TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 11786-11786 |sayi|18745356-101.07.04-E.18745356-101.07.04-E.
BAŞVURU NO : 2018/58 2018/ 58
KARAR TARİHİ : 03/07/2018 |tarih|
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Polis Akademisi Başkanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Eğitim planlamasının bir sonraki döneme yapılması talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 03/01/2018 3.1.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran; 14/ 09/ 2017 tarihinde mülakat sınavına girdiği 3. Dönem Komiser Yardımcılığı sınavını
kazandığını, ancak zorunlu askerlik görevini ifa etmek üzere birliğine katılmak durumunda kalması nedeniyle intibak eğitimine katılamadığını, başvuru esnasında askerlikle ilişiği olmadığına dair belgeyi ibraz etmiş olması ve diğer şartları taşıması nedeniyle kazanılmış hakkı bulunduğunu belirterek, bir sonraki intibak eğitimine katılmayı talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Başvuruya konu iddia hakkında 25/ 04/ 2018 tarihli ve sayılı bilgi ve belge talep
yazımıza istinaden Polis Akademisi Başkanlığının 16/ 05/ 2018 tarihli ve sayılı cevabi yazısında özetle;
2.1) Başvuranın 2017- 2018 Polis Amirleri Eğitimi Merkezi Müdürlüğünü 1394. Asil aday olarak
kazandığını,
2.2) Polis Akademisi Başkanlığı Polis Amirleri Eğitimi Merkezi Giriş ve Eğitim-Öğretim
Yönetmeliği İntibak Eğitimi ve “Geçici Kayıt” başlıklı 22 inci maddesinin 1 inci fıkrası gereğince başvuranın 07/ 11/ 2017 tarihli Müdürlük Makamı Oluru ile Polis Amirleri Eğitimi Merkezi
Müdürlüğünden ilişiği kesildiği,
1 / 53) Başvuruya konu iddia hakkında 25/ 04/ 2018 tarihli ve sayılı bilgi ve belge talep
yazımıza istinaden Milli Savunma Bakanlığının 03/ 05/ 2018 tarihli ve sayılı cevabi yazısında özetle;
3.1) Başvuranın sevk evrakını aldığı 13 Eylül 2017 tarihinde henüz sınavı kazanmadığı, 14 Eylül
2017 tarihinde mülakata girmiş olsa da mülakata giren her yükümlünün sınavı kazanmış kabul
edilmediğinden ertelemesinin yapılamadığı, mülakat sınavının sonucuna göre kazanan yükümlülerin listesi Emniyet Genel Müdürlüğünce bildirildiğinde yoklama kaçağı ve bakaya olarak aranan yükümlüler dâhil ertelemelerinin yapıldığı,
3.2) Askerlik hizmetini yapmak üzere silahaltına alınmış yükümlülerin ertelemesi ya da birliğinden
geçici terhis edilmesi mevcut mevzuat kapsamında mümkün olmadığı, bu kapsamda, yükümlülerin hak kaybına uğramamaları ve mağdur olmamaları için silahaltında bulunan yükümlülerden polislik sınavını kazanan yükümlülerin polis okulundaki eğitim planlamasının terhisleri sonrasında yapılmasının uygun olacağının 03/ 05/ 2018 tarihli ve sayılı yazı ile Emniyet Genel
Müdürlüğünden talep edildiği,
3.3) Başvuranın 13 Eylül 2017 tarihinde askerlik hizmetini yapmak üzere sevk evraklarını aldığı, 15
Eylül 2017 tarihinde birliğine katıldığı ve 13 Mart 2018 tarihinde askerlik hizmetini tamamlayarak terhis edildiğinin tespit edildiği, bu kapsamda, müracaat sahibinin 13 Mart 2018 tarihinden itibaren askerlikle ilişiği bulunmadığından bu tarihten sonra Polis Eğitim Merkezinde intibak eğitimine katılmasında askerlik hizmeti yönünden bir sakınca bulunmadığı, İfade edilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
4) 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu
denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”,
5) 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Vatan hizmeti” başlıklı 72 inci
maddesinde, “Vatan hizmeti, her Türkün hakkı ve ödevidir . Bu hizmetin Silahlı Kuvvetlerde veya kamu kesiminde ne şekilde yerine getirileceği veya getirilmiş sayılacağı kanunla düzenlenir .”
6) 14/ 6/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi”
başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında , “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”,
7) 1111 sayılı Askerlik Kanununun Ek- 7 inci maddesinde, “Emniyet Teşkilatı kadrolarında kadro
ve/veya rütbeleri ile ilişkisi devam eden Emniyet Hizmetleri Sınıfına mensup personel ile polis eğitim ve öğretim kurumlarında öğrenim görenler veya bu kurumların giriş sınavlarını kazananlardan askerlik hizmetini yapmamış olanların her türlü askerlik işlemleri ertelenir .”
8) Polis Akademisi Başkanlığı Polis Amirleri Eğitimi Merkezi Giriş ve Eğitim-Öğretim
2 / 5Yönetmeliğinin “Geçici Kayıt” başlıklı 22 inci maddesinde, “( 1) İntibak eğitimine alınan öğrenci
adaylarının geçici kayıtları intibak eğitiminin başlangıcından itibaren Müdürlükçe yapılır . ( 2)
Geçici kayıt sırasında, PAEM’e giremeyecekleri anlaşılan, başarı listesinin ilanından en geç beş gün içerisinde Müdürlüğe başvuruda bulunmayan veya intibak eğitiminden ayrılan adayların yerine, yedek adaylar sırası ile çağrılır . Çağrılan yedek aday, çağrı tarihinden itibaren en geç üç gün içinde
Müdürlüğe bizzat müracaat etmek zorundadır . Bu süre içinde müracaat etmeyen adaylar, mazeretleri ne olursa olsun haklarını kaybetmiş sayılırlar . PAEM eğitim öğretiminin başlangıç tarihinden sonra kontenjan doldurulmamış olsa dahi yedek aday çağrılmaz .”
9) 2017 Polis Akademisi Başkanlığı Polis Amirleri Eğitimi Merkezi Müdürlüğü Lisans
Mezunları İçin PAEM Müdürlüğü Başvuru ve Öğrenci Seçme ve Değerlendirme Kılavuzunun
“Adaylarda Aranılacak Nitelikler” başlıklı bölümünün 15 inci maddesinde “Erkek adayların,
1111 sayılı Askerlik Kanunu çerçevesinde askerlik ile ilişiği bulunmamak .”
Hükümleri yer almaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; 3. Dönem PAEM Komiser
Yardımcılığı sınavını asil olarak kazanan başvuranın PAEM Müdürlüğünce eğitim planlamasının terhis tarihinden sonra yapılması yönünde idareye tavsiyede bulunulması yönünde hazırlanan öneri
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11) Başvuran; 14/ 09/ 2017 tarihinde mülakat sınavına girdiği 3. Dönem Komiser Yardımcılığı
sınavını kazandığını, ancak zorunlu askerlik görevini ifa etmek üzere birliğine katılmak durumunda kalması nedeniyle intibak eğitimine katılamadığını, başvuru esnasında askerlikle ilişiği olmadığına dair belgeyi ibraz etmiş olması ve diğer şartları taşıması nedeniyle kazanılmış hakkı bulunduğunu belirterek, bir sonraki intibak eğitimine katılmayı talep etmektedir .
12) Başvuru dilekçesi ve ilgili İdareden alınan bilgi ve belgelerden tespit edildiği üzere, Başvuran
14/ 09/ 2017 tarihinde girdiği 3. Dönem PAEM Komiser Yardımcılığı mülakat sınavını 25/ 10/ 2017 tarihinde açıklanan sonuçlar neticesinde asil aday olarak kazanmıştır . Sınav başvurusu esnasında
İdareye sunmuş olduğu askerlik durum belgesinde, 20/ 09/ 2017 tarihine kadar askerlik işlemleri yönünden sakıncası bulunmadığına dair bir ibare yer almaktadır . Bu bağlamda, Başvuranın 2017 yılı
Kasım ayı celp dönemine tabi iken 2017 yılı Ağustos celp dönemi içerisinde askerliğe sevki için müracaatta bulunduğu; 13/ 09/ 2017 tarihinde sevk evrakını teslim aldığı; 14/ 09/ 2017 tarihinde söz konusu mülakat sınavına girdiği ve 15/ 09/ 2017 tarihi itibarıyla da birliğine katılarak askerlik hizmetine başladığı, dolayısıyla da geçici kayıt işlemleri için PAEM Müdürlüğüne başvuruda bulunamadığı anlaşılmıştır .
13) Bu duruma mukabil, İdare tarafından Polis Akademisi Başkanlığı Polis Amirleri Eğitimi
Merkezi Giriş ve Eğitim-Öğretim Yönetmeliği’nin “Geçici Kayıt” başlıklı 22’nci maddesi uyarınca işlem tesis edilerek, süresi içerisinde geçici kaydını yaptırmayan adaylar yerine yedek adaylar içerisinden alım yapılması yoluna gidilmiştir . Yürütülen işlemde ilgili mevzuat hükümlerine
3 / 5aykırılık bulunmamaktadır . Bununla birlikte, Polis Akademisi Başkanlığının internet sitesi üzerinden
yayımlamış olduğu duyuruların incelenmesinden, 19 ve müteakip dönem POMEM sınavlarında başarılı olmakla birlikte silahaltında bulunmaları sebebiyle okula kayıt yaptıramayan adayların eğitim planlamalarının, terhis tarihleri gözetilerek revize edildiği ve böylece mağduriyete uğramalarının önüne geçildiği anlaşılmıştır . Ancak PAEM Komiser Yardımcılığı sınavını kazanan adaylar açısından da benzer bir uygulamaya gidilerek mağduriyetlerin önlenmesi söz konusu olabilecek iken bu yönde bir tedbir alınmadığı görülmektedir . Keza İdare tarafından, PAEM Komiser
Yardımcılığı sınavlarında benzer bir uygulamaya yer verilmemesine dayanak teşkil edebilecek makul bir gerekçe de ileri sürülmemiştir .
14) Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları,
ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Başvuranın, Anayasal bir hak ve görev olan askerlik hizmetini yapıyor olması nedeniyle intibak eğitimine katılamamış olduğu dikkate alınmaksızın ilişiğinin kesilmesi ve bir sonraki intibak eğitimine katılma talebinin reddedilmesi işleminde hakkaniyete uygunluk bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15) İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu kapsamında, idarenin, başvuranın talebini reddederken bu işlem karşısında hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermemiş olması sebebiyle, “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16) 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin
ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
PAEM Komiser Yardımcılığı sınavını kazandıkları halde silahaltında bulunmaları sebebiyle kayıt yaptıramayan adayların bu durumlarının tekrar değerlendirilmesi ve eğitimlerinin terhis tarihleri gözetilerek tekrar planlanması hususunda POLİS AKADEMİSİ BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca;
POLİS AKADEMİSİ BAŞKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın başvurana ve POLİS AKADEMİSİ BAŞKANLIĞINA tebliğine,
4 / 5Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi