilir. Çağrı esaslı uygulamalarda hangi durumlarda itiraz edilebileceği veya itiraz sürecinin uygulanıp uygulanmayacağı teklif çağrısında belirtilir.
(2) Kurul tarafından düzeltme istenilen başvurunun belirtilen sürede başvuru sahibi tarafından onaylanmaması halinde KBS üzerinden ret durumuna getirilen başvuru için itiraz edilemez.
[…].
9. İleri Girişimci Destek Programı Başvuru Formunun II. Bölümünün “Kilit (Temel) Faaliyetler” başlıklı
6’ncı maddesi uyarınca istenilen açıklama ve belgeler şu şekildedir:
Ürün/hizmeti oluşturmak, dağıtmak ve kazanç sağlamak için yaptığınız kilit (temel) faaliyetler nelerdir? (Üretim/hizmetin başlangıcından, müşteriye ulaştırılması ve satış sonrası sağlanan hizmetler dâhil tüm süreç aşamalarını ve varsa gerekli ruhsat, izin vb. belirtiniz)
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
10. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, başvurunun reddi yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 1. Olay ve Olgular
Başvuru kapsamında sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinden anlaşıldığı üzere; 11. Başvuranın, İleri Girişimci Destek Programına yapmış olduğu başvuru sistem üzerinden onaylanarak ilgili Kurul’a sevk edilmiştir. Girişimcilik Kurulu’nun 20.09.2022 tarihli oturumunda, başvurunun aşağıda özetle belirtilen hususlar doğrultusunda 28.11.2022 tarihine kadar düzeltilerek tekrar değerlendirilmesine
karar verilmiştir:
“[…] 1. Girişimcinin İl Sağlık Müdürlüğünden alacağı Diş Protez Laboratuvarı Ruhsat Belgesini ve
Mesul Müdürlük Belgesini iş modeline eklemesinin, 2. İşletmenin kuruluş tarihinden itibaren düzenlenen faturaların iş modeline eklenmesinin, 3. Girişimcinin kendisine ait SGK Uzun Vade Hizmet Dökümünü, çalışanlarına ilişkin SGK bildirgelerini ve işletmede mevcut olan makine teçhizata ilişkin faturaları iş modeline eklemesinin, 4.Girişimcinin iş modelinin Maliyet Yapısını kısmını, gelir ve giderlerin birbirini karşılayacak şekilde revize etmesinin, 5.Girişimcinin iş yerinde ziyaret edilmesinin, ardından bir sonraki kurulda değerlendirilmesine
[…].” 12. Başvuranın 28.11.2022 tarihi itibarıyla kararda yer verilen tüm yükümlülükleri yerine getirmemesi üzerine başvurusu sistem üzerinden otomatik olarak “ret” durumuna geçmiştir.
/
2. Değerlendirme 13. Başvuran, süreç kapsamında eksik görülen belgeleri tamamlaması için tarafına verilen sürenin yeterli olmadığını; özellikle Sağlık Bakanlığı nezdinde başvuruda bulunarak alması gereken evrakın anılan
İdarenin iş yoğunluğu nedeniyle zamanında verilemediğini; durumu açıklamak maksadıyla belirtilen süre içerisinde ilgili uzmana ulaşmaya çalıştığını ancak başarılı olamadığını ve bu nedenle mağdur edildiğini iddia etmiştir.
14. İleri Girişimci Destek Programı Başvuru Formunun II. Bölümünün “Kilit (Temel) Faaliyetler” başlıklı 6’ncı maddesinde; ürün/hizmeti oluşturmak, dağıtmak ve kazanç sağlamak için yapılan kilit (temel)
faaliyetlerin açıklanması ve üretim/hizmetin başlangıcından, müşteriye ulaştırılması ve satış sonrası sağlanan hizmetler dâhil tüm süreç aşamalarının ve varsa gerekli ruhsat, izin vb. belgelerin belirtilmesi istenmiştir.
15. Başvurunun, Girişimcilik Kurulunda görüşülmesi neticesinde istenilen belgelerde eksiklik olduğu sonucuna varılarak söz konusu belgelerin 28.11.2022 tarihine kadar tamamlanması istenmiş olup alınan karar uyarınca tamamlanması istenilen hususlar arasında girişimcinin ilgili İl Sağlık Müdürlüğünden alacağı Diş Protez Laboratuvarı Ruhsat Belgesi ve Mesul Müdürlük Belgesi; işletmenin kuruluş tarihinden itibaren düzenlenen faturalar; girişimcinin kendisine ait SGK Uzun Vade Hizmet Dökümü ile çalışanlarına ilişkin SGK bildirgeleri ve işletmede mevcut olan makine teçhizata ilişkin faturalar sayılmıştır.
16. Dosya kapsamında sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; destek programına başvuru öncesinde ilgili mevzuat hükümleri ve sunulması gerekli formlar kapsamında gerekli hazırlıkları yapması beklenilen başvuranın, eksik bilgi ve belgeler ile başvurusunu oluşturduğu; buna mukabil eksiklikleri tamamlamak üzere kendisine mevzuat ile öngörülen çerçevede ek süre tanındığı; diğer yandan tanınan süre içerisinde gecikme yaşanması ihtimalinin ortaya çıktığı andan itibaren de başvuran tarafından İdare nezdinde yazılı bir başvuruda bulunulmadığı ancak 28.11.2022 tarihinden sonra e-posta yolu ile ilgili uzmana ulaşıldığı anlaşılmıştır.
17. Tüm bu hususlar birlikte gözetildiğinde, başvuranın yerine getirmesi beklenilen yükümlülükler bakımından kendisinden beklenen gerekli dikkat ve özeni göstermediği değerlendirilmiş olup başvuru konusu ile ilgili olarak İdarece yürütülen işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 18. İyi yönetim ilkelerine, Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmelik’in “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Anılan madde hükmü uyarınca, inceleme ve araştırma kapsamında ilgili idarenin iyi yönetim ilkelerine uygun işlem ve eylem ile tutum veya davranışta bulunup bulunmadığı hususları da Kurum tarafından gözetilmektedir.
19. Bu kapsamda yapılan değerlendirme neticesinde; İdarenin, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20. 6328 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır.
21. Buna göre ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan sürede
Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERİ GELİŞTİRME VE
DESTEKLEME İDARESİ BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/