TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 18049-18049 |sayi|18745356-101.07.05.99-E.18745356-101.07.05.99-E.
BAŞVURU NO : 2018/5786 2018/ 5786
KARAR TARİHİ : 30/10/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Giresun Valiliği/İl Milli Eğitim Müdürlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Öğretmen olarak çalışan başvuranın kendisine yapıldığını iddia ettiği mobbingin durdurulması talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 30/04/2018 30.4.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1.Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; Kurumumuza yapılan başvuruda, başvuran özetle; Giresun ili ilçesindeki Ortaokulu Müdürlüğünde öğretmeni olarak görev yaptığını, okul müdürü ve müdür yardımcısı tarafından kendisine çeşitli şekillerde mobbing yapıldığını, konu ile ilgili
Giresun Valiliğince öninceleme yapılarak soruşturma raporu düzenlendiğini, anılan raporda kendisine uygulanan psikolojik şiddet ve kötü muamele sonucunda psikolojisinin bozularak, çalışma performansının düştüğünü, bahsi geçen müdür ve müdür yardımcısının 657 sayılı Kanunun 125’inci maddesinin “g” bendindeki “ iş arkadaşlarına, maiyetindeki personele kötü muamelede bulunmak ” kapsamında olması sebebiyle kınama cezası verilmesi gerektiği yönünde kanaat kullanıldığını belirtmiştir . Fakat disiplin amiri olan İlçe Milli Eğitim Müdürü ’un disiplin cezası vermeyerek “ çalışmalarınızda daha dikkatli olunması ” biçiminde ufak bir ikaz ile olayı görmezden geldiğini, bundan sonraki süreçte bahsi geçen kişilerin çeşitli şekillerde mobbing’in dozunu artırarak daha çok üzerine gelmeye başladıklarını, psikolojisinin iyice bozulduğunu ve mobbing’in tespit edilip durdurulmasını, görevini kötüye kullanan kişilere gereğinin yapılmasını talep etmektedir .
1 / 4II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Giresun Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün 13/ 08/ 2018 tarih ve sayılı yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. Öğretmen ’ın şikâyeti üzerine yapılan soruşturma sonucu düzenlenen 10/ 08/ 2017 tarih ve sayılı Soruşturma Raporunda Okul Müdürü ve Müdür Yardımcısı hakkında “ Kınama” cezası teklifi getirildiği, bu teklifin ilgililerin savunmaları ve soruşturma dosyasının tamamının disiplin amiri tarafından değerlendirilmesi sonucunda; 657 sayılı
Kanunun 125. Maddesinde “ geçmiş hizmetleri sırasında çalışmaları olumlu olan ve ödül veya başarı belgesi alan memurlar için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabilir ” hükmü gereğince başarı belgeleri ile ödüllendirilmeleri ve herhangi bir ceza kayıtlarının bulunmamaları nedeniyle disiplin ceza uygulamasına anılan yasa hükmü doğrultusunda gidilmediği ve “ bundan böyle bu gibi durumlara meydan verilmemesi ve çalışmalarınızda daha dikkatli olunması ” şeklinde uyarıldıkları, 2.2. Başvuran ve söz konusu okul idarecilerinin 2016- 2017 eğitim öğretim yılında beraber çalıştıkları, şu anda aynı okulda görev yapmadıkları, belirtilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“ Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler ”, 4. 657 sayılı Kanunun “Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller” başlıklı 125’inci maddesinde ; “ A – Uyarma : Memura, görevinde ve davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir .” Ve “Geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu olan ve ödül veya başarı belgesi alan memurlar için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabilir .” Hükümleri mevcuttur .
5. 19/ 03/ 2011 tarihli ve 27879 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “İşyerlerinde Psikolojik
Tacizin (Mobbing) Önlenmesi” konulu Başbakanlık Genelgesinde; kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektör işyerlerinde gerçekleşen psikolojik tacizin çalışanların itibarını ve onurunu zedelediği, verimliliğini azalttığı ve sağlığını kaybetmesine neden olarak çalışma hayatını olumsuz etkilediği, kasıtlı ve sistematik olarak belirli bir süre çalışanın aşağılanması, küçümsenmesi, dışlanması, kişiliğinin ve saygınlığının zedelenmesi, kötü muameleye tabi tutulması, yıldırılması ve benzeri şekillerde ortaya çıkan psikolojik tacizin önlenmesi, iş sağlığı ve güvenliğinin ve çalışma barışının geliştirilmesi için bazı tedbirlerin alınması gerektiği, işyerinde psikolojik tacizle mücadelenin öncelikle işverenin sorumluluğunda olduğu, işverenlerin çalışanların tacize maruz kalmamaları için gerekli bütün önlemleri alacakları, bütün çalışanların psikolojik taciz olarak değerlendirilebilecek her türlü eylem ve davranışlardan uzak duracakları belirtilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
2 / 46. Başvuranın talebinin reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak hazırlanan
“Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran; Giresun ili ilçesindeki Ortaokulu Müdürlüğünde öğretmeni olarak görev yaptığını, okul müdürü ve müdür yardımcısı tarafından kendisine çeşitli şekillerde mobbing yapıldığını, konu ile ilgili düzenlenen soruşturma raporunda kınama cezası verilmesi gerektiği yönünde kanaat kullanıldığını fakat disiplin amiri olan İlçe Milli Eğitim Müdürü ’un disiplin cezası vermeyerek
“ çalışmalarınızda daha dikkatli olunması ” biçiminde ufak bir ikaz ile olayı görmezden geldiğini belirterek mobbing’in tespit edilip durdurulmasını, görevini kötüye kullanan kişilere gereğinin yapılmasını talep etmektedir .
8. Disiplin cezaları ilgili kanunlarda en hafif olandan ağır olana doğru “Uyarama, Kınama, Aylıktan
Kesme, Kademe İlerlemesinin Durdurulması, Devlet memurluğundan çıkarma ” olmak üzere beş grup halinde sayılmıştır . Her bir cezanın uygulanabilmesi için ilgili mevzuatta sayma suretiyle sebep teşkil edecek fiiller sayılmış olup, ilgili fiillerden birinin işlenmesi durumunda idarenin takdiri çerçevesinde ilgili fiile karşılık gelen ilgili ceza hükmü uygulanır .
9. Mevzuat gereğince ilgili cezaların uygulanması ile ilgili olarak, geçmiş çalışmalarında başarılı olan kişiler hakkında idare tarafından bir alt ceza uygulanabileceği düzenlenmiş olup, ilgili hüküm söz konusu bu kişilerin ödüllendirilmesi amacı taşımaktadır . Dolayısıyla zamanında idarenin takdirini kazanmış kişiler hakkında uygulanacak ceza hükümleri hafifletilmek suretiyle uygulanarak kamu çalışanlarının işlerinde daha başarılı olmaları teşvik edilmiştir .
10. Başvuranın iddia ettiği şekilde mobbingin var olabilmesi için kasıtlı ve sistematik olarak belirli bir süre çalışanın aşağılanması, küçümsenmesi, dışlanması, kişiliğinin ve saygınlığının zedelenmesi, kötü muameleye tabi tutulması, yıldırılması ve benzeri şekillerin olması gerekmekte olup, müdür yardımcısının söylemlerinin ve ’dan savunmasının istenmesinin sistematik olarak belirli bir süre şartını sağlamadığı değerlendirildiğinden, dosyada sunulan belgelerden mobbingin tespiti yapılamamaktadır . Kaldı ki iş bu kararın 2.2. numaralı paragrafında da belirtildiği üzere bahsi geçen müdür ve müdür yardımcısı ile başvuranın artık aynı okulda görev yapmadıkları, başvuranın mobbing’in durdurulması talebinin dolaylı olarak da olsa karşılandığı , disiplin amirinin ise soruşturma raporu ile bağlı olmayıp disiplin cezası vermeyebileceği ya da başka bir disiplin cezası verebileceği göz önünde bulundurulduğunda ilgili idarenin işleminin hukuka aykırı bir durum oluşturmadığı söz konusu işlemin idarenin takdir yetkisini kullanabileceği alanlardan biri olduğu kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 11. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idarenin söz konusu ilkelere uygun davrandığı anlaşılmıştır .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN
3 / 412. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana
tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Ordu İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre, başvurunun REDDİNE, Ret Kararının, BAŞVURANA ve GİRESUN VALİLİĞİ İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi