TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 18559-18559 |sayi|18745356-101.07.06-E.18745356-101.07.06-E.
BAŞVURU NO : 2018/7398 2018/ 7398
KARAR TARİHİ : 07/11/2018 |tarih|
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURU VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Adalet Bakanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Elektrik Teknisyeni Adaylığı Sözlü Sınavına itiraz hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 31/05/2018 31.5.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü tarafından 20/ 05/ 2017 tarihinde yapılan Görevde Yükselme ve Unvan Değişikli Sınavından 83,062 puan aldığını, elektrik teknisyenliği unvanı için 20 kişilik kadro ayrıldığını, yapılan yazılı sınava giren 170 adaydan sadece
18 adayın barajı geçerek mülakata girmeye hak kazandığını, kendisinin sınavı kazanan 12 kişilik
listede yer almasına rağmen mülakattan haksız yere elendiğini belirterek, mülakat sınavının iptal edilmesini ve yazılı puanı esas alınarak elektrik teknisyenliği kadrosuna atanmayı talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Adalet Bakanlığı’nın 08/ 08/ 2018 tarihli ve sayılı yazısında, 2.1. Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü personelinin görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavlarının liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde hizmetin gerekleri ve personel planlaması esas alınarak Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Esaslarına Dair Genel Yönetmelik ile Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü Personeli Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği hükümlerine göre yapıldığı, 2.2. Söz konusu sözlü sınavın Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin “sözlü sınav” başlıklı 13 üncü maddesinde yer alan hüküm doğrultusunda 18/ 09/ 2017- 21/ 11/ 2017 tarihleri arasında Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri
Personeli Ankara Eğitim Merkezinde yapıldığı, sınavda yüz tam puan üzerinden en az 70 puan alanların başarılı sayıldığı, bu kapsamda başvuranın 15/ 03/ 2018 tarihli sözlü sınav sonucuna itiraz
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
1 / 5dilekçesinin incelendiği ve sözlü sınavın sonucuna etki edebilecek bir hatanın bulunmadığı,
İfade edilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında;
“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” 5. Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliğinin; 5.1. “Sözlü sınav” başlıklı 13 üncü maddesinde, “( …) İlgili personel, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından; a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi ( 30 puan), b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü ( 20 puan), c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu ( 20 puan), ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ( 10 puan), d) Genel kültürü ve genel yeteneği ( 10 puan), e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı ( 10 puan), esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirilir . Her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanı tespit edilir . Sözlü sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alanlar başarılı sayılır .” 5.2. “Sınav kurulları ve görevleri” başlıklı 16 ıncı maddesinde, “Sözlü sınav kurulu, en az biri personel biriminde görevli, beş asıl ve beş yedek üyeden oluşur .
Kurulun başkanlığını Genel Müdürün belirleyeceği genel müdür yardımcısı veya daire başkanı yapar . Sınav kurulunu teşkil eden üyeler görevde yükselme sınavına alınacak personelden lisansüstü öğrenim hariç öğrenim ve ihraz ettikleri unvanlar itibarıyla daha düşük seviyede olamazlar . İhtiyaç halinde aynı usulle birden fazla sözlü sınav kurulu oluşturulabilir .”
Düzenlemelerine yer verilmiştir .
2 / 5IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Başvuranın sözlü sınavın yeniden değerlendirilmesi talebinin yerinde olmadığı değerlendirilerek başvurunun bu yönden reddedilmesi; sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavlar öncesinde adaylara sorulacak soruları hazırlaması, adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirler alması gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak İdareye bu yönde tavsiyede bulunulması yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran, Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü tarafından 20/ 05/ 2017 tarihinde yapılan Görevde Yükselme ve Unvan Değişikli Sınavından 83,062 puan aldığını, elektrik teknisyenliği unvanı için 20 kişilik kadro ayrıldığını, yapılan yazılı sınava giren 170 adaydan sadece
18 adayın barajı geçerek mülakata girmeye hak kazandığını, kendisinin sınavı kazanan 12 kişilik
listede yer almasına rağmen mülakattan haksız yere elendiğini belirterek, mülakat sınavının iptal edilmesini ve yazılı puanı esas alınarak elektrik teknisyenliği kadrosuna atanmayı talep etmektedir .
8. Başvuranın katıldığı sözlü sınava ilişkin komisyonun, Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdür
Yardımcısı başkanlığında, iki üyesi Tetkik Hâkimi, bir üyesi Elektrik-Elektronik Mühendisi, bir üyesi Ankara Açık Ceza İnfaz Kurumu Müdürü olmak üzere toplam 5 üyeden oluştuğu görülmektedir . Bu nedenle komisyonun oluşturulmasında, Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü
Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin “Sınav kurulları ve görevleri” başlıklı 16 ıncı maddesi hükümlerine uygun işlem tesis edilmiş olup, hukuka aykırılık bulunmamaktadır .
9. Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir .
5 inci paragrafta yer alan Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve
Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin “Sözlü sınav” başlıklı 13 üncü maddesi incelendiğinde değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu görülmektedir .
10. Danıştay 2 nci Dairesinin 27/ 03/ 2017 tarihli ve E :2016 / 7249, K:2016 / 7249 sayılı Kararı’nda ise, sözlü sınavda “değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu açıktır . Bu düzenlemeye dayalı olarak yapılan ve davacının başarısız sayıldığı sınavda gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması, mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belge ile kanıtlanması gerekmektedir . Bunun da, adayların katıldığı sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların hazırlanması, her adaya sorulan soruların ve verilen cevapların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi halinde mümkün olduğu açıktır .” ifadelerine yer verilmektedir .
3 / 511. Sözlü sınav işleminin, diğer tüm idari işlemlerin yargısal denetiminde olduğu gibi yetki, şekil,
sebep, konu ve maksat yönlerinden yargısal denetiminin yapılabilmesi için sözlü sınav öncesinde, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi, böylece sözlü sınavın nesnel olarak yapılması sağlanmalıdır .
12. Somut olayda; başvuranın Elektrik Teknisyeni Adaylığı Mülakat Sınavına 14/ 11/ 2017 tarihinde girdiği, komisyon üyeleri tarafından takdir edilen sözlü puan notu ortalamasının 70 puanın altında kalması nedeniyle sözlü sınavda başarısız olduğu, sınav komisyonunun 5 üyesi tarafından her bir kriter için davacıya verilen puanların tutanak altına alınmakla birlikte notların gerekçelerinin kayıt altına alınmadığı, sınavda sorulan soruların ve adaylarca verilen cevapların tutanağa bağlanmadığı anlaşılmaktadır .
13. İdare tarafından Kurumumuza gönderilen komisyon değerlendirme formları incelendiğinde ise, komisyon üyeleri tarafından yapılan değerlendirmeler ve bu değerlendirmeler neticesinde verilen puanların birbirini destekler nitelikte olduğu, bu nedenle idarenin takdir yetkisini, kamu düzenini bozacak şekilde kullanmadığı değerlendirilmiş olup sözlü sınav değerlendirme tutanağındaki puanlamaya ilişkin takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak kullanıldığı ve sübjektif bir değerlendirme yapıldığına dair herhangi bir bilgi ve belgeye de rastlanılamadığından bahsi geçen sözlü sınavın usul ve esaslara uygun olarak yapıldığı kanaatine varılmıştır .
14. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın katılmış olduğu Elektrik
Teknisyeni Adaylığı Mülakat Sınavının, Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü Personeli Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin “Sözlü sınav” başlıklı 13 üncü maddesi hükümlerine uygun yapıldığı anlaşıldığından başvuruya konu edilen mülakat sınavının yeniden yapılması talebinin reddedilmesi işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı tespit edilememiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin
Kurumumuz tarafından istenilen bilgi ve belgeleri süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderdiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak İdarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karar karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, İdareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir .
16. Ayrıca, İdarenin sözlü-mülakat sınavı öncesinde, bir puanlama kriteri düzenlenmesi, sınav soruları ile birlikte cevap anahtarının hazırlanması, sorulan bilgi sorularına adayların verdiği yanıtlara ve kişisel niteliklerine göre yapılan değerlendirmede hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı ve ‘gerekçeleriyle’ gösterilmesi, sözlü sınavın nesnelliği açısından aranan kriterlerdir . İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerden komisyon üyelerince verilen puanların tutanağa geçirildiği, bunun dışında ayrıca soru ve cevaplara ilişkin herhangi bir gerekçeli tutanak tutulmadığı, sorulacak sorular için bir puanlama kriteri belirlemediği ve cevap
4 / 5anahtarı hazırlanmadığı anlaşılmıştır .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara
İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle; Başvuranın sözlü sınavın yeniden değerlendirilmesi talebinin REDDİNE;
Sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavlar öncesinde bilgi soruları yanında cevap anahtarlarını hazırlaması, sınavlara giren adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirler alması yönünde ADALET BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
Adalet Bakanlığınca bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın Başvurana ve ADALET BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi