TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 16535-16535 |sayi|18745356-101.07.05.99-E.18745356-101.07.05.99-E.
BAŞVURU NO : 2018/4217 2018/ 4217
KARAR TARİHİ : 02/10/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Görevde yükselme sınavına girme talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 05/04/2018 5.4.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Emet Bor İşletme Müdürlüğünde olarak çalıştığını, görevde yükselme sınavına son başvuru tarihi itibariyle kurumunda geçirdiği hizmet süresinin 3 yıl, 5 ay olduğunu, özel sektörde çalıştığı döneme ilişkin hizmet süresinin ¾ ünün kazanılmış hak aylık derecesinden sayıldığını, ancak görevde yükselme sınavına katılamadığını belirterek görevde yükselme sınavının iptalini yahut hak kaybının telafi edilmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü’nün 29/ 08/ 2018 tarih ve sayılı cevabi yazısında özetle;
Başvuranın Su ve Enerji Üretim Birimi emrinde 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 3/c maddesine göre sözleşmeli statüde unvanıyla Buhar- Enerji Mekanik Bakım ve Onarım
Sorumlusu olarak görev yaptığı, ilgili yönetmeliğe göre görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavına girmek için beş yıl boyunca alt görevde bulunma şartının olduğu, ilgilinin 3 yıl 5 ay 4 gün
Mühendis olarak görev yaptığı, diğer kurumlarda geçen sürelerin dikkate alınıp alınmayacağı hususunda ise Devlet Personel Başkanlığından görüş istendiği yazılan cevabi yazıda ise “
Yükseköğretim gördükten sonra özel kurumlarda veya serbest olarak çalışılan sürenin altı yılı
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
.
1 / 5geçmemek üzere dörtte üçü, görevde yükselme sınav sonucu atanacaklarda aranan toplam hizmet
süresinde değerlendirilmekle birlikte, belirtilen alt görevde geçmiş gibi sayılmayacağı…” hususunun bildirildiği belirtilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .” 4. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun;
4.1.“Temel ilkeler” başlıklı 3 üncü maddesinde “Bu kanunun temel ilkeleri şunlardır :
Sınıflandırma : A) Devlet kamu hizmetleri görevlerini ve bu görevlerde çalışan Devlet memurlarını görevlerin gerektirdiği niteliklere ve mesleklere göre sınıflara ayırmaktır . Kariyer : B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uy-gun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanını sağlamaktır . Liyakat : C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır .”
4.2.68 inci maddesinin B bendinde; “Eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfı hariç, sınıfların 1,2,3 ve
4’üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir . Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin; a) l inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl, b) l inci ve 2 nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl, c) 3 üncü ve 4’üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl, hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır . Dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edilir . Bu sürelerin hesabında; 8/ 6/ 1984 tarihli ve 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesi kapsamına dâhil kurumlarda fiilen çalışılan süreler ile Yasama Organı Üyeliğinde, belediye başkanlığında, belediye ve il genel meclisi üyeliğinde, kanunlarla kurulan fonlarda, muvazzaf askerlikte, okul devresi dâhil yedek subaylıkta ve uluslararası kuruluşlarda geçen sürelerin tamamı ile yükseköğrenim gördükten sonra özel kurumlarda veya serbest olarak çalıştıkları sürenin;
Başbakanlık ve bakanlıkların bağlı ve ilgili kuruluşlarının müsteşar ve müsteşar yardımcıları ile en üst yönetici konumundaki genel müdür ve başkan kadrolarına atanacaklar için tamamı, diğer kadrolara atanacaklar için altı yılı geçmemek üzere dörtte üçü dikkate alınır .”, 4.3. Ek Geçici 2 nci maddesinin ( C) Fıkrasının e bendinde
“ 1/ 3/ 1970 tarihi ile 30/ 11/ 1970 tarihi arasında görevde bulunmaları nedeniyle intibakı yapılmış olanlar ile 30/ 11/ 1970’den 1/ 3/ 1975 tarihine kadar olan sürede göreve alınanlardan bu madde gereğince değerlendirmeye esas alınan, hizmetlerde öğrenim durumları değişmemiş olanların derece ve kademelere intibakı aşağıdaki esaslara göre yapılır… .
C) Aşağıda gösterilen görevlerde başarılı olarak geçen süreler (B) fıkrasındaki sürelere eklenir .
Teknik hizmetler sınıfı, sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfında bulunanlar ile bu
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
2 / 5sınıflara girecek nitelikte olanların yurt içinde veya yurt dışında 87 nci madde kapsamına girmeyen
yerlerde, ( 12 yılı geçmemek üzere, meslekleri ile ilgili hizmetlerin 3/ 4’ü)”, 5. Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliğinin; 5.1.“Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde
Alt görev : 27/ 9/ 1984 tarihli ve 3046 sayılı Kanunda belirtilen hiyerarşik kademeler çerçevesinde daha alt hiyerarşi içindeki görevleri, “Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak genel şartlar” başlıklı 7 nci maddesinde;
“( 1) Bu Yönetmelikte belirtilen kadro/pozisyonlara görevde yükselme suretiyle atanabilmek için; a) Atanılacak kadro veya pozisyonlar için belirlenen öğrenim şartını taşımak, b) Yapılacak görevde yükselme sınavında yazılı sınavdan yüz puan üzerinden en az altmış, sözlü sınavdan da yüz puan üzerinden en az yetmiş puan almak, c) Atama yapılacak kadro veya pozisyonlar için belirlenmiş alt görevde bekleme sürelerini tamamlamış olmak, ç) İlan edilen kadro ve pozisyon için kurumda bu şartları sağlayan personelin bulunmaması durumu hariç olmak üzere, sınav için belirlenen başvuru süresinin son günü itibarıyla hizmet süresinin en az altı ayını kurumda geçirmiş olmak, şartları aranır .”, 5.2. “Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 8 inci maddesinde
“Başmühendis pozisyonuna atanabilmek için;
1) Üniversitelerin mühendislik fakültelerinden mezun olmak,
2) (Değişik : RG- 14/ 10/ 2017- 30210) Mühendis olarak en az 5 yıl veya teknik şef olarak en az 2 yıl
veya teknik uzman olarak en az 1 yıl görev yapmış olmak,”, Hükümleri mevcuttur .
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Başvuranın talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran, Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Emet Bor İşletme Müdürlüğünde mühendis
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
.
3 / 5olarak çalıştığını, görevde yükselme sınavına katılamadığını belirterek görevde yükselme sınavının
iptalini yahut hak kaybının telafi edilmesini talep etmektedir .
8. Bilindiği üzere, Anayasanın 2 inci maddesinde Devletin temel nitelikleri arasında hukuk devleti ilkesine yer verilmiş olup, hukuk devletinin temel ilkelerinden biri “belirlilik”tir . Bu ilkeye göre, hukuki düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olması, ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesi de gereklidir . Ayrıca, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin bir diğer ilkesidir . Bu kapsamda, bir idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerekmekte olup, idari işlemin dayanağı olan sebebin açıkça kanunlarda gösterilerek bağlı yetkinin bulunduğu durumlarda idarenin, kanunun koyduğu sınırlar içinde kalması, sebep ve konu yönünden kanun ile belirtilen koşullara uyması gerekir .
9. Kariyer ilkesinin amacının, devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkânını sağlamaktır . Yukarıda yer verilen hükümler çerçevesinde kurumda veya diğer kurumlarda alt görevde çalışmış olma şartı ve süresi aranmasının nedeninin atanacak personelin, beceri, tecrübe ve yeterlilik yönünden hizmet içinde değerlendirilmesi yoluyla kamu görevlerinin yetişmiş, işin ehli kamu görevlileri eliyle görülmesini sağlamak olduğu değerlendirilmektedir . Kaldı ki düzenlemelerin lafzı ve ruhu dikkate alındığında, kamu kurumlarında hiyerarşik kademelerin kariyer ilkesi dikkate alınarak uygulama alanı bulduğu ve ilgili düzenlemeler göz önüne alındığında idarenin takdir yetkisi kullanımına imkan verir nitelikte olmadığı değerlendirilmekte olup başvuranın talebinin kabul edilmemesinde hukuka aykırılık tespit edilememiştir .
10. Kurumlar kendi iç düzenlerini sağlamak amacıyla çıkarılan yönetmelikler ile iç işleyişini düzenleyebilirler . Bu yönetmelikler ile özel şartlar da getirebilirler . Nitekim, Kamu Kurum ve
Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin
“Görevde Yükselme Yönetmelikleri” başlıklı 15 inci maddesi gereğince de kurumlar, görevlere atanacaklarda aranacak şartları ve yapılacak sınavlara ilişkin usul ve esasları belirleyebilecektir . Eti
Maden İşletmelerinin ilgili yönetmeliğinde de Baş mühendis unvanı alabilmek amacıyla görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavına girebilmesi için ilgilinin alt görev olarak kabul edilen görevlerde 5 yıl mühendis olarak çalışma, teknik şef olarak en az 2 yıl ya da teknik uzman olarak en az 1 yıl çalışmış olma şartı aramaktadır . Başvuran ancak 3 yıllık çalışma süresini alt görevde geçirdiği ve dolayısıyla mevzuat hükümlerine uygun bir durumunun bulunmadığı anlaşılmıştır .
11. Yukarıdan itibaren anlatılan hususlar çerçevesinde, başvuranın söz konusu sınava girme talebinin idare tarafından reddedilmesinin mevzuata aykırı olmadığı, ilgili hükümde belirtilen özel şartları taşımadığı anlaşıldığından idarenin işleminde hukuka aykırılık tespit edilememiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 12. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir . İlgili idarenin işlemlerinde söz konusu ilkelere aykırılık tespit edilememiştir .
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
.
4 / 5VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, harcırah talebine ilişkin olarak Kütahya İdare
Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve ETİMADEN İŞLETMELERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
.