TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2400-2400 18745356- 101.07.06-E.
BAŞVURU NO : 2016/4673 2016/ 4673
KARAR TARİHİ : 23/03/2017
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURU VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : –
BAŞVURUYA KONU İDARE : Cumhuriyet Üniversitesi Rektörlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Hastane Müdür Yardımcısı kadrosunda görev yapan başvurucunun İdari ve Mali
İşler Daire Başkanlığında görevlendirme işleminin iptali talep edilmektedir .
BAŞVURU TARİHİ : 27/10/2016 26.10.2016
I. USUL
A. Başvuru Süreci 1. Başvuru, posta yoluyla Kurumumuza iletilmiş olup, sırasıyla 27/ 10/ 2016 tarih ve sayı ile kayıt altına alınan gerçek kişiler için başvuru formu doldurulmak suretiyle yapılmıştır . Başvuruların karara bağlanması için 28/ 3/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin 41/ 1-a maddesi ve İmza Yetkileri Yönergesinin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (e)
bendi uyarınca, şikâyetin incelenmesine ve araştırmasına geçilmiştir .
B. Ön İnceleme Süreci 2. Yapılan ön inceleme neticesinde, başvuruların konusunun Kurumumuzun görev alanına girdiği, başvuranların meşru, kişisel ve güncel bir menfaatlerinin olduğu, idari başvuru yollarının tüketildiği, başvuruların süresinde yapıldığı ve diğer ön inceleme konularında da bir eksiklik bulunmadığı, bu nedenle başvuruların incelenmesine ve araştırılmasına engel bir durumun olmadığı tespit edilmiştir .
II. OLAY VE OLGULAR
A. Başvuranın Konu Hakkındaki Açıklamaları ve İddiaları 3. Kurumumuza tarafından yapılan başvuruda özetle; Cumhuriyet Üniversitesi
1 / 9Rektörlüğü Sağlık Hizmetleri Uygulama ve Araştırma Hastanesinde Hastane Müdür Yardımcısı
kadrosunda görev yapan başvurucu, döner sermaye ek ödemesinden faydalanabilmek amacıyla İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı Emlak Servisinde emlak işlerini yürütmek üzere yapılan görevlendirme işleminin iptal edilerek kadrosunun bulunduğu Cumhuriyet Üniversitesi Hastanesi
Başmüdürlüğündeki görevine iade edilmesini ve görevlendirildiği döneme ilişkin döner sermaye ek ödeme bedelinin tarafına ödenmesini talep etmektedir .
B. İdarenin Başvuru Konusuna İlişkin Açıklamaları 4. Söz konusu başvurulara ilişkin konu ve iddialar hakkında bilgi-belge talebimize istinaden
Cumhuriyet Üniversitesi Rektörlüğünün; 4.1. 05/ 01/ 2017 tarihli ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle; 4.2. Başvurucunun Maliye Bakanlığı Sivas Defterdarlığı Milli Emlak Müdürlüğünde Milli Emlak
Müdür Yardımcısı olarak görev yapmaktayken, 18/ 12/ 2013 tarihinde Rektörlük Makamına verdiği dilekçe ile Üniversitede durumuna uygun bir kadroya naklen atanma talebinde bulunduğu, Üniversitenin Sağlık Hizmetleri Uygulama ve Araştırma Hastanesi dışında müdür yardımcılığı kadrosunun bulunmadığı, kabul etmesi halinde hastane müdür yardımcılığı kadrosuna atamasının yapılarak Üniversitenin emlak işlerinin yürütülmesinde görevlendirileceği bildirilmiş, ilgilinin olumlu görüşü alındıktan sonra Hastane Müdür Yardımcılığı kadrosuna atamasının yapıldığı ve 2547 sayılı Kanunun 13/b maddesi uyarınca İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı Emlak Servisinde emlak işlerini yürütmek üzere görevlendirildiği, 4.3. Üniversite Hastanesinde döner sermaye ödemelerine ilişkin olarak ilgili mevzuat hükümleri gereğince döner sermaye ek ödemesinin sadece fiilen Tıp Fakültesinde çalışan personele yapılabildiği ancak başvurucu Sağlık Hizmetleri Uygulama ve Araştırma Hastanesinde fiilen görev yapmadığından döner sermaye bedelinin tarafına ödenmesinin mümkün bulunmadığı açıklamalarına yer verilmiştir .
C. Olaylar
5. Başvuru formları ve ekleri ile idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesi
neticesinde olaylar özetle şöyledir :
5.1. Başvurucu Maliye Bakanlığı Sivas Defterdarlığı Milli Emlak Müdürlüğünde Milli Emlak Müdür
Yardımcısı olarak görev yapmakta iken 04/ 04/ 2014 tarihli ve sayılı yazı ile Cumhuriyet
Üniversitesi Hastane Başmüdürlüğünde Hastane Müdür Yardımcısı kadrosuna atanmış ve aynı yazı ile İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığında görevlendirilmiştir .
5.2. Başvurucu 02/ 11/ 2015 tarihli dilekçe ile kadrosunun bulunduğu hastanede çalıştırılmaması nedeniyle döner sermaye ödemesinden faydalanamaması nedeniyle maddi kaybının önlenmesi için
İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığındaki görevlendirmesinin sonlandırılmasını talep etmiş, ilgili idarenin 10/ 11/ 2015 tarihli ve sayılı yazısı ile talep reddedilmiştir .
5.3. Bu defa, başvurucu, mevcut durum nedeniyle yaşadığı maddi kayıpların önlenmesi için tarafına döner sermaye ek ödemesi yapılmasını talep etmiş, yine ilgili idarenin 23/ 09/ 2016 tarihli ve sayılı yazısı ile talep reddedilmiştir .
2 / 95.4. Başvurucunun görevlendirmesinin iptal edilmesi yönündeki 28/ 09/ 2016 tarihli dilekçesinin de
25/ 10/ 2016 tarihli ve sayılı yazı ile reddedilmesi üzerine 27/ 10/ 2016 tarihinde Kurumumuza başvuruda bulunulmuştur .
D. Kamu Denetçisi Mustafa ÖZYAR’ın İnceleme ve Araştırma Bulguları 6. Başvuruların çözümüne dayanak teşkil etmek üzere; 15/ 12/ 2016 tarihli ve sayılı yazıyla
Cumhuriyet Üniversitesi Rektörlüğü’nden bilgi ve belge talep edilmiştir .
7. İlgili idare tarafından gönderilen cevabi yazı ve eklerine “İdarenin Başvuru Konusuna İlişkin
Açıklamaları” ve “Olaylar” bölümünde yer verilmiştir .
III. HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. İlgili Mevzuat 8. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .” hükmü yer almaktadır .
9. Birleşmiş Milletler “İnsan Haklarının Geliştirilmesi ve Korunması İçin Kurulan Ulusal
Kuruluşların Statüsüne İlişkin İlkeler/Paris Prensipleri’nde, “…Ulusal kuruluşlar, yürürlükteki yasaları, mevzuatı ve yasa tasarıları ile yasa önerilerini incelerler ve metinlerin, insan haklarının temel ilkeleriyle uyumlu hale getirilmeleri için uygun gördükleri tavsiyeleri yaparlar; gerek gördükleri takdirde, yeni yasaların kabul edilmesini, yürürlükteki yasaların uyumlu hale getirilmesini ve idari önlemlerin alınmasını veya değiştirilmesini tavsiye ederler…
…Ulusal düzeyde yürürlükte olan yasaların, mevzuatın ve uygulamaların, insan haklarına ilişkin uluslararası belgeler ve mekanizmalarla uyumlu hale getirilmesini ve hayata geçirilmesini teşvik ederler ve sağlarlar…” hükmü yer almaktadır .
10. 14/ 6/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında , “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” hükmü yer almaktadır .
11. 14/ 07/ 1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 11.1. “Amaç” başlıklı 2 nci maddesinde, “Bu Kanun, Devlet memurlarının hizmet şartlarını, niteliklerini, atanma ve yetiştirilmelerini, ilerleme ve yükselmelerini, ödev, hak, yüküm ve sorumluluklarını, aylıklarını ve ödeneklerini ve diğer özlük işlerini düzenler .” hükmüne, 11.2. “Devlet memurlarının görev ve sorumlulukları” başlıklı 11 inci maddesinde, “Devlet memurları kanun, tüzük ve yönetmeliklerde belirtilen esaslara uymakla ve amirler tarafından verilen görevleri yerine getirmekle yükümlü ve görevlerinin iyi ve doğru yürütülmesinden amirlerine karşı sorumludurlar .” hükmüne, 11.3. “Memurun başka sınıfta ve derecesinin altında bir görevde çalıştırılmayacağı” başlıklı 45
3 / 9inci maddesinin birinci fıkrasında, “Hiç bir memur sınıfının dışında ve sınıfının içindeki
derecesinin altında bir derecenin görevinde çalıştırılamaz .” hükmüne yer verilmiştir .
12. 10/ 02/ 1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanununun “Geçici görev gündeliğinin verilebileceği azami süre” başlıklı 42 nci maddesi , “Geçici bir görev ile başka bir yere gönderilenlere, […] Yurtiçinde bir yıllık dönem zarfında aynı yerde, aynı iş için ve aynı şahsa 180 günden fazla verilemez .” şeklindedir .
13. 04/ 11/ 1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 13.1. “Rektör” başlıklı 13 üncü maddesinin b bendinde, “Görev, yetki ve sorumlulukları : …
5) Gerekli gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerde görevli öğretim
elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirmek veya bunlara yeni görevler vermek,” hükmü, 13.2. 58 inci maddesinin c bendinde, “…2) Diğer öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununa tabi personel ile aynı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele ek ödeme matrahının; uzman tabipler için yüzde 600’ünü, hastaneler başmüdürü ve eczacılar için yüzde 250’sini, başhemşireler için yüzde 200’ünü, diğer öğretim elemanları ile diğer personel için yüzde 150’sini, işin ve hizmetin özelliği dikkate alınarak yoğun bakım, doğumhane, yeni doğan, süt çocuğu, yanık, diyaliz, ameliyathane, enfeksiyon, özel bakım gerektiren ruh sağlığı, organ ve doku nakli, acil servis ve benzeri sağlık hizmetlerinde çalışan personel için yüzde 200’ünü geçmeyecek şekilde aylık ek ödeme yapılır .” hükmü düzenlenmiştir .
14. 18/ 02/ 2011 tarihli ve 27850 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yükseköğretim
Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında
Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, “Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası kapsamında bulunan birimlerde çalışan personel ile diğer birimlerde döner sermaye gelirlerinin elde edilmesine katkısı bulunan öğretim elemanları dışındaki personele bu Yönetmelik kapsamında hiçbir şekilde ek ödeme yapılamaz .” ifadesine yer verilmiştir .
15. 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 15.1. “Tavsiye kararı” başlıklı 32 nci maddesinde, “İnceleme ve araştırma sonucunda şikâyetin yerinde olduğu kanaatine varılması hâlinde tavsiye kararı verilir . Kararda idare hakkında aşağıdaki
tavsiyelerden bir veya birkaçına yer verilir :
d) İşlemin geri alınması, kaldırılması, değiştirilmesi veya düzeltilmesi .” hükmü, 15.2. “Ret kararı” başlıklı 33 üncü maddesinde, “İnceleme ve araştırma sonucunda şikâyetin yerinde olmadığı kanaatine varılması hâlinde ret kararı verilir .” hükmü yer almaktadır .
4 / 9B. Başvuru Konusuna İlişkin Uygulamalar
16. Danıştay 8. Dairesinin 26/ 01/ 2004 tarihli ve E:2003 / 2047, K : 2004/ 352 sayılı Kararı : “2547 sayılı Yükseköğretim Yasasının 13/b- 4 maddesiyle Rektöre tanınan yetkinin; öğretim elemanlarının veya diğer personelin zorunlu ihtiyaç hallerinde ve belli sürelerle geçici olarak görevlendirilmelerini içeren yetki olarak düzenlendiği bir nakil maddesi olarak kullanılamayacağı açıktır . Bu durumda, davacının görevlendirildiği birimde hizmetine duyulan ihtiyacın somut ve nesnel gerekçeleri ortaya konulmaksızın ve belli bir süre belirtilmeksizin tesis edilen dava konusu görevlendirme işleminde hukuka uyarlık bulunmamaktadır .” 17. Danıştay 5. Dairesinin 26/ 02/ 1997 tarihli ve E:1996 / 2070, K :1997 / 419 sayılı Kararı : ” 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda, aynı kurum içinde geçici görevlendirme konusu düzenlenmemiş olmakla birlikte, bir kamu kurumunun, görev alanı içinde yer alan bir hizmeti yürütmek amacı ile o hizmetle ilgili konuda uzmanlaşmış kamu görevlilerini, kadroları üzerinde kalmak üzere belli bir süre ile görevlendirmesi mümkün bulunmakta olup, geçici görevlendirmenin ilgilinin kadro görevinden fiilen uzaklaştırması niteliğinde olmaması gerekmektedir . Diğer bir deyişle geçici görevlendirmenin belli süreli ve bir hizmetin geçici olarak yürütülmesi amacına yönelik olması gerekirken, uygulamada davacıda olduğu gibi sürekli bir nitelik kazandığı ve geçici görevlendirme ile hedeflenen amacın dışına çıkıldığı görülmektedir .” 18. Devlet Personel Başkanlığının 19 uncu Bülteninde yer verilen görüşünde; […] gerekli koşulların varlığı halinde memurların kurum içinde amirlerince bir görevin ifası için geçici olarak görevlendirilebilecekleri , bu görevlendirmenin memurun asli görevi ile ilgili olması ve hizmetin yerine getirilebilmesi anlayışı çerçevesinde süresinin tespit edilmesi gerektiği mütalaa edilmiştir .
C. Kamu Denetçisi Mustafa ÖZYAR’ın Kamu Başdenetçisi’ne Önerisi
19. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuruda başvuranın talebinin kısmen reddi, kısmen kabulü ile döner sermaye ek ödeme bedelinin tarafına yapılması talebinin reddi, başvuranın kurum içi geçici görevlendirme işleminin geri alınması yönündeki öneri
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
D. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 20. Kurumumuza yapılan başvuruda, 3 nolu paragrafta açıklandığı üzere; Cumhuriyet Üniversitesi
Rektörlüğü Sağlık Hizmetleri Uygulama ve Araştırma Hastanesinde Hastane Müdür Yardımcısı kadrosunda görev yapan başvurucu, döner sermaye ek ödemesinden faydalanabilmek amacıyla İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığına yapılan görevlendirme işleminin iptal edilerek kadrosunun bulunduğu Cumhuriyet Üniversitesi Hastanesi Başmüdürlüğündeki görevine iade edilmesini ve görevlendirildiği döneme ilişkin döner sermaye ek ödeme bedelinin tarafına ödenmesini talep etmektedir .
21. Başvuruda, başvurucunun bahse konu Üniversitenin idari birimleri arasında görevlendirme işleminin kurum içi geçici görevlendirme niteliğinde olduğu anlaşılmakta olup, “kurum içi geçici görevlendirme” müessesine ilişkin olarak ilgili mevzuatta açık bir düzenleme bulunmamakla birlikte,
2547 sayılı Kanun ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu gereği asli görevleri ile ilgili olarak
memurların kurum içinde geçici olarak görevlendirilebilmelerine aykırı bir husus da bulunmamaktadır .
22. 2547 sayılı Kanun ile rektöre gerekli gördüğü hallerde personelin görev yerlerini değiştirme
5 / 9yetkisi tanınmış , 657 sayılı Kanunun ilgili maddeleri gereğince de Devlet memurları amirlerin
verdiği kanuna uygun sözlü ve yazılı emirleri yerine getirmekle yükümlü olmakla birlikte, memurların kamu hizmetlerindeki belirli kadrolarda, sınıfına ve sınıfı içindeki derecesine uygun görevlerde çalıştırılmasının zorunlu kılınması, keyfi görevlendirmelerin önlenmesi amaçlanmıştır .
Ayrıca, 6245 sayılı Harcırah Kanununda da, kurumlarınca geçici bir görev ile başka yere gönderilen memurların harcırah alabileceği ancak aynı yerde aynı iş için yalnızca 180 gün için gündelik verilebileceği düzenlenmiştir .
23. Kurum içi geçici görevlendirme müessesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesinde söz konusu madde hükümleri esas alınmakla birlikte söz konusu hükümlerin somut olaylara uygulanma biçimlerinin belirlenmesi açısından yargı kararları da büyük önem taşımakta olup, bahsi geçen hükümlerde yer verilen hususların dışında yerleşik içtihat haline gelen idari yargı kararları ile kamu personel rejiminin esasları göz önünde tutularak kurum içi geçici görevlendirmeye ilişkin şartlar, açık ve net bir şekilde ortaya konulmuştur .
24. Buna göre, kurum içi geçici görevlendirme; bir kamu kurumunun mevzuatla belirlenmiş olan görev alanı içinde yer alan “geçici” nitelikteki bir hizmeti; ya da değişen ve gelişen sosyal, ekonomik ve kültürel koşulların sonucu olarak ortaya çıkan, henüz örgütsel altyapısı oluşturulmamış ve bir kadro ile ilgilendirilmemiş olan “yeni bir kamu hizmetini” yürütmek amacı ile gerçekleştirilmeli, görevlendirilecek memurların görev ve yetkileri net bir şekilde belirlenerek ve kadroları ile hukuki bağları sürdürülerek yapılmalı, sunulacak hizmet ile ilgili konuda uzmanlaşmış/durumu uygun olan kamu görevlilerinin hizmetlerine duyulan ihtiyaç net bir şekilde ortaya konulmalı, belli bir süre ile sınırlı olmalı ve atamaya yetkili amir tarafından yapılmalıdır .
25. Anayasanın 2 nci maddesinde Devletin temel nitelikleri arasında hukuk devleti ilkesine yer verilmiş olup, hukuk devletinin temel ilkelerinden biri “belirlilik”tir . Belirlilik ilkesi, hukuksal güvenlikle bağlantılı olup birey, yasadan, belirli bir kesinlik içinde, hangi somut eylem ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını, bunların idareye hangi müdahale yetkisini doğurduğunu bilmelidir . (AYM, 17/ 04/ 2008 tarihli, E :2005 / 5, K:2008 / 93 sayılı Kararı) .
26. Ayrıca, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin bir diğer ilkesidir . Bu kapsamda, idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerektiği açık bir kuraldır . İdarenin takdir yetkisinin söz konusu olması halinde dahi keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmez . İdareye yasalarla tanınan takdir yetkisi mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır . İdare takdir yetkisini kullanırken kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda hareket etmeli, nesnellik ve tarafsızlık içinde davranmalı, orantılılık ilkesine uymalı, kanunlar özel koşullar öngörmüşse bunlara uymalı, bu yetkiyi kamu yararı için ve gerekçeli olarak kullanmalıdır .
27. 2547 sayılı Kanun ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ilgili hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, memurun kendi kadro görevinde ve kadrosunun bulunduğu birimde çalışması temel ilke olarak kabul edilmekle birlikte, meri mevzuat ve yargı içtihatlarında kamu hizmetinin yürütülmesinde, memurun başka bir birimde geçici görevlendirilmesi, olağan bir yöntem olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından zorunluluk bulunması halinde istisnai olarak başvurulabilecek bir müessese olarak öngörülmüştür .
28. Öte yandan, başvuruya konu geçici görevlendirme işleminin istisnai bir durum nedeniyle tesis edilmediği ve sürekli bir hizmetin sunumuna yönelik yapıldığı sunulan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır . Başvuru konusu olayda, her ne kadar başvurucunun sunulacak hizmet ile ilgili konuda uzmanlaşmış olması ve hizmetlerine ihtiyaç duyulması nedeniyle kendi rızası ile geçici
6 / 9görevlendirme işleminin tesis edildiği anlaşılmış olsa da söz konusu görevlendirmenin ne kadar
bir süre için yapıldığının belirtilmediği ve nakil niteliği kazandırıldığı, bu yönüyle geçici görevlendirmeye ilişkin işlemin ilgili personelin, süresi idarece belirlenmemiş bir zaman diliminde asıl kadrosundan uzak tutulmasına yol açıcı olduğundan yerleşik içtihatların ihlali niteliğindeki kurum içi geçici görevlendirme işleminin hukuka uygun olmadığı kanaatine ulaşılmıştır .
29. Ayrıca, 13 ve 14 nolu paragraflarda yer verilen mevzuatta, sağlık hizmetleri birimlerinde çalışan personel ile diğer birimlerde döner sermaye gelirlerinin elde edilmesine katkısı bulunan öğretim elemanları dışındaki personele döner sermaye ek ödemesi yapılamayacağı belirtilmiş olup, söz konusu hükümlerden devlet memuru statüsünde bulunan personelin fiilen sağlık hizmetleri birimlerinde görev yapması halinde döner sermaye ek ödemesine hak kazanacağı anlaşıldığından, başvurucunun İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığında görevlendirildiği sürelere ilişkin ek ödeme yapılması talebinin “fiili olarak sağlık hizmetlerinde görev yapmaması” nedeniyle hukuken yerinde olmadığı değerlendirilmekle birlikte, kurum içi geçici görevlendirilen başvurucunun idarece belirsiz bir süre asıl kadrosundan uzak tutularak söz konusu mali haklardan faydalanamaması nedeniyle kurum içi geçici görevlendirme işleminin hakkaniyet ilkelerine de uygun olmadığı değerlendirilmektedir .
30. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusu olayda, başvurucunun sağlık hizmetlerinde fiilen görev yapmaması nedeniyle döner sermaye ek ödemesinin verilmemesinde hukuka aykırılık bulunmadığından söz konusu talebin reddi ; başvurucunun kurum içi geçici görevlendirme işleminin belirsiz süreli olarak tesis edilmesi nedeniyle hukuka aykırı olduğu tespit edildiğinden söz konusu görevlendirme işleminin iptal edilmesi yönünde idareye tavsiyede bulunmak gerekmektedir .
E. İnsan Hakları Yönünden Değerlendirme 31. Başvuru konusu olayda ilgililerin haklarında uygulanan geçici görevlendirme işlemleri ile ilgili olarak; 2709 sayılı T .C. Anayasasının “Kanun Önünde Eşitlik” başlıklı 10 uncu maddesinde ifadesini bulan kanun önünde eşitlik ilkesinin, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 13 üncü maddesindeki etkili başvuru hakkının ve 17 inci maddesindeki hakları kötüye kullanma yasağının ihlal edildiğine dair herhangi bir bulgu ve bilgiye rastlanmadığı gibi başvuruya konu olayda, uluslararası sözleşmelerde yazılı ve güvence altına alınmış olan diğer haklara da aykırı bir durum tespit edilememiştir .
F . İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 32. Günümüzde demokratik, modern ve katılımcı yönetim anlayışında idarelerden sadece hukuka uygun olarak hareket etmeleri değil aynı zamanda iyi yönetim ilkelerine de uygun işlem tesis etmeleri beklenmektedir .
33. 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde “Kurum, inceleme ve araştırma yaparken idarenin, insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde; kanunlara uygunluk, ayrımcılığın önlenmesi, ölçülülük, yetkinin kötüye kullanılmaması, eşitlik, tarafsızlık, dürüstlük, nezaket, şeffaflık, hesap verilebilirlik, haklı beklentiye uygunluk, kazanılmış hakların korunması, dinlenilme hakkı, savunma hakkı, bilgi edinme hakkı, makul sürede karar verme, kararların gerekçeli olması, karara karşı başvuru
7 / 9yollarının gösterilmesi, kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi, kişisel verilerin korunması gibi iyi
yönetim ilkelerine uygun işlem ve eylem ile tutum veya davranışta bulunup bulunmadığını gözetir ve iyi yönetim ilkelerine uyar .” hükmü yer almaktadır . Söz konusu Yönetmelik hükmünde yer alan ilkelerin kaynağını teşkil eden Avrupa Birliği Temel Haklar Şartının 41 inci maddesinde de iyi yönetim hakkından bahsedilmekte olup, benzer ilkelere Avrupa Parlamentosu tarafından kabul edilen
“Avrupa Doğru İdari Davranış Yasası”nda da yer verilmiştir .
34. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “kararların gerekçeli olması”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “makul sürede karar verme”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı; ancak idarenin, şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir .
IV. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
A. Dava Açma Süresinin Yeniden Başlaması 35. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 17 nci maddesinin sekizinci fıkrasına göre Kamu Denetçiliği Kurumuna dava açma süresi içinde yapılan başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup, anılan Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır .
B. Yargı Yolu 36. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Temel hak ve hürriyetlerin korunması” başlıklı
40 ıncı maddesinin ikinci fıkrasında “ Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve
mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır .” hükmü yer almakta olup, 6328 sayılı
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ilgili idarenin işlemine karşı 60 günlük dava açma süresinden varsa arta kalan süre içinde Sivas İdare
Mahkemesine yargı yolu açıktır .
V. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosyaların kapsamına göre BAŞVURUNUN KISMEN REDDİ
KISMEN KABULÜ ile 1. Başvurucunun İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığında görevlendirildiği döneme ilişkin döner sermaye ek ödeme bedelinin tarafına ödenmesi talebinin REDDİ, 2. “Kadroları ile hukuki bağlarını sürdürmek” ve “belli bir süre ile sınırlı olmak” ilkeleri gözetilmeksizin başvurucunun kadrosunun bulunduğu birim dışında başka bir birime yapılan görevlendirme işleminin kaldırılarak mağduriyetin makul sürede giderilmesi için yeni bir işlem tesis etmesi hususunda CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ’NE TAVSİYEDE
BULUNULMASI
Bu kararın BAŞVURANA VE CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine;
8 / 9Cumhuriyet Üniversitesi Rektörlüğünce bu kararın tebliğini izleyen günden itibaren en geç 30
gün içerisinde karara yönelik cevabın Kamu Denetçiliği Kurumuna bildirilmesine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi