TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
f®3
(OMBUDSMANLIK)
: 18745356-101.07.04-E.
SAYI
BAŞVURU NO : 2018/8785
KARAR TARİHİ
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN
BAŞVURAN VEKİLİ/ TEMSİLCİSİ
BAŞVURUYA KONU İDARE Milli Eğitim Bakanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU Başvuranın 657 sayılı Karnımın 36 ncı maddesinin A bendinin 2 inci fıkrası gereğince tarafına bir derece verilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ 3.7.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kunımuınuza yapılan başVlınıda başvuran, – Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim
Fakültesi Endüstriyel Teknoloji Eğitimi Bölümü mezunu olduğunu, Milli Eğitim Bakanlığı Eğitim
Öğretim Hizmetleri Sınıfı altında teknoloji ve tasanın alan öğretmeni olarak atandığını, Yükseköğretim Yüıütme Kumlunun Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi ile Teknik Eğitim
Fakültesinin eşdeğer olduğuna karar verdiğini, Devlet Personel Başkanlığının söz konusu olan fakültenin “Teknik eğitim fakültesine” denk kabul edilmesi halinde bahsi geçen personele 657 sayılı
Kanunun 36’ncı Maddesinin A bendinin 2 inci fıkrasınca bir derece verilmesi yönünde göıüş verdiğini beliıierek, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 36 ncı maddesinin (A) bendinin 2’nci fıkrası gereği öğrenimine göre tespit edilen giriş derece ve kademelerine bir derece verilmesini talep edilmektedir.
il. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 07/08/2018 tarih ve-sayılı şikayet kon n bilgi/belge isteme
� yazısına istinaden, Milli Eğitim Bakanlığının 29/08/2018 tarih ve sayılı yazılarında; –
1 / 6 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncı maddesinin (A) bendinin 2 inci fıkrasında
Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi mezunlarına 1 derece verilmesine yönelik bir hüküm bulunmadığı, bu nedenle başvuranın mezkûr düzenlemeden faydalanamayacağı, İzmir 4 üncü İdare
Mahkemesinin 24/ 11/ 2017 tarihli ve sayılı kararında da bu gerekçelerle
Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi mezunlarına bir derece verilmesi talebinin reddedildiği ve söz konusu kararın İzmir Bölge İdare Mahkemesinin İkinci İdari Dava Dairesinin 17/ 05/ 2018 tarihli ve sayılı kararı ile onandığı, bu kapsamda söz konusu Kanun maddesi için yasal düzenleme gerektiğinden başvuru konusunda uzlaşmaya gidilemeyeceği ifade edilmiştir .
3) Devlet Personel Başkanlığından alınan 09/ 09/ 2016 tarihli ve sayılı görüş yazısında;
3.1) 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin (A) bendinin ikinci fıkrası hükmüne yer verildikten sonra
mezkûr maddede sayılan unvanları ihraz edenler ile belirtilen okullardan mezun olanların Devlet memuriyetine girmeleri halinde şarta bağlı olmaksızın memuriyet giriş derece ve kademelerine bir derece ilave edilmesinin hüküm altına alındığı,
3.2) Diğer taraftan, 2547 sayılı Yükseköğrenim Kanununun 43 üncü maddesinin (b) bendinde yer
alan hüküm ile yükseköğrenim yapanların, öğrenimden sonra kazandıkları unvanların aynı ve elde ettikleri hakların eş değer sayılması hususunda, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına yetki verilmekte olduğu, Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığının 10/ 02/ 2015 tarihli ve 7310 sayılı yazısında, Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi ile Teknik Eğitim Fakültesinin denk olduğunun ifade edildiği,
3.3) Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 10/ 02/ 2015 tarihli ve 7310 sayılı yazısına göre
Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi mezunu olan ilgiliye 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin (A) bendinin ikinci fıkrası gereğince bir derece verilmesi gerektiğinin mütalaa edildiği, belirtilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
4) 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın,
4.1) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde;
“ … Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler …”
4.2) ‘Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler ’ bölümünde yer alan ‘Genel ilkeler ’ başlıklı
128 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri,
atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir . Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır .”
5) Birleşmiş Milletler “İnsan Haklarının Geliştirilmesi ve Korunması İçin Kurulan Ulusal
Kuruluşların Statüsüne İlişkin İlkeler/Paris Prensipleri’nde; “…Ulusal kuruluşlar, yürürlükteki yasaları, mevzuatı ve yasa tasarıları ile yasa önerilerini incelerler ve metinlerin, insan haklarının temel ilkeleriyle uyumlu hale getirilmeleri için uygun gördükleri tavsiyeleri yaparlar; gerek gördükleri takdirde, yeni yasaların kabul edilmesini, yürürlükteki yasaların uyumlu hale getirilmesini ve idari önlemlerin alınmasını veya değiştirilmesini tavsiye ederler…
…Ulusal düzeyde yürürlükte olan yasaların, mevzuatın ve uygulamaların, insan haklarına ilişkin
2 / 6uluslararası belgeler ve mekanizmalarla uyumlu hale getirilmesini ve hayata geçirilmesini teşvik
ederler ve sağlarlar…”
6) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci
maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”
7) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun;
7.1) 36 ncı maddesinin A beninin 2 inci fıkrasında; “Dört yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenlerden
yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar sıfatını almış olanlar ile bunlardan öğretmenlik hizmetinde çalışanlar, Erkek Teknik Yüksek Öğretmen Okulu, Erkek Teknik Öğretmen Okulu ve
Devlet Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksek Okulu mezunları, İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi ile uygulamalı Endüstri Sanatları Yüksek Okulu mezunları, Teknik Eğitim Fakültesi (Yüksek Teknik
Öğretmen Okulu ve Güzel Sanatlar Fakültesi, İstanbul Devlet Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksek Okulu)
mezunları, öğrenimlerine göre tesbit edilen giriş derece ve kademelerine bir derece, ilave edilmek suretiyle bulunacak derece ve kademelerden hizmete alınırlar .”,
7.2) G bendinde; “Bu maddede sayılan sınıfların ve fıkraların kapsamının tayininde, benzeri veya
eşdeğer öğrenim veya hizmetler Cumhurbaşkanınca tespit olunur .”
8) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun ‘Lisans düzeyinde öğretim’ başlıklı 43 üncü
maddesinin (b) bendinde; “Aynı meslek ve bilim dallarında, eğitim-öğretim yapan üniversitelerde, eğitim – öğretim, metod, kapsam, öğretim süresi ve yıl içindeki değerlendirme esasları bakımından eşdeğer olması ve öğrenimden sonra kazanılan unvanların aynı ve elde edilen hakların eşdeğer sayılması hususu Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine; öğretmen yetiştiren birimler için belirtilen esasların tespiti Milli Eğitim Bakanlığı ile de işbirliği yapılarak, Yükseköğretim
Kurulunca düzenlenir .”
Düzenlemeleri yapılmıştır .
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın mezun olduğu
Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesinin ilgili Kanun metninde sayılmaması sebebiyle, başvuranın “ 1 derece” den yararlanma talebinin reddedilmesi işlemi hukuka uygun ise de; şikâyet konusu işlem hakkaniyete uygun olmadığından , Milli Eğitim Bakanlığına Tavsiye Kararı verilmesi gerektiği yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10) Başvuran 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere, mezun olduğu Gazi Üniversitesi Endüstriyel
Sanatlar Eğitim Fakültesi ile Teknik Eğitim Fakültesinin denk olduğu gerekçesi ile 657 sayılı Devlet
Memurları Kanunu’nun 36 ncı maddesinin A- 2 fıkrası uyarınca tarafına bir derece verilmesi talebinde bulunmaktadır .
3 / 611) Şikâyet konusunun hukuka uygunluk yönünden değerlendirmesine ilişkin olarak;
11.1) Anayasamızın 128 inci maddesinde, memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri,
atanmaları, görev ve yetkileri ile hak ve yükümlülüklerinin aylık, ödenek ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği hükme bağlanmıştır . Devlet memurları ve diğer kamu görevlilerinin hukuki durumlarının, hak ve yükümlülüklerinin başta 657 sayılı Yasa ve diğer özel yasalar ile bu yasalara uygun olarak yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararname veya özel nitelikli tüzük, yönetmelik, Cumhurbaşkanlığı kararları ile düzenlenmesinin doğal sonucu olarak, bu düzenleyici tasarruflarda yer alan kurallar esas alınarak saptanması ‘Statü Hukuku’nun gereğidir .
11.2) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 36 ncı maddesinin A- 2 fıkrasında sayılan
okullardan mezun olanların, öğrenimlerine göre tespit edilen giriş derece ve kademelerine 1 derece ilave edilmek suretiyle, bulunacak derece ve kademelerden hizmete alınacakları hükme bağlandığı, Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi mezunu olan başvuranın mezun olduğu bu okulun isminin madde metninde geçmemesi sebebiyle 1 dereceden yararlanma talebinin idarece reddedildiği görülmüştür .
11.3) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun ‘Lisans düzeyinde öğretim’ başlıklı 43 üncü
maddesinin (b) bendi ile aynı meslek ve bilim dallarında, eğitim-öğretim yapan üniversitelerde, eğitim-öğretim, metod, kapsam, öğretim süresi ve yıl içindeki değerlendirme esasları bakımından eşdeğer olması ve öğrenimden sonra kazanılan unvanların aynı ve elde edilen hakların eşdeğer sayılması hususunda yetki (Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine; öğretmen yetiştiren birimler için belirtilen esasların tespiti Milli Eğitim Bakanlığı ile de işbirliği yapılarak) Yükseköğretim
Kuruluna verilmiştir . Bu kapsamda Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 14/ 05/ 2013 tarihinde ilgili
Kanun hükmüne istinaden Üniversitelerarası Kurulun görüşünü de dikkate alarak; Gazi Üniversitesi
Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Endüstriyel Teknoloji Eğitimi Bölümü ile 657 sayılı Kanunun 36/A- 2 maddesinde belirtilen Teknik Eğitim Fakültesinin eşdeğer olduğuna karar verdiği anlaşılmıştır .
11.4) Devlet Personel Başkanlığının da Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 10/ 02/ 2015 tarihli ve
7310 sayılı yazısına göre Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi mezunu olan ilgiliye 657 sayılı
Kanunun 36 ncı maddesinin (A) bendinin ikinci fıkrası gereğince bir derece verilmesi gerektiği yönünde mütalaada bulunduğu görülmektedir (Bknz . 3 Prgrf .) .
11.5) Diğer taraftan, 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin A- 2 fıkrasında sayılan okullardan
mezun olanların, öğrenimlerine göre tespit edilen giriş derece ve kademelerine 1 derece ilave edilmek suretiyle, bulunacak derece ve kademelerden hizmete alınma hakkından faydalanacakları hükmü ve aynı maddenin G bendi gereğince de, bu maddede sayılan sınıfların ve fıkraların kapsamının tayininde, benzeri veya eşdeğer öğrenim veya hizmetler Cumhurbaşkanınca tespit olunacağı hükmü birlikte incelendiğinde; öğrenimlerine göre tespit edilen giriş derece ve kademelerine 1 derece ilave edilmek suretiyle, bulunacak derece ve kademelerden hizmete alınma hakkından faydalanacakları tespit etme hususunda münhasıran Cumhurbaşkanın yetkili olduğu değerlendirilmektedir .
11.6) Yukarıdan bu yana yapılan açıklamalar, anılan mevzuat hükümleri, Yükseköğretim
Kurulu Kararları, Devlet Personel Başkanlığının mütalaası ve tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde; Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi mezunu olan başvuranın 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin A- 2 fıkrasında belirtilen “ 1 derece” hakkından faydalanabilmesi için aynı maddenin G bendi gereğince Cumhurbaşkanınca karar alınması gerektiği, dolayısıyla başvuranın mezun olduğu Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim
4 / 6olduğuna,
Kararın BAŞVURANA, MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA, mevzuat çalışmalarında değerlendirilmek üzere bilgi amaçlı CUMHURBAŞKANLIĞI (Hukuk ve Mevzuat Genel
Müdürlüğüne) tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi