TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 1332-1332 |sayi|18745356-101.07.05-E.18745356-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2017/10055 2017/ 10055
KARAR TARİHİ : 30/01/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Bingöl Üniversitesi Rektörlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Disiplin cezasının kaldırılması talebi
BAŞVURU TARİHİ : 31/07/2017 31.7.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran, sosyal medya üzerinden kurum ve amirleri hakkında paylaşımda bulunduğu
gerekçesiyle hakkında soruşturma açılarak memura yakışmayan tutum ve davranışlarda bulunmak fiili nedeniyle disiplin cezası aldığını, soruşturma ve cezanın birbiriyle zıtlık teşkil ettiğini, soruşturmacı tarafından savunma istenirken hangi kurum ve hangi amir veya amirler hakkında paylaşım yapıldığının açıkça belirtilmediğini belirterek, disiplin cezasının iptal edilmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) 30/ 10/ 2017 tarih ve sayılı yazımıza cevaben Bingöl Üniversitesi Rektörlüğünün 17/ 11/ 2017
tarih ve sayılı yazısı ve eklerinde özetle;
2.1) Psikoloji Bölümü Öğretim Üyesi Yrd .Doç .Dr . hakkında soruşturma
açılırken disiplin amirinin soruşturmacıyı görevlendirdiği yazıda ve soruşturmacının ilgili öğretim üyesine yazdığı yazıda geçen ibarenin “ Kurum ve Amirleri hakkında sosyal medya üzerinden yapmış olduğu paylaşım ” şeklinde değil, “ Kurumu ve Amirleri hakkında sosyal medya üzerinden yapmış olduğu paylaşım ” şeklinde olduğu, Üniversitede Rektörlüğün bilgisi dahilinde her yıl Akademik
Teşvik Programı çerçevesinde öğretim elemanlarının teşvik edilmesi amacıyla son 2 yıldır yemekli bir program düzenlendiğini, ilgili öğretim üyesinin sosyal medya üzerinde paylaştığı yazının bu
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
1 / 6yemekle ilgili olduğunu, dolayısıyla adı geçenin yemeğe katılan Üniversite Rektörünü, kendi
fakültesinin Dekanını ve yemeğe katılan diğer arkadaşlarını paylaşımı üzerinde rencide ettiği,
2.2) İlginin soruşturmasının yapıldığı ve cezanın tebliğ edildiği tarihlerde, 2547 sayılı
Yükseköğretim Kanunun 53 üncü maddesi yürürlükte olmadığı için, 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun ilgili maddeleri uyarınca işlem yapıldığı,
2.3) Bu konuda uyarma cezasına konu fiil ile ilgili olarak defalarca ilgili kişinin sözlü olarak (Bazen
Dekanlığa çağrılarak) uyarılmasına rağmen sosyal medyada defalarca benzer yazılar yazdığı, dolayısıyla soruşturmacının gerekli değerlendirmeleri yaparak Devlet memuru vakarına yakışmayan tutum ve davranışta bulunmak fiili hakkında ceza önerdiği ve Disiplin Amirinin de bu ceza ile tecziye ettiği, ilgili hakkında geçmişte benzer fiillerle ilgili birçok şikayet yapıldığı, bunların bazıları ile ilgili de soruşturma yapıldığı, Hususları belirtilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü
maddesi; “ Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler .”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci
maddesinin birinci fıkrası; “ Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”,
5) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun Dekan başlıklı 16 ncı maddesinde; “ b. Görev, yetki ve
sorumlulukları : ( 4) Fakültenin birimleri ve her düzeydeki personeli üzerinde genel gözetim ve denetim görevini yapmak ”,
6) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Disiplin amiri ve disiplin cezaları başlıklı 124 üncü
maddesinde; “ Disiplin amirleri; kurumların kuruluş ve görev özellikleri dikkate alınarak Devlet
Personel Başkanlığı’nın görüşüne dayanılarak özel yönetmeliklerinde tayin ve tesPit edilecek amirlerdir .
Kamu hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacı ile kanunların, tüzüklerin ve yönetmeliklerin Devlet memuru olarak emrettiği ödevleri yurt içinde veya dışında yerine getirmeyenlere, uyulmasını zorunlu kıldığı hususları yapmayanlara, yasakladığı işleri yapanlara durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre 125 inci maddede sıralanan disiplin cezalarından birisi verilir .”, düzenlemelerine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
2 / 6birlikte değerlendirildiğinde; ilgili idare tarafından başvurana yönelik uygulanan idari işlemde hukuk
ve hakkaniyet yönünden bir aykırılık bulunmadığı tespit edildiğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8) Başvuran 20/ 06- 02/ 07- 2017 tarihleri arasında Kiev’de konferans, gezi ve bayram tatili nedeniyle
bulunduğu sırada facebook sayfasından paylaştığı yazı nedeniyle Rektör Yardımcısı Prof . Dr .
tarafından whatsapp mesajlaşma uygulamasından “ , o iğrenç mesajını derhal kaldır” şeklinde mesaj geldiğini, ayrıca psikoloji bölüm başkanı tarafından da whatsapp ve mail adreslerine mesajın silinmesi için tarafından talimat verildiğini söyleyen mesajların geldiğini, akabinde paylaşımı hemen sildiğini, 3 Haziran tarihinde göreve başladığında bölüm sekreterinin hakkındaki soruşturma zarfını getirdiğini, soruşturmacı olarak Doç . Dr . ’nun görevlendirildiğini, adı geçen tarafından gelen yazıda sosyal medya üzerinden kurum ve amirleri hakkında paylaşımda bulunduğu” iddiası ile 1 hafta içerisinde savunmasının istendiğini, ama hangi paylaşım olduğuna dair bir bilginin yer almadığını, yazılı olarak 10/ 07/ 2017 tarihinde savunmasını verdiğini, Fen-Edebiyat Fakültesi Dekan V. Prof . Dr . tarafından 13/ 07/ 2017 tarihinde uyarma cezasıyla tecziye edildiğine dair yazının Ankara’da resmi görevli olarak konferans için gittiğinde gönderildiğini, EBYS sisteminin kampüs dışında kapalı olduğunu, döndükten sonra itiraz etmesine rağmen itirazının zamanaşımı nedeniyle reddedildiğini, Hukuk Müşavirliğine sözlü olarak durumu anlattığını, kendisinin haklı görüldüğünü, bunun üzerine itiraz yazısı yazdığını, Dekan V. tarafından fakülte kurulunun ertesi gün toplanarak itirazının oy birliğiyle reddedildiğine dair yazının EBYS üzerinden ve resmi yazıyla tarafına gönderildiğini, ayrıca Rektörlüğe yapmış olduğu başvurunun kendi birimine yapılması gerektiğine dair yazıyla cevap verildiğini, tarafına yapılmış ceza tebliğinde hem 657 sayılı Kanuna göre hem de YÖK Kanununa göre ceza verildiğinin belirtildiğini, bir kişinin her 2 kanuna göre cezalandırılamayacağını, soruşturma açarken kurum ve amirleri hakkında sosyal medyada paylaşımda bulunmak diye soruşturma açılmasına rağmen memura yakışmayan tutum ve davranışlarda bulunmak fiili nedeniyle cezalandırıldığını, soruşturma ve cezanın birbiriyle zıtlık teşkil ettiğini, soruşturmacı tarafından savunma istenirken hangi kurum ve hangi amir veya amirler hakkında paylaşım yapıldığının açıkça belirtilmediğini belirterek, disiplin cezasının iptal edilmesini talep etmektedir .
9) Bingöl Üniversitesi Rektörlüğünden istenilen bilgi ve belgeler doğrultusunda anılan idare
tarafından Kurumumuza gönderilen belgeler incelenmiş, aşağıdaki bulgulara ulaşılmıştır .
10) Fen Edebiyat Fakültesi Dekan V. Tarafından 30/ 06/ 2017 tarih, sayılı yazı ile Psikoloji
Bölümü Öğretim Üyesi Yrd .Doç .Dr . ’nun Kurumu ve Amirleri hakkında sosyal medya üzerinde yapmış olduğu “ 15 gün önce bir telefon geldi . “…. …. Otelinde akşam iftardan sonra Akademik Teşvik ödülleri verilecek, davetlisiniz .” E bizde giyindik kuşandık malum…
Otele gittik . İftarda iğrenç ötesi bir yemek . Sabaha kadar istiğfar ettim . Bu yemeği yemeden giden bazı arkadaşlar haklıymış meğer . Ödülümüzde ertesi güne kaldı tabi… . Meğer ne ödülmüş . Geçen yıl olduğu gibi, bu yılın da Sosyal Bilimler alanında, Üniversitede yayın birincisi olarak, 1.
(BİRİNCİLİK) derecemin dahi yazılı olmadığı naylon kaplama bir A 4 kağıt… .Ne diyelim? Vatana, millete, Cumhuriyete ve Akademik camiaya hayırlı olsun… .))))))) . Belgeyi buradan paylaşmak
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
3 / 6istemiyorum . Odama gelenlere özel olarak gösteriyorum .))))) . Çünkü, burada yazdığım ve
paylaştığım her şey birileri tarafından jurnal, ispiyonculuk ve yalakalık amaçlı takip edilip birilerine servis edilip problem yapılıyor… .)))))))) ” şeklindeki paylaşım üzerine 657 sayılı Kanunun ilgili maddesi uyarınca soruşturma açıldığı, tayin edilen soruşturmacı tarafından 04/ 07/ 2017 tarihinde 7 gün içerisinde savunma istendiği,
11) Adıgeçen tarafından verilen savunmada; Kurum ve amirleri hakkında sosyal medya üzerinden
yapmış olduğu paylaşımın hangi kurum ve amirler hakkında yapıldığı hususunun açıkça ve somut olarak yazılmadığı, sadece kişisel ve sübjektif kanıya göre hareket edildiği, soyut ve genel ifadelerle suçlanamayacağı bu durumun yürürlükteki mevzuata aykırılık teşkil ettiği, tarafına atfedilen iddiaların hiçbirisini asla kabul etmediğini beyan ettiği,
12) Soruşturmacı tarafından düzenlenen 12/ 07/ 2017 tarihli Soruşturma Raporunda; “Adı geçene
sunulan savunma yazısına ek olarak kendi ad-soyadının olduğu sosyal medya üzerinden yapılan paylaşımın print edilmiş bir nüshasının teslim edildiği, sosyal medya üzerinden yapılan paylaşımda bir şikayet etme durumunun olduğunun anlaşıldığı, ancak şikayetin devlet memurlarının şikayet ve müracaatları hakkındaki yönetmeliğe uygun yapılmadığı, konunun araştırılması veya sorunun giderilmesi için amirlere müracaat edilmediği, sosyal medya üzerinden başkaları tarafından ayrıntıları bilinmeden yapılan paylaşımın kurum ve amirleri zor durumda bırakabileceğinin açık olduğu, sosyal medya paylaşımında bir iftar yemeğinden bahsedildiği, sarf edilen ifadelerin Türk toplumu geleneğinde hoş karşılanmayabileceğinin düşünüleceği, bunun da devlet memuru tutumuna yakışmadığı, Hususlarının belirtildiği,
13) Anılan rapor üzerine aynı tarihte disiplin amiri olan Dekan V. tarafından Devlet memuru
vakarına yakışmayan tutum ve davranışta bulunmak fiilinin sübut bulması nedeniyle Uyarma cezası ile tecziye edildiği hususunun adı geçene tebliğ edildiği, adıgeçen tarafından 21/ 07/ 2017 tarihinde disiplin cezasının hukuken usulsüz olduğu gerekçesiyle Rektörlüğe itiraz edildiği, 25/ 07/ 2017 tarihinde itirazın ilgili birime yapılması gerektiği şeklindeki bildirim üzerine aynı tarihte adıgeçen tarafından Fen-Edebiyat Fakültesi Dekanlığı Disiplin Kurulu Başkanlığına tekrar itiraz edildiği, Disiplin Kurulunun 26/ 07/ 2017 tarih, nolu kararıyla uyarma cezasına yapılan itirazın oybirliğiyle reddedildiği,
14) Adıgeçen tarafından da disiplin cezasının kesinleşmesi üzerine Kurumumuza müracaat edilerek
disiplin cezasının iptalinin talep edildiği, Anlaşılmıştır .
15) Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran tarafından; ceza tebliğinde hem 657 sayılı Kanuna
hem de YÖK kanununa göre ceza verildiği, soruşturma konusu ile cezanın birbirine zıtlık teşkil ettiği, ceza tebliğinin önce EBYS üzerinden gönderilerek tebligat dahi yapılmamasının kesin ceza verileceğinin göstergesi olduğu, önce itirazının reddedildikten sonra Hukuk Müşaviri ile görüştükten sonra itirazının dikkate alınarak 24 saat içerisinde hızla karar verilmesinin düşündürücü olduğu, savunma istenirken isnat edilen fiillerin açıkça belirtilmediği nedenleri ileri sürülerek bahse konu disiplin cezasının iptali istenmektedir .
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
4 / 616) Bu aşamada disiplin cezasının usul ve esas yönüyle incelenmesi önem kazanmaktadır . Başvuran
tarafından savunma ve itiraz yazılarında isnat edilen fiillerin açıkça belirtilmediği ileri sürülmüş olmakla birlikte, Kurumumuza yapmış olduğu müracaatında “ 20/ 06/ 2017- 02/ 07/ 2017 tarihlerinde
Kiev’de bulunduğu bir zamanda 9 uncu paragrafta yer verilen yazıyı facebook sayfasından paylaştığını, kısa zamanda Rektör Yard . Prof . Dr . ’nin whatsapp üzerinden yazıyı kaldırmasını istemesi üzerine kendisinin de söz konusu mesajı hemen sildiğini belirtmiş, soruşturmacı tarafından düzenlenen 12/ 07/ 2017 tarihli Soruşturma Raporunda da savunma talep yazısına ek olarak kendi ad soyadının olduğu sosyal medya üzerinden yapılan paylaşımın print edilmiş nüshasının teslim edildiği ifade edilmiş olup, başvuran tarafından soruşturma konusu olan
“ Kurumu ve Amirleri hakkında sosyal medya üzerinden yapmış olduğu paylaşım ” şeklindeki isnat edilen fiilin açıkça belirtilmemesi yönündeki iddianın sübut bulmadığı,
17) Başvuran hakkında Dekan V. Tarafından verilen soruşturma oluru ile uyarma cezasında 657
sayılı Devlet Memurları Kanununun ilgili maddeleri uygulandığından, mevzuat açısından hem 657 sayılı Kanun hem de Yükseköğretim Kanununun uygulanmasının söz konusu olmadığı,
18) Bahse konu disiplin cezasının 12/ 07/ 2017 tarihinde başvurana tebliğ edildiği ve 25/ 07/ 2017
tarihinde başvuran tarafından yapılan itirazın zaman aşımına uğraması nedeniyle Dekanlık tarafından reddedilse de, başvuran tarafından aynı tarihte Dekanlık Disiplin Kuruluna yapılmış olan itirazın 26/ 07/ 2017 tarihinde toplanan Disiplin Kurulunun sayılı kararıyla oybirliğiyle reddedildiği görüldüğünden, ilgili mevzuat uyarınca herhangi bir usul hatasının bulunmadığı,
19) Kamu görevlilerinin, takdir yetkilerini, kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda, her türlü
keyfilikten uzak, tarafsızlık ve eşitlik ilkelerine uygun olarak kullanmalarının bir zorunluluk olduğu düşünüldüğünde, Bingöl Üniversitesi Rektörlüğünün yukarıda anılan yazısında disiplin cezasına konu olan fiil ile ilgili olarak defalarca ilgili kişinin sözlü olarak (Bazen Dekanlığa çağrılarak)
uyarılmasına rağmen sosyal medyada defalarca benzer yazıları paylaştığı hususunun belirtildiği, bu doğrultuda başvuranın anılan paylaşımı Üniversite tarafından akademik ve bilimsel çalışmanın öneminin vurgulandığı, teşvik edildiği ve iftar yemeği verilen bir ödül organizasyonu sonrasında yapmasının Üniversite yönetimini ve özelde üniversite çalışanlarını rencide ettiği/edebileceği, nezaket sınırlarını aşan bir üslupla yapılması nedeniyle yapılan soruşturma sonucu verilen disiplin cezasında da takdir hakkının kötüye kullanıldığı veya hukuka aykırı kullanıldığı yolunda bir bulguya rastlanmadığı, Anlaşılmıştır .
20) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; yukarıda açıklanan nedenlerle başvuran
hakkında uygulanan disiplin cezası işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
21) İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin; başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
5 / 6gerekçeli olması” i lkelerine uygun davrandığı , ancak işleme karşı başvuru yollarını belirtmemesi
nedeniyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
22) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana
tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Erzurum İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve BİNGÖL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi