TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 6894-6894 |sayi|18745356-101.07.05-E.18745356-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2017/12830 2017/ 12830
KARAR TARİHİ : 19/04/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuran, Üniversitede yüksek lisans eğitimi süresindeki çalışmalarının laboratuvar tecrübesi olarak kabul edilmesini talep etmektedir .
BAŞVURU TARİHİ : 25/10/2017 25.10.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza başvuruda bulunan Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları A.B.D. Yüksek lisans eğitimini 2015 yılında tamamladığını, Enstitü’den almış olduğu laboratuvar tecrübesine ilişkin yazıyı 2017 yılı dönem atamalarında Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına ibraz ettiğini, ancak bu laboratuvar tecrübesinin kabul edilmediğini, 29.12.2011 tarihli ve 28157 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Gıda Kontrol Laboratuvarlarının Kuruluş, Görev, Yetki ve Sorumlulukları ile Çalışma Usul ve
Esaslarının Belirlenmesine dair Yönetmelikte Laboratuvar Tecrübesi : Genel Müdürlüğün Bakanlık gıda kontrol laboratuvarları ile ilgili merkez biriminde, kamu gıda kontrol laboratuvarlarında veya
Bakanlık gıda kontrol laboratuvarlarının çalışma konularında faaliyet gösteren diğer resmi kurum ve kuruluşlara bağlı laboratuvarlarda çalışmış olma süresi olarak belirtildiğini, ancak cevap yazısında çalışmadan kastın bilfiil kadrolu çalışma olarak yorumlandığından Üniversitede ve bu doğrultuda çalışmalar yapan bir kurumda ve Bakanlık gıda ve yem analizlerinin yapıldığı laboratuvarlarla eşdeğer analiz çalışmaları yaptığı çalışma süresinin laboratuvar tecrübesi olarak kabul edilmediğini ifade etmekte olup, bu doğrultuda almış olduğu eğitim ve çalışmaların laboratuvar tecrübesinden kabul edilmesini, kabul edildiği takdirde atama sonucunda yaşamış olduğu mağduriyetinin giderilmesini ya da ikamet ettiği ilde bulunan gıda kontrol laboratuvarında istihdam
1 / 6edilmeyi talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının 5/ 2/ 2018 tarihli ve sayılı yazısı ve eklerinde,
özetle :
2.1. “Kişinin talebinin değerlendirilmemesinin gerekçesi; bahsetmiş olduğu ve 3 yıllık ( 36 ay)
laboratuvar tecrübesinin belgesi olduğunu iddia ettiği Fırat Üniversitesi Veteriner Fakültesi Zootekni ve hayvan Beşleme bölümü Hayvan Beşleme ve Beslenme Hastalıkları Anabilim Dalı
Başkanlığından alınan, yüksek lisans eğitimi esnasında tez konusu çalışmasını laboratuvar ortamında yaptığını, ayrıca eğitim süreci boyunca aynı laboratuvarda eğitime katılmış olmasını, laboratuvar tecrübesine sahip olduğuna yorumlayarak iddia etmektedir . Bakanlık olarak değerlendirmeye, kriter olarak esas aldığımız kişinin iddiaları doğrultusundaki mesaisidir . Söz konusu kişinin Fakültede mezuniyeti 2005 yılı, Bakanlığa 06.02.2007 tarihinde göreve başlamış olup, hiç aralık vermeden halen görevine devam etmektedir . Resmi olarak hizmet çizelgesinde yapmış olduğumuz mesai değerlendirmemizde herhangi bir laboratuvar ortamı olan birimde çalışmadığı ve iddia ettiği yüksek lisans eğitimi ve tez konusu çalışması esnasındaki laboratuvar eğitimi bir eğitim süreci çalışması olduğundan kişinin bu laboratuvar eğitimi, Bakanlık olarak 2 yıl laboratuvar tecrübesinden kastımızın karşılığı olan ( 2 yıl bilfiil fiili olarak yapılan mesai) demek değildir .
2.2. Kendisinin almış olduğu belgedeki; sadece derslerinin olduğu saatlerdeki laboratuvar çalışmalarına katılmış olmasıdır . (Söz konusu süreler çalışmış olduğu daire amirlerinin derslerinin olduğu saatlerde idari insiyatifleri ile vermiş oldukları izin doğrultusunda gerçekleştiğinden resmi olarak laboratuvar mesaisi olarak kabul edilememektedir .)
2.3. Çalışma süresinin tamamının İl Müdürlükleri emrinde görev yaptığından herhangi bir laboratuvar ortamında çalışmadığı hizmet çizelgesinden anlaşılmaktadır .
2.4. Üniversitede almış olduğu belge yüksek lisans esnasında tez konusu olan alanla ilgili laboratuvar çalışması ve bunun memuriyet mesaisi ile alakası olmadığından memuriyet mesaisi ile çakışan bir eğitim mesaisidir .
2.5. Kamuda resmi olarak çalıştığı hizmet çizelgesinden anlaşıldığı üzere, bir kişi nasıl olurda aynı zamanda 2 yıl olarak 365 x 2 = 730 gün 8 saat mesai demek olan toplam 2 yıllık mesaiyi tamamlamak iddiasıyla resmi ve dini bayram tatilleri haricinde başka bir birimde günlük 8 saat üzerinden nasıl mesai vermiş olduğunu iddia ederek tecrübeden bahsedebilir .” açıklamalarına yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “ Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler” hükmüne, 4. 29/ 12/ 2011 tarih ve 28157 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Gıda Kontrol
Laboratuvarlarının Kuruluş, Görev, Yetki Ve Sorumlulukları İle Çalışma Usul Ve Esaslarının
Belirlenmesine Dair Yönetmeliğin 4 üncü Maddesinin birinci fıkrasının ( ı) bendinde
“Laboratuvar : Bakanlık gıda kontrol laboratuvarları ve özel gıda kontrol laboratuvarlarını…”, (l)
bendinde; “Laboratuvar tecrübesi : Genel Müdürlüğün Bakanlık gıda kontrol laboratuvarları ile ilgili merkez biriminde, kamu gıda kontrol laboratuvarlarında veya Bakanlık gıda kontrol
2 / 6laboratuvarlarının çalışma konularında faaliyet gösteren diğer resmî kurum ve kuruluşlara bağlı
laboratuvarlarda çalışmış olma süresini… ifade eder” hükmüne, 4.1. Aynı yönetmeliğin 8 inci Maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde “Bakanlık gıda kontrol laboratuvarına müdür olarak atanacak personelin en az üç yıl laboratuvar tecrübesine sahip olması gerekir . Gıda kontrol laboratuvarlarına atanacak teknik ve sağlık hizmetleri sınıfı personelinin hizmet süresi beş yıldan az olmalıdır . Hizmet süresi beş yıldan fazla olan teknik ve sağlık hizmetleri sınıfı personelinin laboratuvarlara atanabilmesi için en az iki yıl laboratuvar tecrübesine sahip olması şartı aranır . hükmüne 5. 1.4.2013 tarih ve 28605 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Fırat Üniversitesi Lisansüstü
Eğitim-Öğretim Ve Sınav Yönetmeliğinin 4 üncü Maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde
“Azami süre : Yüksek lisans öğreniminde altı yarıyıl …”, “Süre” başlıklı 24 üncü Maddesinin birinci fıkrasında; “ Tezli yüksek lisans programını tamamlama süresi azami altı yarıyıldır
”hükmüne, 6. 08.10.2017 tarih ve 30204 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Fırat Üniversitesi Lisansüstü
Eğitim-Öğretim Ve Sınav Yönetmeliğinin 4 üncü Maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde
“ Azami süre : Tezli yükseköğreniminde altı yarıyıl…” , “Süre” başlıklı 9 uncu Maddesinin birinci fıkrasında “Tezli yüksek lisans programının süresi bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın dört yarıyıl olup, program en çok altı yarıyılda tamamlanır .” hükmüne yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği hususundaki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran, 29.12.2011 tarihli ve 28157 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Gıda Kontrol
Laboratuvarlarının Kuruluş, Görev, Yetki ve Sorumlulukları ile Çalışma Usul ve Esaslarının
Belirlenmesine dair Yönetmelikte Laboratuvar Tecrübesinin : Genel Müdürlüğün Bakanlık gıda kontrol laboratuvarları ile ilgili merkez biriminde, kamu gıda kontrol laboratuvarlarında veya
Bakanlık gıda kontrol laboratuvarlarının çalışma konularında faaliyet gösteren diğer resmi kurum ve kuruluşlara bağlı laboratuvarlarda çalışmış olma süresi olarak belirtildiğini, çalışmadan kastın bilfiil kadrolu çalışma olarak yorumlandığından Üniversitede ve bu doğrultuda çalışmalar yapan bir kurumda ve Bakanlık gıda ve yem analizlerinin yapıldığı laboratuvarlarla eşdeğer analiz çalışmaları yaptığı çalışma süresinin laboratuvar tecrübesi olarak kabul edilmediğinden bahisle bu doğrultuda almış olduğu eğitim ve çalışmaların laboratuvar tecrübesinden kabul edilmesini talep etmektedir .
8. Fırat Üniversitesi tarafından başvuranın talebi üzerine verilen “laboratuvar deneyimi” konulu yazıda; “Anabilim Dalımızda 08.09.2011 tarihinde Yüksek Lisans eğitimine başlayan Veteriner
Hekim Elazığ ilinde Süt İneği Besleme Bilinci Geçiş Dönemi Beslemesi ve Süt
İneklerinin Verim Durumlarının Araştırılması” konulu tez çalışması sırasında Hayvan Besleme ve
Beslenme Hastalıkları Anabilim Dalı ve Besin Hijyeni ve Teknolojisi Anabilim Dalında mevcut laboratuvarlarda Yem örneklerinde ve süt örneklerinde analiz çalışmalarını yapmıştır . Ayrıca eğitim süresi boyunca yine aynı laboratuvarlarda çalışmalara katılmış ve laboratuvar tecrübesine sahip
3 / 6olmuştur . Bu bağlamda yukarıda kimlik bilgileri yazılı Veteriner Hekim 17.9.2011
tarihinden 20.9.2014 tarihine kadar 3 (üç) yıl 36 ay laboratuvar deneyimine sahiptir . 29 Aralık 2011 tarih ve 28157 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Gıda Kontrol Laboratuvarlarının Kuruluş, Görev, Yetki Ve Sorumlulukları İle Çalışma Usul Ve Esaslarının Belirlenmesine Dair Yönetmeliğin Madde
– 8’de yer alan laboratuvar deneyimine sahiptir . Aldığı eğitim gereği gıda ve yem analizlerinin yapıldığı İl Gıda Kontrol Laboratuvarları ve Gıda Yem Araştırma Laboratuvarlarında ve Gıda ve
Yem analizlerinin yapılabileceği cihazlara sahip laboratuvarlarda istihdam edilmesi uygundur . İlgili şahıs laboratuvarlarda mevcut, beher, desikatör . laboratuvar tüpleri, pipetler vb. malzeme ve aletlerle çalışmakla birlikte özellikle çalıştığı cihazlar aşağıda liste halinde verilmiştir .
Çalışılan Laboratuar Cihazları ve Çalışma Koşulları l-) Lactoscan Süt Analiz cihazı (Sütte; Kuru Madde, Yağ, Protein, Su, İnorganik Madde Analizleri)
2-) Sütte Üre Ölçüm Cihazında Süt Örneklerinde Üre Tayini 3-) Spektrofotometre Cihazı (Yemde Üre Analizi)
4-) Yemde Kuru Madde Tayini 5-) Yemde Ham Kül (ve organik madde) Tayini 6.) Soxleth Ekstraksiyon Cihazında Yemde Ham Madde Tayini 7-) Kjeldahl Cihazında Yemde Ham protein Tayini
😎 Ankom Ndf/Adf Lif Analiz Cihazı Yemde Ham Selüloz Tayini 9-) Kaba Yem Örneklerinde Partikül Büyüklüğü Tayini” olarak ifade edildiği görülmektedir .
9. İlgili mevzuat hükümlerinde “ Hizmet süresi beş yıldan fazla olan teknik ve sağlık hizmetleri sınıfı personelinin laboratuvarlara atanabilmesi için en az iki yıl laboratuvar tecrübesine sahip olması şartı aranır ” hükmü ile “ Laboratuvar Tecrübesinin : Genel Müdürlüğün Bakanlık gıda kontrol laboratuvarları ile ilgili merkez biriminde, kamu gıda kontrol laboratuvarlarında veya Bakanlık gıda kontrol laboratuvarlarının çalışma konularında faaliyet gösteren diğer resmi kurum ve kuruluşlara bağlı laboratuvarlarda çalışmış olma süresi ” ifadelerine yer verilmiştir .
10. Yukarıda yer verilen başvuranın talebi, mevzuat hükümleri, Fırat Üniversitesinin cevabı ve ilgili
Bakanlığın cevabı birlikte değerlendirildiğinde; “çalışma” dan ne anlaşılması gerektiği konusunda tereddüt hasıl olduğu görülmektedir . Fırat Üniversitesi tarafından başvuranın lisansüstü eğitim sürecinde belirtilen 36 ay boyunca çalıştığı ifade edilse de bir yılda resmi tatil günleri hariç her gün fiilen 8 saat laboratuvar çalışması yapılıp yapılmadığı, günde ne kadar süre laboratuvar çalışması yürütüldüğü, lisansüstü eğitimin 1 yılının yaklaşık 4 aylık iki dönemden ibaret olduğu değerlendirildiğinde 36 aylık sürenin fiili çalışma süresi olarak değerlendirilmesi mümkün değildir .
11. Fırat Üniversitesi’nin Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği’nde; Azami süre :
Yüksek lisans öğreniminde altı yarıyıl olarak ve ayrıca programın süresi dört yarıyıl olarak belirtilmiştir . Başvuranın her ne kadar 36 ayda bu çalışmayı tamamladığı ifade edilse de idarenin cevabi yazısında belirtildiği üzere “hiç aralık vermeden halen görevine devam etmektedir” ifadesinden de anlaşılacağı üzere görevli olduğu süre içinde bu eğitime devam etmiştir .
12. Fırat Üniversitesi’nin Lisansüstü Eğitim-Öğretim Ve Sınav Yönetmeliği’nde; “Tezli yüksek lisans programı öğrencinin bilimsel araştırma yöntemlerini kullanarak bilgilere erişme, bilgiyi
4 / 6derleme, yorumlama ve değerlendirme yeteneğini kazanmasını sağlar” olarak yüksek lisans
programının eğitim-öğrenim süreci olduğu ifade edilmiştir . Fırat Üniversitesi Hayvan Besleme Ve
Beslenme Hastalıkları Anabilim Dalı Yüksek Lisans Dersleri; Yemler ve Ham Besin Madde
Analizleri, Rasyon Hazırlamada Temel İlkeler I, Koyun ve Keçi Beslemede Temel İlkeler I, Sığır
Beslemede Temel İlkeler I, Kanatlı Beslemede Temel İlkeler I, Literatür Saati, Beslenme
Biyokimyası ve Fizyolojisi I, Yemlerde Enerji Değerlerinin Belirlenmesi I, Yemlerde Enerji
Değerlerinin Belirlenmesi II, Yağlar ve Hayvan Beslemedeki Önemi, Karbonhidratlar ve Hayvan
Beslemedeki Önemi, Proteinler ve Hayvan Beslemedeki Önemi, Vitaminler ve Hayvan Beslemedeki
Önemi, Mineral Maddeler ve Hayvan Beslemedeki Önemi, Çayır Mera ve Kültür Yem Bitkileri, Yem Hijyeni ve Yemlerde Bozulmalar I, Yem Hijyeni ve Yemlerde Bozulmalar II, Yemlerde
Antinutrisyonel Faktörler, Laboratuar Hayvanlarının Beslenmesi, Kürk Hayvanlarının Beslenmesi gibi dersler mevcuttur . Başvuranın bu derslerden seçim yaparak derslere katıldığı varsayıldığında, seçilen derslerin her saatinin sürekli laboratuvar ortamında çalışılarak gerçekleştirildiğinin 36 ay bilfiilen fiili çalışmayı ifade etmeyeceği değerlendirilmiştir .
13. Başvuranın Üniversitede yaptığı çalışma süresinin laboratuvar tecrübesi olarak kabul edilmediğinden bahisle bu doğrultuda almış olduğu eğitim ve çalışmaların laboratuvar tecrübesinden kabul edilmesini talep ettiği başvurusu; yüksek lisans programının bir eğitim ve öğrenim süreci olduğu, laboratuvarda çalışma saati olarak yüksek lisans programına kayıt yaptırdıktan mezun oluncaya kadar geçen sürenin birebir laboratuvar tecrübe süresi olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı ve laboratuvarda çalışma yapılan sürenin kesin olarak ilgili bilgi ve belgelerden tespitinin mümkün olmaması değerlendirilerek başvurunun reddedilmesi gerektiği görüş ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin
Kurumumuz tarafından istenilen bilgi ve belgeleri süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderdiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak İdarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karar karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, İdareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, Gıda Tarım Ve
Hayvancılık Bakanlığının işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞINA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi
5 / 6Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi