TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 17828-17828 |sayi|18745356-101.07.04-E.18745356-101.07.04-E.
BAŞVURU NO : 2018/629 2018/ 629
KARAR TARİHİ : 24/10/2018 |tarih|
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : –
BAŞVURUYA KONU İDARE : Karabük Üniversitesi Rektörlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Meslek yüksekokulu müdür yardımcılarına idari görev ödeneği ve ek ders ücretinin ödenmesi talebi hakkında .
BAŞVURU TARİHİ : 18/01/2018 18.1.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 2014 yılından itibaren meslek yüksekokulu olarak görev yaptığı,
2547 sayılı Yükseköğretim Kanununda ve 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilat
Kanununda “Yüksekokul”un ve “Meslek Yüksekokulu”nun ayrı ayrı tanımlanması nedeniyle 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununun 5, 12 ve 13 üncü maddelerinde tanınan mali haklardan yararlanabilecekler içerisinde Meslek Yüksekokulu Müdür ve Müdür Yardımcıları sayılmadığından
Yüksekokul Müdür ve Müdür Yardımcılarının yararlanabileceği mali haklardan Meslek Yüksekokul
Müdür ve Müdür Yardımcılarının yararlanamayacağı gerekçesiyle Eylül 2016 tarihinden itibaren mali haklarında değişikliğe gidildiği, söz konusu işlemin, kanunun lafzi ile değerlendirilmesi neticesinde yapılmış olduğu ve söz konusu değerlendirmenin kanunun bütünü itibariyle pek çok hüküm açısından yanlış uygulamalara sebebiyet verebileceği, aksi yönde istikrar kazanmış Sayıştay
Kararlarının bulunduğu belirtilerek 2547 sayılı Kanun kapsamındaki yüksekokul nitelendirmesine meslek yüksekokulunun da dahil edilerek yorumlanması çerçevesinde idari görev ödeneği ve ek ders ödemelerinin tarafına ödenmesini talep etmektedir .
II. İDARELERİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
1 / 102. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebimize istinaden Yükseköğretim
Kurulu Başkanlığının 10/ 09/ 2018 tarihli ve . sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle, 2.1. Meslek yüksekokulu müdür ve müdür yardımcılarının görev, yetki ve sorumlukları hakkında da
Yüksekokul müdürü ve müdür yardımcılarına ilişkin hükümlerin uygulandığı, Yüksekokul müdür ve müdür yardımcılarının görev, yetki ve sorumlukları ile meslek yüksekokulu müdür ve müdür yardımcılarının görev, yetki ve sorumlukları arasında herhangi bir farklılığın bulunmadığı, 2.2. Yüksekokul müdür ve müdür yardımcılarının atanma kriterleri ile meslek yüksekokulu müdür ve müdür yardımcılarının atanma kriterleri arasında herhangi bir farklılığın bulunmadığı, 2.3. Yükseköğretim mevzuatı incelendiğinde meslek yüksekokullarının tanımına ve Kurulması işlemine ayrı olarak yer verilmekle birlikte akademik ve idari teşkilatlanma, akademik ve idari personelin atanması, eğitim-öğretim faaliyetleri, akademik ve idari faaliyetler, öğrenci ve personel disiplin işlemleri vb. birçok konuda meslek yüksekokullarından ayrıca bahsedilmediği, uygulamada söz konusu hususlarda meslek yüksekokullarının doğal olarak yüksekokul kapsamında değerlendirildiği, 2.4. Meslek yüksekokullarının yüksekokul kapsamında değerlendirilmemesi halinde meslek yüksekokullarında herhangi bir faaliyet yapılamayacak duruma gelebileceği, meslek yüksekokullarının yüksekokul kapsamında değerlendirildiğine yönelik en önemli kanıt olarak 2547 sayılı Kanunun “Yükseköğretim Kurulunun Görevleri” başlıklı 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (e)
bendinin gösterilebileceği, 2547 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde “e)
Yükseköğretim kurumlarında eğitim – öğretim programlarının asgari ders saatlerini ve sürelerini, öğrencilerin yatay ve dikey geçişleriyle ve yüksekokul mezunlarının bir üst düzeyde öğrenim yapmalarına ilişkin esasları Üniversitelerarası Kurulun da görüşlerini alarak tespit etmek,” hükmünün Yükseköğretim Kurulunun görevleri arasında sayıldığı, söz konusu bentte geçen yüksekokul ibaresiyle sadece meslek yüksekokullarının ifade edildiği, 2.5. Meslek yüksekokulları ile yüksekokulların sadece öğrenim süresi ve kurulma işlemleri itibarıyla farklılıkları bulunmakla birlikte yükseköğretim mevzuatında belirtilen diğer hususlarda meslek yüksekokulları ile yüksekokulları birbirinden farklı olarak nitelendirmenin mümkün olmadığı, 2.6. 2547 sayılı Kanun ile 2809 sayılı Kanundaki meslek yüksekokulu ve yüksekokul arasındaki tanım farklılıklarının nedeninin bu kanunların yürürlüğe giriş tarihlerinin farklı olması ve bu kanunlarda gerekli güncellemenin yapılmamasından kaynaklandığı, 2.7. Mali hususlara ilişkin görüş bildirme yetkisinde bulunulmamakla MYO Müdürlerinin, 2914 sayılı Kanunda Yüksekokul Müdürleri için belirlenen mali haklardan yararlanması gerektiği, 2.8. Meslek yüksekokulu ile yüksekokullarda görev yapanlara ilişkin kadro cetvellerinde, herhangi bir farklılığın bulunmadığı, meslek yüksekokulu sekreteri olarak atananların da “yüksekokul sekreteri” kadrosunu işgal etmekte oldukları açıklamalarına yer verilmiştir .
3. Başvuruya ekli belgelerden Maliye Bakanlığının 7/ 7/ 2015 tarihli ve sayılı yazısında, “2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 3 üncü maddesinin (g) bendinde yüksekokul, belirli bir
2 / 10mesleğe yönelik eğitim öğretime ağırlık veren bir yükseköğretim kurumu olarak, meslek yüksekokulu
da, belirli mesleklere yönelik nitelikli insan gücü yetiştirmeyi amaçlayan, yılda iki veya üç dönem olmak üzere iki yıllık eğitim- öğretim sürdüren, önlisans derecesi veren bir yükseköğretim kurumu olarak tanımlanmıştır .
78 sayılı Yükseköğretim Kurumlan Öğretim Elemanlarının Kadroları Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin ek 8 inci maddesinde öğretim görevlisi, okutman, araştırma görevlisi, uzman, çevirici ve eğitim-öğretim planlamacısı kadrolarına; açıktan veya öğretim elemanı dışındaki kadrolardan naklen atanabilmek için Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılacak merkezi sınav ile yükseköğretim kurumlarınca yapılacak giriş sınavına ilişkin düzenlemeler yapılmış, meslek yüksekokullarının Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenecek uzmanlık alanlarına açıktan ya da naklen atanacak öğretim görevlilerinin ise merkezi sınavdan muaf olacaklarına ilişkin düzenleme yapılmıştır .
2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanununun 3 üncü maddesinde de Üniversitenin
oluşacağı birimler sayılmış ve bu kapsamda; fakülte, enstitü, yüksekokul, konservatuvar, meslek yüksekokulu, araştırma ve uygulama merkezi ve benzeri birimler olarak ayrı ayrı belirtilmiştir .
Diğer taraftan, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu ile öğretim elemanlarının aylık, mali ve sosyal haklarına ilişkin düzenlemeler yapılmış, bu kapsamda 5 inci maddesinde ek gösterge, 12 nci maddesinde üniversite ödeneği, 13 üncü maddesinde de idari görev ödeneğine ilişkin hükümlere yer verilmiştir .
Belirtilen düzenlemelerde, öğretim elemanlarının akademik unvanları itibarıyla atandıkları kadrolar ve yürüttükleri idari görevleri dikkate alınarak belirleme yapılmış olup, söz konusu maddelerde meslek yüksekokulu müdürlerine ilişkin özel bir düzenleme yapılmamış bulunmaktadır .
Yukarıda yer verilen mevzuatta görüleceği üzere yüksekokul ve meslek yüksekokulları tanımları, teşkilatlanmaları, bazı kadrolarda işe alınmaları bakımından ayrı ayrı belirtilmek suretiyle düzenleme yapılmasına rağmen, sözkonusu yükseköğretim kurumlarının idarecilerinin mali hakları bakımından aynı ayrıma yer verilmemiştir .
Bu çerçevede meslek yüksekokulları müdür ve müdür yardımcılarının, 2914 sayılı Kanunun 5, 12 ve
13 üncü maddelerinin uygulanması sırasında yüksekokul müdür ve müdür yardımcılarına sağlanan
mali haklardan yararlandırılmalarına imkan bulunmadığı değerlendirilmektedir .” görüşüne yer verilmiştir .
4. Başvuruya ekli belgelerden Karabük Üniversitesi Rektörlüğünün 17/ 1/ 2018 tarihli ve sayılı yazısında, Strateji Geliştirme Daire Başkanlığınca yapılan incelemede, 2914 sayılı
Yükseköğretim Personel Kanunun 5, 12 ve 13 üncü maddelerinde belirtilen öğretim elemanlarına sağlanan mali haklardan meslek yüksekokulu müdür ve yardımcılarının yararlandırılmasına imkan bulunmadığı, bu bağlamda; meslek yüksekokulu müdür ve yardımcılarına idari görev ödeneğinin ödenmesinin mümkün olmadığı ifade edilmektedir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
5. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “ Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .” hükmü amirdir .
6. 14/ 6/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında , “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet
3 / 10anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye
önerilerde bulunmakla görevlidir .” hükmüne yer verilmiştir .
7. 4/ 11/ 1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 7.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde, “Bu kanunun amacı; yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim – öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esasları bir bütünlük içinde düzenlemektir .”, 7.2. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde, “Bu kanun; yükseköğretim üst kuruluşlarını, bütün yükseköğretim kurumlarını, bağlı birimlerini ve bunlarla ilgili faaliyet ve esasları kapsar .”, 7.3. “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde, “Bu Kanunda geçen kavram ve terimlerin tanımları aşağıda belirtilmiştir…
c) (Değişik birinci paragraf : 29/ 6/ 2001- 4702/ 1 md.) Yükseköğretim Kurumları : Üniversite ile yüksek teknoloji enstitüleri ve bunların bünyesinde yer alan fakülteler, enstitüler, yüksekokullar, konservatuvarlar, araştırma ve uygulama merkezleri ile bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsüne bağlı meslek yüksekokulları ile bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsüne bağlı olmaksızın ve kazanç amacına yönelik olmamak şartı ile vakıflar tarafından kurulan meslek yüksekokullarıdır .
g) Yüksekokul : Belirli bir mesleğe yönelik eğitim öğretime ağırlık veren bir yükseköğretim kurumudur .
…
ı) (Değişik : 13/ 2/ 2011- 6111/ 170 md.) Meslek Yüksekokulu : Belirli mesleklere yönelik nitelikli insan gücü yetiştirmeyi amaçlayan, yılda iki veya üç dönem olmak üzere iki yıllık eğitim-öğretim sürdüren, önlisans derecesi veren bir yükseköğretim kurumudur .”, 7.4. “Yükseköğretim Kurulunun görevleri” başlıklı 7 nci maddesinde, “d) Devlet kalkınma planlarının ilke ve hedefleri doğrultusunda ve yükseköğretim planlaması çerçevesi içinde; ..
( 2) Bir üniversite içinde fakülte, enstitü ve yüksekokul açılmasına, birleştirilmesi veya kapatılması ile ilgili olarak doğrudan veya üniversitelerden gelecek önerilere dayalı kararlar almak ve gereği için
Milli Eğitim Bakanlığına sunmak, Yükseköğretim kurumları içinde bölüm, anabilim ve anasanat dalları ile uygulama ve araştırma merkezi açılması, birleştirilmesi veya kapatılması; konservatuvar, meslek yüksekokulu veya destek, hazırlık okul veya birimleri kurulması ile ilgili olarak doğrudan veya üniversiteler-den gelecek öneriler üzerine karar vermek,…
e) Yükseköğretim kurumlarında eğitim – öğretim programlarının asgari ders saatlerini ve sürelerini, öğrencilerin yatay ve dikey geçişleriyle ve yüksekokul mezunlarının bir üst düzeyde öğrenim yapmalarına ilişkin esasları Üniversitelerarası Kurulun da görüşlerini alarak tespit etmek,” 7.5. 20 nci maddesinde , “ a. Yüksekokulların organları, yüksekokul müdürü, yüksekokul kurulu ve yüksekokul yönetim kuruludur .
b. Yüksekokul müdürü, üç yıl için ilgili fakülte dekanının önerisi üzerine rektör tarafından atanır .
Rektörlüğe bağlı yüksekokullarda bu atama doğrudan rektör tarafından yapılır . Süresi biten müdür tekrar atanabilir .
Müdürün okulda görevli aylıklı öğretim elemanları arasından üç yıl için atayacağı en çok iki yardımcısı bulunur .
Müdüre vekalet etme veya müdürlüğün boşalması hallerinde yapılacak işlem, dekanlarda olduğu
4 / 10gibidir .”
Yüksekokul müdürü, bu kanun ile dekanlara verilmiş olan görevleri yüksekokul bakımından yerine getirir .
c . Yüksek okul kurulu, müdürün başkanlığında, müdür yardımcıları ve okulu oluşturan bölüm veya ana bilim dalı başkanlarından oluşur .
d. Yüksekokul yönetim kurulu; müdürün başkanlığında, müdür yardımcıları ile müdürce gösterilecek altı aday arasından yüksekokul kurulu tarafından üç yıl için seçilecek üç öğretim üyesinden oluşur .
e . Yüksekokul kurulu ve yüksekokul yönetim kurulu, bu kanunla fakülte kurulu ve fakülte yönetim kuruluna verilmiş görevleri yüksekokul bakımından yerine getirirler .”, 7.6. “Çalışma Esasları” başlıklı 36 ncı maddesinde, “Rektör, rektör yardımcısı, dekan, enstitü ve yüksekokul müdürlerinin ders verme yükümlülüğü yoktur . Başhekimler, dekan yardımcıları, enstitü ve yüksekokul müdür yardımcıları ve bölüm başkanları, bu madde hükümlerine göre haftada asgari beş saat ders vermekle yükümlüdür .” hükümleri yer almaktadır .
8. 28/ 3/ 1983 tarihli ve 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanununun “Esaslar” başlıklı 3 üncü maddesinde, “Üniversite; fakülte, enstitü, yüksekokul, konservatuvar, meslek yüksekokulu, araştırma ve uygulama merkezi ve benzeri birimlerden oluşur . Bir üniversitede;…
d) Belirli bir meslek alanında, ön lisans veya lisans düzeyinde eleman yetiştiren yüksekokullar;
…
f) Ön lisans düzeyinde ara insangücü yetiştiren meslek yüksekokulları;
…
bulunabilir . …
Bu maddede belirtilen fakülte, enstitü, yüksekokul, konservatuvar, meslek yüksekokulu, araştırma ve uygulama merkezlerinin alt birimlerinin, anabilim dalı, anasanat dalı ve diğer ünitelerin teşkili, birleştirilmesi, kaldırılması ve işleyişi 2547 sayılı Kanunun 7 nci maddesi uyarınca Yükseköğretim
Kurulunca düzenlenir .” hükmü düzenlenmiştir .
9. 11/ 10/ 1983 tarihli ve 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununun 9.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde, “Bu Kanunun amacı, 4/ 11/ 1981 tarih ve 2547 sayılı
Yükseköğretim Kanununda yer alan öğretim elemanları tanımına giren personeli sınıflandırmak, aylıklarını ve ek göstergelerini düzenlemek, derece yükseltilmesi ve kademe ilerlemesinin şekil ve şartları ile, sosyal haklardan yararlanma, ek ders ücreti, üniversite, idari görev ve geliştirme ödeneklerinin miktarını tespit etmek, emekli ve yabancı öğretim elemanlarının sözleşmeli olarak çalıştırılma usul ve esaslarını belirlemektir .”, 9.2. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde, “Bu Kanun 4/ 11/ 1981 tarih ve 2547 sayılı
Yükseköğretim Kanununa tabi üniversite öğretim elamanlarının aylık, ödenek ve sair özlük haklarını kapsar .”, 9.3. “Gösterge tablosu ve ek göstergeler” başlıklı 5 inci maddesinde, “Üniversite öğretim elamanlarının aylıklarının hesaplanmasında, Devlet memurlarının aylıklarına esas olan gösterge tablasu ve katsayı dikkate alınır .
Aylıkların hesabında ayrıca, bu Kanuna ekli ek gösterge cetvelinde unvan ve derecelere göre belirlenen ek gösterge rakamları dikkate alınır .”, .
5 / 109.4. “Ek ders ücreti” başlıklı 11 nci maddesinde, “ 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun 36 ncı
maddesine göre haftalık okutulması mecburi ders yükü saati dışında, kısmi statüde bulunanlar dahil öğretim elamanlarına görev unvanlarına göre Maliye Bakanlığının görüşü üzerine Yükseköğretim
Kurulu tarafından belirlenen mecburi ve isteğe bağlı dersler ve diğer faaliyetler için bu ders ve faaliyetlerin haftalık ders programında yer alması ve fiilen yapılması şartıyla en çok yirmi saate kadar, ikinci öğretimde ise en çok on saate kadar ek ders ücreti ödenir . Ders yüklerinin tamamlanmasında öncelikle normal örgün öğretimde verilen ders ve faaliyetler dikkate alınır .
(Değişik : 26/ 6/ 2001 – 4689/ 4 md.) Öğretim elemanlarının teorik derslerle yaptırdıkları uygulama, yönettikleri tez, seminer ve doktora çalışmalarının ve ara sınavların ne ölçüde ders yükünden sayılacağı Yükseköğretim Kurulunca belirlenir . Ara sınavlar için Yükseköğretim Kurulunca öğrenci sayısı göz önünde bulundurulmak suretiyle tespit edilecek ders yükü beş saati, diğer faaliyetler için belirlenecek ders yükü ise bir saati geçemez . Teorik dersler dışındaki faaliyetlerin ders yükünün tamamlanmasından sonraki kısmı ek ders ücretinin hesabında dikkate alınır . Ancak mecburi ders yükünün tamamlanmasında ve ek ders ücretinin hesabında, teorik dersler dışındaki faaliyetlerin haftalık en fazla on saatlik kısmı dikkate alınır, kalan kısmı ise maaş karşılığı sayılır .
…
Ek ders ücreti, aşağıdaki göstergelerin Devlet Memurları Kanununa göre aylıklar için belirlenen katsayı ile çarpımından oluşur .
Ek Ders Ücreti
Unvanı Göstergesi
——————————————————— ———————— Profesör 300
Doçent 250
Doktor Öğretim Üyesi 200
Öğretim Görevlisi (…) 160”, 9.5. “Üniversite Ödeneği” başlıklı 12 nci maddesinde, “ 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi en yüksek Devlet memuru bürüt aylık (ek gösterge dahil) tutarının;
1) Profesörlerden Rektör, Rektör Yardımcısı, Dekan,
Dekan Yardımcısı, Yüksekokul Müdürü olanlar ile
Profesör kadrosunda üç yılını tamamlamış bulunanlara % 245’i,
2) Diğer Profesör kadrosunda bulunanlara % 215’i,
3) Doçent kadrosunda bulunanlara % 175’i,
4) (Değişik : 22/ 2/ 2018- 7100/ 14 md.) Doktor öğretim üyesi kadrosunda bulunanlara % 175
5) Diğer Öğretim elemanlarından;
a) Birinci dereceden aylık alanlara % 130’u, b) İkinci dereceden aylık alanlara % 117’si, c) Üçüncü dereceden aylık alanlara % 110’u, d) Dördüncü ve beşinci dereceden aylık alanlara % 104’ü, e) Diğer derecelerden aylık alanlara % 98’i, Her ay üniversite ödeneği olarak ödenir .
Bu ödenek damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz ve kısmi statüde görev yapanlara ödenmez .”, 9.6. “İdari görev ödeneği” başlıklı 13 üncü maddesinin birinci fıkrasında, “Almakta oldukları aylık gösterge ve ek gösterge brüt tutarının; Rektörlere %70’i, Rektör Yardımcıları ve Dekanlara
%30’u, Dekan Yardımcıları, Enstitü ve Yüksekokul Müdürleri, Konservatuar Müdürleri ile Bölüm
Başkanlarına %20’si, Enstitü, Yüksekokul ve Konservatuar Müdür Yardımcılarına %15’i idari görev ödeneği olarak ayrıca ödenir . Birden fazla idari görevi bulunanlara İdari Görev Ödeneğinden en
6 / 10yüksek olanı verilir .”
hükümleri yer almaktadır .
10. 18.02.1982 tarihli ve 17609 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Üniversitelerde Akademik
Teşkilât Yönetmeliğinin 10.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde, “Bu Yönetmeliğin amacı, 2547 sayılı Yükseköğretim
Kanunu’nda öngörülen üniversite birimlerinin akademik yönden teşkilatlanması, işleyiş, görev, yetki ve sorumluluklarıyla, ilgili alt birimlerin üst birimlerle olan ilişkilerini düzenlemektir .”, 10.2. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde, “Bu Yönetmelik; üniversiteler, fakülteler, enstitüler, yüksekokullar ile bunları oluşturan bölümler, anabilim veya anasanat dalları ve bilim veya sanat dallarının kuruluş, yönetim ve görev esaslarını kapsar .”, 10.3. “Yüksekokullar” başlıklı 12 nci maddesinde, “Yüksekokullar; önlisans veya lisans düzeyinde belirli bir mesleğe yönelik eğitim-öğretime ağırlık veren yükseköğretim kurumlarıdır .
Yüksekokullar her biri ayrı bir eğitim-öğretim programı yürüten bölümlerden veya anabilim veya anasanat dallarından oluşur ve kanunla kurulurlar .
a) Yüksekokulların organları, yüksekokul müdürü, yüksekokul kurulu, yüksekokul yönetim kuruludur .
b) Yüksekokul müdürü, üç yıl için ilgili fakülte dekanının önerisi üzerine rektör tarafından atanır .
Rektörlüğe bağlı yüksekokullarda bu atama doğrudan rektör tarafından yapılır . Süresi biten müdür yeniden atanabilir .
Müdürün okulda görevli aylıklı öğretim elemanları arasından üç yıl için atayacağı en çok iki yardımcısı bulunur . Müdür gerekli gördüğü hallerde yardımcılarını değiştirebilir .
Müdürün görevi sona erdiğinde yardımcıların görevleri de sona erer .
Müdüre vekâlet etmede veya müdürlüğün boşalmasında yapılacak işlem, dekanlarda olduğu gibidir .
Yüksekokul müdürü, 2547 sayılı Kanun ile dekanlara verilmiş olan görevleri yüksekokul bakımından yerine getirir .
c) Yüksekokul Kurulu; müdürün başkanlığında, müdür yardımcıları ve okuldaki bölüm, anabilim veya anasanat dalı başkanlarından oluşur .
d) Yüksekokul yönetim kurulu; müdürün başkanlığında, müdür yardımcıları ile müdürün göstereceği altı aday arasından yüksekokul kurulu tarafından üç yıl için seçilecek üç öğretim üyesinden oluşur .
e) Yüksekokul Kurulu ve yüksekokul yönetim kurulu, 2547 sayılı Kanun’la fakülte kurulu ve fakülte kurulu yönetim kuruluna verilmiş görevleri yüksekokul bakımından yerine getirirler .” hükümleri düzenlenmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
11. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü ve tavsiyede bulunulması yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 12. Meslek yüksekokulu müdür yardımcısı olarak görev yapan başvuran, 2547 sayılı Yükseköğretim
Kanununda ve 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilat Kanununda “Yüksekokul”un ve
7 / 10“Meslek Yüksekokulu”nun ayrı ayrı tanımlanması nedeniyle 2914 sayılı Yükseköğretim Personel
Kanununun 5, 12 ve 13 üncü maddelerinde tanınan mali haklardan yararlanabilecekler içerisinde
Meslek Yüksekokulu Müdür ve Müdür Yardımcıları sayılmadığından Yüksekokul Müdür ve Müdür
Yardımcılarının yararlanabileceği mali haklardan Meslek Yüksekokul Müdür ve Müdür
Yardımcılarının yararlanamayacağı gerekçesiyle Eylül 2016 tarihinden itibaren mali haklarında değişikliğe gidildiğini belirterek 2547 sayılı Kanun kapsamında yüksekokula ilişkin düzenlenen hükümlerin değerlendirmesine meslek yüksekokulunun da dahil edilerek yorumlanması çerçevesinde idari görev ödeneği ve ek ders ödemelerinin tarafına ödenmesini talep etmektedir .
13. Yükseköğretim kurumları arasında sayılan meslek yüksekokulları, 2547 sayılı Kanunda, belirli mesleklere yönelik nitelikli insan gücü yetiştirmeyi amaçlayan, yılda iki veya üç dönem olmak üzere iki yıllık eğitim-öğretim sürdüren, önlisans derecesi veren bir yükseköğretim kurumu olarak, 2809 sayılı Kanunda da ön lisans düzeyinde ara insangücü yetiştiren birim olarak tanımlanmış olup , söz konusu Kanunlarda meslek yüksekokullarının işleyiş, görev, yetki ve sorumluluklarına, personel ve öğrencilerine ilişkin başkaca bir düzenlemeye yer verilmediği, 2547 sayılı Kanunun Yükseköğretim
Kurumları başlıklı Dördüncü Bölümünde de, Yükseköğretim Kurumu tanımında geçen üniversite, fakülte, enstitü, yüksekokul ile bölümlerin organlarına ve bu organların görev ve yetkilerine yer verildiği ancak bunların haricinde meslek yüksekokuluna ve benzer şekilde yüksek teknoloji enstitülerine ilişkin düzenlemelere yer verilmediği görülmektedir .
14. Ancak, bir kanun hükmünün tek başına ve ilgili olduğu diğer kanun hükümlerinden bağımsız olarak yorumlanamayacağı, ilgili kanun veya kanun hükmünün, yürürlüğe konuluş amacına uygun olarak ait olduğu sistem içerisindeki yeri dikkate alınarak yorumlanması gerektiğinden 2547 sayılı
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren ayrıca tanımlanan meslek yüksekokulları hakkında başkaca bir düzenlemeye yer verilmeksizin yüksekokullar hakkında uygulanan hükümler kapsamında iş ve işlemlerin tesis edildiği, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının cevabi yazısında ve başvuranın iddialarında da yer verildiği üzere, söz konusu hükümlerin uygulanmaması halinde de meslek yüksekokullarının işleyemez duruma gelebileceği, zira 2547 sayılı Kanunda Yükseköğretim
Kurulunun görevleri arasında sayılan “ Yükseköğretim kurumlarında eğitim – öğretim programlarının asgari ders saatlerini ve sürelerini, öğrencilerin yatay ve dikey geçişleriyle ve yüksekokul mezunlarının bir üst düzeyde öğrenim yapmalarına ilişkin esasları Üniversitelerarası Kurulun da görüşlerini alarak tespit etmek,” hükmüne dayanılarak yürürlüğe konulan Meslek Yüksekokulları
Mezunlarının Lisans Öğrenimine Devamları Hakkında Yönetmelik gibi pek çok düzenleyici işlemin yürürlükte bulunduğu ve idari işlemlerin tesis edildiği tespit edilmiştir .
15. Başvuruya esas olarak değerlendirilen yükseköğretim rejimine ait kanun metinleri ait olduğu yükseköğretim sistemi içerisinde değerlendirildiğinde, kanun koyucunun iradesine uygun olarak meslek yüksekokullarının işleyiş, görev, yetki, sorumluluk ve personel konularına ilişkin yüksekokul hükümleri esas alınmakta, 2914 sayılı Kanun ile düzenlenen mali haklarda, öğretim elemanlarının akademik unvanları itibarıyla atandıkları kadrolar ve yürüttükleri idari görevleri dikkate alınarak belirleme yapılmış olup, ilgili kanunlar gereğince yüksekokul müdürü ile meslek yüksekokulu müdürünün atandıkları kadro ve yürüttükleri idari görevlerde farklılıkları bulunmamakta iken meslek yüksekokuluna ilişkin ayrı bir tanıma yer verilmesi ve 2914 sayılı
Kanun kapsamında mali haklara ilişkin düzenlemelerde meslek yüksekokulu müdürlerine özel olarak yer verilmemesi gerekçeleriyle meslek yüksekokulu müdürü ve bunların yardımcılarına sağlanan mali haklarda farklılaşmaya gidilmesinin hukuka ve hakkaniyet ilkelerine uygun olmadığı sonucuna varılmaktadır .
16. Benzer şekilde, Sayıştay Temyiz Kurulunun 17/ 11/ 2015 tarihli ve tutanak numaralı
8 / 10kararında da, iki farklı yorum ve yaklaşımla 2547 sayılı Kanun ile 2914 sayılı Kanun kapsamında
yüksekokul/meslek yüksekokulu ayrımına gidilmesinin yerinde olmadığı sonucuna varmış olup, ilk gerekçe, 2547 sayılı Kanunun esas itibariyle, yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri, bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim – öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esasları bir bütünlük içinde düzenleyen, yükseköğretim kuruluşlarının faaliyet ve esaslarını düzenleyen bir kanun olduğundan bu Kanunda yüksekokullar ile ilgili yapılan tanımlamaların 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu’ndaki “ek gösterge” düzenlemesinde esas alınmasının hukuken mümkün olmadığı, 2914 sayılı Kanunun, özlük hakkı olan ek gösterge hususunda, 2547 sayılı Kanuna göre özel bir kanun olduğu, her iki kanunun düzenlediği konuların farklı olduğu, bu nedenle aralarında önceki kanun sonraki kanun ilişkisinin de kurulamayacağı,
2914 sayılı Kanunda yüksekokulların; sadece ek gösterge hususunda değil, 12. maddesinde
“üniversite ödeneği”, 13. maddesinde “idari görev ödeneği” gibi diğer bir takım ödemelerde de aynı şekilde düzenlendiği ve yüksekokul/meslek yüksekokulu ayrımına gidilmediği şeklinde değerlendirilirken ikinci gerekçede, Meslek Yüksekokulu tanımı, 2547 sayılı Kanunun “Tanımlar” başlıklı 3.maddesine, 6111 sayılı Kanun ile getirilmiş ise de; meslek yüksekokullarının, bu değişiklikten önce de “Yüksekokul” tanımlaması altında bu Kanun kapsamında yer aldığı, teşkilatlanma ve işleyişlerinin 2547 sayılı Kanunun ilgili maddelerine göre gerçekleştirildiği, kanun koyucunun, 6111 sayılı Kanunla bu tanımlamayı getirirken, Meslek Yüksekokullarının teşkilatlanma ve işleyişleri hakkında yeni veya başka bir düzenleme getirmediği, kanunda var olan “Yüksekokul” tanımlaması altında diğer yüksekokulların yanı sıra Meslek Yüksekokulları için de öngörülmüş ve geçerli olan düzenlemenin ve kuralların korunduğu, bu tanımlamaya paralel olarak, 2914 sayılı
Kanunda yer alan kadro ve görev unvanlarında değişiklik yapılmadığı, “Yüksekokul Müdürü” unvanının yanı sıra, ayrıca “Meslek Yüksekokulu Müdürü” unvanının getirilmediği, 2914 sayılı
Kanunda bütün yüksekokulların ortak düzenlemeye tabi kılındığı, yüksekokul/meslek yüksekokulu personeli ayrımına gidilmediği ve bunun bilinçli bir tercih olduğu ifadelerine yer verilmiş olup, Temyiz Kurulunun 6/ 12/ 2017 tarihli ve tutanak numaralı kararı ile bu görüş istikrar kazanmış bulunmaktadır .
17. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Maliye Bakanlığının görüşüne istinaden 2914 sayılı Kanunda meslek yüksek okulu müdürü unvanına yer verilmemesi nedeniyle bu
Kanun kapsamında sağlanan mali haklarda farklılaşmaya gidilerek meslek yüksek okul müdür yardımcısı olarak görev yapan başvuranın hak kazandığı idari görev ödeneği ile ek ders ödemesinin kesilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyet ilkelerine aykırılık teşkil ettiği sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 18. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Yükseköğretim
Kurulu Başkanlığından istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde Kurumumuza gönderilmediği bu nedenle “ kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uyulmadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye uyması beklenmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye
9 / 10tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis
edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Kastamonu İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜ ile
2914 sayılı Kanunda kapsamında sağlanan mali haklarda farklılaşmaya gidilmeyerek meslek
yüksekokul müdür yardımcısı olarak görev yapan başvuranın hak kazandığı idari görev ödeneği ile ek ders ödemesinin kesildiği tarih itibariyle ödenmesi yönünde KARABÜK ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Bilgi edinilmesi amacıyla kararın bir örneğinin HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI ile
YÜKSEKÖĞRENİM KURULU BAŞKANLIĞINA gönderilmesine,
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Karabük Üniversitesi Rektörlüğü
tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemlerin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın başvurana, Karabük Üniversitesi Rektörlüğüne, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile
Yükseköğrenim Kurulu Başkanlığına tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi