TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 15460-15460 |sayi|18745356-101.07.05-E.18745356-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2017/10941 2017/ 10941
KARAR TARİHİ : 08/12/2017 |tarih|
RET KARARI
Adres :
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Maliye Bakanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Eş durumu tayin talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 18/08/2017 18.8.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; Kayseri Defterdarlığı, İlçesi Malmüdürlüğü Milli Emlak Servisinde, 07/ 10/ 2013 tarihinde göreve başladığını, 11/ 06/ 2014 tarihinde evlendiğini, eşinin Erciyes
Üniversitesi Tıp Fakültesinde Anestezi Teknikeri olarak çalıştığını, eşinin kadrosunun çakılı olması ve Tomarza İlçesinde atanabileceği teşkilatın bulunmaması nedeniyle evini Kayseri merkezde tutmak zorunda kaldığını ve her gün Kayseri Merkez ile Tomarza İlçesi arasında gidiş-geliş yaptığını, iş yeri ile evi arasında gidiş gelişlerinin, hem maddi ve manevi olarak hem de ailesinin huzur ve mutluluğunu sağlayıp devam ettirebilmek, psikolojik olarak sağlığını koruyabilmek ve kamu hizmetini verimli, etkin ve sağlıklı bir biçimde yürütebilmek açısından oldukça zor hale geldiğini, bu sebeplerle idaresine yapmış olduğu müracaatla atamasının eşinin görev yaptığı Erciyes Üniversitesi
Tıp Fakültesinin bulunduğu yakın ilçe birimlerine ya da merkez il birimindeki münhal bir kadroya yapılması yönünde 2015, 2016 ve en sonunda da 3. kez 19/ 07/ 2017 tarihli sayılı dilekçesiyle başvurduğunu ancak her defasında talebinin uygun görülmediğini belirterek kurumumuza başvuruda bulunmuştur .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talebimize istinaden Maliye Bakanlığı tarafından gönderilen 25/ 10/ 2017 tarih ve sayılı cevabi yazıda;
2.1 Başvuranın görev yaptığı Tomarza Malmüdürlüğünde adı geçenle aynı veya eşdeğer bir kadroda
kendisiyle birlikte 2 (iki) Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni görev yaptığını, Milli Emlak
.
1 / 5Servisinde Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni ile birlikte aynı unvanla görev
yapan diğer personelin konuşma engelli olduğu bu sebeple mükelleflerle iletişim konusunda zorluk çektiği, Başvuranın görevinden ayrılması durumunda Tomarza Malmüdürlüğü’ndeki milli emlak iş ve işlemlerinin sağlıklı bir şekilde yürütülemeyeceği, bu nedenle başvuranın, Tomarza
Malmüdürlüğünün personel yetersizliği ve hizmetine duyulan ihtiyaç nedeniyle eşinin görev yaptığı
Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesinin bulunduğu yere yakın ilçe birimlerine ya da merkez il birimindeki münhal bir kadroya eş durumu nedeniyle tayin talebinin uygun görülmediği,
2.2 Başvuranın eşinin Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesinde Anestezi Teknikeri olarak çalıştığı ve
çakılı kadro olması hususu da göz önünde bulundurulduğunda, Tomarza İlçesinden daha yakın ilçelere veya il merkezine tayin yapılmasına yönelik talebinin tekrar değerlendirilmesi ile ilgili olarak; adı geçenin 06/ 04/ 2016 tarihli dilekçesine istinaden 08/ 04/ 2016 tarihli ve sayılı yazı ile yine adı geçenin 09/ 09/ 2016 tarihli dilekçesine istinaden 01/ 11/ 2016 tarihli ve sayılı yazılar ile Tomarza Malmüdürlüğünün personel yetersizliği nedeniyle söz konusu nakil talebinin değerlendirilemediği, ancak Kamu Personeli Seçme Sınavı, yeniden, naklen veya kurumlar arası atamalarda bu hususun tekrar değerlendirileceği hususunun adı geçene bildirildiği,
2.3 Şikayet konusu talebe ilişkin olarak şikayet sahibi veya diğer ilgililer tarafından yargı
organlarında açılmış/sonuçlanmış bir dava bulunmadığı bildirilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Cumhuriyetin nitelikleri” başlıklı 2 nci maddesinde; “Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devletidir .” 3.1. “Ailenin korunması ve çocuk hakları” başlıklı 41 inci maddesinde; “Aile, Türk toplumunun temelidir ve eşler arasında eşitliğe dayanır . Devlet, ailenin huzur ve refahı ile özellikle ananın ve çocukların korunması ve aile planlamasının öğretimi ile uygulanmasını sağlamak için gerekli tedbirleri alır, teşkilatı kurar .”
3.2 “Yürütme yetkisi ve görevi” başlıklı 8 inci maddesinde; “Yürütme yetkisi ve görevi,
Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu tarafından, Anayasaya ve kanunlara uygun olarak kullanılır ve yerine getirilir .” 3.3. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde ; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” 5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72 nci maddesinde; “Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine,
2 / 5Türkiyenin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren
iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır . Yeniden veya yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda; aile birimini muhafaza etmek bakımından kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanarak memur olan diğer eşin de isteği halinde ataması, atamaya tabi tutulan memurun atandığı yere 74 ve 76 ncı maddelerde belirtilen esaslar çerçevesinde yapılır . Yer değiştirme suretiyle atanmaya tabi memurun atandığı yerde eşinin atanacağı teşkilatın bulunmaması ya da teşkilatı olmakla birlikte niteliğine uygun münhal bir görev bulunmaması ve ilgilinin de talebi halinde, bu personele eşinin görev süresi ile sınırlı olmak üzere aşağıdaki şartlarda izin verilebilir .
….
Memurların atanamayacakları yerler ve bu yerlerdeki görevler ile kurumların özellik arz eden görevlerine atanabilmeleri için hangi kademelerde ne kadar hizmet etmeleri gerektiği ve yer değiştirme ile ilgili atama esasları Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle belirlenir . Kurumlar atamaya tabi olacak personeli için bu yönetmelik esaslarına göre Devlet
Personel Başkanlığının görüşünü almak suretiyle bir personel ve atama planı hazırlar .” 6. 25/ 28/ 1983 tarih ve 18088 sayılı Resmi Gazete’de yayımlana Devlet Memurlarının Yer
Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin “Aile Birliği Mazeretine Bağlı Yer
Değişikliği” başlıklı 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde; “ Aile birliği mazeretine dayanarak yer değişikliği memurun… Kamu personeli olmayan eşinin, talep edilen yerde başvuru tarihi itibarıyla son iki yıl içinde 360 gün sosyal güvenlik primi ödemek suretiyle kendi adına veya bir hizmet akdi ile işverene bağlı olarak çalışmış ve halen çalışıyor olması halinde bu durumda olan eşin bulunduğu yere… atanması suretiyle yapılabilir .”
Düzenlemeleri bulunmaktadır .
IV. KAMUDENETÇİSİ YAHYA AKMAN’ın KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idari işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran; atamasının, eşinin görev yaptığı Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesinin bulunduğu yakın ilçe birimlerine ya da merkez il birimindeki münhal bir kadroya yapılması talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur .
9. Anayasamızın 41 inci maddesi, aile bireylerinin bir arada tutularak ailenin huzur ve mutluluğunun devam ettirilmesi ve bu yolla kamu görevlilerinin ailevi kaygılardan uzaklaştırılarak kamu hizmetlerinin verimliliğinin artırılması amacını taşımaktadır . Bu maddede, Devlete, aile birliğinin korunması için gerekli tedbirleri alma yükümlülüğü getirilmiş olup bu açıdan, kamu görevlileri, aile birliğinin sağlanması konusunda haklı bir beklentiye sahip bulunmaktadırlar .
10. Kanun koyucu da, hem kamu görevlilerinin naklen atanmaları, hem aile birliği mazeretiyle yer değiştirmelerini kurala bağlamak ve kolaylaştırmak amacıyla, 657 sayılı Kanun’un 72 nci, 74 üncü
.
3 / 5ve 76 ncı maddelerinde gerekli düzenlemeleri yapma yoluna gitmiştir .
11. İdarece gönderilen bilgi ve belgelerde; başvuranın görev yaptığı Tomarza Malmüdürlüğünde başvuranın kendisiyle birlikte aynı veya eşdeğer bir kadroda toplam 2 (iki) Veri Hazırlama ve
Kontrol İşletmeni görev yaptığı, diğer personelin konuşma engelli olduğu bu sebeple mükelleflerle iletişim konusunda zorluklar çektiği, başvuranın görevinden ayrılması durumunda Tomarza
Malmüdürlüğü’ndeki milli emlak iş ve işlemlerinin sağlıklı bir şekilde yürütülemeyeceği, bu nedenle başvuranın, Tomarza Malmüdürlüğündeki personel yetersizliği ve aynı yerdeki hizmetine duyulan ihtiyaç nedeniyle eşinin görev yaptığı Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesinin bulunduğu yere yakın ilçe birimlerine ya da merkez il birimindeki münhal bir kadroya eş durumu nedeniyle tayin talebinin uygun görülmediği bildirilmiştir .
12. Anayasa Mahkemesinin 20/ 2/ 2014 tarihli ve 2012/ 606 Başvuru Numaralı Kararında da;
“..Kişilerin sağlık veya aile birliği gibi “bir takım mazeretler çerçevesinde başka yere atanma konusunda talep hakları var ise de, atamaya ilişkin mazeretlerini değerlendirip karara bağlayacak olan idarenin, kendi mevzuatı çerçevesinde, ifa edilen kamu hizmetinin gerekleri, insan kaynaklarının verimli kullanılması, teşkilat yapısının elverişliliği ve benzeri faktörleri dikkate alması kaçınılmazdır . Zira kamu hizmetinin sağlıklı ve kesintisiz bir şekilde yerine getirilmesi için gerekli tedbirleri almak, ilgili idarenin öncelikli görevi ve sorumluluğudur …” ifade edilmiştir .
13. Yine, takdir yetkisinin sınırsız bir yetki olmadığı ve idarenin keyfi davranması anlamına gelmediği, öncelikli görevi ve sorumluluğu kamu hizmetinin sağlıklı ve kesintisiz bir şekilde yerine getirilmesi için gerekli tedbirleri almak olan idarenin, sahip olduğu takdir yetkisini kullanırken, kendi mevzuatı çerçevesinde, kamu yararını gözetmesi, hizmet gereklerini dikkate alması, insan kaynaklarının verimli kullanması, teşkilat yapısının elverişliliğini ve benzeri faktörleri dikkate alması gerektiği izahtan varestedir .
14. Bu bağlamda yine idarece gönderilen bilgi ve belgelerde, başvuranın eşinin Erciyes Üniversitesi
Tıp Fakültesinde Anestezi Teknikeri olarak çalıştığı ve çakılı kadro olması hususu da göz önünde bulundurulduğunda, Tomarza İlçesinden daha yakın ilçelere veya il merkezine tayin yapılmasına yönelik talebinin tekrar değerlendirilmesi ile ilgili olarak; adı geçenin 06/ 04/ 2016 tarihli dilekçesine istinaden 08/ 04/ 2016 tarihli ve sayılı yazı ile yine adı geçenin 09/ 09/ 2016 tarihli dilekçesine istinaden 01/ 11/ 2016 tarihli ve sayılı yazılar ile Tomarza Malmüdürlüğünün personel yetersizliği nedeniyle söz konusu nakil talebinin değerlendirilemediği, ancak Kamu Personeli
Seçme Sınavı, yeniden, naklen veya kurumlar arası atamalarda bu hususun tekrar değerlendirileceği hususunun adı geçene bildirildiği anlaşılmıştır .
15. Yukarıdan beri yapılan açıklamalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde, başvuranın aile birliği mazeretine dayalı yer değişikliği talebinin, hukuken geçerli ve kabul edilebilir sebeplere dayanılarak reddedildiği, bu bağlamda takdir yetkisinin amacı dışında kullanıldığına ilişkin herhangi bir tespit yapılamadığı, bu sebeple ilgili idarece tesis edilen işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık oluşmadığı değerlendirilmiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz
.
4 / 5konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin,
başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Kayseri
İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Ret Kararının, BAŞVURANA ve MALİYE BAKANLIĞINA tebliğ edilmesine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi