TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 6913-6913 94019529-101.07.06-E.94019529- 101.07.06-
BAŞVURU NO : 2016/5637 2016/ 5637
KARAR TARİHİ : 20/06/2017 |tarih|
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURU VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı (Tarım Reformu Genel Müdürlüğü)
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın Ankara ili, Evren ilçesi, Cebirli mahallesinde yapılan arazi toplulaştırması işlemleri nedeniyle mağdur olduğu gerekçesiyle söz konusu işlemlerin iptal edilerek mağduriyetinin giderilmesi talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 28/12/2016
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle, Ankara ili, Evren ilçesi, Cebirli mahallesinde yapılan arazi toplulaştırması sonucunda; 1.1. 18/ 10/ 2016 tarih no.lu krokili yer teslim tutanağı ile teslim edilen araziye ait kayalık ve verimsiz alanların yerinde keşif yapılarak yeniden değerlendirilmesini, 1.2. Yan parseldeki no’lu parseldeki açıkta kalan ekilebilir alanların ve dere yatağı olarak bırakılan alan ile ve no’lu parsellere gelen dere yatağına bırakılan alanların yeniden değerlendirilerek buradaki ayrıcalığın kaldırılmasını ( 200 metre mesafedeki alanda; no’lu parselde 5 metre, no’lu parselde 25- 30 metre dere yatağı düzenlenmiş)
1.3. Diğer parsellere gelen alanlarda yol, dere yatağı, tarım dışı alanların çıkarılarak arazilerin yeniden düzenlendiği ancak no’lu parsele denk gelen alanda (tarım dışı kayalık alanlar)
.
1 / 8düzenleme yapılmadığı gibi eski parseline oranla daha fazla kayalık alana ve verimsiz alana
kaydırıldığı, dolayısıyla diğer parsellerde yapılan düzenlemelerin burada da yapılmasını, 1.4. no’lu parselde düzenlemenin mümkün olmaması durumunda kayalık ve verimsiz alanlara gelen yerlerin emsal hazine arazilerinden verilmesini, bu da mümkün değilse no’lu parseldeki arazi toplulaştırmasının iptal edilerek mağduriyetinin giderilmesini, talep etmektedir .
II. İDARENİN ŞİKÂYETE İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Tarım Reformu Genel Müdürlüğü’nden 01/ 02/ 2017 tarih ve sayılı yazımız ile bilgi ve belge talep edilmiş olup, Ankara Valiliği İl
Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü’nün ve 28/ 02/ 2017 tarih ve sayılı cevabi yazısında; 2.1. Söz konusu işlemlerin hukuki dayanağını, ‘Müdürlüklerince Evren Arazi Toplulaştırma ve
TİGH Projesi iş ve işlemleri, 3083 Sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlemesine Dair Tarım
Reformu Kanunu’nun 6 ncı maddesi, Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım
Reformu Kanunu Uygulama Yönetmeliğinin ‘Dördüncü Bölüm’ başlığı altındaki 20- 29 uncu maddelerini kapsayan kısmı ve Arazi Toplulaştırma Teknik Talimatı” nın oluşturduğu, 2.1.1. parselin kadastral parselden geldiği, kadastral parselinin alanının 20.800,00 m 2 olduğu, bunun yaklaşık 15.000,00 ın 2’lik kısmının taşlık ve tarım dışı olup, yaklaşık 6.000.00 m 2’sinin tarımsal olarak işlenebildiği, yeni verilen parselde de yaklaşık 15.000,00 m 2’lik kısmının taşlık ve tarım dışı olduğu, yaklaşık 6.000,00 m 2’sinin tarımsal olarak işlenebilmekte olduğu, kadastral parselinin derecesinin 0.59724, yeni parselin derecesinin 0,59268 olduğu ve şikayet konusu parselin yaklaşık yerinde ve değerinde olduğu, 2.1.2. no’lu parselde açıkta kalan ekilebilir alanların ve dere yatağı olarak bırakılan alan ile ve no’lu parsellere gelen dere yatağına bırakılan alanların yeniden değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, 2.1.3. Cebirli mahallesi 18.12.2013 tarih ve 16273 sayılı Tarım Reformu Genel Müdürlüğü Makam
OLUR’u ile Toplulaştırma Alanı ilan edildiği, 27.02.2014 tarih ve 2950 sayılı Tarım Reformu Genel
Müdürlüğü Makam OLUR’u ile Zorunlu Toplulaştırma Alanı ilan edildiği, . no’lu bloğun mahallede belirlenen diğer alanların ortasında yer aldığı, bir bütünlük arz ettiğinden toplulaştırmanın iptal edilmesinin mümkün olmadığı 2.1.4. Cebirli mahallesine ait tescil dosyasının 22/ 11/ 2016 tarihinde tescil edilmek üzere
Şereflikoçhisar Kadastro Müdürlüğüne gönderildiği ve yapılan şifai görüşmelerde dosya kontrollerinin tamamlanarak tescil edilmek üzere Tapu Müdürlüğüne gönderildiği hususları belirtilmiş olduğundan değişiklik yapılmasının mümkün olmadığı, 2.1.5. Müdürlüklerince Evren Arazi Toplulaştırma ve TİGH Projesi iş ve işlemleri, 3083 Sayılı
Sulama Alanlarında Arazi Düzenlemesine Dair Tarım Reformu Kanunu’ııun 6. maddesi, Sulama
Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu Uygulama Yönetmeliğinin
‘Dördüncü Bölüm’ başlığı altındaki 20- 29. maddeleri kapsayan kısmı ve Arazi Toplulaştırma Teknik
Talimatı çerçevesinde yürütüldüğü, 2.1.6. Şikayet konusu, Ankara İli, Şereflikoçhisar İlçesi, Cebirli mahallesi 3083 Sayılı Sulama
Alanlarında Arazi Düzenlemesine Dair Tarım Reformu Kanunu’na dayanılarak Bakanlar Kurulunun
12.10.2012 tarih ve 3857 sayılı kararının, 07.11.2012 tarih ve 28460 sayılı Resmi Gazete’de
2 / 8yayımlanması ile Uygulama Alanı olarak ilan edildiği, Genel Müdürlük Makamının 03.10.2013 tarih
ve sayılı OLUR’u ile Toplulaştırma Alanı ilan edildiği, Genel Müdürlük Makamının
27.02.2014 tarih ve sayılı OLUR’u ile Zorunlu Toplulaştırma Kararı alındığı, 1. Parselasyon
planının 23.03.2015 – 06.04.2015 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, 2. Parselasyon planının
11.04.2016 – 25.04.2016 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, 3. Parselasyon planının 10.09.2016 –
24.09.2016 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, Bilgilendirme Parselasyon planının 12.11.2016 –
27.11.2016 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı,
2.1.7. Tescile esas parselasyon planının 22.11.2016 tarihinde Şereflikoçhisar Kadastro Müdürlüğüne tescil edilmek üzere gönderildiği, 2.1.8. Cebirli mahallesine ait tescil dosyasının 22.11.2016 tarihinde tescil edilmek üzere
Şereflikoçhisar Kadastro Müdürlüğüne gönderildiği ve yapılan şifai görüşmelerde dosya kontrollerinin tamamlanarak tescil edilmek üzere Tapu Müdürlüğüne gönderildiği belirtilmiş olduğundan değişiklik yapılabilmesi için, tescil dosyasının Genel Müdürlükçe Tapu Müdürlüğünden çekilmesi ve düzeltmelerin yapılması ile olabileceği, Karayolları Genel Müdürlüğünün yapımına başlayacağı Ankara – Niğde – Pozantı otoyol projesi proje sahasından geçtiği, projede gecikmelere sebep olabileceği düşünüldüğünden, yapılabilecek herhangi bir işlem olmadığının düşünüldüğü, 2.1.9. Şikayet konusu talebe ilişkin olarak şikayet sahibi tarafından yargı organlarında açılmış/sonuçlanmış bir dava bulunmadığı, 2.1.10. Cebirli mahallesine ait tescil dosyası 22.11.2016 tarihinde tescil edilmek üzere
Şereflikoçhisar Kadastro Müdürlüğüne gönderildiği ve yapılan şifai görüşmelerde dosya kontrollerinin tamamlanarak tescil edilmek üzere Tapu Müdürlüğüne gönderildiği belirtilmiş olduğundan değişiklik yapılabilmesi için, tescil dosyasının Genel Müdürlükçe Tapu Müdürlüğünden çekilmesi ve düzeltmelerin yapılması ile olabileceği, şikayet konusu alanda Ankara – Niğde – Pozantı otoyol projesi geçmekte olup . Karayolları Genel Müdürlüğü ve Tarım Reformu Genel Müdürlüğü arasında imzalanan protokol ile otoyol güzergahı hazine parseli yapıldığı, Karayolları Genel
Müdürlüğünce yapımına başlanılması düşünülen otoyol projesinin aksamaması için tescil işlemlerinin bir an önce bitirilmesi gerekmekte olduğundan yapılabilecek herhangi bir işlem bulunmadığı, ifadelerine yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının 3.1. “Mülkiyet hakkı” başlıklı 35 inci maddesinde, “Herkes, mülkiyet ve miras hakkına sahiptir .
Bu haklar kamu yararı amacı ile kanunla sınırlanabilir . Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz .”, 3.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”, 4. Birleşmiş Milletler “İnsan Haklarının Geliştirilmesi ve Korunması İçin Kurulan Ulusal
Kuruluşların Statüsüne İlişkin İlkeler/Paris Prensipleri’nde; “…Ulusal kuruluşlar, yürürlükteki yasaları, mevzuatı ve yasa tasarıları ile yasa önerilerini incelerler ve metinlerin, insan haklarının temel ilkeleriyle uyumlu hale getirilmeleri için uygun gördükleri tavsiyeleri yaparlar; gerek gördükleri takdirde, yeni yasaların kabul edilmesini, yürürlükteki yasaların uyumlu hale
.
3 / 8getirilmesini ve idari önlemlerin alınmasını veya değiştirilmesini tavsiye ederler… Ulusal düzeyde
yürürlükte olan yasaların, mevzuatın ve uygulamaların, insan haklarına ilişkin uluslararası belgeler ve mekanizmalarla uyumlu hale getirilmesini ve hayata geçirilmesini teşvik ederler ve sağlarlar…”, 5. 14/ 6/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”, 6. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin Ek Protokol No. 1’in “Mülkiyetin korunması” başlıklı
1 inci maddesinde, “Her gerçek ve tüzel kişinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini
isteme hakkı vardır . Bir kimse, ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabilir .”, 7. 1/ 12/ 1984 tarih ve 18592 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 3083 sayılı Sulama Alanlarında
Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanununun, 7.1. “Tanımlar” başlıklı 2 nci maddesinde, “h) Toprağın Derecelendirilmesi : Toplulaştırma işlemlerinde toprağın uygulama tarihindeki rayiç bedeli, verimliliği, özellikleri, yerleşim yerlerine olan mesafesi, konumu gibi unsurlar esas alınarak değiştirilecek toprakla denkliğini sağlamaktır .”, 7.2. 7.2. “Uygulama alanı” başlıklı 3 üncü maddesinde, “Bu Kanunun uygulama alanı, ilgili
Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulunun kararı ile belirtilen alanlardır . Bakanlar Kurulunun bu kararı, kamulaştırma ve diğer işlemler bakımından kamu yararı kararı sayılır ve Resmi Gazete’de yayımlanır .” 7.3. “Toplulaştırma ve tarla içi geliştirme hizmetleri” başlıklı 6 ncı maddesinde, “Bu Kanunda belirtilen amaçları gerçekleştirmek üzere uygulama alanlarında ilgili kuruluşça, isteğe bağlı veya maliklerin muvafakatı aranmaksızın arazi toplulaştırılması yapılabilir .
…
Toplulaştırma esas ve usulleri ile toprağın derecelendirilmesi ile tarla içi geliştirme hizmetlerinin nasıl yapılacağı yönetmelikte belirtilir .”, 8. 29.6.1985 tarih ve 18796 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sulama Alanlarında Arazi
Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu Uygulama Yönetmeliğinin, 8.1. “Toplulaştırmanın İlanı ve Proje Hazırlığı” başlıklı 23 üncü maddesinde, “Toplulaştırma yapılmasına karar verilen yerler, sınırları da belirtilmek suretiyle Bölge Müdürlüğünce alışılmış usullerle mahallinde ilan edilir . Ayrıca, Toplulaştırmanın yapılacağı yerler, mahallin en büyük mülki amirine de bildirilir . Toplulaştırma projeleri teknik talimatla belirtilen esaslara göre hazırlanır ve
Bölge Müdürünün teklifi ve Genel Müdürün onayı ile kesinleşir .”, 8.2. “Derecelendirme ve Derecelendirmenin İlanı” başlıklı 26 ncı maddesinde, “Derecelendirmede denkliğin nasıl yapılacağı ve derecelerin birbirine tahvillerinin nasıl sağlanacağı teknik talimatla belirlenir .”, 9. 9. Arazi Toplulaştırması Teknik Talimatı’nın, 9.1. “Yeni Parsel Planlarının Hazırlanması” başlıklı 19 uncu maddesinin ikinci fıkrasında, “…
.
4 / 8arazinin topografyası, işletme büyüklükleri, çiftçi tercihleri, sabit tesis durumu, halihazır arazi
kullanım durumu, derecelendirme haritası eski mülkiyet haritası dikkate alınarak ve optimizasyon tekniklerine göre hangi işletmelerin hangi bloklara yerleştirileceği belirlenir . Gerekli görüldüğü takdirde taslak plan üzerinde ilanlar yapılmadan önce arazi malikleri ile görüşmeler yapılarak planlar netleştirilir . … Maliklere mümkün olduğu ölçüde eski arazisine eşdeğer ve tek parselde arazi verilmeye çalışılır .” 9.2. “Projenin Kontrolü ve Onayı” başlıklı 20 nci maddesinde, “… Parselasyon planları mahallinde en fazla 3 kez askıya çıkarılarak son şeklini almış olur . Kesinleşen planlar, Bölge
Müdürlüğünün tasdikinden sonra tetkik ve onaylanmak üzere 3 (üç) nüsha olarak Genel Müdürlüğe gönderilir . / Genel Müdürlükçe onaylanan projeler uygulamaya konur ve onaylanan projelerde değişiklik yapılmaz, ancak askıyı gerektirmeyecek derecede ve elzem olan değişiklikler Genel
Müdürlük izni ile yapılır .” hükümleri düzenlenmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Kararı Önerisi” Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11. Şikayet başvurucusu, 1 no’lu paragrafta açıklandığı üzere, Ankara ili, Evren ilçesi, Cebirli mahallesinde yapılan arazi toplulaştırması işlemleri nedeniyle mağdur olduğu gerekçesiyle söz konusu işlemlerin iptal edilerek mağduriyetinin giderilmesi talebiyle Kurumumuza başvurmuştur .
12. 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanununun 3 üncü maddesi gereğince bu Kanunun uygulama alanının, ilgili Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulunun kararı ile belirtilen alanlar olduğu, Bakanlar Kurulunun bu kararını, kamulaştırma ve diğer işlemler bakımından kamu yararı kararı sayılacağı ( 7.2. prgrf) hüküm altına alınmıştır . Bu doğrultuda Ankara ili Evren ilçesi Cebirli köyünün, 7/ 11/ 2012 tarih ve sayılı Gazetede yayımlanan Bakanlar
Kurulu Kararı ile uygulama alanı olarak tespit edildiği, bu alanın 18/ 12/ 2013 tarih ve sayılı
Tarım Reformu Genel Müdürlüğü Makam OLUR’u ile Toplulaştırma Alanı ilan edildiği, 27/ 02/ 2014 tarih ve sayılı Tarım Reformu Genel Müdürlüğü Makam OLUR’u ile de Zorunlu Toplulaştırma
Alanı ilan edildiği ( 2.1.6. prgrf) anlaşılmıştır .
13. Şikâyet başvurusuna ilişkin mevzuat hükümlerine ilişkin olarak; 3083 sayılı Sulama
Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanununun “Toplulaştırma ve tarla içi geliştirme hizmetleri” başlıklı 6 ncı maddesinde, toplulaştırma esas ve usulleri ile toprağın derecelendirilmesi ile tarla içi geliştirme hizmetlerinin nasıl yapılacağının yönetmelikte belirtileceği ( 7.3. prgrf) Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu Uygulama
Yönetmeliğinin “Toplulaştırmanın İlanı ve Proje Hazırlığı” başlıklı 23 üncü maddesinde ise, toplulaştırma projelerinin teknik talimatla belirtilen esaslara göre hazırlanacağı ve Bölge
Müdürünün teklifi ve Genel Müdürün onayı ile kesinleşeceği ( 8.1. prgrf), hususlarının belirtildiği görülmüştür .
14. 3083 Sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlemesine Dair Tarım Reformu Kanunu ve bu
.
5 / 8Kanunun Uygulama Yönetmeliği’nin ilgili hükümlerine göre, uygulama bölge veya alanlarında
yapılacak Arazi Toplulaştırma usullerinin şekil ve şartlarını düzenleyen Arazi Toplulaştırması Teknik
Talimatı’nın, 14.1. 19 uncu maddesinde, yerleştirme işlemi yapılırken arazinin topografyası, işletme büyüklükleri, çiftçi tercihleri, sabit tesis durumu, halihazır arazi kullanım durumu, derecelendirme haritası, eski mülkiyet haritası ile optimizasyon tekniklerinin dikkate alınması gerektiği ve maliklere mümkün olduğu ölçüde eski arazisine eşdeğer ve tek parselde arazi verilmeye çalışılacağı ( 9.1. prgrf), 14.2. 20 nci maddesinde, parselasyon planlarının mahallinde en fazla 3 kez askıya çıkarılarak son şeklini almış olacakları, kesinleşen planların, Bölge Müdürlüğünün tasdikinden sonra tetkik ve onaylanmak üzere 3 (üç) nüsha olarak Genel Müdürlüğe gönderileceği, Genel Müdürlükçe onaylanan projelerin uygulamaya konulacağı ve onaylanan projelerde değişiklik yapılmayacağı ( 9.2. prgrf)
15. Başvurucunun arazi toplulaştırma projesi kapsamında yapılan parselasyon planlarına 20/ 09/ 2016 ve 01/ 11/ 2016 tarihlerinde itirazda bulunduğu, bu itirazların 3. Parselasyon planı ile bilgilendirme parselasyon planının askıya çıkarıldığı tarihlere tekabül ettiği, yapılan iki itirazın da idarece reddedildiği, netice itibariyle en son askıya çıkarılan bilgilendirme parselasyon planının da 27/ 11/ 2016 tarihinde kesinleştiği ( 2.1.6. prgrf), görülmüştür .
16. Başvuranın tarımsal işletmesine ait nolu parselin daha kayalık ve verimsiz alanlara kaydırılarak 18/ 10/ 2016 tarihinde / no’lu parsel olarak teslim edildiği, yan parseldeki no’lu parselde açıkta kalan ekilebilir alanların ve dere yatağı olarak bırakılan alan ile ve nolu parsellere denk gelen dere yatağının yeniden değerlendirilmesi gerektiği, diğer parsellere gelen alanlarda yol, dere yatağı, tarım dışı alanların çıkartılarak arazilerin yeniden düzenlenmiş olduğu, ancak no’lu parselde düzenleme yapılmadığı yönünde iddialarının olduğu, bu iddiaların çözüme kavuşturulması için özel ve teknik bilgiye ihtiyaç duyulduğu anlaşıldığından, 6328 sayılı Kanunun 19 uncu maddesi gereğince şikâyetin çözüme kavuşturulması amacıyla, konusunda uzman ve bilirkişiliğe engel hali bulunmayan nün 30/ 05/ 2017 tarih ve sayılı yazı ile resen bilirkişi seçilmesi uygun bulunmuştur .
17. 3083 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi gereğince arazi toplulaştırma işlemlerinin tesisinde
“kamu yararı” ilkesinin ayrı bir önemi haiz olduğu dikkate alınarak, Bilirkişi A. Ö. ve ilgili Kamu
Denetçiliği Uzmanları tarafından zorunlu toplulaştırma alanı niteliğini haiz Cebirli Köyüne şikayet başvurucularının iddialarının yerinde olup olmadığı hususlarını incelemek üzere 01/ 06/ 2017 tarihinde çalışma ziyareti gerçekleştirilmiştir .
18. Konusunda uzman ve bilirkişiliğe engel hali bulunmayan Ziraat Mühendisi (Toprak Uzmanı)
tarafından sunulan ve mahallinde çekilen fotoğraflarla desteklenen 08/ 06/ 2017 tarihli BİLİRKİŞİ
RAPORU’nda; 18.1. Yapılan saha çalışmasında no’lu arazinin idare yetkililerinin de belirttiği gibi taşlık tarım dışı arazi olduğu, az bir kısmında tarım yapılabilir olduğunun görüldüğü, CD kayıtlarından bu parselin tarla vasfında tanımlandığı ve kayıt edildiğinin anlaşıldığı, ancak tamamının tarla vasfında olmadığının da tespit edildiği, 3083 Sayılı Kanunun 1 inci maddesinde bu Kanunun amacının
“toprağın verimli şekilde işletilmesi, işletilmesinin korunması, birim alandan azami ekonomik verimin alınması, tarım üretiminin sürekli olarak artırılması, değerlendirmesi ve burada istihdam
6 / 8imkânlarının artırılması” olarak belirtildiği, bahse konu parselde yapılmış olan çalışmanın bu amaç
ile çeliştiğinin görüldüğü, 18.2. İdarenin göndermiş olduğu sayısal verileri içeren CD ve raporlar incelendiğinde; söz konusu dere için meteorolojik veriler ışığında feyezana neden olabilecek su miktarı hesabında kullanılan metod ve topografik yapı göz önünde bulundurulduğunda, bahsi geçen parselde no’lu parselde bırakılan oranda pay bırakılamayacağının görüldüğü, 18.3. Diğer yandan Toplulaştırma Projesinin bir bütün olduğu, toplulaştırma çalışmalarında yukarıda belirtildiği üzere hata yapıldığı, ancak idarenin yazısında Cebirli mahallesine ait tescil dosyasının 22/ 11/ 2016 tarihinde tescil edilmek üzere Şereflikoçhisar Kadastro Müdürlüğüne gönderildiği ve yapılan şifahi görüşmelerde dosya kontrollerinin tamamlanarak tescil edilmek üzere Tapu
Müdürlüğüne gönderildiğinin belirtildiği ( 2.1.8. prgrf) göz önünde bulundurulduğunda, no’lu parselin köy sınırları içerisinde bulunan Hazineye ait parseller ile değişiminin yapılmasının ya da taşınmaz malikine parselin hatalı değerlendirilmesinden kaynaklanan maddi kaybının ilgili
Kurumca karşılanmasının doğru olacağı, 18.4. Bahse konu parselde de olduğu gibi tapuda halihazırda tarla olarak geçmekte olan ancak tarım arazisi niteliğini yitirmiş alanların ve halihazırda tarım yapılabilecek alanların sınırlarının belirlenerek, toplulaştırma çalışmaları sırasında tapudaki cins değişikliği işleminin de yapılması durumunda yapılmış olan çalışmanın ülkemizin arazi varlığı envanteri kayıtlarına da gerçekçi olarak hizmet edeceği kanaatinde olunduğu, hususlarının belirtildiği görülmüştür .
19. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; bahsi geçen bilirkişi raporu doğrultusunda, no’lu parsele isabet eden alanda ayrılan dere yatağı oranında yukarıda belirtilen kriterler ışığında bir isabetsizlik bulunmadığı; ancak dere yatağına ayrılan bu alanda başvuranın toplulaştırma işleminden önce ekim yaptığı göz önüne alındığında, no’lu arazinin tarım dışı alanı da içine alacak şekilde yeni parsel sınırlarının belirlenmesinde hukuka ve hakkaniyete uygunluk bulunmadığı, zira 3083 sayılı Kanun gereğince arazi toplulaştırma işlemlerinin tesisinde “kamu yararı” ilkesinin ayrı bir önemi haiz olduğu ve maliklere mümkün olduğu ölçüde eski arazisine eşdeğer ve tek parselde arazi verilmesinin esas olduğu, sonuç ve kanaatine varılmıştır .
C. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
20. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde kanunlara uygunluk, makul sürede karar verme, hesap verilebilirlik, şeffaflık, kararların gerekçeli olması ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı, ancak idari işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceği bildirilmediğinden “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı anlaşılmış olup idarenin bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
.
7 / 821. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz
tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır . 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır . Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden arta kalan sürede Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle; 1- Dere yatağının fazla ayrıldığı iddiasının bahsi geçen bilirkişi raporu doğrultusunda REDDİNE, 2- no’lu parsele isabet eden alanda dere yatağı fazla ayrıldığı için kendisine verilen alanın kayalık araziye kaydırıldığı iddiasıyla mağduriyetinin giderilmesi talebinin, no’lu parselin köy sınırları içerisinde bulunan Hazineye ait parseller ile değişiminin yapılması ya da taşınmaz malikine parselin hatalı değerlendirilmesinden kaynaklanan maddi kaybının karşılanması yönünde makul sürede işlem tesis edilmesi hususunda GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI
TARIM REFORMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’ne TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Gıda Tarım ve Hayvancılık
Bakanlığı Tarım Reformu Genel Müdürlüğünce bu karar üzerine tesis edilecek işlem ya da tavsiye edilen çözümün uygulanabilir nitelikte görülmediği takdirde gerekçesinin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI TARIM
REFORMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’ne tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi