TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 5702-5702 |sayi|18745356-101.07.05-E.18745356-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2017/13238 2017/ 13238
KARAR TARİHİ : 02/04/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, idare tarafından açılan görevde yükselme sınavına şube müdürlüğü için başvurusunun kabul edilmesi talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 03/11/2017 3.11.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran, e-başvuru yoluyla Kurumumuza yaptığı başvurusunda, özetle;
1.1) 11/ 12/ 2006 tarihinden itibaren Çalışma ve İş Kurumu İzmir İl Müdürlüğü bünyesinde Veri
Hazırlama ve Kontrol İşletmeni olarak çalışmakta iken, Tarım ve Kırsal Kalkınmayı
Destekleme Kurumunun açtığı sınavı kazanması sonucunda 09/ 06/ 2010 tarihinde muvafakat alarak bu kurumda sözleşmeli uzman olarak çalışmaya başladığını ve halen burada çalışmaya devam ettiğini, bu süreçte, 5648 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin 5 inci fıkrası gereği
Çalışma ve İş Kurumundan aylıksız izinli sayıldığını,
1.2) Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliği kapsamında 29/ 09/ 2017 tarihinde yayınlanan görevde yükselme sınavına 13/ 10/ 2017 tarihinde Çalışma ve İş Kurumu Balıkesir İl Müdürlüğünde başvurular için yetkilendirilen personel aracılığıyla intranet sisteminin izin vermemesi nedeniyle “Şeflik” pozisyonu için başvurusunu yapmış olduğunu,
1.3) 13/ 10/ 2017 tarihli ve sayılı dilekçesiyle “Şube Müdürlüğü” pozisyonu için başvurusunun
değerlendirilerek işleme alınmasını talep ettiğini, zira kendisinin 09/ 06/ 2010 tarihinden itibaren Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunda sözleşmeli uzman olarak çalıştığını, dolayısıyla şube müdürlüğü için aranan şartları taşıdığını,
1 / 101.4) Kurum tarafından 23/ 10/ 2017 tarihinde açıklanan ön inceleme sonuçlarına göre “Şeflik”
pozisyonu için başvurusunun geçerli olduğu ilan edilerek talebinin reddedildiğini, Kurumun 23/ 10/ 2017 tarihinde ilan ettiği geçici listeye 26/ 10/ 2017 tarihinde yapmış olduğu yazılı itirazının ise Kurumun intranet sitesinde 31/ 10/ 2017 tarihinde yayınlanan nihai liste ile reddedildiğini,
1.5) Devlet Personel Başkanlığının 19/ 03/ 2010 tarihli ve sayılı görüşünde özetle, Tarımsal ve
Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu Başkanlığının 217 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin 2 nci maddesinin (d) bendinde yer verilen kurum ve kuruluşların kapsamında olduğunun değerlendirildiğini,
1.6) Bu sebeple, 5648 sayılı Tarımsal ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu Kuruluş ve
Görevleri Hakkında Kanun tetkik edildiğinde, görev yapmakta olduğu kurumun, tartışmasız kamu kurumu olduğunu, görev yapmakta olduğu pozisyonun söz konusu kanunda uzman olarak geçtiğini ve bu pozisyonun sözleşmeli de olsa kamu hizmeti olduğunu,
1.7) Başka kurumda da olsa bir yıldan daha fazla uzman olarak çalışmış olduğunu, 11 yıllık kamu
çalışanı olduğunu, yarışma sınavı ile kazandığı ve Başbakanlık uzmanlarının kadro dereceleri karşılık gelmek suretiyle özlük haklarını kullandığı “uzman” kadrosunda 7 yıldan fazla süredir çalıştığını, dolayısıyla “Şube Müdürlüğü” için başvuru şartlarını taşıdığını, ifade ederek, yapılacak görevde yükselme sınavı için başvurusunun “Şube Müdürlüğü” pozisyonu için değerlendirilerek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü’nün 26/ 02/ 2018 tarihli ve sayılı yazısında, özetle;
2.1) Başvuranın İzmir Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü bünyesinde Veri Hazırlama ve Kontrol
İşletmeni (VHKİ) olarak 5 inci dereceli kadroda 4/ 1 derece/kademede bulunduğu,
2.2) Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumundan alınan 11/ 05/ 2010 tarihli ve 4107 sayılı
yazıyla başvuranın, 5818 sayılı Kanunla değişik 5648 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin 5 inci ve 7 inci fıkralarına göre açık bulunan uzman kadrosunda sözleşmeli personel olarak istihdam edilebilmesi için aylıksız izin oluru talep edilmesi üzerine, anılan Kurumda görev yaptığı surece aylıksız izinli sayılmasının Makamın 12/ 05/ 2010 tarihli ve sayılı onayı ile uygun görüldüğü,
2.3) 29/ 09 2017 tarihinde merkez ve taşra teşkilatında boş bulunan Şube Müdürü ve Şef kadrolarına
atama yapmak için çıkılan ilan üzerine, 02- 13/ 10/ 2017 tarihleri arasında alınan başvurulara ilişkin gerçekleştirilen ön inceleme sonucu yapılan tespitlerin ve başvuru sahiplerinin tespit sonuçlara 5 iş günü içinde itiraz edebileceklerinin 23/ 10/ 2017 tarihinde Kurumun internet sayfasında yayınlandığı ve bu hususun 23/ 10/ 2017 tarihli ve 39071 sayılı yazı birimlere duyurulduğu, itirazlar üzerine yapılan değerlendirme sonrası oluşan kesin listelerin ise, 31/ 10/ 2017 tarihinde yine internet sayfasında yayınlandığı ve 31/ 10/ 2017 tarihli ve 40130 sayılı yazıyla birimlere duyurulduğu,
2.4) Başvuranın, Kurumdaki asıl kadro unvanının VHKİ olması nedeniyle, Türkiye İş Kurumu
Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 7 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde ver verilen Şube Müdürü kadrosuna atanabilmek için, söz konusu Yönetmelikle belirlenen alt unvanlarda çalışmamış olduğundan, anılan
Kurumdaki sözleşmeli pozisyonuna istinaden mevzuat gereği Şube Müdürü için aranan şartları
2 / 10taşımadığından, Şube Müdürü kadroları için yapılan sınava katılmasına imkan bulunmadığı,
ancak Şef kadrosuna atanabilmek için belirlenen şartları taşıdığından Şef sınavına müracaatının kabul edildiği ve sınava katıldığı,
3) Devlet Personel Başkanlığı’nın 19/ 02/ 2018 tarihli ve sayılı yazında; Tarım ve Kırsal
Kalkınmayı Destekleme Kurumunda sözleşmeli olarak uzman unvanıyla görevlendirilen ilgilinin, asıl kadrosu ile (veri hazırlama ve kontrol işletmeni) ilgisinin devam ettiği ve kurumundan aylıksız izinli sayıldığının anlaşıldığı; bu itibarla, adı geçenin sözleşmeli uzmanlıkta geçirdiği sürelerinin, “uzman” unvanında geçmiş gibi değerlendirilmesine imkan bulunmadığından şube müdürü kadrosu için açılan görevde yükselme sınavına başvuramayacağının . şef unvanlı kadro için açılan sınava ise mevzuatla aranan öğrenim, sertifika, hizmet süresi gibi diğer şartları taşıması kaydıyla başvurmasının mümkün bulunduğunun değerlendirildiği, ifade edilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
4) 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine
başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”
5) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci
maddesinin birinci fıkrasında;
“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”
6) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 3 üncü maddesinde;
“Bu kanunun temel ilkeleri şunlardır :
… Kariyer :
B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde , sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanını sağlamaktır .
Liyakat :
C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır .”
7) 5648 sayılı Tarımsal ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu Kuruluş ve Görevleri
Hakkında Kanunun
7.1) “Kuruluş” başlıklı 3 üncü maddesinde;
“Bu Kanunla verilen görevleri yerine getirmek üzere, kamu tüzel kişiliğini haiz, idarî ve malî özerkliğe sahip, özel bütçeli, bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde özel hukuk hükümlerine
3 / 10tâbi ve Bakanlığın ilgili kuruluşu olmak üzere Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu
kurulmuştur .”
7.2) “Kurum personelinin statüsü, hakları ve atanmaları” başlıklı 14 üncü maddesinde;
“ ( 1) Kurumda hizmetler 14/ 7/ 1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile diğer kanunların sözleşmeli personel hakkındaki hükümlerine bağlı olmaksızın istihdam edilen sözleşmeli personel eliyle yürütülür . Kurum personeli, sosyal güvenlik yönünden 31/ 5/ 2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi hükümlerine tabidir .
… ( 5) 10/ 12/ 2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I), (II)
ve (IV) sayılı cetvellerde sayılan kurum ve kuruluşlarda çalışanlardan durumları, bu maddede sayılan nitelik ve şartlara uygun olanlar, kendilerinin isteği ve kurumlarının muvafakatı ile
Kurumda sözleşmeli olarak istihdam edilebilir . Bu şekilde istihdam edilecek personel sayısı toplam personel sayısının yüzde ellisini aşamaz. Bu şekilde görevlendirilen personel kurumundan aylıksız izinli sayılır ve asıl kadrosuyla ilgisi devam eder . Bunların terfileri başkaca bir işleme gerek kalmaksızın kurumlarınca yapılır . Bu hükme göre görevlendirilenler, görevde kaldıkları sürece, malî ve sosyal haklarını Kurumdan alırlar . Bu şekilde geçen hizmet süreleri, kazanılmış hak aylık, derece ve kademeleri ile ek göstergelerinin tespitinde dikkate alınır .
… ( 8) Sözleşmeli personele verilecek her türlü ödemeler dahil net ücretler; Başkana
Başbakanlık merkez teşkilâtında görev yapan genel müdür, genel koordinatörler, iç denetim koordinatörü ve birinci hukuk müşavirine Başbakanlık merkez teşkilâtında görev yapan genel müdür yardımcısı, koordinatör ve il koordinatörlerine Başbakanlık merkez teşkilâtında görev yapan daire başkanları, uzman, mütercim, avukat ve denetçilere Başbakanlık uzmanları, diğer görevlilere ise Başbakanlık merkez teşkilâtındaki benzer unvanlar ile görev yapan personel için öngörülmüş bulunan ücretleri aşmamak kaydıyla, Bakan tarafından belirlenir .”
8) 18/ 06/ 1984 tarihli ve 18435 (Mük .) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 217 sayılı Devlet
Personel Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin
“Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde;
“Bu Kanun Hükmünde Kararname kapsamına giren kamu kurum ve kuruluşları şunlardır :
… d) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları dışında kalan ve kamu fonu kullanan, özel kanunlarla veya bunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan kamu kuruluşları ve bu nitelikteki bankalar ve bunların en az sermayesinin yarısından fazlasına iştirak suretiyle kurdukları müessese, ortaklık ve iştirakler,”
9) 18/ 4/ 1999 tarihli ve 23670 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Kurum ve
Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel
Yönetmeliğin
9.1) “Amaç” başlıklı birinci maddesinde;
“Bu Yönetmeliğin amacı, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, Devlet memurları ile 8/ 6/ 1984 tarihli ve 233 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname kapsamındaki kamu iktisadî teşebbüslerinde görev yapan sözleşmeli personelin görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir .”
9.2) “Hizmet süresi” başlıklı 6 ncı maddesinde;
4 / 10“Kurumlar, görevin niteliği itibarıyla görevde yükselme suretiyle atanacak personel için
bulunduğu kurumda veya diğer kurumlarda alt görevlerde çalışmış olma şartı ve süresi arar.
İlan edilen kadro veya pozisyon için bu şartı sağlayan personel bulunmaması durumu hariç olmak üzere, bu sürelerin en az altı ayının atamanın yapılacağı kurumda geçmiş olması esastır .”
9.3) “Görevde yükselme yönetmelikleri” başlıklı 15 inci maddesinde;
“İl özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri ve belediyelerin kurdukları birlik, müessese ve işletmeler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlardaki personel için İçişleri Bakanlığı; yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumlarındaki personel için Yükseköğretim
Kurulu Başkanlığı olmak üzere kurumlar, bu Yönetmeliğin kapsamına giren görevlere atanacaklarda aranacak şartları ve yapılacak sınavlara ilişkin usul ve esaslar ile diğer hususları Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşünü alarak bu Yönetmeliğe aykırı olmamak üzere çıkaracakları yönetmelikle düzenler .
Bu Yönetmeliğin uygulanması sırasında doğacak tereddütleri gidermeye Devlet Personel
Başkanlığı yetkilidir .”
10) 24/ 06/ 2015 tarihli ve 29396 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Türkiye İş Kurumu
Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin
10.1) “Amaç” başlıklı birinci maddesinde;
“Bu Yönetmeliğin amacı, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, Türkiye İş Kurumunda görev yapan personelin görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir .”
10.2) “Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar” başlıklı 5 inci maddesinde;
“( 2) Görevde yükselme suretiyle atama yapılacak kadrolar; a) Yönetim hizmetleri grubu;
1) Şube müdürü
2) Şef”
10.3) “Görevde yükselme sınavı sonucu atanacaklarda aranacak genel şartlar ” başlıklı 6 ncı
maddesinde;
“( 1) Bu Yönetmelik kapsamında görevde yükselmeye tabi kadrolara atanabilmek için; a) 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde belirtilen atanabilme şartlarını taşımak, b) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak, c) İlan edilen kadro için bu şartı sağlayan personel bulunmaması durumu hariç olmak üzere, Kurumda en az iki yıl görev yapmış olmak , gerekir .”
10.4) “Görevde yükselme sınavı sonucu atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7 nci
maddesinde;
5 / 10“( 1) Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aşağıda belirtilen özel şartlar aranır :
a) Şube müdürü olarak atanabilmek için ;
1) Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak .
2) En az on yıllık hizmeti bulunmak .
3) Son başvuru tarihi itibarıyla; daire tabibi, mühendis, eğitim uzmanı, uzman, sivil savunma
uzmanı, araştırmacı, ayniyat saymanı, iş ve meslek danışmanı, matematikçi, istatistikçi, aktüer, programcı, çözümleyici, mütercim, psikolog, sosyal çalışmacı, diyetisyen, çocuk gelişimcisi, tekniker, şef ve muhasebeci unvanlı kadrolardan herhangi birinde, ayrı ayrı veya toplamda en az bir yıl görev yapmış olmak .
b) Şef olarak atanabilmek için ;
1) Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak .
2) En az beş yıllık hizmeti bulunmak .
3) Son başvuru tarihi itibarıyla; bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmeni,
memur, dava takip memuru, daktilograf, veznedar, santral memuru, koruma ve güvenlik görevlisi, teknisyen, hemşire, fotoğrafçı ve şoför unvanlı kadrolardan herhangi birinde, ayrı ayrı veya toplamda en az bir yıl görev yapmış olmak .”
10.5) “Duyuru ve başvuru” başlıklı 10 uncu maddesinde;
“( 1) Görevde yükselme veya unvan değişikliği için açılacak sınavlar, Kurumun merkez ve taşra teşkilatındaki kadro durumu ile ihtiyaçları göz önüne alınarak, Kurumca uygun görülen tarihlerde yapılır .
( 2) Görevde yükselme suretiyle atama yapılacak kadrolar yazılı sınavlardan en az 45 gün önce duyurulur ve başvuru için en az on iş günü süre verilir . İlan edilen kadrolar için belirlenen başvuru tarihinin son günü itibarıyla aranan nitelikleri taşıyan personel, başvuru şartlarını taşıdığı farklı unvanlı kadrolardan sadece biri için duyuruda belirtilen şekilde başvuruda bulunabilir .
( 3) Aylıksız izinde bulunanlar dahil olmak üzere , ilgili mevzuatı uyarınca verilen izinleri kullanmakta olanlar da başvuruda bulunabilir .
( 4) Diğer kurumların personeli ile aday memur statüsünde bulunanlar bu kadrolar için başvuruda bulunamazlar .
( 5) Yapılan başvurular, İnsan Kaynakları Dairesi Başkanlığınca incelenerek aranan şartları taşıyanların listesi Kurumun internet/intranet sitelerinde ilan edilir .
10.6) “Hüküm bulunmayan haller” başlıklı 24 üncü maddesinde;
“Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde, 657 sayılı Kanun ile Kamu Kurum ve
Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik hükümleri uygulanır .” düzenlemelerine yer verilmiştir .
6 / 10IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
11) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın Türkiye İş
Kurumunda en az altı ay uzman olarak çalışmamış olması, dolayısıyla Genel Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer alan alt görevlerde çalışılan sürelerin en az altı ayının atamanın yapılacağı kurumda geçmiş olması gerektiği yönündeki şartı karşılamaması nedeniyle, idarenin şikayete konu işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı değerlendirildiğinden, başvurunun reddi gerektiği yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
12) Başvuran, uzman olarak çalışmakta olduğundan bahisle, Türkiye İş Kurumu Personeli Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 7 nci maddesinde düzenlenen Şube Müdürü olarak atanabilmek için aranan özel şartları da karşıladığını iddia ederek, idare tarafından açılan görevde yükselme sınavı kapsamında şube müdürü pozisyonu için yaptığı başvurusunun kabul edilmesi suretiyle mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir .
13) 657 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinde, bu Kanunun temel ilkeleri arasında “Kariyer” ve
“Liyakat” ilkeleri de sayılmış; kariyer ilkesi, Devlet memurlarına yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanı sağlamak; yeterlik ilkesi ise, kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini yeterlik sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmak olarak tanımlanmıştır . Bu iki ilkenin temelinde, objektif kurallar çerçevesinde işin ehline verilmesi ve hak etme kavramı yatmakta olup, kamu hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde gerçekleştirilmesinin gereklerinden biri de hizmetin yetişmiş, ehil kamu görevlilerince yerine getirilmesidir .
14) Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair
Genel Yönetmeliğin birinci maddesinde de, bu yönetmeliklerin amacının, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak personelin görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları belirlemek olduğu belirtilmiştir .
Yönetmeliğin 15 nci maddesi ile de, kurumlara, görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi görevlere atanacaklarda aranacak şartları ve bunun için yapılacak sınavlara ilişkin usul ve esaslar ile diğer hususları, Genel Yönetmeliğe aykırı olmamak üzere, Devlet Personel
Başkanlığının olumlu görüşünü alarak çıkaracakları yönetmelikle düzenleme yetkisi verilmiştir .
15) Dolayısıyla, idarenin, memurların üst görevlere yükselmesini belirli şartlara bağlama konusunda
takdir yetkisi bulunduğu kuşkusuzdur . Ancak bu yetkinin hukukun genel ilkelerine, üst hukuk normlarına, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak kullanılması halinde iptali söz konusu olacaktır .
16) Bu bağlamda, Türkiye İş Kurumunda görev yapan personelin görevde yükselme ve unvan
değişikliklerine ilişkin usul ve esasları belirlemek amacıyla hazırlanan Türkiye İş Kurumu
Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği 24/ 06/ 2015 tarihli ve 29396 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir . Bu yönetmelikte, görevde yükselme sınavına girebilmek için, genel bir şart olarak Kurumda en az 2 yıl görev yapmış olmak şartının getirildiği; Şube Müdürü olarak atanabilmek için adayın en az 10 yıllık hizmetinin bulunması, uzman unvanının da aralarında bulunduğu belli unvanlardan herhangi birinde ayrı
7 / 10ayrı veya toplamda en az 1 yıl görev yapmış olmak şartının bulunduğu; Şef olarak atanabilmek
için ise, adayın en az 5 yıllık hizmetinin bulunması, VHKİ unvanının da aralarında bulunduğu belli unvanlardan herhangi birinde ayrı ayrı veya toplamda en az 1 yıl görev yapmış olmak şartının bulunduğu görülmektedir .
17) Bu açıdan yapılan incelemede, idarece, atanılacak kadroların özelliklerine göre çalışılması
gereken alt görevlerin belirlenmesi konusundaki takdir yetkisi çerçevesinde düzenleme yaptığı değerlendirilmekte olup, ilgili kadrolara atanmak için belirli bir süre tecrübenin gerekliliği de dikkate alınarak alt görevlere ilişkin koşullar getirilmesinde ve bu kapsamda hangi unvanlarda çalışmış olanların hangi kadrolara yükselebileceklerinin belirlenmesinde, Genel Yönetmeliğe ve hukuka aykırılığa rastlanılamamıştır .
18) Somut olayımızda, başvuranın 11/ 12/ 2006 tarihinde Bingöl İl Müdürlüğünde VHKİ olarak
göreve başladığı, İzmir İl Müdürlüğünde aynı kadroda görev yapmakta iken de, 12/ 05/ 2010 tarihli Olur ile 5648 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin 5 inci fıkrası uyarınca, kadrosunun bulunduğu Türkiye İş Kurumundan aylıksız izinli sayılmak suretiyle, uzman kadrosunda sözleşmeli personel olarak Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunda 09/ 06/ 2010 tarihi itibariyle göreve başladığı; dolayısıyla, görevde yükselme sınav başvurusunu yaptığı 13/ 10/ 2017 tarihinde Türkiye İş Kurumu bünyesinde yaklaşık 3,5 yıl VHKİ kadrosunda görev yapmış olduğu, Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunda ise 7 yıl 5 ay sözleşmeli uzman olarak hizmetinin bulunduğu anlaşılmaktadır .
19) Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair
Genel Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde, kurumların, görevin niteliği itibarıyla görevde yükselme suretiyle atanacak personel için bulunduğu kurumda veya diğer kurumlarda alt görevlerde çalışmış olma şartı ve süresi arayacağı ve alt görevlerde çalışılan sürelerin en az altı ayının atamanın yapılacağı kurumda geçmiş olmasının esas olduğu düzenlenmiştir .
20) Bu hükmün, 657 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinde tanımlanan kariyer ilkesi uyarınca, kamu
görevlilerinin yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde ilerleme imkanı sağlama görevi doğrultusunda düzenlendiği; bu hüküm ile atamanın yapılacağı görev için kurum yönetmelikleriyle belirlenen alt görevlerde çalışılan sürelerin en az altı ayının atamanın yapılacağı kurumda geçme şartı getirilerek, yapılacak hizmetler için belirlenen alt görevde/görevlerde çalışmak suretiyle ilgilinin kurumun işleyişi hakkında gerekli bilgilere sahip olmasının ve hiyerarşiye uygun bir şekilde yetişmesinin amaçlandığı değerlendirilmektedir .
21) Somut olayımız açısından, başvuranın, sınava başvuru yaptığı tarihi itibariyle, Türkiye İş
Kurumu Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin görevde yükselme sınavı sonucu atanacaklarda aranacak genel şartlardan biri olan Kurumda en az 2 yıl görev yapma şartını karşıladığı, toplamda 11 yıla yakın bir süredir kamu görevlisi olarak çalışmasından dolayı Şube Müdürü olarak atanabilmek için gereken özel şartlardan biri olan en az 10 yıllık hizmeti bulunmak şartını da karşıladığı görülmektedir .
22) Kurum Yönetmeliğinin 7 nci maddesinde Şube Müdürü olarak atanabilmek için gereken özel
şartlardan biri olarak, Uzman unvanının da aralarında bulunduğu belli unvanlarda herhangi birinde ayrı ayrı veya toplamda en az 1 yıl hizmeti bulunmak şartı açısından yapılan düzenleme açısından yapılan incelemede ise; bu hükmün, Genel Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer alan alt görevlerde geçen sürelerin en az altı ayının atamanın yapılacağı kurumda geçmesi gerektiği şartının karşılığı olarak Kurum Yönetmeliğinde böyle bir düzenlemeye gidildiği yorumu yapılabilirse de; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun
8 / 1022/ 01/ 2015 tarihli ve 2014/ 1158 YD İtiraz No’lu kararı ile Danıştay İdari Dava Daireleri
Kurulunun 20/ 01/ 2016 tarihli ve E :2015 / 1422 YD İtiraz No’lu kararında belirtildiği gibi, kurum yönetmeliğinde, bu hizmetin ne kadarının kurumda geçirilmiş olması gerektiği konusunda açık bir düzenleme yapılmamış olması, diğer bir ifadeyle, diğer kurumlarda aynı alt görevde geçmiş olan hizmet sürelerinin dahil edilip edilmeyeceğine ilişkin özel bir düzenleme bulunmaması ve kurumlarda aynı alt görevde geçmiş olan hizmet sürelerinin dahil edilmesini engelleyen bir kuralın da bulunmaması, ilgili hizmetin herhangi bir kurumda yerine getirilmiş olmasının idare tarafından yeterli kabul edildiği sonucunu doğurmaktadır .
23) Ancak, yine de yönetmeliklerin üst normlara aykırı olmaması gerektiği ilkesi ve Türkiye İş
Kurumu Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 24 üncü maddesinde yer alan, bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde, 657 sayılı Kanun ile
Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair
Genel Yönetmelik hükümleri uygulanacağı hükmü dikkate alındığında, Genel Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer alan alt görevlerde çalışılan sürelerin en az 6 ayının atamanın yapılacağı kurumda geçmesi gerektiği yönündeki kuralın uygulanması gerekmektedir .
24) Bu açıdan, başvuran her ne kadar sınava başvuru tarihi itibariyle 7 yıl 5 aydır uzman olarak
görev yapmış olsa da, uzman olarak görev yapılan bu sürenin tamamı Tarım ve Kırsal
Kalkınmayı Destekleme Kurumunda geçmiş olup, başvuranın Yönetmeliğinin 7 nci maddesinde Şube Müdürü olarak atanabilmek için en az 1 yıl çalışmış olmanın arandığı diğer alt görevlerden herhangi birinde veya uzman olarak Türkiye İş Kurumunda çalışmamış olduğundan, dolayısıyla Genel Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer alan bahsi geçen koşulu karşılamamış olması sebebiyle, başvuranın sınav başvurusunun Şube Müdürlüğü için kabul edilmemesi ve şartlarını taşıdığı açık olan Şeflik için kabul edilmesi yönündeki idarenin işleminde, hukuka ve hakkaniyete aykırı bir husus bulunmamaktadır .
25) Öte yandan, başvuran, kadrosuyla birlikte uzman olarak çalışılan diğer kurumlardan farklı
olarak, kadrosunun bulunduğu Türkiye İş Kurumundan aylıksız izin alarak Tarım ve Kırsal
Kalkınmayı Destekleme Kurumunda sözleşmeli uzman unvanıyla görevlendirilmiş olup, 5648 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin 5 inci fıkrasına göre, bu şekilde görevlendirilen personel kurumundan aylıksız izinli sayılmakta ve asıl kadrosuyla ilgisi devam etmekte, ayrıca aynı maddenin birinci fıkrasına göre, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile diğer kanunların sözleşmeli personel hakkındaki hükümlerine bağlı olmaksızın ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi hükümlerine tabi olarak çalışmaktadır .
26) Diğer taraftan, Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu kamu tüzel kişiliğini haiz,
idarî ve malî özerkliğe sahip, özel bütçeli, Kanunda hüküm bulunmayan hallerde özel hukuk hükümlerine tâbi ve Bakanlığın ilgili kuruluşu olup, 217 sayılı KHK’nın 2 nci maddesinin (d)
bendinde sayılan “ kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları dışında kalan ve kamu fonu kullanan, özel kanunlarla veya bunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan kamu kuruluşu” olarak faaliyet göstermekte, ayrıca bu kurumda görev yapan uzmanlar yarışma sınavı sonucu istihdam edilmekte, Avrupa Birliği fonlarının kullanımı konusunda görevleri bulunan kamu kurumlarında çalışan uzmanlarla benzer işler yapmakta ve bu personelin ücretleri Başbakanlık merkez teşkilâtındaki benzer unvanlar ile görev yapan personel için öngörülmüş bulunan ücretler nispetinde ödenmektedir .
27) Bu bağlamda, Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunda istihdam edilen personelin,
sözleşmeli uzmanlıkta geçirdiği sürelerinin “uzman” unvanında geçmiş gibi değerlendirilip değerlendirilemeyeceği tartışma konusudur . Ancak, Genel Yönetmeliğin 15 inci maddesinin
9 / 10ikinci fıkrası uyarınca, Yönetmeliğin uygulanması sırasında doğacak tereddütleri gidermekle
görevlendirilen Devlet Personel Başkanlığının 3 üncü paragrafta yer alan görüşünde, bu sürelerin uzman unvanında geçirilmiş gibi değerlendirilemeyeceği yönündedir .
28) Ancak, yukarıda ayrıntılarıyla izah edildiği üzere, bu süreler uzmanlıkta geçmiş gibi
değerlendirilse de, başvuranın Türkiye İş Kurumunda en az altı ay uzman olarak çalışmamış olması nedeniyle, Genel Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer alan alt görevlerde çalışılan sürelerin en az altı ayının atamanın yapılacağı kurumda geçmiş olması gerektiği yönündeki şartı karşılamadığından, başvuranın Şube Müdürlüğü için açılan sınava kabulü mümkün bulunmamaktadır .
29) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; yukarıda yapılan açıklamalar
çerçevesinde, idarenin şikayete konu işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı herhangi bir husus tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
30) 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde iyi yönetim ilkelerine yer verilmiş olup; başvuranın dilekçesine idare tarafından sınava gireceklere ilişkin nihai listelerin yayımlanmasından sonra cevap verilmesi nedeniyle
“makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkeleri ile başvuranın talebini reddederken bu işlem karşısında hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespit edildiğinden, idareden bundan böyle bu ilkelere de uyması beklenmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
31) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana
tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Balıkesir İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre başvurunun REDDİNE, Ret kararının BAŞVURANA ve TÜRKİYE İŞ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi