TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 8198-8198 |sayi|94019529-101.07.05-E.94019529-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2017/13779 2017/ 13779
KARAR TARİHİ : 14/05/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Tarım Reformu Genel Müdürlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın , Gaziantep İli, Oğuzeli İlçesi, Sergili Köyünde yapılan arazi toplulaştırması işlemi kapsamında parsel numaralı taşınmazın yüzölçümünün 364 m 2 küçültülmesi ve tapunun hisseli çıkarılması sebebiyle uğradığı mağduriyetin giderilmesi talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 14/11/2017 14.11.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. 14/ 11/ 2017 tarihinde Kurumumuza yapılan başvuruda özetle; Gaziantep İli, Oğuzeli İlçesi, Sergili
Köyü, Kangallı Mevkii, Pafta No, Parsel numaralı ve 5.614,78 m 2 yüzölçümlü taşınmaz ile ilgili olarak 31/ 10/ 2013 tarihinde tek tapu aldığını, bu arazide 3083 sayılı Sulama
Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu hükümlerine göre toplulaştırma işlemi tesis edildiğini, bu haliyle bu taşınmaz üzerinde hisse sahibi 3 kişi bulunduğunu, tapunun
“Gaziantep İli, Oğuzeli İlçesi, Sergili Mahallesi, Sarıbaşoğlu Mevkii, Pafta No, Ada
, Parsel 5, 27.407,48 m 2” şeklinde düzenlendiğini, aynı taşınmazı bilgisi ve onayı olmadan 3 hisseye bölünerek ve 5.614,78 m 2 olan arazinin 5.249,90 m 2 araziye düşürüldüğü ve hisse sahibi olarak Tapu Dairesinde işlem gördüğünü, dolayısıyla tanımadığı kişilerle istem dışı olarak karşı karşıya bırakıldığını, Tapu Dairesinde adres, GSM numarası ve yazışma adresi bulunmasına rağmen bu bilgiyi tesadüfen öğrenmek durumunda kaldığını, bu konu ile ilgili 27/ 09/ 2017 tarihinde
Gaziantep İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğüne dilekçe ile başvurduğu halde Kurumdan her hangi bir geri dönüş alamadığını belirterek; 5.614,78 m 2 olarak kendi adına almış olduğu tapunun
1 / 10tekrar eski ve tek tapu halinde kendisine verilmesi suretiyle mağduriyetinin giderilmesi talebinde
bulunmaktadır .
II. İDARENİN ŞİKÂYETE İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Oğuzeli Tapu Müdürlüğünden 08/ 12/ 2017 tarih ve sayılı yazı ile söz konusu taşınmaza ait tapu bilgileri istenilmiş olup, bahsi geçen belgeler adı geçen idarenin 15/ 12/ 2017 tarih ve sayılı yazısı ekinde gönderilmiştir .
3. Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Gaziantep İl Gıda Tarım ve Hayvancılık
Müdürlüğünden 08/ 12/ 2017 tarih ve sayılı yazımız ile bilgi ve belge talep edilmiş olup, adı geçen idarenin 26/ 12/ 2017 tarih ve sayılı cevabi yazısında; ilgili bilgi ve belgelerin Tarım
Reformu Genel Müdürlüğünden talep edilmesi gerektiği hususu belirtilmiştir .
4. Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Tarım Reformu Genel Müdürlüğünden 03/ 04/ 2018 tarih ve sayılı yazımız ile bilgi ve belge talep edilmiş olup, adı geçen idarenin 10/ 04/ 2018 tarih ve sayılı cevabi yazısında; 4.1. Tescil harici alanların tescilinin Mera Komisyonu çalışmalarından kaynaklanan gecikmeler nedeniyle, Sergili Köyünün tescilinin 01.08.2017 tarih ve yevmiye numarası ile tamamlandığı, 4.2. Yazıya konu olan no lu parselin, proje çalışmaları zamanında isimli malike ait göründüğü, 2012 den beri askıları yapılan projenin tescile hazırlandığı aşama olan Şubat 2013 yılında isimli kişiye ait 3 tarlanın birleştirilerek, olarak askıdan inen projenin dikkate alındığı, no’lu parselin, isimli malikin ve no’lu tapu parsellerinden oluştuğu, 4.3. Tapu kütüklerinde 3083 sayılı Kanun çerçevesinde toplulaştırma yapılacağı şerhinin bulunduğu, yani köyün arazi toplulaştırması uygulama alanı olduğu, 4.4. Bilindiği üzere 3083 sayılı yasa çerçevesinde, Bakanlar Kurulu Kararı ile ilan edildiği üzere, arazi toplulaştırması yapılacağına dair, uygulama alanı olan köyde tapuya şerh konulduğu, yeni alım ve satım işlemleri gerçekleştiren maliklerin, bunu bilerek satın aldığı, dolayısıyla, parsellerin aynı yüzölçümünde, aynı yerinde bulunmasının teknik açıdan imkansız olduğu, proje sürecinde de, mal sahibinin tapularının birleştirilmesinin proje gereği olduğu, 4.5. Toplulaştırma gereği aynı malike ait yakın mıntıkadaki tarlaların birleştirildiği, yeni planlanan bloklara göre yol paylarının da hesaplanarak düzenleme ortaklık payı kesildiği, uygulama kriterlerine göre arazi düzenlemesi yapıldığı, 3 askısı tamamlanan köydeki projenin, nihai hale geldiği, proje askıları tamamlandıktan sonra, yeni alım satımlarda tekrar proje bozulmasının mümkün olmadığı, 4.6. Ayrıca Proje askıları zamanı tarlaları birleştirilen nın, 3 askı tamamlandıktan sonra dilekçe verenin de belirttiği üzere 31.10.2013 de yani projenin 3. askısı bitip, kadastroya gönderildikten sonra satın alım yapıldığı, nın askılar bittikten sonra birleştirilen 3 parselini, 3 farklı kişiye sattığı, nolu parseli ye nolu parseli başvurana, nolu parseli de ye sattığının görüldüğü, 4.7. Kaldı ki, no’lu parselin yeni malikinin 14.11.2017 de şikayette bulunduğu, proje askılarının
20.2.2013 de tamamlandığı ve tescil edilmesi için ilgili idareye gönderildiği, Proje sahasında yer alan
meraların tahsis amaç değişikliği ve de tescil harici alanların tescil edilmesi için bürokratik işleyiş süreci nedeniyle projenin 1.8.2017 de tescil edildiği, proje askı süreçlerinde söz konusu parsel
2 / 10sahibinin olduğu, adı geçen dilekçe sahibinin kayıtlarda olmadığı için herhangi bir itirazının
söz konusu olmadığı, 4.8. Alan değişiminden 5614,78 m 2 lik parselin 0,59 endekse sahip olduğu, proje kesinti payının % 1,8821 olduğu, de birleşen üç parselin alanının birleşilen alanın endeksine göre değiştiği, parsel numaralı taşınmazı oluşturan numaralı parselin endeksinin 0,589042 olduğu, no’lu parselin endeksinin 0,617660 olduğu, numaralı parselin endeksinin 0, 584977 olduğu, bu üç tarlanın birleşimden oluşan numaralı parselin endeksinin ise 0,616402 olmasından dolayı, 5614,78 m 2 x 0,584977 = 3284,52 m 2 formülünün parsel değer sayısı nı verdiği,
3284.52 m 2 x 0.018821 (DOP= düzenleme ortaklık payı) = 61,82 m 2 ( 1. Derece dop kesinti payı ),
3284.52 m 2 – 61,82 m 2 = 3222,70 m 2 formülünün düzenlemeye giren 1. Derece alan değerini
verdiği, 3222,70 m 2 / 0,616402= 5228 m 2 formülünün de malikin payına düşen alan ı verdiği, yani malikin kendi payına düşen alanın 5228 m 2 olarak hesaplandığı, çünkü artık , ve den oluşan in tamamında malikin hissesi bulunduğu, dolayısıyla proje zamanı 3 parselin de sahibi iken, proje bitiminden sonra birleştirilen 3 tarlasını ayrı ayrı kişilere sattığı için mülkiyetin hisseli olduğu, 4.9. Tapu edinme sebebi olan , ve parsel no’lu taşınmazların, Proje sürecinde ya ait olmaları, söz konusu projenin Arazi Toplulaştırma Projesi olması sebebiyle birleştirilmiş olmasından ve askıların bu şekilde tamamlanmasının doğal neticesi olduğu, 3 askının 20.2.2013 de tamamlanmış olduğu ve tescil prosedürünün bu kayıtlarla yürütüldüğü, 4.10. Şikayet sahibinin herhangi bir dava belgesinin Kurumlarına ulaşmadığı, ifadelerine yer verildiği görülmektedir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
5. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının 5.1. “C. Tarım, hayvancılık ve bu üretim dallarında çalışanların korunması” başlıklı 45 inci maddesinde, “Devlet, tarım arazileri ile çayır ve meraların amaç dışı kullanılmasını ve tahribini önlemek, tarımsal üretim planlaması ilkelerine uygun olarak bitkisel ve hayvansal üretimi artırmak maksadıyla, tarım ve hayvancılıkla uğraşanların işletme araç ve gereçlerinin ve diğer girdilerinin sağlanmasını kolaylaştırır . / Devlet, bitkisel ve hayvansal ürünlerin değerlendirilmesi ve gerçek değerlerinin üreticinin eline geçmesi için gereken tedbirleri alır .”, 5.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”, 6. Birleşmiş Milletler “İnsan Haklarının Geliştirilmesi ve Korunması İçin Kurulan Ulusal
Kuruluşların Statüsüne İlişkin İlkeler/Paris Prensipleri’nde; “…Ulusal kuruluşlar, yürürlükteki yasaları, mevzuatı ve yasa tasarıları ile yasa önerilerini incelerler ve metinlerin, insan haklarının
3 / 10temel ilkeleriyle uyumlu hale getirilmeleri için uygun gördükleri tavsiyeleri yaparlar; gerek
gördükleri takdirde, yeni yasaların kabul edilmesini, yürürlükteki yasaların uyumlu hale getirilmesini ve idari önlemlerin alınmasını veya değiştirilmesini tavsiye ederler… Ulusal düzeyde yürürlükte olan yasaların, mevzuatın ve uygulamaların, insan haklarına ilişkin uluslararası belgeler ve mekanizmalarla uyumlu hale getirilmesini ve hayata geçirilmesini teşvik ederler ve sağlarlar…”, 7. 14/ 6/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun, “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”, 8. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin Ek Protokol No. 1’in “Mülkiyetin korunması” başlıklı
1 inci maddesinde, “Her gerçek ve tüzel kişinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini
isteme hakkı vardır . Bir kimse, ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabilir .”, 9. 8/ 12/ 2001 tarih ve 24607 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4721 sayılı Türk Medeni
Kanununun, 9.1. “Mülkiyet hakkının içeriği” başlıklı 683 üncü maddesinde, “Bir şeye malik olan kimse, hukuk düzeninin sınırları içinde, o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir . ”, 9.2. 2. “2. Şerhler – a. Kişisel haklarda” başlıklı 1009 uncu maddesinde, “Arsa payı karşılığı inşaat, taşınmaz satış vaadi, kira, alım, önalım, gerialım sözleşmelerinden doğan haklar ile şerhedilebileceği kanunlarda açıkça öngörülen diğer haklar tapu kütüğüne şerhedilebilir . / Bunlar şerh verilmekle o taşınmaz üzerinde sonradan kazanılan hakların sahiplerine karşı ileri sürülebilir .” 9.3. “Şerhler-b)Tasarruf yetkisinin kısıtlanmasında” başlıklı 1010 uncu maddesinde, “Aşağıdaki sebeplere dayanan tasarruf yetkisi kısıtlamaları, tapu kütüğüne şerh verilebilir : / 1.
Çekişmeli hakların korunmasına ilişkin mahkeme kararları, / 2. Haciz, iflâs kararı veya konkordato ile verilen süre, 3. Aile yurdu kurulması, artmirasçı atanması gibi şerh verilmesi kanunen öngörülen işlemler . / Tasarruf yetkisi kısıtlamaları, şerh verilmekle taşınmaz üzerinde sonradan kazanılan hakların sahiplerine karşı ileri sürülebilir .” 9.4. “3. Beyanlar” başlıklı 1012 nci maddesinde, “Bir taşınmazın eklentileri, malikin istemi üzerine kütükteki beyanlar sütununa yazılır . Bu kaydın terkini, kütükte hak sahibi görünen bütün ilgililerin rızasına bağlıdır . / Taşınmaz mülkiyetine ilişkin kamu hukuku kısıtlamalarının beyanlar sütununa yazılması ve bu sütuna yazılabilecek diğer hususlar tüzükle belirlenir . / Özel kanun hükümleri saklıdır .” 10. 1/ 12/ 1984 tarih ve 18592 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 3083 sayılı Sulama Alanlarında
Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanununun, 10.1. “Amaç” başlıklı 1 nci maddesinde, “… c) Ekonomik üretime imkan vermiyecek şekilde parçalanan tarım topraklarının gerektiğinde ve imkanlar ölçüsünde genişletilmesi suretiyle de toplulaştırılmasını, tarım arazisinin ailenin geçimini sağlamaya ve aile iş gücünü değerlendirmeye yeterli olmayacak derecede parçalanmasını ve küçülmesini önlemeyi, … sağlamaktır .”,
4 / 1010.2. “Tanımlar” başlıklı 2 nci maddesinde, “… b) Tarım Arazisi : Orman sınırları dışında kalan,
zirai üretim yapılan, çayır, mera, yaylak ve kışlak olarak kullanılan, kullanılma şekillerinden birine tahsis edilen veya ekonomik olarak imar, ihya ve ıslah edilerek üretime açılabilecek arazilerdir . … h)
Toprağın Derecelendirilmesi : Toplulaştırma işlemlerinde toprağın uygulama tarihindeki rayiç bedeli, verimliliği, özellikleri, yerleşim yerlerine olan mesafesi, konumu gibi unsurlar esas alınarak değiştirilecek toprakla denkliğini sağlamaktır . …” 10.3. “Uygulama alanı” başlıklı 3 üncü maddesinde, “Bu Kanunun uygulama alanı, ilgili
Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulunun kararı ile belirtilen alanlardır . Bakanlar Kurulunun bu kararı, kamulaştırma ve diğer işlemler bakımından kamu yararı kararı sayılır ve Resmi Gazete’de yayımlanır .” 10.4. “Toplulaştırma ve tarla içi geliştirme hizmetleri” başlıklı 6 ncı maddesinde, “Bu Kanunda belirtilen amaçları gerçekleştirmek üzere uygulama alanlarında ilgili kuruluşça, isteğe bağlı veya maliklerin muvafakatı aranmaksızın arazi toplulaştırılması yapılabilir . / … / Toplulaştırma alanlarında gerçek kişilerle kamu ve özel hukuk tüzel kişilerine ait araziden projenin özelliğine göre, yol ve kanal gibi kamunun ortak kullanacağı yerler için % 10’a kadar katılım payı kesilir .
Toplulaştırma nedeniyle kapanan yollarla, yol fazlalıkları da aynı amaç için kullanılır . Katılım payı için herhangi bir bedel ödenmez . Ancak, katılım payı dışında kesilen arazi, öncelikle varsa eş değer
Hazine arazisinden karşılanır . Yoksa, kesilen arazi için kamulaştırma işlemi yapılır . / … /
Toplulaştırma esas ve usulleri ile toprağın derecelendirilmesi ile tarla içi geliştirme hizmetlerinin nasıl yapılacağı yönetmelikte belirtilir .”,
10.5. “Temliki tasarrufları durdurulması” başlıklı 13 üncü maddesinde, “(Değişik birinci fıkra :
13/ 2/ 2001 – 4626/ 2 md.) Uygulama alanlarında Bakanlar Kurulu kararının Resmi Gazete’de yayımı tarihinden itibaren, kamulaştırma, toplulaştırma, arazi değiştirilmesi ve dağıtım işlemlerinin tamamlanması veya tapuya tescili sonuçlandırılıncaya kadar, gerçek kişilerle özel hukuk tüzelkişilerine ait arazinin mülkiyet ve zilyetliği devir ve temlik edilemez . Bu araziler ipotek edilemez ve satış vaadine konu olamaz . Ancak, bu kısıtlama süresi beş yılı aşamaz. Sulama şebekesi tamamlanıp sulamaya geçinceye kadar da aynı işlemler yapılmaz . Bu kısıtlamada ise süre, beş yılı aşamaz. Ancak, sulama alanlarında toplulaştırma çalışmaları kısıtlama süresi içerisinde sonuçlandırılamadığı takdirde, Tarım Reformu Genel Müdürlüğünün teklifi ile Tarım ve Köyişleri
Bakanlığının onayı ile toplulaştırma çalışmalarının sonuçlandırılması amacıyla kısıtlama süresi en fazla beş yıla kadar daha uzatılabilir . / Kısıtlama süresi içerisinde arazisini ve varsa üzerindeki tesisleri satmak isteyen gerçek ve özel hukuk tüzelkişilerin müracaatları halinde, uygulayıcı kuruluş bu kişilere ait tarım toprağını ve varsa üzerindeki tesisleri, altmış gün içinde bu Kanun hükümlerine göre kamulaştırır veya yönetmelikle tespit edilecek esaslar dahilinde bunların başkalarına satışına izin verir . …” 11. 29.6.1985 tarih ve 18796 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sulama Alanlarında Arazi
Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu Uygulama Yönetmeliğinin, 11.1. “ Temliki Tasarrufların Durdurulması” başlıklı 5 inci maddesinde, “Uygulama alanlarında
Bakanlar Kurulu Kararının Resmi Gazetede yayımı tarihinden itibaren, beş yıl süre ile gerçek kişilerle özel hukuk tüzel kişilerine ait arazilerin mülkiyet ve zilyetliği, devir, temlik ve ipotek edilemez ve satış vaadine konu olamaz . Sulama alanlarında sulama şebekesi tamamlanıp sulamaya geçinceye kadar ilave kısıtlama süresi de beş yılı aşamaz. / Kısıtlamalar, Bakanlar Kurulu Kararının
5 / 10Resmi Gazetede yayımı ile birlikte uygulama bölgesindeki Tapu Sicil Muhafızlıkları tarafından tapu
siciline resen şerh edilir .” 11.2. “Kısıtlama Süresi İçinde Satış İzni” başlıklı 6ncı maddesinde, “Kısıtlama süresi içinde arazisini ve varsa üzerindeki tesisleri satmak isteyen gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerinin müracaatları halinde, Bölge Müdürlüğü altmış gün içinde bunların kamulaştırılmasına lüzum görüp görmediğini ilgilisine bildirir . Arazinin kamulaştırılmasına lüzum görülmediği takdirde, dağıtım normundan daha büyük parsellerin, bölge için tesbit edilen dağıtım normundan daha küçük parçalara, dağıtım normundan daha küçük parsellerin ise hiçbir şekilde bölünmeme şartı ile satışına izin verilir . …” 11.3. “Toplulaştırma” başlıklı 20 nci maddesinde, “Toplulaştırma, uygulama alanında ekonomik üretime imkân vermeyecek şekilde parçalı ve hisseli arazinin birleştirilmesi ve bu amaçla kamulaştırma, az topraklı veya topraksız çiftçinin topraklandırılması, sahibine bırakılacak arazinin belirlenmesi, köy gelişme ve yeni köy yerleşme alanlarına yer ayrılması gibi arazi düzenlemesine dair diğer hususları kapsar . …” 11.4. “Zorunlu toplulaştırma” başlıklı 22 nci maddesinde, “Toplulaştırma yapılması uygun görülen yerlerde, arazi malikleri ve bunların sahip oldukları arazi miktarına ait çifte ekseriyetin sağlanamaması halinde Bölge Müdürlüğünün teklifi ve Genel Müdürlüğün onayı ile zorunlu toplulaştırma yapılabilir .” 11.5. “Toplulaştırmanın İlanı ve Proje Hazırlığı” başlıklı 23 üncü maddesinde, “Toplulaştırma yapılmasına karar verilen yerler, sınırları da belirtilmek suretiyle Bölge Müdürlüğünce alışılmış usullerle mahallinde ilan edilir . / Ayrıca, Toplulaştırmanın yapılacağı yerler, mahallin en büyük mülki amirine de bildirilir . / Toplulaştırma projeleri teknik talimatla belirtilen esaslara göre hazırlanır ve Bölge Müdürünün teklifi ve Genel Müdürün onayı ile kesinleşir .” 11.6. “Tapu Siciline Şerh Verilmesi” başlıklı 24 üncü maddesinde, “Toplulaştırmanın uygulanacağı proje alanında bulunan parseller, tapu kütüğüne şerh verilmesi için Bölge
Müdürlüğünce mahalli tapu sicil muhafızlığına bildirilir . Şerh tarihinden sonra araziyi devralan veya üzerinde bir hak iddia eden kimse, eski malikin yükümlülüklerini aynen kabul etmiş sayılır .” 12. Arazi Toplulaştırması Teknik Talimatı’nın, 12.1. “Tapu Siciline Şerh Verilmesi” başlıklı 8 inci maddesinde, “Toplulaştırma alanında bulunan parsellere ait listeler, tapu kütüğüne şerh verilmesi için Bölge Müdürlüğünce mahalli Tapu sicil Müdürlüğüne gönderilir . / Şerh tarihinden sonra araziyi devralan veya üzerinde bir hak iddia eden kimselerin eski malikin yükümlülüklerini aynen kabul etmiş sayılacakları mahallinde alışılmış usullerle duyurulur .” 12.2. “Derecelerin Birbirine Denkliğinin Tespiti” başlıklı 14 üncü maddesinde, “Derecelendirme puanı hesaplandıktan sonra, parselin yüzölçümü ile parselin derecelendirme puanı çarpılarak parselin değer sayısı ( 1. Derece alanı) elde edilir . Bu işlem her parsel için ayrı ayrı yapılır .
Yapılacak dağıtım işlemi hesaplanan bu değer sayısı üzerinden yapılır .
Örneğin : Derecelendirme Puanı (DP) : 0,70 olan 10.000 m2 olan bir parselin Değer Sayısı ( 1.derece alanı)
Değer Sayısı = 0,80 x 10.000 = 8.000 olacaktır .
6 / 10Bu parsel içi planlanan yeni konumdaki DP nin 0,75 olması halinde ;
Yeni Parsel Alanı = Parselin hesaplanan değer sayısı / Yeni Konumdaki DP
Yeni Parsel Alanı = 8.000 / 0,75 = 10.667 m2 olacaktır .
…” 12.3. “Kamu Hizmetlerine Katılma” başlıklı 17 nci maddesinde, “Parsel birim değerleri kullanılarak, blokların parsel değer sayıları hesaplanıp , ortak kullanım alanları için gerekli olan arazi miktarı belirlenir ve katılım payı kesinti oranı tespit edilir . Toplulaştırma nedeniyle kapanan yollarla, yol fazlalıkları direkt olarak ortak kullanıma tahsis edilir . Bunun dışında ihtiyaç duyulan alan için katılım payı belirlenir . Bu katılım payı %10’u geçemez . Katılım payı için herhangi bir bedel ödenmez . Ancak, katılım payı dışında kesilen arazi, öncelikle varsa eşdeğer Hazine arazisinden karşılanır . Yoksa kesilen arazi için kamulaştırma işlemi yapılır .” 12.4. “Aplikasyon ve Tescil” başlıklı 22 nci maddesinde, “… Eski ve yeni durumu gösteren mülkiyet listeleri ile Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün yürürlükteki yasalarına uygun olarak hazırlanan teknik dosya, 3083 Sayılı kanunun 6. ve Uygulama Yönetmeliğinin 28. maddesi gereğince mahalli Kadastro teşkilatına kontrol ve tescili yapılmak üzere gönderilir . / Proje zemine uygulandıktan sonra zemindeki işaretleri korunması için gerekli tedbirler Bölge Müdürlüğünce alınır . Kadastro kontrolünden sonra toplulaştırma sonucunda oluşan parseller malikleri adına ilgili
Tapu Sicil Müdürlüğünce tapuya res’en tescil edilir ve eski kütük sayfaları kapatılır . Eski sayfalarda kayıtlı bütün hak ve mükellefiyetler yeni sayfalara aktarılır .
hükümleri düzenlenmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
13. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; tesis edilen işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 14. Şikayet başvurucusu 1 no’lu paragrafta açıklandığı üzere, Gaziantep İli, Oğuzeli İlçesi, Sergili Köyünde yapılan arazi toplulaştırması işlemi kapsamında parsel numaralı taşınmazın yüzölçümünün 364 m 2 küçültülmesi ve tapunun hisseli çıkarılması sebebiyle uğradığı mağduriyetin giderilmesi talebi ile Kurumumuza başvurmuştur .
15. 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanununun 3 üncü maddesi gereğince bu Kanunun uygulama alanının, ilgili Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulunun kararı ile belirtilen alanlar olduğu, Bakanlar Kurulunun bu kararını, kamulaştırma ve diğer işlemler bakımından kamu yararı kararı sayılacağı hüküm altına alınmıştır . Bu doğrultuda Gaziantep ili
Oğuzeli ilçesi Sergili köyü AT ve TİGH Projesinin 3083 sayılı Kanunun 3. maddesi kapsamında
Bakanlar Kurulunun 2010/ 99 sayılı kararı ile 27/ 02/ 2010 tarih ve 27506 sayılı Resmi Gazetede uygulama alanı ilan edilerek çalışmalara başlanıldığı anlaşılmıştır .
16. Şikâyet başvurusuna ilişkin mevzuat hükümlerine ilişkin olarak; 3083 sayılı Sulama
7 / 10Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanununun “Toplulaştırma ve tarla içi
geliştirme hizmetleri” başlıklı 6 ncı maddesinde, toplulaştırma esas ve usulleri ile toprağın derecelendirilmesi ile tarla içi geliştirme hizmetlerinin nasıl yapılacağının yönetmelikte belirtileceği, Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu Uygulama Yönetmeliğinin
“Toplulaştırmanın İlanı ve Proje Hazırlığı” başlıklı 23 üncü maddesinde, toplulaştırma projelerinin teknik talimatla belirtilen esaslara göre hazırlanacağı, hususların belirtildiği görülmüştür .
17. 3083 Sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlemesine Dair Tarım Reformu Kanunu ve bu
Kanunun Uygulama Yönetmeliği’nin ilgili hükümleri ile uygulama bölge veya alanlarında yapılacak arazi toplulaştırma usullerinin şekil ve şartlarını düzenleyen Arazi Toplulaştırması Teknik Talimatı hükümleri somut olay çerçevesinde incelendiğinde, 17.1. 3083 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinde, uygulama alanlarında Bakanlar Kurulu kararının
Resmi Gazete’de yayımı tarihinden itibaren, tapuya tescili sonuçlandırılıncaya kadar, arazi maliklerince arazinin mülkiyetinin devredilemeyeceği, bu kısıtlama süresinin beş yılı aşamayacağı, kısıtlama süresi içerisinde arazisini satmak isteyenlerin müracaatları halinde, uygulayıcı kuruluşun bu kişilere ait tarım toprağını ve varsa üzerindeki tesisleri, altmış gün içinde bu Kanun hükümlerine göre kamulaştıracağı veya yönetmelikle tespit edilecek esaslar dâhilinde bunların başkalarına satışına izin vereceğinin öngörüldüğü, 17.2. Yönetmeliğin 5 inci maddesinde ise, bu kısıtlamaların, Bakanlar Kurulu Kararının Resmi
Gazetede yayımı ile birlikte uygulama bölgesindeki Tapu Sicil Muhafızlıkları tarafından tapu siciline resen şerh edileceği, (ayrıca 17.1. sayılı paragrafta belirtilen Kanun hükmüne uygun şekilde)
kısıtlama süresi içinde arazisini satmak isteyenlerin müracaatları halinde, Bölge Müdürlüğünün altmış gün içinde bunların kamulaştırılmasına lüzum görülmediği takdirde, dağıtım normundan daha büyük parsellerin, bölge için tesbit edilen dağıtım normundan daha küçük parçalara, dağıtım normundan daha küçük parsellerin ise hiçbir şekilde bölünmeme şartı ile satışına izin verileceği hususunu düzenlendiği, 17.3. Teknik Talimatın 8 inci maddesinde, toplulaştırma alanında bulunan parsellere ait listelerin, tapu kütüğüne şerh verilmesi için Bölge Müdürlüğünce mahalli Tapu sicil Müdürlüğüne gönderileceği, şerh tarihinden sonra araziyi devralan veya üzerinde bir hak iddia eden kimselerin eski malikin yükümlülüklerini aynen kabul etmiş sayılacaklarının mahallinde alışılmış usullerle duyurulacağı hususlarının düzenlendiği, 17.4. Söz konusu hükümler birlikte incelendiğinde , bu süreçte arazi maliklerince arazi mülkiyetini devretme yasağının bir istisnası bulunduğu, arazisini satmak isteyenlerin müracaatları halinde bunların kamulaştırılmasına lüzum görülmediği takdirde bu arazilerin satışına izin verileceğinin öngörüldüğü, söz konusu izin yetkisinin kamulaştırmaya lüzum görülmeyen hallerde zaruri olduğu, yani idarenin bu konuda bağlı yetkisi olduğu, idarenin söz konusu izni verirken bölge için tespit edilen dağıtım normundan daha küçük parsellerin ise “hiçbir şekilde bölünmeme” şartına uyma zorunluluğu bulunduğu, 17.5. Somut olayda, adı geçen köyün Bakanlar Kurulunun 2010/ 99 sayılı kararı ile 27/ 02/ 2010 tarih ve 27506 sayılı Resmi Gazetede uygulama alanı ilan edildiği, Oğuzeli Tapu Müdürlüğünün cevabi yazısı ( 2. Pr) ekinde gönderilen tapu kaydı örneği incelendiğinde, parsel numaralı taşınmaza ilişkin olarak 21/ 04/ 2010 tarih ve yevmiye numarası ile “ 3083 sayılı Kanunun 13 üncü
8 / 10maddesine göre uygulama alanı ilan edilmiştir” şeklinde “Beyanlar” hanesine kayıt düşüldüğü (zira
Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre bu hususun “Şerhler” hanesine kaydedilmesi gereken hususlardan olmayıp 1012 nci madde gereği “Beyanlar” hanesine kaydı gereken “taşınmaz mülkiyetine ilişkin kamu hukuku kısıtlamaları” ndan olduğu) başvuranın ise bu taşınmazı 31/ 10/ 2013 tarihinde satın aldığı ve aynı tarih ve yevmiye numarası ile bu taşınmazın başvuran adına tescil edildiği, dolayısıyla parsel sayılı taşınmazın malikinin, arazi mülkiyeti devretme yasağı olan süre içerisinde mülkiyeti başvurana devrettiği, bu devir işlemi ile “dağıtım normundan daha küçük parsellerin hiçbir şekilde bölünmeme” şartının ihlal edilmediği, diğer yandan idarenin cevabi yazısı ve eklerinde idarenin arazinin satışına izin verdiğine ilişkin bir ifadeye ya da bir belgeye rastlanmadığı, (kaldı ki bu hususun başvuran tarafından idareye değil, eski malike ileri sürülebilmesinin mümkün bulunduğu), 17.6. Netice itibariyle Yönetmeliğin 24 üncü ve Teknik Talimatın 8 inci maddesi gereğince, şerh tarihinden sonra araziyi devralan veya üzerinde bir hak iddia eden kimsenin, eski malikin yükümlülüklerini aynen kabul etmiş sayılacağının kabulü gerektiği, 17.7. İdarenin cevabi yazısında, bahsi geçen no lu parselin, proje çalışmaları zamanında isimli malike ait göründüğü, 2012 den beri askıları yapılan projenin tescile hazırlandığı aşama olan
Şubat 2013 yılında isimli kişiye ait 3 tarlanın birleştirilerek, olarak askıdan inen projenin dikkate alındığı, no’lu parselin, isimli malikin , ve no’lu tapu parsellerinden oluştuğu ( 4,2. Pr), diğer yandan Proje askıları zamanı tarlaları birleştirilen nın, 3 askı tamamlandıktan sonra dilekçe verenin de belirttiği üzere 31.10.2013 de yani projenin 3. askısı bitip, kadastroya gönderildikten sonra satın alma işlemi yapıldığı, nın askılar bittikten sonra birleştirilen 3 parselini, 3 farklı kişiye sattığı, nolu parseli ye nolu parseli başvuran e, nolu parseli de ye sattığının görüldüğü, hususlarının ifade edildiği, dolayısıyla şerh tarihinden sonra araziyi devralan başvuran, eski malikin yükümlülüklerini aynen kabul etmiş sayılacağından, Projenin uygulanması sırasında aynı malike ait 3 ayrı arazinin ( , ve parsel numaralı araziler), toplulaştırılarak parsel numaralı taşınmazın oluşturulması ve bu taşınmazın ( ) tapusunun da söz konusu taşınmazı oluşturan arazilerin mevcut maliklerinin hisselendirilmesi suretiyle düzenlenmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı , 17.8. Diğer yandan Teknik Talimatın 14 üncü maddesinde, derecelendirme puanı hesaplandıktan sonra, parselin yüzölçümü ile parselin derecelendirme puanı çarpılarak parselin değer sayısının ( 1.
Derece alanı) elde edileceği, bu işlemin her parsel için ayrı ayrı yapılacağı, yapılacak dağıtım işleminin hesaplanan bu değer sayısı üzerinden yapılacağı, ayrıca Teknik Talimatın 17 nci maddesinde belirlenen usul izlenmek suretiyle, ortak kullanım alanları için gerekli olan arazi miktarının belirleneceği ve katılım payı kesinti oranı tespit edileceği, bu katılım payının %10’u geçemeyeceği, hususlarının belirtildiği, nitekim 3083 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinde yol ve kanal gibi kamunun ortak kullanacağı yerler için % 10’a kadar katılım payı kesileceğinin öngörüldüğü, 17.9. Somut olayda, Proje çerçevesinde 3.284,52 m2 alan için 61,82 m2 kesinti yapılmasının öngörüldüğü, başvurana ait 5.614,78 m2 yüzölçümlü parsel numaralı taşınmazdan 386,78 m2 ( 5.614,78- 5228= 386,78 m2) kesinti yapıldığı, söz konusu değerler karşılaştırıldığında, katılım payı kesinti oranının %6,88 e tekabül ettiği, diğer yandan başvuran tarafından sunulan “Taşınmaza Ait Tapu Kaydı” örneği incelendiğinde, arazi toplulaştırma işlemi
9 / 10neticesinde oluşturulan 27.407,48 m2 yüzölçümlü parsel numaralı taşınmaz üzerinde
5249,90 m2 sinin başvurana ait olduğunun göründüğü, bu hissenin başvuran adına 01/ 08/ 2017 tarih ve yevmiye numarası ile tescil edildiği, dolayısıyla somut olayda katılım payı kesinti oranının 3083 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi ve diğer mevzuat hükümleri gereğince yasal sınırlar içinde (% 10 un altında) belirlenmiş olduğu, netice itibariyle katılım payı kesinti işlemini de hukuka ve hakkaniyete uygun bulunduğu , değerlendirilmiştir .
18. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar doğrultusunda, şikâyete konu edilen işlemlerin hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı, sonuç ve kanaatine varılmıştır .
C. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
19. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği anlaşılmıştır .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesi’ne yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA VE TARIM REFORMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’ne tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi