TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/1821-S.22.2757
BAŞVURU NO : 2021/18861
KARAR TARİHİ : 09/02/2022
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, taşınmazlarının kamulaştırılması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 04/11/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Müvekkilleri adına yapmış olduğu başvurularda Av. özetle; “Müvekkili ’un, Batman İli Hasankeyf İlçesi İncirli Köyü’nde kain ve parsel numaralı taşınmazların maliki olduğunu, taşınmazların tamamının köy yerleşim sınırları içerisinde bulunan ev/arsa/ağıl/bahçe vasıflı taşınmazlar olduğunu, Ilısu Barajı’nda su tutulmaya başlanması ile birlikte taşınmazların bulunduğu İncirli Köyü’nün büyük bir bölümünün baraj suları altında kaldığını, Köyün büyük bir kısmının su altında kalması nedeniyle köy halkının can ve mal güvenliğinin tehlikeye düştüğünü, buna istinaden DSİ Ilısu Projesi 16. Bölge
Müdürlüğü’nün 10/04/2019 tarih ve sayılı yazısı ile İncirli Köyü Muhtarlığından “Su tutma işlemi ile birlikte su kotunun hızla yükselecek olması nedeniyle yerleşim yerleri ve arazilerin su altında kalacağı, bu sebeple kamulaştırma işlemleri tamamlanmış olan köy ve mezraların yerleşim yerleri ile arazilerinin can ve mal güvenliği açısından bir program dahilinde boşaltılması gerektiğinin” istendiğini, Batman İl
Milli Eğitim Müdürlüğü’nün 03/04/2020 tarihli yazısı ile Köy ilkokulunun kapatılması yönünde karar alındığını, oluşan riskler nedeniyle getirilen iskan yasağı sonrası müvekkillerinin terk etmek zorunda bırakıldıkları eski yerleşim yerindeki konut ve arsaları, bağ ve bahçeleri için hiçbir kamulaştırma işlemi yapılmadığını, kendilerine bu taşınmazlar için hiçbir ödemede bulunulmadığını, yeni köy merkezi olarak belirlenen alanda inşa edecekleri konut ve yapılar için de hiçbir maddi destekte bulunulmadığını, DSİ
Genel Müdürlüğü Ilısu Projesi 16. Bölge Müdürlüğü’ne söz konusu taşınmazların kamulaştırılması talebi ile yaptıkları başvuruların, taşınmazların barajdan etkilenmediği ve bu yerlerin müvekkilleri tarafından kullanılabilecek durumda oldukları gerekçesiyle reddedildiğini, müvekkillerinin mevcut konutlarını kullanamadığı gibi bağ ve bahçelerine de ulaşamadıklarını, bu yönüyle hem barınma sorunu yaşadıklarını hem de gelir getirici faaliyetlerden mahrum kaldıklarını, taşınmazlardan yararlanamadıklarını ve
tasarrufta bulunamadıklarını iddia ve ifade ederek Köy yerleşim merkezinde bulunan ve yukarıda parsel numaraları verilen taşınmazların kamulaştırılmasına karar verilmesini” talep etmiştir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’nden 12/11/2021 tarih ve sayılı yazı ve Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Devlet Su
İşleri Genel Müdürlüğü ve Batman Belediye Başkanlığı’ndan 08/12/2021 tarih ve sayılı yazı ile bilgi ve belge talep edilmiş olup, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Ilısu Projesi 16. Bölge
Müdürlüğü’nün bila tarih ve – – sayılı cevabi yazısında;
2.1. “Batman İli, Hasankeyf İlçesi, İncirli Köyü sınırları dâhilinde bulunan taşınmazlardan ve parsel nolu taşınmazların Ilısu Barajı ve HES Projesi Rezervuar (Göl) Alanından etkilenmekte olduğu, kamulaştırma işlemlerinin tamamlandığı, başvuruya konu diğer taşınmazların projeden etkilenmediği, taşınmazların kotlarının ve baraja olan mesafelerinin yazı ekindeki tabloda gönderildiği, söz konusu taşınmazların su altında kalmadığı taşınmazlara ulaşım yolu olduğundan ekonomik ve sosyal yönden taşınmazlardan yararlanılmasının mümkün olduğu,
2.2. 19.07.2019 tarihi itibariyle Ilısu Barajında su tutma işlemine başlandığı, 16.06.2020 tarihinde su seviyesinin, 525.35 m. seviyesine ulaştığı, baraj suyu maksimum sevideyken Türksat A.Ş.’den uçuş görüntüsünün (ortofoto) temin edildiği söz konusu taşınmazlar ile uçuş görüntüsü aplike edilerek hazırlanan krokinin yazı ekinde gönderildiği, söz konusu krokide de görüleceği üzere taşınmazlara ulaşımın mümkün olduğu,
2.3. Baraj su seviyesinin, 25.11.2021 tarihi itibariyle 500.15 m olduğu, ıslak/yağışlı dönemde maksimum
525 m (dolu savak 525 m seviyesinde otomatik açılarak su tahliyesi yapacaktır) seviyesine kadar
yükselebileceği, kamulaştırma sınırının tedbir amaçlı 526 m seviyesine göre hazırlandığı, söz konusu taşınmazların konumu bu seviyeden yüksek olduğundan sular altında kalma durumlarının bulunmadığı,
2.4. Söz konusu taşınmazlar kamulaştırma sahasında bulunmadığından ve fiili olarak herhangi bir el atma durumu olmadığından, ayrıca ekonomik ve sosyal yönden taşınmazlardan yararlanılması mümkün olduğundan 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu gereğince kamulaştırma başvurularının reddedildiği,
2.5. Batman İli, Hasankeyf İlçesi, İncirli Köyü sınırları dâhilinde başvuranların arazilerinde kısmi ya da mücavir alan kamulaştırması yapılmadığı,
2.6. Köy yerleşim yerinin yeni yerine taşınmasının İskan Kanunu kapsamında yapılmadığı, vatandaşların kendi imkanları ile yapıldığı, rezervuar dışında kalan arazilere ve binalara herhangi bir ödeme yapılmayacağı, ayrıca İdarelerince yazılan 10.04.2019 tarihli ve sayılı yazıda, kamulaştırma sınırı dahilinde bulunan (maksimum su kotu altında kalan) arazilerin ve yerleşim yerlerinin boşaltılmasının talep edildiği,
2.7. Yargı organlarında görülmekte olan veya yargı organlarınca karara bağlanmış uyuşmazlıklarla ilgili olarak; İdarelerine intikal eden sonuçlanmış herhangi bir mahkeme kararı bulunmadığı, söz konusu talebin
İdarelerince detaylı olarak incelendiği ve değerlendirildiği, İdarelerince herhangi bir kamulaştırma işlemi yapılmayacağı”
3. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’nün bila tarih ve – – sayılı cevabi yazısında da;
3.1. Ilısu Barajı ve HES Projesinde; Normal Su Seviyesinin 525.00 m, Kamulaştırma Kotu: Normal Su
Seviyesi +1 m = 526.00 m olarak belirlendiği ve rezervuardan etkilenen taşınmazların kamulaştırmasının
526 m kotuna göre yapıldığı, Ilısu Barajında su seviyesinin 525 m seviyesine geldiğinde dolu savakın
otomatik açılarak su tahliyesi yapacağı, bu sebeple dolu savak sınırları dışında 1 m’lik taşkın koruma bandı bulunduğu,
3.2. “Baraj İnşası için Yapılan Kamulaştırmalarda Kamulaştırma Sahasına Mücavir Taşınmaz Malların
Kamulaştırılması Hakkında Yönetmelik”te; baraj inşası için kamulaştırılacak taşınmazların tamamının kamulaştırılıp İdare adına tescillerinin gerçekleştirilmesinden sonra kamulaştırmaların tamamlandığına ilişkin ilana çıkılacağının açıkça belirtildiği, kamulaştırma çalışmaları tamamlanmayan Ilısu Barajı ve HES
Projesi kapsamında İncirli Köyü de dahil olmak üzere hiçbir yerleşim biriminde ilana çıkılmadığı,
3.3. Bahse konu Yönetmelik hükümleri uyarınca mücavir alan kamulaştırması yapılabilmesinin şartları oluşmadığından Valiliğe mücavir alan kamulaştırılması ile ilgili herhangi bir müracaat intikal ettirilmediği,
İfadelerine yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının,
4.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4.2. “Kamulaştırma” başlıklı 46’ncı maddesinin birinci fıkrasında; “Devlet ve kamu tüzel kişileri; kamu yararının gerektirdiği hallerde, gerçek karşılıklarını peşin ödemek şartıyla, özel mülkiyette bulunan taşınmaz malların tamamını veya bir kısmını, kanunla gösterilen esas ve usullere göre, kamulaştırmaya ve bunlar üzerinde idarî irtifaklar kurmaya yetkilidir.”,
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
6. 04/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun “Amaç ve kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu Kanun; kamu yararının gerektirdiği hallerde gerçek ve özel hukuk tüzelkişilerinin mülkiyetinde bulunan taşınmaz malların, Devlet ve kamu tüzelkişilerince kamulaştırılmasında yapılacak işlemleri, kamulaştırma bedelinin hesaplanmasını, taşınmaz malın ve irtifak hakkının idare adına tescilini, kullanılmayan taşınmaz malın geri alınmasını, idareler arasında taşınmaz malların devir işlemlerini, karşılıklı hak ve yükümlülükler ile bunlara dayalı uyuşmazlıkların çözüm usul ve yöntemlerini düzenler.”
6.1. “Kamulaştırma şartları” başlıklı 3’üncü maddesinin birinci fıkrasında; “İdareler, kanunlarla ve
Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle yapmak yükümlülüğünde bulundukları kamu hizmetlerinin veya
teşebbüslerinin yürütülmesi için gerekli olan taşınmaz malları, kaynakları ve irtifak haklarını; bedellerini nakden ve peşin olarak veya aşağıda belirtilen hallerde eşit taksitlerle ödemek suretiyle kamulaştırma yapabilirler.”
6.2. “Kısmen Kamulaştırma” başlıklı 12’nci maddesinin altıncı fıkrasında; “Baraj inşası için yapılan kamulaştırmalar sonunda kamulaştırma sahasına mücavir taşınmaz mallar, kamulaştırma işleminin tamamlandığına ilişkin ilanın indirildiği tarihten itibaren bir yıl içinde sahiplerinin yazılı başvurusu üzerine çevrenin sosyal, ekonomik veya yerleşme düzeninin bozulup bozulmadığı, ekonomik veya sosyal yönden yararlanılmasının mümkün olup olmadığı yönlerinden ilgili valilikte kurulan komisyon tarafından incelenir.
Komisyonca yapılan inceleme sonucunda çevrenin sosyal, ekonomik veya yerleşme düzeninin bozulduğuna ve taşınmaz maldan yararlanılmasının mümkün olmadığına karar verilmesi halinde taşınmaz mal kamulaştırmaya tabi tutulur. Taşınmaz mal sahibinin bu kapsamda açacağı davalarda ilgili valilik komisyonuna başvurulması dava şartıdır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin hususlar Cumhurbaşkanınca yürürlüğe konulan yönetmelikle düzenlenir. Bu suretle kamulaştırılan mücavir taşınmaz mallar hakkında 22’nci ve 23’üncü maddeler uygulanmaz. İdare, bu taşınmaz mallar üzerinde imar mevzuatı hükümlerini de göz önünde tutarak dilediği gibi tasarrufta bulunabilir ve gerektiğinde Hazineye bedelsiz olarak devredebilir.”
7. 24/10/2019 tarih ve 30928 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Baraj İnşası İçin Yapılan
Kamulaştırmalarda Kamulaştırma Sahasına Mücavir Taşınmaz Malların Kamulaştırılması
Hakkında Yönetmelik’in “Amaç ve kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde; “(1) Bu Yönetmeliğin amacı; baraj inşası için yapılan kamulaştırmaların tamamlanmasından sonra çevrenin sosyal, ekonomik veya yerleşim düzeninin bozulması, taşınmazdan sosyal ve ekonomik yönden yararlanılmasının mümkün olmaması durumunda, kamulaştırma sahasına mücavir taşınmaz malların kamulaştırılabileceğine dair çözüm yolları hakkında usul ve esasları düzenlemektir. (2) Bu Yönetmelik, baraj inşası için yapılan kamulaştırmalar sonunda ilgililerin başvurusu üzerine; çevrenin sosyal, ekonomik veya yerleşme düzeninin bozulup bozulmadığı, ekonomik veya sosyal yönden yararlanılmasının mümkün olup olmadığı yönlerinden incelenmesi ile çevrenin sosyal, ekonomik veya yerleşme düzeninin bozulduğuna ve kamulaştırma sahasına mücavir taşınmaz mallardan yararlanılmasının mümkün olmadığına karar verilmesi halinde, bu taşınmazların kamulaştırılmasına ilişkin hususları kapsar”,
7.1. “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde; “Mücavir Alan: Baraj kamulaştırması nedeni ile sosyal, ekonomik veya yerleşme düzeni bakımlarından etkilenen ve yerleşim birimine ait idari sınırlar içerisinde ve baraj kamulaştırma sınırının dışında kalan alanı
, (e) bendinde de; Mücavir Taşınmaz Mallar: Baraj kamulaştırma sınırı bitişiğindeki taşınmaz mallar ile yerleşim biriminin baraj gölü altında kalması sebebi ile tüzel kişiliğin sona ermesi ve yeniden tüzel kişilik kazanmaması halinde sosyal, ekonomik veya yerleşme yönlerinden yararlanma imkanı kalmayan taşınmaz malları, yerleşim biriminin tüzel kişiliğinin devam etmesi ve arazilerinin % 60’ından fazlasının kamulaştırılmış olması halinde geriye kalan taşınmazlardan sosyal, ekonomik veya yerleşme yönlerinden yararlanma imkanı kalmayan taşınmaz malları ifade eder.”
7.2. “Mücavir taşınmaz malların kamulaştırılması şartları” başlıklı 5’inci maddesinde; “Baraj inşası sebebi ile mücavir alanda kalan mücavir taşınmaz malların kamulaştırılabilmesi için; a) Yerleşim biriminde baraj inşası için bir kamulaştırmanın yapılmış olması, b) Başvurusu yapılan taşınmazın, kamulaştırma sahasına mücavir alan içinde ve mücavir taşınmaz mal niteliğinde olması,
c) Taşınmaz sahibinin/sahiplerinin, baraj inşası için yapılan kamulaştırma işleminin tamamlandığına ilişkin ilanın indirildiği tarihten itibaren bir yıl içinde taşınmazın bulunduğu yer valiliğine tüm gerekçeleri ve varsa delilleri ile birlikte yazılı olarak başvuruda bulunması, ç) Komisyon tarafından yapılacak inceleme sonucunda, baraj inşası nedeni ile yapılan kamulaştırma sonucu çevrenin sosyal, ekonomik veya yerleşme düzeninin bozulduğuna ve taşınmaz maldan ekonomik ve sosyal yönden yararlanılmasının mümkün olmadığına karar verilmesi, gereklidir.”
7.3. “İlan, müracaat süresi ve esasları” başlıklı 6’ncı maddesinde; “Baraj inşası için kamulaştırılacak taşınmazların tamamının kamulaştırılıp idare adına tescillerinin gerçekleştirilmesinden sonra kamulaştırmaların tamamlandığına ilişkin ilan; a) Baraj projesinden etkilenen yerleşim birimlerinin bağlı bulundukları muhtarlıklarda veya vatandaşın kolaylıkla görebileceği uygun yerlerde, b) Baraj projesi sebebi ile tüzel kişiliği sona eren ve yeniden tüzel kişilik kazanmayan yerleşim yerleri için bağlı bulunduğu ilçe belediyesi ve kaymakamlıklar ile ilgili valiliklerde, on beş gün askıda kalacak şekilde idare tarafından ilan edilir. İlanın asılması ve indirilmesi tutanağa bağlanır. İlan ayrıca idareye ait resmi internet sitesinde de yayımlanır. Mücavir taşınmaz malların kamulaştırılmasına ilişkin başvurular, malikleri veya usulüne uygun olarak yetkilendirilmiş vekilleri tarafından, ilanın indirildiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde taşınmazın bulunduğu yerleşim yerinin bağlı olduğu valiliğe gerekçeleri ile birlikte yazılı olarak yapılır.”
Hükümleri düzenlenmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. İlgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, başvuru konusuna ilişkin olarak hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Başvuran, 1 no’lu paragrafta açıklandığı üzere, Batman İli Hasankeyf İlçesi İncirli Köyü’nde kain ve parsel numaralı taşınmazların maliki olduğunu, taşınmazların tamamının köy yerleşim sınırları içerisinde bulunan ev/arsa/ağıl/bahçe vasıflı taşınmazlar olduğunu, Ilısu Barajı’nda su tutulmaya başlanması ile birlikte taşınmazların bulunduğu İncirli Köyü’nün büyük bir bölümünün baraj suları altında kaldığını, Köyün büyük bir kısmının su altında kalması nedeniyle köy halkının can ve mal güvenliğinin tehlikeye düştüğünü ifade ederek yukarıda parsel numaraları verilen taşınmazlarının kamulaştırılmasını talep etmiştir.
10. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü yatırım programında yer alan Ilısu Barajı ve HES projesi kapsamında
Enerji Bakanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’nün 25/05/2005 tarih ve sayılı Olur’u ile Kamu
Yararı Kararı alındığı, söz konusu kamu yararı kararına istinaden DSİ Genel Müdürlüğü Ilısu Projesi 16.
Bölge Müdürlüğü’nün 23/01/2013 tarih ve sayılı Olur’u ile Ilısu Barajı ve HES göl alanında kalan
Batman İli, Hasankeyf İlçesi, İncirli Köyü sınırlarında yer alan 104 adet taşınmaz için, 11/07/2014 tarih ve sayılı Olur ile de 15 adet taşınmaz için kamulaştırma kararı alındığı anlaşılmıştır.
11. Başvuruya konu taşınmazlar hakkında ilgili idare tarafından; projede, normal su seviyesinin 525 m., Kamulaştırma Kotunun ise, Normal Su Seviyesi +1 m = 526.00 m olarak belirlendiği ve rezervuardan
etkilenen taşınmazların kamulaştırmasının 526 m. kotuna göre yapıldığı, Ilısu Barajında su seviyesi 525 m.
seviyesine geldiğinde dolu savakın otomatik olarak açılıp su tahliyesi yapacağı, bu sebeple dolu savak sınırları dışında 1 m.’lik taşkın koruma bandı bulunduğu, bu taşınmazların Ilısu Barajı ve HES Projesi rezervuar alanı kapsamında yer almadığı, barajda tutulan su seviyesinin 16/06/2020 tarihinde 525,35 m.
seviyesine ulaştığı, 25/11/2021 tarihinde su seviyesinin 500,15 m olarak ölçüldüğü, söz konusu taşınmazların su altında kalmadığı ve bu taşınmazlara ulaşım yollarının açık olduğu ve taşınmazlardan yararlanma imkanının bulunduğu gerekçesiyle kamulaştırma kararı alınmadığı ifade edilmiş olup yapılan açıklamalardan, bu taşınmazların baraj kamulaştırma sınırı dışında kaldığı anlaşılmakla birlikte “Baraj
İnşası İçin Yapılan Kamulaştırmalarda Kamulaştırma Sahasına Mücavir Taşınmaz Malların
Kamulaştırılması Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre de baraj kamulaştırması nedeni ile sosyal, ekonomik veya yerleşme düzeni bakımlarından etkilenen ve yerleşim birimine ait idari sınırlar içerisinde kalan, kamulaştırma sınırına 98 ve 61 metre mesafelerde bulunan bu taşınmazların kamulaştırma sahasına mücavir taşınmaz olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.
12. Baraj inşası için yapılan kamulaştırmaların tamamlanmasından sonra çevrenin sosyal, ekonomik veya yerleşim düzeninin bozulması, taşınmazdan sosyal ve ekonomik yönden yararlanılmasının mümkün olmaması durumunda, kamulaştırma sahasına mücavir taşınmaz malların kamulaştırılabileceğine dair çözüm yolları hakkında usul ve esasları düzenlemek amacıyla yürürlüğe konulan yukarıda mezkur
Yönetmelik hükümlerine göre baraj kamulaştırma sahasına mücavir taşınmazların kamulaştırılabilmesi için öncelikli olarak baraj inşası için kamulaştırılacak taşınmazların tamamının kamulaştırılıp idare adına tescillerinin gerçekleştirilmesi ardından ilgili idarenin kamulaştırmaların tamamlandığına dair yönetmelikte belirlenen yerlerde ilana çıkması ve ilanın 15 gün askıda kalıp indirildikten sonra 1 sene içerisinde taşınmaz maliklerinin veya vekillerinin taşınmazlarının kamulaştırılması talebiyle taşınmazın bulunduğu yerleşim yerinin bağlı olduğu valiliğe gerekçeleri ile birlikte yazılı olarak müracaatta bulunmaları gerekmektedir.
13. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’nün kurumumuza göndermiş olduğu yazılardan, Ilısu Barajı ve HES
Projesi kapsamında kamulaştırma kararı alınan taşınmazların tamamının kamulaştırma işlemlerinin neticelendirilerek idare adına tescillerinin gerçekleştirilmediği anlaşılmış olup baraj kamulaştırma sahasına mücavir taşınmaz malların malikleri tarafından, taşınmazlarının kamulaştırılmalarına yönelik talepte bulunma şartlarının henüz oluşmadığı görülmektedir.
14. Başvuranın iddiaları, idarenin konuyla ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın, baraj kamulaştırma sahasına mücavir taşınmazlarının kamulaştırılmasını talep edebilmesi için öncelikle Baraj inşası için kamulaştırılacak taşınmazların tamamının kamulaştırılıp idare adına tescillerinin gerçekleştirilmesi ve kamulaştırmaların tamamlandığına dair idare tarafından gerekli yerlerde ilana çıkılması gerektiğinden ve ilanın askıdan indirilmesini müteakip, ilgililerin kendi taşınmazlarının kamulaştırılmasını idareden talep edebilme şartları doğacağından şu aşamada Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’nün başvuranın taşınmazlarının kamulaştırılması talebini reddetmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durumun bulunmadığı, sonuç ve kanaatine varılmıştır.
14.1. Diğer taraftan, baraj inşası için yapılan kamulaştırmalara ilişkin süreç tamamlandıktan sonra başvuranların kamulaştırma taleplerinin karşılanmaması durumunda Kurumumuza tekrar başvuru yapabilecekleri değerlendirilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6’ncı
maddesinde yer verilmiş olup, idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak
Kurumumuza gönderildiği ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde kanunlara uygunluk, makul sürede karar verme, hesap verilebilirlik, şeffaflık, kararların gerekçeli olması ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı, ancak idari işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceği bildirilmediğinden “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı anlaşılmış olup idarenin bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Batman İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın Başvurana ve Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’ne tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi