TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 11229-11229 |sayi|18745356-101.07.05-E.18745356-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2017/2612 2017/ 2612
KARAR TARİHİ : 22/09/2017 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Emniyet Genel Müdürlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuran, eş durumu sebebiyle Denizli iline tayinini talep etmektedir .
BAŞVURU TARİHİ : 24/03/2017 24.3.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza başvuruda bulunan Manisa ilinde görevli Komiser Yardımcısı başvurusunda, eşi Denizli ili Sarayköy ilçesi, Sarayköy Mesleki ve
Teknik Eğitim Merkezi Müdürlüğünde Müdür Yardımcısı olarak görev yaptığını ve başka bir ilde müdür yardımcılığı sınav puanının geçerli olmayacağından Müdür yardımcılığından istifa ederek öğretmen olarak devam etmesi durumunda cezalı duruma düşeceğinden geçerli olan puanıyla bulunduğu ilde dahi tekrar tercih yapamayacağını ifade etmekte olup, kendisinin tayininin Denizli iline yapılmasını ve hak kaybı yaşamamayı talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 16/ 06/ 2017 tarihli ve sayılı bilgi-belge isteme yazısına cevaben gönderilen
Emniyet Genel Müdürlüğü’nün 23/ 8/ 2017 tarihli ve sayılı yazısında özetle :
2.1. Başvuranın, 2012- 2017 yılları arasında Denizli Emniyet Müdürlüğünde Polis Memuru rütbesiyle görev yaptığı, 2016 yılı içerisinde meslek içerisinde yükselmeye imkân tanıyan amirlik sınavında başarılı olarak 09/ 01/ 2017 tarihinde Polis Akademisi PAEM’de (Polis Amirleri Eğitim Merkezi) kurs görmeye başladığı, kursu başarıyla bitirmesini müteakip 15/ 03/ 2017 tarihinde ise Naklen/Terfien
Komiser Yardımcısı rütbesiyle Manisa Emniyet Müdürlüğüne atamasının yapıldığı, 2.2. Emniyet Teşkilatındaki atama ve yer değiştirme işlemlerinin; “Emniyet Hizmetleri Sınıfı
Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği” hükümleri çerçevesinde gerçekleştirildiği,
1 / 62.3. Adı geçen personelin kendi isteği ile amirlik müracaatında bulunduğu, yapılan imtihanlarda
başarılı olarak kursa kabul edildiği ve kurstan mezun olduğu, yukarıdaki hüküm kapsamında kursu başarıyla bitirmesini müteakip yeni bir atama işlemine tabi olacağını bildiği, söz konusu kursu ( 976)
kişinin başarı ile bitirdiği, Denizli iline kura torbasında ( 5) kişilik bir kontenjan ayrıldığı, ancak yine yukarıdaki hüküm kapsamında başarı sıralamasında söz konusu kursu Denizli ilini seçmesine yeterli olacak bir sıralamada bitiremediği için başka bir il seçmek zorunda kaldığı , 2.4. Başvuranın, Personel Daire Başkanlığına yapılan 06/ 02/ 2017 tarihli tayin başvurusu ve eklerinin söz konusu mevzuat hükümleri çerçevesinde incelendiği, personelin eşinin Denizli ilinden başka bir yerde görev yapamayacağına dair herhangi bir bilgi veya belge ibraz edilmediği için personelin başvurusunun olumsuz olarak değerlendirildiği belirtilmiştir .
3. Kurumumuzun 16/ 06/ 2017 tarihli ve sayılı bilgi-belge isteme yazısına cevaben gönderilen
Milli Eğitim Bakanlığı’nın 22/ 6/ 2017 tarihli ve sayılı yazısında özetle :
3.1. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 88’inci maddesinde; okul müdürlüğü, müdür başyardımcılığı ve müdür yardımcılığı görevlerinin öğretmenlerce ikinci görev kapsamında yürütüleceğinin hüküm altına alındığı , bu hüküm uyarınca ikinci görev kapsamında yürütülmesi gereken söz konusu görevler bakımından tahsis edilmiş bir kadro bulunmadığı ve dolayısıyla bu görevleri yürütenlerin asıl kadrolarının öğretmenlik olduğu , 3.2. 652 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin, 6528 sayılı Kanun ile değişik 37’nci maddesinin sekizinci fıkrasında; “Okul ve
Kurum Müdürleri, İl Millî Eğitim Müdürünün teklifi üzerine, Müdür Başyardımcısı ve Yardımcıları ise Okul veya Kurum Müdürünün inhası ve İl Milli Eğitim Müdürünün teklifi üzerine Vali tarafından dört yıllığına görevlendirilir . Bu görevlendirmelerin süre tamamlanmadan sonlandırılması, süresi dolanların yeniden görevlendirilmesi ile bu fıkranın uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir . Bu fıkra kapsamındaki görevlendirmeler özlük hakları, atama ve terfi yönünden kazanılmış hak doğurmaz .” hükmüne yer verildiği, 3.3. 22/ 04/ 2017 tarih ve 30046 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı
Eğitim Kurumlarına Yönetici Görevlendirme Yönetmeliğinin 26 ıncı maddesinin 2 nci fıkrasında
“ Yöneticilik görevlerinden, aile birliği, can güvenliği, sağlık durumu mazeretlerine bağlı yer değiştirenler, bir üst yönetim görevine görevlendirilenler ve 25 inci maddenin dördüncü ve beşinci fıkraları ile 28 inci maddenin ikinci fıkrasına göre öğretmenliğe atananlar hariç olmak üzere , dört yıllık görev süreleri dolmadan herhangi bir nedenle istekleri üzerine yöneticilik görevinden ayrılanlar, ayrıldıkları tarihten itibaren değerlendirme başvuru tarihinin son günü itibarıyla aradan bir yıl geçmeden yönetici olarak görevlendirilmek üzere başvuruda bulunamaz .” denildiği, 3.4. Düzenlemeler uyarınca, eğitim kurumlarına yönetici görevlendirme yetkisinin valiliklerde bulunduğu ve eğitim kurumu yönetici başvurularının ise ilde münhal bulunan boş kadronun sayısının üç katı adayın EK-l Yönetici Değerlendirme Formu puanı puan üstünlüğüne göre belirlenmesi nedeniyle, sözlü sınav puanlarının da başvuruda bulunduğu il sınırlılığında geçerli sayıldığı, 3.5. Halen yönetici olarak görev yapmakta iken iller arası özür grubuna bağlı olarak yer değiştirenlerin, ilgi Yönetmelik hükümleri uyarınca yapılacak yönetici görevlendirme duyurularında
2 / 6belirtilen şartları taşımaları kaydıyla özür grubundan öğretmen olarak iller arası atananların görev
yaptıkları ilde aynı Yönetmeliğin 26 ncı maddesinin 2 inci fıkrası uyarınca herhangi bir bekleme süresine tabi olmadığı belirtilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “ … Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler … ” hükmüne , 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun ‘ Kurumun görevi’ başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” hükmüne, 4. 25/ 6/ 1983 tarihli ve 18088 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Devlet Memurlarının Yer
Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarda
Gözönünde Bulundurulacak Hususlar başlıklı 9 uncu Maddesinde “…İlgili mevzuatı uyarınca zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfı, mülki idare amirliği hizmetleri sınıfı, jandarma hizmetleri sınıfı, sahil güvenlik hizmetleri sınıfı ve emniyet hizmetleri sınıfına giren memurlar, Türk Silahlı Kuvvetlerine mensup subay ve astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlar ile hakim ve savcıların görev süresiyle sınırlı olmak üzere atandıkları yere, memur olan eşinin atanmasında mevzuatı uyarınca yürürlüğe konulan norm kadro sayılarına ilişkin hükümler uygulanmaz .” hükmüne, 5. 11/ 9/ 1992 tarihli Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme
Yönetmeliğinin “Personelin Hizmet ve Özel Durumlarının Gözetilmesi” başlıklı 9 uncu
Maddesinde (Değişik birinci fıkra : 6/ 6/ 2016- 2016/ 8872 K.) “Personelin asgari derecede yer değiştirmesi için, atamalar birkaç yıl sonraki durumu gözönüne alınmak suretiyle yapılır .” 5.1. Aynı Yönetmeliğin İlk Derece Amirlik Eğitimini Başarı İle Bitirenlerin Atanmaları başlıklı Ek
1 inci maddesinde (Ek : 5/ 5/ 2008- 2008/ 13654 K; Değişik : 16/ 2/ 2016- 2016/ 8539 K.);
“ 3201 sayılı Kanunun 55’inci maddesinin on üçüncü fıkrası kapsamında ilk derece amirlik eğitimini başarıyla bitirerek komiser yardımcılığı rütbesine atananların eğitim kurumu mevzuatına göre oluşturulacak sıralamaları esas alınarak kadro ve hizmet ihtiyacına göre Genel Müdürlükçe tespit olunacak yerlerden seçecekleri birimlere atamaları yapılır .
İlk derece amirlik eğitimini başarı ile bitirenler, büyükşehir belediyesi bulunan iller hariç eski çalıştıkları birimleri atanmak üzere seçemezler .
Devlet memurlarıyla evli olanlardan, seçtikleri yere eşlerinin kanuni gerekçelerle atanması mümkün olmayanlar ile 37’nci maddede belirtilen hususlar çerçevesinde seçtiği yerde kendisinin, eş veya çocuğunun tedavi imkânı bulunmayanların yerleri Genel Müdürlükçe değiştirilebilir . Bu mazeretlere bağlı olarak, atanacağı yerin değiştirilmesi talebinde bulunanların . eş durumu veya
3 / 6sağlık sebebi ile tercih listesinden mazeretine uygun yer seçme imkânı var iken seçmemiş olması
halinde yerleri değiştirilmez . Atamalar yapıldıktan sonra belirtilen mazeretler nedeniyle atanma talepleri değerIendirmeye alınmaz .
İlk derece amirlik eğitimini başarı ile bitirenlerin atanacağı yerler birinci ve ikinci bölge birimler olarak ayrı ayrı belirlenir, İkinci bölge zorunlu hizmetini daha önce yapmış olanlar ile ikinci bölgeden dönüşe tabi olanlara birinci bölge atama listesinden seçme işlemi yaptırılır .
İkinci bölge zorunlu hizmetini henüz tamamlamamış olanlar ve ikinci bölge hizmetini yapmamış olanlar ile 24 üncü maddeye göre, birinci bölgeye dönüş yılları ikinci bölge ikinci kez görev sırası gelen komiser yardımcısı rütbesindeki personelle aynı olanlara ikinci bölge atama listesinden seçme işlemi yaptırılır” hükmüne yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ MUSTAFA ÖZYAR’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği hususundaki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 6. Başvuran , 2012 yılından itibaren Denizli Emniyet Müdürlüğünde Polis Memuru rütbesiyle görev yapmakta iken 2016 yılı içerisinde meslek içerisinde yükselmeye imkan tanıyan amirlik sınavında başarılı olarak 09/ 01/ 2017 tarihinde Polis Akademisi PAEM’de (Polis Amirleri
Eğitim Merkezi) başladığı kursu başarıyla bitirmesini müteakip 15/ 03/ 2017 tarihinde Naklen/Terfien
Komiser Yardımcısı rütbesiyle Manisa Emniyet Müdürlüğüne atanmıştır .
7. Başvuranın eşi 20/ 9/ 2016 tarihinden itibaren Denizli ili Sarayköy ilçesi, Sarayköy Mesleki ve Teknik Eğitim Merkezi Müdürlüğünde Müdür Yardımcısı olarak görev yapmakta olduğundan başvuran, Manisa iline tayinin yapıldığı tarihten önce tayininin Denizli iline yapılması talebinde bulunmuş olup, başvuranın talebine “ 23/ 2/ 2017 tarihli talebiniz değerlendirmeye alınmadığından Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği gereğince uygun görülmemiştir” cevabı verilmiştir .
8. Başvuranın, ilgili mevzuat kapsamında “ilk derece amirlik eğitimini başarıyla bitirerek komiser yardımcılığı rütbesine atananların eğitim kurumu mevzuatına göre oluşturulacak sıralamaları esas alınarak kadro ve hizmet ihtiyacına göre Genel Müdürlükçe tespit olunacak yerlerden seçecekleri birimlere atamaları yapılır” hükmüne dayanarak başarıya göre oluşturulan sıralamada Denizli iline ayrılan 5 kişilik kontenjanın dolması sebebiyle başvuranın da boş kontenjanı olan Manisa ilini seçmesi neticesinde Manisa iline ataması gerçekleştirilmiştir .
9. Milli Eğitim Bakanlığı tarafından gönderilen bilgi ve belgelerde belirtilen “müdür yardımcılığı görevinin öğretmenlerce ikinci görev kapsamında yürütüleceğinin hüküm altına alındığı ve bu hüküm uyarınca ikinci görev kapsamında yürütülmesi gereken söz konusu görevler bakımından tahsis edilmiş bir kadro bulunmadığı ve dolayısıyla bu görevleri yürütenlerin asıl kadrolarının öğretmenlik olduğu” ve ayrıca “müdür yardımcısı görevlendirmelerinin özlük hakları, atama ve terfi yönünden kazanılmış hak doğurmayacağı” hususlar ile mevzuatta yer verilen “ Devlet
4 / 6memurlarıyla evli olanlardan, seçtikleri yere eşlerinin kanuni gerekçelerle atanması mümkün
olmayanlar ile 37’nci maddede belirtilen hususlar çerçevesinde seçtiği yerde kendisinin, eş veya çocuğunun tedavi imkânı bulunmayanların yerleri Genel Müdürlükçe değiştirilebilir .” hükmü birlikte değerlendirildiğinde , başvuranın tayininin idare tarafından Denizli iline yapılmasını zorunlu hale getiren hukuki bir düzenleme bulunmamaktadır .
10. Danıştay 5 inci Dairesinin sayılı ve 07/ 12/ 2005 tarihli Kararında;
“…Anayasa’nın ve 657 sayılı Yasa’nın söz konusu düzenlemelerine göre, farklı kurumlarda çalışan eşlerden birinin hizmet gereği başka bir yere naklen atanması halinde diğer eşin çalıştığı kurumla gerekli koordinasyonun sağlanması ve bu eşin de isteği halinde aynı yere naklinin yapılması idare için bir yükümlülüktür . Ancak, memurun atandığı yerde eşinin atanacağı teşkilat yoksa yada teşkilat olmakla birlikte niteliğine uygun boş bir kadro bulunmamakta ise, eşe belirli koşullarda izin isteme hakkı tanınmıştır …” belirtilmiştir .
11. Anayasa Mahkemesinin 20/ 2/ 2014 tarihli ve Başvuru Numaralı Kararında;
“ ..Kişilerin sağlık veya aile birliği gibi “bir takım mazeretler çerçevesinde başka yere atanma konusunda talep hakları var ise de, atamaya ilişkin mazeretlerini değerlendirip karara bağlayacak olan idarenin, kendi mevzuatı çerçevesinde, ifa edilen kamu hizmetinin gerekleri, insan kaynaklarının verimli kullanılması, teşkilat yapısının elverişliliği ve benzeri faktörleri dikkate alması kaçınılmazdır . Zira kamu hizmetinin sağlıklı ve kesintisiz bir şekilde yerine getirilmesi için gerekli tedbirleri almak, ilgili idarenin öncelikli görevi ve sorumluluğudur…” ifade edilmiştir .
12. Anayasamızın, 41 inci maddesi ile ailenin, Türk toplumunun temeli olduğu ve eşler arasında eşitliğe dayandığı vurgulanıp, Devlete, ailenin korunması için gerekli düzenlemeleri yapması ve teşkilatı kurması konusunda ödevler yüklenmiştir .
13. Mevzuatlar aile birliğinin sağlanması amacıyla memurun kurum içi yer değişikliği suretiyle atanmasını düzenlemiş olmakla birlikte, başvuranın eşi 2017 Ağustos Mazerete Bağlı Yer
Değiştirme Sonuçlarına göre Manisa- Alaşehir Piyadeler Ortaokulu’na öğretmen olarak atanmış olup başvuran ile eşinin aynı ilde görev yapması Milli Eğitim Bakanlığı tarafından sağlanmıştır .
14. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde ; başvuranın Denizli’de çalışan öğretmen (müdür yardımcısı) eşinin Aile Birliğinin sağlanması sebebiyle Manisa iline tayininin mümkün olması, müdür yardımcılığının bir görevlendirme olması ve bu görevlendirmelerde tahsis edilen bir kadro bulunmaması birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın Denizli iline tayinini zorunlu kılan hukuki bir düzenleme bulunmaması sebebiyle talebin reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine, 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Esaslar Hakkında
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir . İdarenin, şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir .
5 / 6VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
16. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara
İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Ret kararının BAŞVURANA ve EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi