TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 18069-18069 |sayi|18745356-101.07.06-E.18745356-101.07.06-E.
BAŞVURU NO : 2018/4297 2018/ 4297
KARAR TARİHİ : 31/10/2018 |tarih|
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURU VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Kocaeli İl Sağlık Müdürlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Kıyafet yardımı talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 07/04/2018 7.4.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran, eski görev yeri olan Kocaeli 2016 yılında verilen
kılık kıyafet yardımını kendisine vermediğini, kendisine beden ölçülerine uygun olmayan kıyafetler verilmek istediğini, kendi beden ölçütlerine uygun kıyafetlerin istihkakı olmayan personele dağıtılması nedeniyle mağdur edildiğini belirterek, mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Sağlık Bakanlığının konuya ilişkin 04/ 10/ 2018 tarih ve sayılı yazısı ve eklerinde; 2.1. 2016 yılına ilişkin kıyafet taleplerinin ASOS üzerinden, personeller tarafından kendi beden ölçülerinin seçilmesi suretiyle gerçekleştiği, ancak Bakanlık tarafından gönderilen 2016 yılı personel kılık kıyafetlerinden bir kısmının, talep edilen sayıda ve birebir beden ölçülerinde gönderilmediği, gelen kıyafetlerin dağıtılmasının ASOS üzerinden duyuru yapılması sonrasında başvuru öncelikli olarak personellere ASOS’de talep ettikleri ölçüde kıyafet yardımının tutanakla teslim edildiği, 2.2. Başvuranın il dışından telefonla başvuru yaptığı, ancak depoda talep ettiği beden ölçüsünde (Medium) kıyafet kalmadığı için kendisine istenilen beden ölçülerinde kıyafet verilemediği, ancak isterse başka beden (Small) kıyafet verilebileceği ve bu kıyafetlerin posta yoluyla Samsun iline gönderilebileceğinin depoda görevli Taşınır Kayıt Kontrol Görevlileri tarafından başvurana bildirildiği, 2.3. Kocaeli , Samsun ile ilgili konuda yaptığı telefon görüşmesi neticesinde başvuranın fiilen çalıştığı Samsun ildirildiği,
1 / 5ancak başvuranın ısrarla talep ettiği ölçüde kıyafet istemesi, başka beden kıyafet istememesi
nedeniyle başvuranın 2016 yılına ilişkin kılık-kıyafetleri teslim edilemediği, Açıklamalarına yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .” 4. 14/ 6/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” 5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Giyecek yardımı” başlıklı 211 inci maddesinde;
“Devlet memurlarından hangilerinin ne şekilde giyecek yardımından faydalanacakları Maliye
Bakanlığı ile Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığının birlikte hazırlayacakları bir yönetmelik ile tespit olunur .” 6. Memurlara Yapılacak Giyim Yardımı Yönetmeliğinin “Giyecek Yardımından Yararlanma
Şekli” başlıklı 3 üncü bölümünün, 6.1. 4 üncü maddesinde; “Giyecek yardımı kurum tarafından temin edilir ve ayni olarak verilir . Bu yardım karşılığında çek, kupon veya benzeri kâğıtlar verilemez ve nakdi bir ödemede bulunulamaz .
Ayrıca, bu yardım için memura fatura karşılığı bir ödeme yapılamaz . Giyim eşyası standart beden ölçülerine göre yaptırılır . Gerektiğinde beden ölçüsüne göre kurumca diktirilir .” 6.2. 5 inci maddesinde; “Giyim ve kullanma süresi bakımından beraberliği sağlamak amacıyla; a)
Kışlık kıyafete ait giyecek eşyaları Eylül-Ekim aylarında, b) Yazlık kıyafete ait giyecek eşyaları
Nisan-Mayıs aylarında, c) Mevsimle ilgili olmayan giyecek eşyaları ise Nisan-Mayıs aylarında, verilir . Göreve ilk başlayışta yukarıda belirtilen aylar beklenmeden giyim eşyası verilir . Ancak, giyim eşyasının verildiği tarih ile bu tip eşyaların genel olarak verilmesi gereken tarih arasında kalan süre, o eşya için tespit edilen kullanma süresinin 1/ 4’ünden az ise, ilk giyim eşyası verilmez .
Herhangi bir nedenle bir dönem için verilmeyen giyim eşyası sonraki döneme ait giyecek yardımı ile birlikte de verilemez .” 6.3. 6 ıncı maddesinde; “Bir giyim eşyası için belirlenen kullanma süresi dolmadan yeni giyim eşyası verilemez . Ancak giyim eşyası görev nedeniyle kullanılamaz hale gelir ve bu durum bir tutanakla tespit edilirse, yetkili kurum amirinin onayı alınmak suretiyle genel veriliş zamanı beklenmeksizin yenisi verilebilir . Bu takdirde 5 inci maddenin ikinci fıkrası gereğince işlem yapılır .”
Hükümleri yer almaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
7. Başvuruda belirtilen 2016 yılına ait kıyafet yardımının tarafına verilmesi talebinin reddedilmesi işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı tespit edilmiş olmakla birlikte söz konusu uyuşmazlığın
Bakanlık tarafından gönderilen 2016 yılı personel kılık kıyafetlerinden bir kısmının, talep edilen sayıda ve birebir beden ölçülerinde gönderilmemesinden kaynaklandığının tespit edilmesi nedeniyle başvurunun kısmen kabul kısmen reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
.
2 / 5V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 8. Başvuran, eski görev yeri olan Kocaeli 2016 yılında verilen kılık kıyafet yardımını kendisine vermediğini, kendisine beden ölçülerine uygun olmayan kıyafetler verilmek istediğini, kendi beden ölçütlerine uygun kıyafetlerin istihkakı olmayan personele dağıtılması nedeniyle mağdur edildiğini belirterek, mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir .
9. Şikâyete konu edilen olay incelendiğinde söz konusu uyuşmazlığın Bakanlık tarafından gönderilen
2016 yılı personel kılık kıyafetlerinden bir kısmının, talep edilen sayıda ve birebir beden ölçülerinde
gönderilmemesinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır . 2016 yılı 112 Giyim Kuşam Listesi incelendiğinde Acil Sağlık Otomasyon Sistemi (ASOS) üzerinden personelin kendi beden ölçülerine göre seçiği kıyafetlerin istenilen sayıda gelmediği, özellikle başvuranın talep ettiği beden ölçüsünde (Medium) kıyafetlerde eksiklik olduğu görülmektedir . Başvuranın il dışında olması ve dağıtımın başvuru öncelikli olması nedeniyle başvuranın talep ettiği beden ölçüsünde (Medium) kıyafet kalmadığı, bu nedenle talebinin karşılanamadığı anlaşılmaktadır .
10. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 211 inci maddesinde Devlet memurlarından hangilerinin ne şekilde giyecek yardımından faydalanacakları Maliye Bakanlığı ile Devlet Personel
Başkanlığının birlikte hazırlayacakları bir yönetmelik ile tespit olunacağı hükme bağlanmış bulunmaktadır . Bu hükme dayanılarak hazırlanan ve 14/ 9/ 1991 tarih ve 91/ 2268 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararıyla yürürlüğe giren “Memurlara Yapılacak Giyecek Yardımı Yönetmeliği” nde kimlere ne gibi giyecek eşyası verileceği, kadro unvanları ve hizmet sınıfları itibarıyla cinsi, miktarı, kullanma süresi ve niteliği ayrı ayrı tespit edilmiş bulunmaktadır . Anılan Yönetmeliğin 5 inci maddesin son fıkrasında ise herhangi bir nedenle bir dönem içinde verilmeyen giyim eşyasının sonraki döneme ait giyecek yardımı ile birlikte verilemeyeceği hükmüne yer verilmiştir .
11. Konuyla ilgili Danıştay Beşinci Dairesinin 28/ 05/ 2010 tarih ve Esas, Karar sayılı kararında “Giyecek yardımının kural olarak her yıl belli dönemler itibariyle verilmesi suretiyle bu giyeceklerin yalnızca o yıl içinde kullanılması öngörüldüğünden ve izleyen yıl yine giyecek yardımından yararlandırma söz konusu olduğundan, herhangi bir nedenle o dönem için verilmeyen giyim eşyasının sonraki döneme ait giyecek yardımına ek olarak verilmesi olanaklı olmadığı gibi, giyim yardımının her yıl yapılması ilkesine ve kamu yararına aykırı bulunmaktadır . Bu sakıncanın önlenmesi için dava konusu Yönetmeliğin 5 inci maddesi ile her dönem için o mevsimle ilgili giyeceklerin verilmesi ilkesinin benimsenmesinde ve önceki dönem ve yıllarda ödenmeyen giyecek yardımının daha sonra ayrıca verilmesi konuşunda açık bir yasak getirilmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır . (…)” şeklinde hüküm kurulduğu görülmektedir .
12. Buna göre, ilgili yıl içerisinde memurun giyim ihtiyacını karşılamaya yönelik olarak yapılması öngörülen bir yardımın herhangi bir nedenle verilmemesi halinde sonraki dönemlere ait giyecek yardımı ile birlikte verilmesine imkân bulunmamaktadır . Bu nedenle 2016 yılında verilemeyen kıyafet yardımının başvurana sonraki dönemlerde verilmesi mümkün olmadığından Kocaeli İl
Ambulans Servisi Başhekimliğinin başvuranın kıyafet yardımı verilmesi talebini reddetmesi işleminde hukuka aykırılık tespit edilmemiştir .
13. Memurlara Yapılacak Giyecek Yardımı Yönetmeliği ve konuyla ilgili yargı kararları dikkate alındığında başvuranın 2016 yılına ait kıyafet yardımını sonraki yıllarda alma imkânı bulunmasa da söz konusu mağduriyetin Bakanlık tarafından gönderilen 2016 yılı personel kılık kıyafetlerinden bir kısmının, talep edilen sayıda ve birebir beden ölçülerinde gönderilmemesinden kaynaklanması sebebiyle başka mağduriyetlere sebebiyet vermemek için Bakanlığın kıyafet yardımını Acil Sağlık
Otomasyon Sistemi (ASOS) üzerinden personelin kendi beden ölçülerine göre seçiği kıyafetlerin verilmesini temin edecek şekilde tedbirler alması gerektiği sonucuna varılmıştır .
.
3 / 514. Yukarıdan beri anlatılan hususlar, başvuru sahibinin iddiaları, idarenin konu ile ilgili
açıklamaları, ilgili mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Memurlara Yapılacak Giyim Yardımı Yönetmeliğinin “Giyecek Yardımından
Yararlanma Şekli” başlıklı 3 üncü bölümünün 5 inci maddesin son fıkrası gereğince herhangi bir nedenle bir dönem içinde verilmeyen giyim eşyasının sonraki döneme ait giyecek yardımı ile birlikte verilme imkânı olmaması nedeniyle Kocaeli başvuranın kıyafet yardımı verilmesi talebini reddetmesi işleminde hukuka aykırılık bulunmamıştır . Bununla birlikte
Bakanlık tarafından gönderilen 2016 yılı personel kılık kıyafetlerinden bir kısmının, talep edilen sayıda ve birebir beden ölçülerinde gönderilmemesinden kaynaklanması sebebiyle başka mağduriyetlere sebebiyet vermemek için Bakanlığın kıyafet yardımını Acil Sağlık Otomasyon
Sistemi (ASOS) üzerinden personelin kendi beden ölçülerine göre seçiği kıyafetlerin verilmesini temin edecek şekilde tedbirler alması gerektiği düşünülerek Sağlık Bakanlığına bu yönde tavsiyede bulunulması gerektiği kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin, başvuru sahibine verdiği cevapta hangi sürede hangi merciye başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse, (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Kocaeli İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KISMEN REDDİ
KISMEN KABULÜ ile, Başvuranın 2016 yılına ait kıyafet yardımının tarafına verilmesi talebinin REDDİNE, Sağlık Bakanlığının kıyafet yardımını bundan sonra iyi yönetim ilkeleri çerçevesinde başka mağduriyetlere sebebiyet vermemek için personelin Acil Sağlık Otomasyon Sistemi (ASOS)
üzerinden kendi beden ölçülerine göre seçiği kıyafetleri temin etmesi için gerekli tedbirleri alması yönünde SAĞLIK BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
Sağlık Bakanlığınca bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğ edilmesine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .
Şeref MALKOÇ
4 / 5Kamu Başdenetçisi