GİZLİ TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 13148-13148 |sayi|18745356-101.07.04-E.18745356-101.07.04-E.
BAŞVURU NO : 2017/16213 2017/ 16213
KARAR TARİHİ : 24/07/2018 |tarih|
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : –
BAŞVURUYA KONU İDARE : Tarım ve Orman Bakanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Veteriner hekimlerin yüksek lisans yapması halinde bir kademe ilerlemesinin uygulanması talebi hakkında .
BAŞVURU TARİHİ : 21/12/2017 21.12.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı bünyesinde veteriner hekim olarak görev yaptığını, Sağlık Bilimleri Enstitüsünde Tezli Yüksek Lisans programından mezun olduğu için aldığı yüksek lisans diplomasının göz önüne alınarak 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin (A) fıkrasının dokuzuncu bendine göre bir kademe ilerlemesinin verilmesi talebinde bulunduğunu ancak talebinin reddedildiğini belirterek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir .
II. İDARELERİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebimize istinaden Gıda, Tarım ve
Hayvancılık Bakanlığının 18/ 4/ 2018 tarihli ve sayılı ve bila tarihli ve sayılı cevabi yazıları ve eklerinde özetle, 2.1. İlgili mevzuat hükümleri, YÖK Başkanlığının 23/ 12/ 2014 tarihli ve sayılı, 8/ 6/ 2007 tarihli ve sayılı yazıları ile Devlet Personel Başkanlığının 2/ 3/ 2015 tarihli ve sayılı yazısı göz önünde bulundurularak 5 yıl süreli Veteriner Fakültesi mezunlarının diplomalarının
Yüksek Lisans diploması olarak kabul edildiği ve beşinci yıldaki öğrenimin aynı zamanda yüksek lisans öğrenimi sayılması nedeniyle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncı maddesinin A fıkrasının 9 uncu bendi gereğince 1 kademe ilerlemesinden yararlandırılamayacağı düşünüldüğü, 2.2. Bununla birlikte, konuyla ilgili Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’nın Resmi Gazetede
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
1 / 6yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği gereğince, söz konusu kademe ilerlemesinin
yukarıda belirtilen fıkra hükmüne göre uygulanıp uygulanamayacağının yeniden belirlenebilmesi amacıyla Veteriner Fakültelerinin öğrenim süresine Yüksek Lisans öğreniminin de dâhil edilip edilemeyeceği, dâhil edilmesi halinde söz konusu Fakültelerin öğrenim sürelerinin kaç yıllık olduğu hususunda görüş talebinde bulunulduğu, gelen görüş doğrultusunda işlem tesis edileceği, 2.3. YÖK Başkanlığının esas alınacağı belirtilen bila tarihli ve sayılı cevabi yazısında, “fakülteler bünyesinde yer alan en az5 yıl ( 10 yarı yıl) süreli programlarda görülen eğitimler yüksek lisans derecesinde sayılmakta olup, Enstitüler bünyesinde yer alan Bilim alanlarının/dallarının bilimsel açıdan değerlendirildiğinde yüksek lisans veya doktora gibi lisansüstü programlarının amacının öğrencileri uzmanlığa doğru hazırlamak olduğu, enstitülerdeki yüksek lisans öğrenimi ile fakültelerdeki yüksek lisans derecesinin aynı sayılmadığı” denilmekle birlikte başvuru konusuna ilişkin uygulama değişikliğine gidilmesini gerektirecek herhangi bir açıklamaya yer verilmediği değerlendirilerek tesis edilen işlemde değişikliğe gidilemeyeceği, 2.4. Yüksek lisans öğrenimi nedeniyle kademe ilerlemesi talebinde bulunan bir personelin idare mahkemesi nezdinde idare aleyhine açmış olduğu davanın reddine dair Ankara 7. İdare
Mahkemesi’nin sayılı ve 16.03.2017 tarihli kararında, 5 yıl süreli Veteriner
Fakültesi mezunlarının diplomalarının yüksek lisans diploması olduğu ve 5 inci yıldaki öğrenimin aynı zamanda yüksek lisans öğrenimi sayıldığı, yukarıda yer verilen mevzuat hükmüne göre master derecesini alıp bir kademe ilerlemesinden yararlanan memura, mesleği ile ilgili öğrenim dalında doktora yaptığı takdirde iki kademe ilerlemesi uygulanacağının açık olduğu anlaşıldığından, davacının, 5 yıllık Veteriner Fakültesinin 5 inci yılının yüksek lisans sayılarak 1 kademe verildiği gerekçesiyle doktoradan dolayı verilen 1 derece yükselmesinin 2 kademe ilerlemesi olarak dikkate alınması, geriye kalan 1 kademe ilerlemesi yönünden 29.09.2015 tarihi itibarıyla bulunduğu derece ve kademede 10 ay 4 gün bekletilerek müteakip terfisinin 03.08.2016 tarihinde yaptırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatine varıldığı, belirtilmiş olup, başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler ek olarak Kurumumuza gönderilmiştir .
3. Devlet Personel Başkanlığının 01/ 03/ 2018 tarihli ve sayılı cevabi yazısında, 5 yıl süreli veteriner fakültesi mezunu olan ve memuriyete giriş derece ve kademesi 9 uncu derecenin 2 nci kademesi olarak belirlenen, ayrıca 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncı maddesinin
“Ortak Hükümler” Bölümünün (A) fıkrasının beşinci bendi uyarınca ilave bir dereceden yararlandırılan ilgili hakkında, Sağlık Bilimleri Enstitüsü Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları
Anabilim Dalında Tezli Yüksek Lisans programından mezun olması sebebiyle, mezkur Kanunun 36/A- 9 maddesi hükmü gereğince bir kademe ilerlemesi uygulanması gerektiği değerlendirilmekte 03/ 2015 tarihli ve sayılı görüşte, söz konusu görüşten daha sonra olup, konuya ilişkin 02/ 20/ 04/ 2016 tarihli ve 29690 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği hükümleri göz önünde bulundurularak değişikliğe gidilmesinin uygun görüldüğü belirtilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “ Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .” hükmü amirdir .
2 / 65. 14/ 6/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi”
başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında , “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” hükmüne yer verilmiştir .
6. 14/ 07/ 1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 36 ncı maddesinin “Ortak
Hükümler” Bölümünün (A) fıkrasında, 4 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenlerin memuriyete giriş derece/kademesi 9 uncu derecenin 1 inci kademesi, 5 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenlerin memuriyete giriş derece/kademesi ise 9 uncu derecenin 2 nci kademesi olarak belirlendiği, aynı fıkranın beşinci bendinde, “Dört yıl ve daha fazla süreli yüksek öğrenim görenlerden tabip, diş tabibi, veteriner hekim, eczacı ile benzeri sağlık bilimleri lisansiyerleri (Hayvan sağlığı dahil)
Biyolog unvanına sahip akademik personel giriş derece ve kademelerine bir derece eklenmek suretiyle bulunacak derece ve kademelerden hizmete alınırlar .” hükmüne, aynı fıkranın dokuzuncu bendinde, “Memurluğa girmeden önce veya memuriyetleri sırasında yüksek öğrenim üstü master derecesi almış olanlarla yüksek öğrenim kurumlarında en az bir yıl ilave öğrenim yaparak lisans üstü ihtisas sertifikası alanlara bir kademe ilerlemesi, tıpta uzmanlık belgesi alanlara, meslekleri ile ilgili öğrenim dallarında doktora yapanlara bir derece yükselmesi uygulanır .
Master derecesini alıp bir kademe ilerlemesinden yararlanan memura, mesleği ile ilgili öğrenim dalında doktora yaptığı takdirde iki kademe ilerlemesi uygulanır .” hükmüne yer verilmiştir .
7. 4/ 11/ 1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 3 üncü maddesinde, “Bu Kanunda geçen kavram ve terimlerin tanımları aşağıda belirtilmiştir…
s) Lisans : Ortaöğretime dayalı, en az sekiz yarı yıllık bir programı kapsayan bir yükseköğretimdir .
t) Lisans Üstü : Yüksek lisans ve doktora ile tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık ve sanatta yeterlik eğitimini kapsar ve aşağıdaki kademelere ayrılır .
( 1) Yüksek Lisans : (Bilim uzmanlığı, yüksek mühendislik, yüksek mimarlık, master) : Bir lisans öğretimine dayalı, eğitim – öğretim ve araştırmanın sonuçlarını ortaya koymayı amaçlayan bir yükseköğretimdir .
( 2) Doktora : Lisansa dayalı en az altı veya yüksek lisans veya eczacılık veya fen fakültesi mezunlarınca Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı tarafından düzenlenen esaslara göre bir laboratuvar dalında kazanılan uzmanlığa dayalı en az dört yarıyıllık programı kapsayan ve orijinal bir araştırmanın sonuçlarını ortaya koymayı amaçlayan bir yükseköğretimdir .
(3) Tıpta Uzmanlık : Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı tarafından düzenlenen esaslara göre yürütülen ve tıp doktorlarına belirli alanlarda özel yetenek ve yetki sağlamayı amaçlayan bir yükseköğretimdir .
(4)
Sanatta Yeterlik : Lisansa dayalı en az altı, yüksek lisansa dayalı en az dört yarıyıllık programı kapsayan ve orijinal bir sanat eserinin ortaya konulmasını, müzik ve sahne sanatlarında ise üstün bir uygulama ve yaratıcılığı amaçlayan doktora düzeyinde lisansüstü bir yükseköğretim eşdeğeridir .
( 5) Veteriner Hekimlikte Uzmanlık : Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından düzenlenen esaslara göre yürütülen ve veteriner hekimlere belirli alanlarda özel yetenek ve yetki sağlamayı amaçlayan bir yükseköğretimdir .” hükmü yer almaktadır .
8. 20/ 04/ 2016 tarihli ve 29690 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim
Yönetmeliğinin “Doktora Programı” başlıklı Üçüncü Bölümünün “Başvuru ve kabul” başlıklı
16 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, “Tıp, diş hekimliği, veteriner, eczacılık
3 / 6fakülteleri ile hazırlık sınıfları en az on yarıyıl süreli lisans diplomasına veya Sağlık Bakanlığınca
düzenlenen esaslara göre bir laboratuvar dalında kazanılan uzmanlık yetkisine sahip olmaları ve
ALES’ten başvurduğu programın puan türünde 55 puandan az olmamak koşuluyla senato tarafından belirlenecek ALES puanına sahip olmaları gerekir .” hükmü, aynı maddenin ikinci fıkrasında ise, “Hazırlık sınıfları hariç, on yarıyıl süreli lisans eğitimi alanlar yüksek lisans derecesine sahip sayılır .” hükmü bulunmaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ SAADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü ve tavsiyede bulunulması yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Veteriner hekim olarak görev yapan başvuran, Sağlık Bilimleri Enstitüsünde Tezli Yüksek Lisans programından mezun olduğu için aldığı yüksek lisans diplomasının göz önüne alınarak 657 sayılı
Kanunun 36 ncı maddesinin (A) fıkrasının dokuzuncu bendine göre bir kademe ilerlemesinin verilmesini talep etmektedir .
11. Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelerden, ilgili idare tarafından başvuru konusuna ilişkin
2014 yılında Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından ve 2015 yılında Devlet Personel Başkanlığından
görüş talebinde bulunulduğu, söz konusu görüşler çerçevesinde 5 yıl süreli Veteriner Fakültesi mezuniyetinin yüksek lisans düzeyinde sayılması nedeniyle mezuniyet sonrası alınan yüksek lisans derecesine istinaden verilen 1 kademenin aynı sebepten kaynaklanması nedeniyle mükerrerliğe sebebiyet vereceği değerlendirmesi çerçevesinde ilgililerin 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin (A) fıkrasının dokuzuncu bendinden faydalanamayacağı yönünde işlem tesis edildiği anlaşılmaktadır .
12. Başvuru üzerine ilgili idare tarafından YÖK Başkanlığından yeniden görüş talebinde bulunulmuş, verilen görüşte veteriner fakültesi mezunlarının yüksek lisans derecesine sahip sayıldıkları değerlendirilmekle birlikte bilimsel açıdan enstitülerdeki yüksek lisans öğrenimi ile fakültelerdeki yüksek lisans derecesinin aynı sayılmadığı belirtilmiş, ilgili idare veteriner fakültesi mezunlarının yüksek lisans derecesine sahip sayıldıkları hususu çerçevesinde görüş değişikliğine gerek duyulmadığı değerlendirmesinde bulunmuştur .
13. İlgili idare tarafından Devlet Personel Başkanlığının görüşü esas alınmış olsa da Kurumumuz tarafından talep edilen görüş talebine istinaden yapılan güncel değerlendirme sonucunda Devlet
Personel Başkanlığınca görüş değişikliğine gidilmiş ve 5 yıl süreli veteriner fakültesi mezunu olan ve memuriyete giriş derece ve kademesi 9 uncu derecenin 2 nci kademesi olarak belirlenen, ayrıca
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncı maddesinin “Ortak Hükümler” Bölümünün (A)
fıkrasının beşinci bendi uyarınca ilave bir dereceden yararlandırılanlar hakkında, Yüksek Lisans programından mezun olunması sebebiyle, mezkur Kanunun 36/A- 9 maddesi hükmü gereğince bir kademe ilerlemesinin de uygulanması gerektiği kanaatine varılmıştır .
14. İlgili mevzuatta başvuranın da iddia ettiği üzere, 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin (A)
fıkrasında öğrenim süresinin esas alınarak göreve başlama derecesine ilişkin düzenleme ile aynı fıkranın beşinci bendinde sayılmakta olan unvanları ihraz edenlere bir derece verileceğine ilişkin
4 / 6düzenleme yapılmış iken başvuruya konu aynı fıkranın dokuzuncu bendinde ilgililerin yüksek lisans
yapması halinde ayrıca bir kademeye daha hak kazanacaklarına ilişkin düzenlemeye yer verildiği, mevcut düzenlemelerin öğrenim süresi, ihraz edilen unvan ve öğrenim düzeyinden kaynaklı olarak ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiği, bunun aksinin yorumlanmasını gerektirecek başkaca bir düzenlemeye yer verilmediği sonucuna varılmaktadır .
15. Zira, YÖK Başkanlığı tarafından verilen nihai görüşte, bilimsel açıdan enstitülerdeki yüksek lisans öğrenimi ile fakültelerdeki yüksek lisans derecesi nitelik itibariyle aynı sayılmamakta, adı geçen Başkanlığın görüşü ile Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği gereğince veterinerlik fakültesi mezunlarının yüksek lisans derecesine “sahip sayılması”nın akademik faaliyetler kapsamındaki doktora programlarına başvuru ve kabulünde esas alındığı, bunun haricinde ilgililerin kamu personeli olarak hak kazanacağı hususlar açısından mükerrerliğe sebebiyet verecek bir durum oluşturmadığı, 657 sayılı Kanun gereğince de yüksek lisansın fiilen yapılması halinde bir kademeye hak kazanılmasının hakkaniyet açısından da daha uygun olacağı sonucuna varılmıştır .
16. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; veterinerlik fakültesi mezunlarının mezuniyet sonrası yapmış oldukları yüksek lisans öğrenimine istinaden bir kademe verilmesinin mükerrerliğe sebebiyet vereceği gerekçesiyle kademe ilerlemesinin uygulanmaması yönünde tesis edilen işlemde hukuka ve hakkaniyet ilkelerine uygunluk bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 17. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idarelerden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde Kurumumuza gönderildiği ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “kararların gerekçeli olması”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı; ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir .
V. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VI. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜ ile
İlgili idare bünyesinde veteriner hekim unvanını ihraz edenlerden yüksek lisans yapmış bulunanlara
657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin “Ortak Hükümler” Bölümünün (A) fıkrasının dokuzuncu
bendi kapsamında bir kademe ilerlemesinin uygulanması yönünde TARIM VE ORMAN
BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA
5 / 6Bu kararın BAŞVURANA ve TARIM VE ORMAN BAKANLIĞINA tebliğine,
Tarım ve Orman Bakanlığınca bu kararın tebliğini izleyen günden itibaren en geç 30 gün içerisinde karara yönelik cevabın Kamu Denetçiliği Kurumuna bildirilmesine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi