TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 10064-10064 18745356-101.07.05-E.18745356-101.07.05-E.|sayi|
BAŞVURU NO : 2017/15894 2017/ 15894
KARAR TARİHİ : 08/06/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : –
BAŞVURUYA KONU İDARE : Milli Eğitim Bakanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın ders programının değiştirilmesi ve sınıf birleştirme uygulamasının kaldırılması talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 13/12/2017 13.12.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran , Bafra Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’nde coğrafya öğretmeni olarak görev yaptığını, babasının sağlık sorunları olduğunu ve tedavisinin süreklilik arz ettiğini ve bu sebeple mütemadiyen babasını hastaneye götürdüğünü, bu mazeretini okul idaresine bildirmesine rağmen durumunun gözetilmediğini, ayrıca çalışmakta olduğu okulda sınıf birleştirme uygulaması yapıldığını bunun mevzuata uygun olmadığını belirterek mazeretinin gözetilerek derslerinin pazartesi ve salı günlerini kapsayacak şekilde hazırlanmasını ve sınıf birleştirme uygulamasının kaldırılmasını talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu talebe ilişkin olarak Milli Eğitim Bakanlığı tarafından Kurumumuza gönderilen cevabi yazısında özetle, 2.1. Başvuranın babasına bakmakla yükümlü olmakla birlikte, babasının rahatsızlığı ile ilgili sözlü beyanının olduğu ancak, tedavisinin sürekli olup olmadığı, tedavinin haftanın hangi günü ya da günlerinde olduğunun belirtilmediği, 657 sayılı Kanunun 105 inci maddesine göre belgelendiremediği, 2.2. Başvuranın haftada 15 saat dersinin olduğu, bu derslerin haftanın üç gününe dağıtıldığı, ayrıca
.
1 / 5nöbet görevinin de dersinin bulunmadığı güne değil, dersinin bulunduğu günde düzenlenerek, sözlü
olarak bildirilen mazeretinin dikkate alındığı ve haftanın iki gününün boş bırakıldığı, 2.3. Milli Eğitim Bakanlığı İzin Yönergesine göre uzun süreli tedavilerde belgelendirmek kaydı ile 3 ay süre ile refakat izni alabileceğinin ve bu sürenin 3 ay daha uzatılabileceğinin kendisine bildirildiği, 2.4. Başvuranın 2017- 2018 eğitim-öğretim yılı başında başvuranın ders programını almak istemediği, derslerine girmediği, birinci dönemde görevinin bulunduğu okulda bulunması gereken gün sayısı 54 iken, 42 gün anılan mazereti sebebiyle okula gelmediği, dersinin olduğu sınıflarda öğrencilerin eğitiminin aksadığı, il düzeyinde yapılan ortak sınavda öğrencilerin düşük not aldığı, bu durumun öğrencilerin ve velilerin şikâyetine ve mağduriyetine konu olduğu, 2.5. Başvuranın bakmakla yükümlü olduğu babasının tedavilerini derslerinin olmadığı günlerde değil, derslerinin olduğu günlerde yaptırdığını, 657 sayılı Kanunun 99 uncu maddesi, Ortaöğretim
Kurumları Yönetmeliğinin 12 ve 91 inci maddelerine göre derslerinin pazartesi ve Salı günü olmak üzere iki güne toplanmasının mümkün olmadığını, zira Bafra Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde dersleri iki güne sığdırılan başka öğretmenler bulunmadığı, 2.6. Mesleki ve Teknik Anadolu Liselerinde 9 uncu sınıfın sonunda alan seçimi, 10 uncu sınıfın sonunda ise dal seçimi yapıldığı, 10 öğrencinin seçimi ile alan, 8 öğrencinin seçimi ile dal açılabildiği, 10,11 ve 12 nci sınıflarda alan ve dallara göre sınıflar oluşturulduğu, alan/dal derslerinin atölye ve laboratuvarlarda gruplara ayrılarak işlendiği, bu kapsamda da ortak derslerin bir sınıfta bulunması gereken azami öğrenci sayısı dikkate alınarak ders programında düzenlendiği, sınıf birleştirme uygulamasının mesleki ve teknik liselerde yapıldığı ve şu ana dek bir mağduriyet oluşturmadığı, belirtilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .” 4. 14/ 6/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” 5. Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği’nin “Öğretim programları” başlıklı 10 uncu maddesinin (b) ve (c) bentlerinde; “Öğretim programları, öğrencilerin ilgi, istek ve yetenekleri yanında bireysel farklılıklarına ve yönelecekleri alanın özelliklerine, okul ve program türlerine uygun olarak ortak dersler, alan ve dal dersleri ile seçmeli derslerden oluşur . Ortak dersler, .
2 / 5her öğrencinin ortaöğretim kurumunu bitirinceye kadar aldığı, asgarî ortak bir genel kültür veren,
toplum sorunlarına duyarlı, yurdun ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmasına katkıda bulunma bilincini ve gücünü kazandırmayı amaçlayan ve yükseköğretim programlarına hazırlayan derslerdir .”, “Ders seçimi” başlıklı 11 inci maddesinin dördüncü bendinde; “Ortak derslerde ise sınıf bütünlüğü esastır .”, “Haftalık ders programı” başlıklı 12 nci maddesinin birinci fıkrasında; “Hazırlanan haftalık ders programı, okul müdürünün onayına bağlı olarak uygulamaya konulur . Bu programda yönetici ve öğretmenlerin okutacakları derslerin gün ve saatlere göre dağılımı yapılır ve ilgililere yazılı olarak imza karşılığı duyurulur .”, ikinci fıkrasında; “Haftalık ders programı düzenlenirken : a)(Değişik : RG- 16/ 9/ 2017- 30182) Okulların eğitim ortamı, öğretmen durumu, süt izni kullananlar ile fizikî şartlarla pedagojik esaslar göz önünde bulundurulur . b)
Dersler, özelliklerine göre üst üste veya haftanın belirli günlerine dengeli olarak dağıtılır . Bayrak törenleri dikkate alınarak beden eğitimi ve müzik derslerinin haftanın ilk ve son iş gününe konulmasına özen gösterilir . c) Uygulamalı meslek dersleri, imkânlar ölçüsünde birbirini izleyecek şekilde planlanır . ç) Programda teorik ve uygulamalı derslere aynı günde yer verilmesi durumunda, teorik derslere öğleden önce, uygulamalı derslere ise öğleden sonraki saatlerde yer verilmesine özen gösterilir .” düzenlemelerine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Başvuranın ders programının değiştirilmesi ve sınıf birleştirme uygulamasının kaldırılması talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran, Bafra Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’nde coğrafya öğretmeni olarak görev yaptığını, babasının sağlık sorunları olduğunu ve tedavisinin süreklilik arz ettiğini ve bu sebeple mütemadiyen babasını hastaneye götürdüğünü, bu mazeretini okul idaresine bildirmesine rağmen durumunun gözetilmediğini, ayrıca çalışmakta olduğu okulda sınıf birleştirme uygulaması yapıldığını, bunun mevzuata uygun olmadığını belirterek mazeretinin gözetilerek derslerinin, pazartesi, salı ve çarşamba günü yerine pazartesi ve salı günlerini kapsayacak şekilde hazırlanmasını ve sınıf birleştirme uygulamasının kaldırılmasını talep etmektedir .
8. Şikâyet başvurusunun incelenmesinden, başvuranın ders programının pazartesi tüm gün, salı ve çarşamba günleri ise 11.10’da bitecek şekilde hazırlandığı, başvuranın mevcut ders saatlerinin pazartesi ve salı günlerine sıkıştırılması talebinin, bakmakla yükümlü olduğu babasının sağlık kontrollerinin ve tedavilerinin süreklilik arz etmediği ve bu tedavilerin sürekli olduğuna veya olacağına ilişkin bir rapor da sunamaması sebebiyle uygun görülmediğinden bahisle reddedildiği anlaşılmaktadır . Başvuranın ayrıca sınıf birleştirme uygulamasının kaldırılmasına ilişkin talebinin ise, yapılan alan ve dal seçimlerine göre sınıfların oluşturulduğu, ortak derslerin ders programının ise bir sınıfta bulunması gereken azami öğrenci sayısı da dikkate alınarak oluşturulduğu, bu konunun maarif müfettişlerince incelendiği ve mevzuata aykırılık tespit edilemediği, bu uygulamanın mesleki ve teknik okullarda yapıldığı ve mağduriyet oluşturmadığı gerekçesi ile reddedildiği anlaşılmaktadır .
3 / 59. Bilindiği üzere, idarelerin idari işlem tesis ederken, eylemde bulunurken yararlandığı serbestiye
takdir yetkisi denilmektedir . Takdir yetkisi, idareye bırakılan belli ölçüde karar alma özgürlüğü olup, hukuken kabul edilebilir koşulların oluşumu halinde tanınmış bir serbestidir . Takdir yetkisi sınırsız bir yetki olmadığı gibi idarenin keyfi davranması anlamına da gelmemektedir . İdarenin takdir yetkisini kullanırken yasaların koyduğu sınırlar içinde kalması, eşitliğe uygun hareket etmesi, bu yetkiyi kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun kullanması, kararlarının gerekçeli olması gibi ilkelere uygun şekilde işlem tesisi hukuk devleti açısından zorunluluktur . (Kemal GÖZLER, İdare
Hukuku, CİLT I, s.837- 839)
10. Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğine göre haftalık ders programının okul müdürünün onayına bağlı olarak uygulamaya konulduğu, okul müdürünün bu programı düzenlerken okulların eğitim ortamını, öğretmen durumunu, süt izni kullananlar ile fizikî şartlarla pedagojik esasları göz önünde bulundurarak, özelliklerine göre üst üste veya haftanın belirli günlerine dengeli olarak dağıtmakla yükümlü olduğu belirtilmiştir .
11. Bu doğrultuda başvuranın ders programının haftanın belirli günlerine toplanmış olmakla birlikte, mazeretinin de gözetilerek, mağduriyet yaratmayacak şekilde oluşturulduğu, haftanın iki tam ve iki yarım gününün boş bırakıldığı, bu boş günlerde babasının tedavisi ile ilgilenmesinin mümkün olacağı, olmaması halinde 657 sayılı kanunda düzenlenen yıllık izin, mazeret izni, refakat izni gibi haklarının bulunduğunun kendisine hatırlatıldığı anlaşılmaktadır . Bu sebeple idarenin ders programı hazırlama ve sınıf birleştirme uygulamalarında kamu yararına ve hizmet gereklerine riayet ettiği, yasal ve makul gerekçeler ile şikâyete konu işlemleri tesis ettiği anlaşılarak herhangi bir hukuka aykırılık tespit edilememiştir .
12. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın ders programının pazartesi ve salı günlerine sıkıştırılması ve sınıf birleştirme uygulamasının kaldırılması talebinin reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 13. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ise “kanunlara uygunluk”, “kararların gerekçeli olması”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davranıldığı, kararların gerekçeli olması” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davrandığı ; ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden (varsa) kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Samsun İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
4 / 5VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın Başvurana ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi