TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK) f®3
: 18745356-101.07.04-E.
SAYI
BAŞVURU NO : 2018/8183
KARAR TARİHİ
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN
BAŞVURAN VEKİLİ/ TEMSİLCİSİ
BAŞVURUYA KONU İDARE ; Elazığ Ruh Sağlığı ve Hastalıkları
Hastanesi
BAŞVURUNUN KONUSU Kullanılan ızının iadesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ 19.6.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. _____ (TCKN başvurusunda; Elazığ Ruh Sağlığı ve
_ _
Hastalıkları Hastanesi ______________ Bölümünde uzman hekim olarak
_ _ görev yaptığını, yuıi içinde yapılan kongrelere katılımların Sağlık Bakanlığının (Bakanlık)
20.07.2004 tarih ve 12476/97 nolu Genelgesi ile düzenlendiğini ve mezkur genelgede “bu tür
etkinliklerin hizmet içi eğitim olarak değerlendirildiğini, sağlık çalışanlarının yılda iki etkinliği geçmeyecek şekilde görevlendinne suretiyle bilimsel içerikli toplantılara katılabileceklerini, katılımın bildirili olması dmuınunda bütçe döner-seımaye imkanlarının uygun-yeterli olması halinde görevlendiımenin yolluklu -yevmiyeli olarak yapılabileceğini, yılda iki etkinliği geçen katılımlarda katılımın yıllık izin alınarak yapılabileceği”nin beliıtildiği, 06/04/2018 tarih ve – sayılı dilekçe ile “25-29 Nisan 2018 tarihleri arasında Antalya’da düzenlenen 10. Uluslararası Psikofaımakoloji
Kongresi & 6. Uluslaraı·ası Çocuk ve Ergen Psikofaımakolojisi Sempozymnuna” katılmak için görevlendiıme yapılmasını Elazığ Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi Başhekimliği ‘nden talep ettiğini, Sağlık Bakanlığından göıüş alınacağının kendisine bildiı·ildiğini, kongre tarihine kadar kesin işlem tesis edilmediğinden katılımı yıllık izin alarak gerçekleştiımek zonında kaldığını, alınan göıüş
1 / 6 doğrultusunda talebinin kabul edilmediğini 06.06.2018 tarihinde öğrendiğini, Sağlık Bakanlığı’nın
22.05.2017 tarih ve sayılı yazısında ise yurt içi kongre izinleri ile ilgili olarak “ 20.07.2004
tarihli ve 12476/ 97 nolu Genelgenin halen yürürlükte olduğu”nun belirtildiği, 1.1. Yıllık izinlerin çalışanların dinlenmeleri için verilen bir izin türü olduğunu, Anayasanın 50.
Maddesi’nde de kişinin dinlenme hakkı olduğunu ve yıllık izinlerin kanunla düzenleneceğinin belirtildiğini, katıldığı ve bildiri sunduğu ‘Yaşam Boyu Psikiyatri ve Terapötikler’ temalı sempozyumda psikofarmakoloji alanındaki güncel bilgilerin ve alanında öne çıkan yeniliklerin ele alınarak klinisyenlerin günlük uygulamalarda karşılaştıkları zorluklara pratik çözümler sunulduğunu; bu nedenle kongreye katılımın hizmet içi bir eğitim olduğunu, Sağlık Bakanlığına bağlı bazı birimlerde söz konusu kongreye katılımın hizmet içi eğitim olarak değerlendirilip işlem yapıldığını, Yozgat İl Sağlık Müdürlüğünün 16.02.2018 tarih ve sayılı yazısında kongre izinleri ile ilgili olarak 20.07.2004 tarihli ve 12476/ 97 nolu genelge kapsamında hekimlere yurt içindeki kongrelere katılmak üzere izin verildiğini ifade ederek, 25- 29 Nisan tarihleri için aldığı 4 günlük iznin iade edilmesi ile kongreye katılımının görevlendirme şeklinde yapılmasını talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. İdare bilgi – belge isteme yazımıza istinaden gönderdiği cevabi yazıda; Danıştay İdari Dava
Daireleri Genel Kurulunun 14.04.2000 tarih ve İtiraz No: 2000/ 201 sayılı kararında, “İdari izinin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda yer almadığı, bu kanunun hükümlerine göre memurların hangi hallerde ve ne şekilde izin kullanabileceklerinin düzenlenmiş olduğu, bunların dışında idari izin olarak addedilen izinin yasal olmadığı”nın belirtildiği, Bakanlığın 19/ 07/ 2000 tarih ve 75106 sayılı Genelgesi’nde “Hekimlerin yurtdışındaki kongrelere katılmalarının 657 sayılı
Kanunun “izin”ler başlığında bulunan hükümlere göre değerlendirilmesi suretiyle gerçekleşeceği”nin ifade edildiği ancak 657 sayılı Kanunda “Kongre izni” için bir düzenlemenin yapılmadığı, 2.1. Bakanlık İzin Yönergesi 46 ncı maddesi ve Devlet Memurları Kanununun 104 üncü maddesinin
C fıkrası kapsamında “Hekimlerin yurtiçi ve yurtdışında düzenlenen kongrelere katılımının” değerlendirildiğinde ise : “Yurtdışı ve yurtiçi toplantılara katılacak hekimlerin yıllık izin kullanması gerektiği, eğer yıllık izin hakkı yoksa mazeret izni verilmesi gerektiği”, ifade edilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. “18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın; 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…” , 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”,
2 / 65. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Mazeret İzni” başlıklı 104 üncü maddesinin c
fıkrasında : “ (A) ve (B) fıkralarında belirtilen hâller dışında, merkezde atamaya yetkili amir, ilde vali, ilçede kaymakam ve yurt dışında diplomatik misyon şefi tarafından, birim amirinin muvafakati ile bir yıl içinde toptan veya bölümler hâlinde, mazeretleri sebebiyle memurlara on gün izin verilebilir . Zaruret hâlinde öğretmenler hariç olmak üzere, aynı usûlle on gün daha mazeret izni verilebilir . Bu takdirde, ikinci kez verilen bu izin, yıllık izinden düşülür .”, 6. 09.01.1995 tarihli Sağlık Bakanlığı İzin Yönergesi’nin “Kongre, Konferans, Workshop, Seminer ve Sempozyum Gibi Toplantılara Katılacak Personele Verilecek İzinler” başlıklı 46 ıncı Maddesinde : “Toplantıya tebliğ (bildiri) çalışma veya poster ile katılacak personel ile adına davetiye gelen personele, bağlı bulunduğu kurumun uygun görüşleriyle birlikte ilgili Sağlık
Müdürlüğü kanalıyla kongre tarihinden en az 20 gün önce Bakanlığımızda olacak şekilde başvurduğu takdirde söz konusu kongre süresince izin verilebilir . Toplantıya gözlemci olarak katılacak personele ise Sağlık Müdürlüğünce senelik iznine mahsuben izin verilebilir .”,
7. Sağlık Bakanlığı’nın 2004/ 97 sayılı Genelgesinde :
1. Sağlık çalışanları yılda iki etkinliği geçmemek kaydıyla görevlendirilme suretiyle kongre, konferans, seminer, sempozyum vb. bilimsel içerikli etkinliklere katılabilecektir .”, 2. Görevlendirmelerin yapılmasında hizmet ihtiyaçlarına göre değerlendirme yapılacak ve sağlık hizmetinde aksamaya yol açılmamasına dikkat edilecektir .
3. Sağlık çalışanlarımızın etkinliklere bildirili katılmaları sözkonusu olduğunda bütçe ve döner sermaye imkanlarının uygun-yeterli olması halinde yolluklu – yevmiyeli, uygun yeterli olmaması halinde yolluksuz – yevmiyesiz görevlendirme yapılabilecektir…
4. . Yılda iki etkinliği geçen katılımlarda süresi yıllık izinden mahsuben izin verilmesinin uygundur .
5. 19/ 07/ 2000 tarih ve 75106 sayılı Genelge yürürlükten kaldırılmıştır .
….
Bu nedenle kongre, konferans, seminer ve sempozyum gibi toplantılara katılmak isteyen hekimlerimiz ve diğer sağlık çalışanlarımızın müracaatları ilgili birim amirince hizmet ihtiyaçlarına göre ve sağlık hizmetinde aksamaya yol açmayacak şekilde değerlendirilerek, uygun görülenlerin taleplerinin onayını takiben görevlendirilmeleri söz konusu olacaktır .”, hükümleri yer almaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebine ilişkin tavsiye karar önerisi, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran; Elazığ Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi’nde uzman hekim olarak görev yaptığını, 25- 29 Nisan 2018 tarihleri arasında Antalya’da düzenlenen ve sunum yapacağı kongreye
3 / 6“görevlendirme” yapılmak suretiyle katılmak için İdareye başvuruda bulunduğunu ancak
başvurusunun reddedildiğini, Sağlık Bakanlığının 20.07.2004 tarih ve 12476/ 97 sayılı Genelgesinde bu tür kongre katılımlarının “hizmet içi eğitim” kapsamında değerlendirilerek kongre katılımlarında görevlendirilme yapılmasını öngördüğünü, daha önce böyle bir kongreye katılmadığını ifade ederek, katıldığı kongre dolayısıyla kullandığı yıllık izinin iadesi ile kongreye katılımının görevlendirme şeklinde yapılmasını talep etmektedir .
10. Başvuranın Antalya’da düzenlenen kongreye yıllık izin kullanılmadan görevlendirme yapılmak suretiyle katılmak için 03.04.2018 – 06.04.2018 tarihlerinde başvurduğu, İdarenin uygulamanın nasıl yapılacağı hususunda Sağlık Bakanlığı’ndan görüş talep ettiği, Sağlık Bakanlığı’nın ilgili cevabi yazısında “kongre katılımlarının yıllık izin kullanılması” şeklinde olacağının belirtilmesi üzerine başvuranın talebinin reddedildiği, buna istinaden başvuranın yıllık izin kullanarak söz konusu kongreye katıldığı ve kongrede sunum yaptığı anlaşılmıştır .
11. İlgili mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinde;
– Devlet memurlarının izin hakkının 657 sayılı Kanununun 102 – 108 nci maddelerinde düzenlediği, ilgili maddelerde “kongreye katılmak” hususunda bir düzenlemenin olmadığı, – 09.01.1995 tarihli Sağlık Bakanlığı İzin Yönergesinde; “Toplantıya tebliğ (bildiri) … ile katılacak personel ile adına davetiye gelen personelin kongre süresince, Kurumunun uygundur görüşüne istinaden, izin verilebileceği” ifadesinde geçen “izin” ibaresinin akabindeki cümlede belirtilen
“gözlemci olarak katılacak personelin senelik izne mahsuben izin verilebileceği” ibaresi ile beraber değerlendirilmesi neticesinde, toplantıya tebliğ (bildiri) … ile katılan personellerin Kurumlarının uygun görüşüne istinaden yıllık izin kullanılmadan toplantıya iştirak edeceklerinin anlaşılmasının gerektiği, – Sağlık Bakanlığı’nın 2004/ 97 sayılı Genelgesinde; Söz konusu kongre katılımlarının çalıştıkları
Kurumların hizmet ihtiyaçları göz önünde bulundurularak etkinliklere bildiri ile katılınması durumunda görevlendirme yapılacağı, ancak yılda iki kereden fazla kongre katılımlarının yıllık izinden mahsuben yapılacağı, anlaşılmıştır .
12. Kurumumuza, İdare tarafından gönderilen cevabi yazıda; İdari izin hususunda bir düzenleme olmaması gerekçesiyle kongre katılımlarının öncelikle yıllık izin hakkının kullanılması eğer ki yıllık izin hakkının kalmaması durumunda Vali / Kaymakam tarafından kongre katılımları için “mazaret izni” verilmesi gerektiği, belirtilmiş olsa da ilgili Yönergede kongrelere bildiri sunarak katılan hekimlerin Sağlık Müdürlüğü kanalıyla Bakanlığa yapılacak başvurularının akabinde izin verileceği ifade edilerek, izin vermeye yetkili merci olarak Bakanlık gösterildiği, ancak 657 sayılı Kanunun
104 üncü maddesinde “merkezde çalışan personel için” atamaya yetkili amir tarafından mazeret
izninin verilecebileceğinin düzenlendiği, Yönergenin kapsamı içinde taşrada görev yapan personelin de bulunduğu göz önünde bulundurulduğunda ise ilgili Yönergede belirtilen izinin “mazeret izni” olmadığının anlaşıldığı, diğer taraftan 2000 yılında çıkartılan Genelgenin mülga olduğu, 12.1. Devlet Memurları Kanununda kongrelere katılan hekimlerle ilgili düzenlenme yer almamakla beraber İdarenin bu hususta “görevlendirme” yapamayacağı hususunda da bir düzenlemenin yer almadığı, Bakanlık İzin Yönergesi ile 2004 yılında çıkarılan Genelge’nin birlikte değerlendirilmesinden, sağlık hizmetinde aksamaya yol açılmayacak şekilde kongrelere poster vs…
4 / 6ile katılacak hekimlerin görevlendirme yapılmak suretiyle katılımı gerçekleştirmesi gerektiğinin
anlaşıldığı, Genelgede bahsedilen iş yoğunluğu ve başvuranın iki defadan fazla kongrelere katılması hususunun “görevlendirme yapılması talebinin reddedilmesi”nin gerekçesi olarak sunulmadığı, başvuranın kongrede sunum yaptığının ibraz edilen belgelerde görüldüğü, dolayısıyla hekimlerin kongrelere katılımında görevlendirme yapılmayarak yıllık izin kullandırmaya neden olacak bir idari işlemin 2004/ 97 sayılı genelgeye ve mezkur Yönergeye aykırı olduğu, 12.2. Hekimlerin bilimsel/mesleki deneyim kazanmasında fayda sağlayacak etkinliklerde kamu yararının bulunduğu, söz konusu etkinliklerde hekimlerin deneyimlerini diğer meslektaşları ile paylaşarak diğer doktorların bilgi düzeyine olumlu katkıda bulundukları ve kendilerinin de tıp alanındaki gelişmeleri takip etmelerine olanak sağladığı, bu bağlamda “mesleki kongrelere sunum vs
… suretlerde yaptığı hazırlıklar ile katılan hekimlerin” kongre katılımının mesleki eğitim bağlamında değerlendirilmesinin gerektiği, anlaşılmıştır .
13. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Başvuran tarafından “katıldığı kongre dolayısıyla kullandığı yıllık izinin iade edilmesi ile kongreye katılımının görevlendirme şeklinde yapılmasının” Kurumumuzdan talep edildiği başvuruda, başvuranın kongreye katılımı dolayısıyla görevlendirme yapılması hususundaki talebinin reddedilmesinde hukuka uyarlılık bulunamadığı, başvuranın görevlendirme yapılması hususunda İdareye dilekçe vermesi göz önünde bulundurulduğunda kullanılan 4 günlük yıllık izinin iptal edilerek başvuranın yıllık izin süresine eklenmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin; başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması ” ilkelerine uygun davrandığı, ancak işleme karşı başvuru yollarını belirtmemesi nedeniyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının İdareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde İdare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse, (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup
Elazığ İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Başvuranın, katıldığı kongre dolayısıyla kullandığı yıllık izinin iade edilmesi hususunda ELAZIĞ
RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI HASTANESİNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURANA ve ELAZIĞ RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI HASTANESİNE
5 / 6tebliği,
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, ELAZIĞ RUH SAĞLIĞI VE
HASTALIKLARI HASTANESİNCE bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi