TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 12657-12657 |sayi|18745356-101.07.04-E.18745356-101.07.04-E.
BAŞVURU NO : 2018/686 2018/ 686
KARAR TARİHİ : 16/07/2018 |tarih|
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim
Şirketi Genel Müdürlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Görevde yükselme sınavı hakkında
BAŞVURU TARİHİ : 21/01/2018 21.1.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; Posta ve Telgraf teşkilatında, 399 sayılı KHK hükümleri doğrultusunda dağıtıcı pozisyonunda görev yaptığını, göreve başladığında, 5 yıl görev yapmak ve fakülte mezunu olmak şartıyla Yönetim Kurulu kararıyla 399 sayılı KHK II sayılı cetvelindeki memur pozisyonuna atamalarının yapılabildiğini, 2010 yılına kadar bu yöntemle unvan değişikliği yapılmakta iken yapılan değişiklikle bu kuralın, 5 yıl dağıtıcı olarak görev yapmış olmak ve fakülte mezunu olmak kaydıyla yazılı sınav şekline dönüştürüldüğünü, 2013 yılı mayıs ayında ise 6475 sayılı Posta
Hizmetleri Hakkındaki Kanunla PTT’nin yeniden yapılandırıldığını ve özel hukuk hükümlerine tabi
Anonim Şirket olduğunu, 6475 sayılı kanuna eklenen geçici 5. madde ile de 399 sayılı KHK’ya göre görev yapan personelin özlük ve mali haklarının aynen korunduğunu,
1.1 PTT A.Ş’nin özelleştikten sonra yeni bir personel istihdamına gittiğini ve bundan sonra İdari
Hizmet Sözleşmeli personel çalıştırmaya başladığını, ancak PTT A.Ş. olduktan sonraki süreçte 2013 yılı Eylül ayında 6475 sayılı Kanunun Geçici 5. maddesiyle özlük hakları korunan ve 399 sayılı
KHK’ya tabi dağıtıcı unvanlı personele memur unvan değişikliği, 2014 yılında ise 6475 sayılı
Kanunun Geçici 5 maddesiyle özlük ve mali hakları korunan 399 sayılı KHK’ya tabi memur unvanlı personele, Şef görevde yükselme sınavı yapıldığını, daha sonraki süreçte 399 KHK’ya göre görev yapan personele Görevde Yükselme Sınavı açılmadığı gibi 12/ 11/ 2016 tarihinde, 6475 sayılı
Kanunla özlük hakları aynen korunan 399 sayılı KHK’ya göre görev yapan personelin görevde yükselmeye tabi boş olan münhal kadro ve pozisyonlarının iade edildiğini,
1 / 91.2 6475 sayılı kanunla getirilen ve yeni personel şekli olan idari hizmet sözleşmeli personelin
görevde yükselme ve unvan değişikliği usul ve esaslarına eklenen geçici madde ile de özlük hakları aynen korunan 399 sayılı KHK’ya göre görev yapan personelin ancak mevcut özlük haklarından vazgeçmek ve yeni statü olan idari hizmet sözleşmeli pozisyona geçmek koşuluyla görevde yükselme sınavına girebileceklerinin belirtildiğini kanunla korunan özlük haklarının yönetmelikle ortadan kaldırılmaya çalışıldığını, 12/ 12/ 2017 tarihinde idareye müracaatla; 6475 sayılı kanunla özlük haklarının korunduğunu bunlardan ötürü PTT memur ihtiyacının, 399 sayılı KHK’ya göre görev yapan dağıtıcı unvanlı personele memur görevde yükselme sınavı açılması yoluyla karşılanması gerektiğini böylelikle özlük haklarından olan kariyer yapma olan görevde yükselme imkanının bu şekilde verilebileceğini belirtmesine rağmen idarece gönderilen cevabi yazıda, “ 399 sayılı KHK’ya göre görev yapan personele bundan sonra görevde yükselme sınavı açmayı düşünmedikleri, çünkü 399 sayılı KHK’nın görevde yükselmeye tabi kadrolarının iade edildiği, ancak görevde yükselmek istiyorsanız kanunla korunan özlük haklarınızdan vazgeçin ve yeni personel statüsü olan idari hizmet sözleşmeli pozisyonlara geçin ” şeklinde cevap verildiğini, ayrıca idarece kendilerine “ aynı özlük haklarıyla görevde yükselmeniz için sizi başka kamu kurum ve kuruluşlarına göndermek istemiyorum ” dendiğini, oysaki diğer emsal olan kamu iktisadi teşekkülü iken A.Ş. olarak yapılandırılan kuruluşların personel rejimlerine bakıldığında mevcut personeline yeni statüye geçme hakkı tanındığını, geçmek istemeyenlerin ise başka kamu kurum ve kuruluşlarına aktarıldığını, PTT de 399 sayılı KHK’ya göre görev yapan personele ise yeni statüye geçme hakkı tanındığını ancak geçmek istemeyenlerin başka kamu kurum ve kuruluşlarına aktarılmadığı gibi mevcut statüsünde görevde yükselmesinin önü tıkanarak mağdur edildiğini belirterek Kurumumuza başvuruda bulunmuştur .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında başka bir dosya kapsamındaki bilgi ve belge talebimize istinaden Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Genel Müdürlüğünün, 20/ 03/ 2018 tarih ve sayılı cevabi yazısında özetle;
2.1 22/ 02/ 2014 tarih ve 28921 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmeliğin 1 inci maddesiyle,
adı “Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve
Unvan Değişikliği Yönetmeliği” olarak değiştirilen, 10/ 07/ 2010 tarihli Posta ve Telgraf Teşkilatı
Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin halen yürürlükte olduğu, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin I ve II sayılı cetveline tabi kadrolarda çalışmakta iken emeklilik, istifa, idari hizmet sözleşmeli personel statüsüne geçme vb. sebeplerden dolayı boşalan kadrolara gerekli görülmesi halinde, şirket ihtiyaçları doğrultusunda atama yapıldığı, bununla birlikte söz konusu boş kadrolara görevde yükselme sınavı yapılmasına ilişkin yasal dayanaklarının, Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü Personeli Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği ile Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi İdari
Hizmet Sözleşmeli Personelin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliğine ilişkin Usul ve Esaslar olduğu,
2.2 Hangi unvandaki personele, hangi statüde sınav açılacağı hususunun, Yönetim Kurulunun
takdirinde olduğu, söz konusu kararın, şirket iç politikası, stratejileri ve hangi statüde personel ihtiyacı olduğu göz önünde bulundurularak alındığı, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi
2 / 9olarak şirketlerinde çalışmakta olan ve 6475 sayılı kanunun geçici 5. maddesiyle özlük hakları
korunan personellerine yönelik bugün için planlanan ve Yönetim Kurulunca onaylanmış herhangi bir görevde yükselme sınavı bulunmadığı belirtilmiş olup, Bahse konu yazı ekinde de şirketleri bünyesinde 399 sayılı KHK’nın 1 ve 2 sayılı cetveline tabi olarak çalışan personele ilişkin bilgiler tablo halinde gönderilmiştir .
3. Ek bilgi ve belge ihtiyacı doğrultusunda Kurumumuzca Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim
Şirketi Genel Müdürlüğüne yazılan 23/ 03/ 2018 tarih ve sayılı yazıya cevaben gönderilen 25/ 04/ 2018 tarih ve sayılı cevabi yazıda ise özetle;
3.1 Yapılan görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavlarına, statüsüne göre katılma şartları uyan,
399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki I ve II sayılı cetvele tabi personel ile idari hizmet
sözleşmeli personelin aynı anda katılabildiği,
3.2 6475 sayılı Posta Kanununun yürürlüğe girmesi ile şirketlerinin, Posta ve Telgraf Teşkilatı
Anonim Şirketi olarak yeniden yapılandırıldığı, aynı Kanunun 2 nci maddesinde; PTT personeli, 657 sayılı Kanun ve diğer kanunların sözleşmeli personel hakkındaki hükümlerine tabi olmaksızın idari hizmet sözleşmesi ile istihdam edilir .” hükümlerine yer verildiği, bu nedenle Şirketin kuruluş tarihinden itibaren gerçekleştirdiği personel istihdamının idari hizmet sözleşmeli statüde olduğu,
3.3 İdari Hizmet Sözleşmeli Personelin Görevde Yükselme Unvan Değişikliğine İlişkin Usul ve
Esasların Geçici 1 inci maddesinde; “399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname Eki II sayılı cetvele tabi görev yapan personelden Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü Personeli
Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 7 nci, 8 inci, 9 uncu ve 10 uncu maddelerinde belirtilen genel ve özel şartları taşıyanlar, açılacak görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavlarına katılabilir, yazılı ve sözlü sınav sonucuna göre başarılı olanların atanmaları idari hizmet sözleşmeli personel statüsünde yapılır .” hükümlerinin yer aldığı,
3.4 Yönetim Kurulu tarafından ihtiyaç duyulduğu belirlenen münhal İdari Hizmet Sözleşmeli
personel pozisyonları için yapılacak görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavına her iki statüdeki personelin de katılabilmesinin, farklı statülerde ve benzeri unvanlarda görev yapan personele fırsat eşitliği sağladığını, şirketlerinde son olarak Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi
İdari Hizmet Sözleşmeli Personelin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde 22/ 04/ 2017 tarihinde İdari Hizmet Sözleşmeli Müdür Görevde Yükselme
Sınavı yapıldığı, yazılı ve sözlü sınava katılarak başarılı olan personelin kendi yazılı isteği üzerine
İdari Hizmet Sözleşmeli statüde ve Müdür pozisyonuna atamasının yapıldığı belirtilmiştir .
4. Devlet Personel Başkanlığının konuya ilişkin 31/ 05/ 2018 tarih ve sayılı görüş yazısında ise özetle; İlgilinin, 6475 sayılı Kanunun geçici 5’inci maddesindeki düzenleme doğrultusunda mevcut statüsüyle görevde yükselmesine hukuki bir engel bulunmadığı ve statü değiştirmesinin ilgilinin talebine bağlı olduğu,
4.1 399 sayılı KHK hükümleri doğrultusunda ilgili kadro ve pozisyonların ilga ve ihdas edilmesinin
mümkün olduğu, İdarenin talepleri doğrultusunda boş kadro ve pozisyonların iptal edildiği, 399 sayılı KHK’ya göre görev yapan personelin kadro ilga ihdas işlemi yapılmaksızın, statü değişikliği, çekilme ve ölüm gibi nedenlerle boşalan anılan KHK kapsamındaki kadro ve pozisyonlara ilgili
3 / 9mevzuatı çerçevesinde görevde yükselme ve unvan değişikliği mevzuatı çerçevesinde atanabileceği
ifade edilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
5. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler”, 6. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”, 7. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun; “Temel ilkeler” başlıklı 3 üncü maddesinde; “Bu
kanunun temel ilkeleri şunlardır :
…Kariyer :
A) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanını sağlamaktır .
Liyakat :
B) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır . ”, 8. 18/ 04/ 1999 tarih ve 23670 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu
Kurum Ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel
Yönetmeliğin, “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; (Değişik : 1/ 3/ 2010- 2010/ 192 K .) “Bu
Yönetmeliğin amacı, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, Devlet memurları ile 8/ 6/ 1984 tarihli ve 233 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname kapsamındaki kamu iktisadî teşebbüslerinde görev yapan sözleşmeli personelin görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir .”,
8.1 “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde; “d) Özelleştirme kapsam ve programında bulunan
kuruluşlar da dahil olmak üzere kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarına ait memur kadroları ile sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilen personelin, müdür ve daha alt görevlere yapılacak görevde yükselme mahiyetindeki asaleten atamaları ile en az ortaöğretim düzeyinde mesleki veya teknik eğitim sonucu ihraz edilen unvanlara ilişkin unvan değişikliği mahiyetindeki asaleten atamaları hakkında uygulanır .”,
8.2 Geçici 4 üncü maddesinde; “ 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kamu iktisadi
teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel ile sözleşmeli personeline ilişkin görevde yükselme yönetmeliklerini Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşünü alarak en geç 2 ay içerisinde çıkarırlar . Bu Yönetmelikler, I, II ve III sayılı cetveldeki personelin görevde yükselme niteliğindeki atamalarıyla, cetveller arasındaki geçişlerde ilgili
4 / 9kadrolara atanmalarına ilişkin hususları kapsar .”,
9. 10/ 07/ 2010 tarih ve 27637 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren, Posta ve
Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan
Değişikliği Yönetmeliğinin, “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “(Değişik madde : 22.02.2014 –
28921 s. R.G. Yön./ 2. md .) Bu Yönetmeliğin amacı, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet
gerekleri ve personel planlaması esas alınarak Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Genel
Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatında 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki I sayılı cetvelde yer alan memur kadroları ile II sayılı cetvelde yer alan sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilen personelin görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir .”,
9.1 “Tanımlar” başlıklı 4 ünci maddesinde;
b) Aynı düzey görev : Hiyerarşi, görev, yetki ve sorumluluk açısından aynı grupta ya da grup içinde alt gruplar olması halinde aynı alt grupta gösterilen görevleri, d) Görev unvanı : Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde sayılan görev grupları içinde belirtilen görev unvanlarını, e) Görevde yükselme : Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında sayılan görevlere aynı veya başka görev gruplarından yapılacak atamaları,
9.2 “Görev Grupları” başlıklı 5 inci maddesinde; ( 1) Bu Yönetmelik kapsamında görevde
yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadro/pozisyonlar aşağıda gösterilmiştir . ( 2) Görevde
yükselmeye tabi kadro/pozisyonlar :
d) İdari Hizmetler Grubu;
1) Veznedar, Memur,
2) Koruma ve Güvenlik Görevlisi,
3) Dağıtıcı,
4) Şoför .
9.3 “Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 8
inci maddesinde; o) (Değişik bend : 12.04.2012 – 28262 S. R.G. Yön./ 5. md .) Memur pozisyonuna atanabilmek için;
1) En az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,
2) Dağıtıcı veya Şoför olarak en az beş yıl çalışmış olmak veya,
3) Aşçı veya Hizmetli olarak en az sekiz yıl çalışmış olmak .
9.4 “Görev grupları arasında geçişler” başlıklı 21 inci maddesinde; ( 1) Bu Yönetmeliğin 5 inci
maddesinde belirtilen hizmet grupları arasındaki geçişler aşağıdaki esaslar çerçevesinde yapılır;
5 / 9a) Gruplar arası görevde yükselme niteliğindeki geçişler ve alt gruptan üst gruplara geçişler görevde
yükselme ( …) sınavına tabidir . Kuruluşta veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme eğitimi ve sınavına tabi tutulmadan ve hizmet şartı aranmadan atama yapılabilir .
b) Unvan değişikliğine tabi pozisyonlar arasındaki geçişler, ilgili pozisyon için düzenlenen unvan değişikliği sınavı sonucuna göre yapılır .
c) Aynı görev grubunda kalmak kaydıyla, ilgili personelin isteği ve atanılacak kadro/pozisyonun gerektirdiği özellikleri taşıyanlar, sınav yapılmaksızın aynı düzey veya alt görevlere atanabilirler, Düzenlemeleri yer almaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilgili idare tarafından başvurana yönelik uygulanan idari işlemde hukuka aykırılık bulunduğu tespit edildiğinden, idareye tavsiyede bulunulması yönünde hazırlanan
“Tavsiye Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 11. Başvuran ( 1) numaralı paragrafta ayrıntılı olarak belirtildiği üzere 6475 sayılı kanuna eklenen geçici 5. madde ile özlük ve mali haklarının aynen korunduğunu yine 6475 sayılı kanunla getirilen ve yeni personel şekli olan idari hizmet sözleşmeli personelin görevde yükselme ve unvan değişliği usul ve esaslarına eklenen geçici madde ile özlük hakları aynen korunan 399 sayılı KHK’ya göre görev yapan personelin ancak mevcut özlük haklarından vazgeçmek ve yeni statü olan idari hizmet sözleşmeli pozisyona geçmek koşuluyla görevde yükselme sınavına girebileceklerinin düzenlendiğini, böylelikle görevde yükselmesinin önü tıkanarak mağdur edildiğini belirterek
Kurumumuza başvuruda bulunmuştur .
12. Kararımızın 2 ve 3 numaralı paragraflarında ilgili idarenin, şikayet konusuna ilişkin ayrıntılı açıklamalarına yer verilmiş olup, yine idarece gönderilen yazı eki belgelerden, 13/ 03/ 2018 tarihi itibariyle PTT A.Ş. Unvan Vize ve Dolu Adetlerini Gösterir Cetvelde 657 sayılı yasa ve 399 sayılı
KHK hükümlerine göre vizeli pozisyonda merkezde 526, taşrada 8745 adet “memur” kadrosu bulunduğu, söz konusu vizeli kadrolardan merkezde bulunan 498 adetinin, Taşrada ise 8224 adetinin dolu olduğu, toplamda 549 adet “memur” kadrosunun ise boş olduğu görülmüştür .
13. Bilindiği üzere, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, Devlet memurlarının görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esaslar, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair
Genel Yönetmelik ile düzenlenmiş, bu kapsamda Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Genel
Müdürlüğünce de Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü Personeli Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği yürürlüğe konulmuştur .
14. Söz konusu yönetmeliğin “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde; “( 1) Bu Yönetmelik, Posta ve
6 / 9Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatında memur kadroları ile
sözleşmeli personel statüsünde istihdam edilen personelden, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen görevlere görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle atanacakları kapsar .” hükmü bulunmakta olup, 399 sayılı KHK’ ya tabi personelin belirtilen yönetmelik kapsamında görevde yükselme ve unvan değişikliği hükümlerine tabii olduğu anlaşılmaktadır .
15. Aynı Yönetmeliğin 7’nci maddesinde; “( 1) Bu Yönetmelikte belirtilen kadro/pozisyonlara görevde yükselme suretiyle atanabilmek için; a) Kuruluşta en az iki yıl fiilen çalışmış olmak, b) 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki I sayılı cetvele tabi görevler için; 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendinde aranan şartlara sahip olmak, c) 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 9 uncu maddesinde aranan şartlara sahip olmak, ç) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak, d) Görevde yükselme sınavının ilan edildiği tarihte, bu Yönetmeliğin 8 inci maddesi ile belirlenen özel şartlarda sayılan pozisyonlarda halen çalışıyor olmak, şartları aranır .” hükmü, 8’inci maddesinde ise “( 1) Bu Yönetmeliğe tabi kadro/pozisyonlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aranacak özel şartlar aşağıda belirtilmiştir .
Memur pozisyonuna atanabilmek için;
1) En az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,
2) Dağıtıcı veya Şoför olarak en az beş yıl çalışmış olmak veya,
3) Aşçı veya Hizmetli olarak en az sekiz yıl çalışmış olmak .”
Hükmü yer almaktadır .
16. Anayasanın 2 inci maddesinde ise Devletin temel nitelikleri arasında hukuk devleti ilkesine yer verilmiş olup, hukuk devletinin temel ilkelerinden biri “belirlilik”tir . Bu ilkeye göre, hukuki düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olması, ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesi de gereklidir . Belirlilik ilkesi, hukuksal güvenlikle bağlantılı olup hukuk güvenliği, normların öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar (AYM, 17/ 04/ 2008 tarihli, E .2005/ 5, K.2008/ 93 sayılı kararı) .
17. Ayrıca, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin bir diğer ilkesidir . Bu kapsamda, bir idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerekmekte olup, idari işlemin dayanağı olan sebebin açıkça kanunlarda gösterilmiş olması durumunda, idari işlemin hukuka uygun olabilmesi için, idarenin aldığı kararın bu sebebe dayanması ve bunun da kararda açıkça gösterilmesi gerekir . İdarenin, bağlı yetkinin bulunduğu durumlarda, kanunun koyduğu sınırlar içinde kalması, sebep ve konu yönünden kanun ile belirtilen koşullara
7 / 9uyması gerekir .
18. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 01/ 06/ 2017 tarihli ve sayılı Yürütmeyi
Durdurma Kararında “ … Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü, anonim şirket olduktan sonra eski statülerinde çalışmaya devam eden 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (II) sayılı cetvele tabi Müdür Yardımcısı, Uzman, Amir, Teknik Amir, Teknik Uzman ve İstatistikçi personele, idari hizmet sözleşmeli personel statüsüne geçmesi koşulu ile şube müdürü ve müdür olarak istisnai yoldan atanabilme hakkı tanınmaktadır . Bu durum, PTT A .Ş. de 399 sayılı KHK’ ya tabi olarak görev yapmaya devam eden personeli, idari hizmet sözleşmeli personel statüsüne geçme konusunda zorlayıcı bir sonuç doğuracağı gibi; Posta Hizmetleri Kanunu mevcut personele, sahip oldukları statüde kalma konusunda bir tercih hakkı tanımışken, bu tercih hakkının kullanımının, Yönetmelik düzenlemesi ile zedelenmesi söz konusu olacaktır .
Öte yandan, davalı idarenin , yüksek düzeyde yönetici ihtiyacı olduğu yolundaki savunmasına, “ bu ihtiyacın Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nde öngörülen usule göre atama yapılması halinde de karşılanması mümkün olduğundan, itibar edilmemiştir ” ifadesine yer vererek, ilgili kamu kurumunun, mevcut statülerinde çalışmaya devam eden ve görevlerinde yükselmek isteyen personelini statü değiştirmeye zorlayamayacağı belirtilmiştir .
19. Kaldı ki, hukuki durumları (statüleri) mevzuatla düzenlenmiş olan kamu görevlilerinin, bulundukları statüye ilişkin yasa ve yönetmeliklerde düzenlenmiş bulunan kurallara tabi olacakları açık olup Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü, anonim şirket olduktan sonra eski statüsünde çalışmaya devam eden 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (II) sayılı cetveline tabi sözleşmeli pozisyonda görev yapmakta olan başvuranın, yine PTT A.Ş. bünyesinde görev yapmakta olan İdari Hizmet Sözleşmeli Personelin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliğine ilişkin Usul ve
Esasların geçici 1 inci maddesindeki “ 399 sayılı KHK’ya tabi personel açısından statü değişmeden atama yapılamayacağına” ilişkin düzenlemeye tabi tutulmasının hukuka da uygun olmadığı değerlendirilmiştir .
20. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, yargı kararları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın, PTT
A.Ş. İdari Hizmet Sözleşmeli Personelin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliğine İlişkin Usul ve
Esasların Geçici 1 inci maddesindeki düzenleme ile statüsü değişmeden atama yapılamayacağı kuralına tabi tutulmasının hukuka aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 21. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir .
8 / 9VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
A. Dava Açma Süresinin Yeniden Başlaması 22. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Ankara İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre,
BAŞVURUNUN KABULÜNE ,
PTT A.Ş. Genel Müdürlüğünde 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi olarak çalışan sözleşmeli statüdeki personelin, görevde yükselme sınavı sonucunda atanmasında, statü değişikliğini zorunlu kılan düzenlemenin kaldırılması hususunda PTT A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE
TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
PTT A.Ş. Genel Müdürlüğünce bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve PTT A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi