TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 17286-17286 |sayi|18745356-101.07.04-E.18745356-101.07.04-E.
BAŞVURU NO : 2018/11308 2018/ 11308
KARAR TARİHİ : 16/10/2018 |tarih|
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Tarım ve Kırsal Kalkınmayı
Destekleme Kurumu Başkanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Göreve başlama talebi .
BAŞVURU TARİHİ : 20/09/2018 20.9.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran , Hazine ve Maliye Bakanlığı’nda Vergi Müfettişi olarak görev yapmakta iken 2009 yılında Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu’nca (TKDK) açılan yarışma sınavını kazanarak ilgili kurumda aylıksız izinli(süresiz) olarak uzman pozisyonunda çalışmaya başladığını, 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile aylıksız izinli olarak geçici görevlendirmelere ilişkin yeni bir düzenleme getirildiğini, yeni düzenlemeyle diğer kamu kurumlarında aylıksız izinli olarak çalışmak için personelin asıl kurumundan alınacak muvafakatin yıllık olarak yenilenmesi zorunluluğu arandığını, 4 no.lu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Geçici 4. maddesi ise ilgili kurumlara bu işlemlerin tamamlanması için 1 aylık bir süre tanıdığını, bunun üzerine bünyesinde aylıksız izinli olarak personel çalıştıran kamu kurumları ilgili personelin kadrosunun bulunduğu asıl kurumlarından muvafakatların yenilenmesini talep ettiğini, şahsına ilişkin muvafakat olurunun 1 aylık süre içinde yetişmediğini ve 10.08.2018 tarihinde TKDK tarafından ilişiğinin kesildiğini, daha sonra Hazine ve Maliye Bakanı tarafından aylıksız izinli olarak
TKDK’da görevlendirilme işlemine ilişkin muvafakat olurunun 31.08.2018 tarihinde imzalandığını ve olurun 03.09.2018 tarihinde TKDK’ya ulaştığını, ancak halen göreve başlatılmadığını, TKDK bir aylık sürenin bağlayıcı olduğu konusunda bir irade gösterdiğini belirterek göreve başlatılmayı talep
1 / 9etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Konuyla ilgili Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu tarafından gönderilen 2.10.2018 tarihli bilgi ve belgelerden; 2.1. Başvuranın Kurum sınavını kazanarak 5648 sayılı Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme
Hizmetleri Hakkında Kanunun 14 üncü maddesinin beşinci fıkrasının mülga bir ila yedinci cümleleri uyarınca, asıl kadrosunun bulunduğu Hazine ve Maliye Bakanlığından aylıksız izinli sayılmak suretiyle uzman olarak görevlendirildiği, 2.2. Kamu kurum ve kuruluşlarının yeniden yapılandırılması kapsamında 703 sayılı Anayasada
Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 93 üncü maddesi ile 5648 sayılı Kurumun teşkilat Kanununun personel istihdamına ilişkin maddelerinin ilga edildiği, 2.3. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 31 inci maddesinde, “10/ 05/ 2018 tarihli ve
7142 sayılı 6771 sayılı Kanunla Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Yapılan Değişikliklere Uyum
Sağlanması Amacıyla Çeşitli Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması
Konusunda Yetki Kanununa göre çıkarılan kanun hükmünde kararnamelerle yürürlükten kaldırılan, personelin kurumlarından aylıksız izinli sayılması ya da kurumlarıyla ilişkilerinin sona ermesi suretiyle diğer kamu kurum veya kuruluşlarında mevzuatında öngörülen statülerde sözleşmeyle görevlendirilmesine veya istihdamına dayanak teşkil eden hükümlere göre çalıştırılanların görevlendirilmeleri veya istihdamları, bunların aylıksız izinli sayıldıkları ya da ilişkilerinin sona erdiği kamu kurum ve kuruluşlarına dönüşlerine, kıdem ve hizmetlerinin değerlendirilmesine ve tazminata ilişkin yürürlükten kaldırılan ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanması suretiyle bir ay içerisinde sona erdirilir .” hükmünün bulunduğu, 2.4. 4 No.lu Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların
Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 489 ila 505 inci maddeleri, Kurumun hizmetlerini ve teşkilat yapısını yeniden düzenlemekte olup bu maddeler arasında yer alan “Kurum
Personelinin statüsü, hakları ve atamaları” alt başlıklı 502 nci maddesinin ikinci fıkrası ” Kurumda
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 25 inci maddesine göre geçici görevlendirme
yapılabilir …” hükmünü içerdiği, bu kapsamda mezkûr Kararnameye geçici 4 üncü maddenin eklendiği, söz konusu maddede işlemlerin geçici 31 inci maddede belirtilen süre içerisinde gerçekleştirilmesinin belirtildiği, 2.5. Dolayısıyla söz konusu mevzuat çerçevesinde, diğer kamu kurum ve kuruluşlarından aylıksız izinli sayılmak suretiyle Kurumda istihdam edilen personelin, sınavda başarılı olarak Kurumda istihdam edilmeleri dahil kazanılmış haklarının muhafaza edilmesi ve Avrupa Komisyonunca akredite edilen ve iş yükü analizlerine göre personel sayısının yeterliliği belirli aralıklarla denetlenen Kurumun iş ve işlemlerinin devamlılığının sağlanması adına, Kurumlarına geri gönderilmeden işlemlerinin yapılıp yapılamayacağı hususu ile mezkûr KHK’nın ek 25 inci maddesinin son cümlesinde “Bu madde kapsamında görevlendirmeye ilişkin usul ve esaslar Devlet
Personel Başkanlığınca hazırlanarak Cumhurbaşkanınca yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenir .” hükmü bulunmasına rağmen bahse konu yönetmelik henüz çıkarılmadığından mevcut personel hakkında işlem tesis edilip edilemeyeceği hususlarında tereddüte düşüldüğü, .
2 / 92.6. Konu ile ilgili olarak 18.7.2018 tarihinde Bakanlığın Hukuk Müşavirliği ile Devlet Personel
Başkanlığından yapılacak işlemler hakkında görüşlerinin bildirilmesinin talep edildiği, Hukuk
Müşavirliğinin görüş yazısına istinaden; 24.7.2018 tarihinde Kuruma 375 sayılı KHK nın ek 27 inci maddesi kapsamında sözleşmeli pozisyonlara atanmak isteyenler ile 375 sayılı KHK nın ek 25 inci maddesi kapsamında görevlendirilmek isteyen personelin dilekçelerinin temin edilmesi talimatı geldiği, Proje İzleme ve Kontrol Koordinatörlüğünde görev yapan ın 27.7.2018 tarihli dilekçesi ile Ek 25 inci madde kapsamında görevlendirilmek istediğini ilettiği, akabinde adı geçenin asıl kadrosunun bulunduğu Hazine ve Maliye Bakanlığından adı geçenin muvafakat onayının en geç
03.08.2018 tarihi mesai bitimine kadar ivedilikle iletilmesinin talep edildiği, Kurumlarından
muvafakat onayları gelen personelin görevlendirilmesine ilişkin Bakanlık Makamı Oluru alınmak üzere imzaya sunulduğu, 07.08.2018 tarihinde olurun alındığı, bu şekilde 131 personelin görevlendirilmesi yapıldığı ancak ve diğer 3 kişinin kurumundan muvafakat onayı belirtilen tarihte Kuruma iletilmediğinden görevlendirmelerin yapılamadığı, başvuranın 9.8.2018 tarihinde ilişiğinin kesildiği, 2.7. Görüşlerden de yola çıkıldığında istihdama ilişkin yapılacak işlemlerin bir ay içerisinde sonlandırılması gerektiği, bu kapsamda personelin kurumlarından muvafakat alınması ve devamında
Bakanlık Makamından alınacak olur ile Kurumda görevlendirilmelerinin yapılması işlemlerinin 703 sayılı KHK’nın yayım tarihi olan 9 Temmuz 2018 tarihinden itibaren bir ay içerisinde tamamlanması gerektiği anlaşıldığı, dolayısıyla adı geçenin görevlendirmesi yapılamadığından mezkûr KHK’ya eklenen geçici 31 inci maddede belirtilen süre içerisinde Kurumla ilişiğinin kesilerek asıl kadrosunun bulunduğu Hazine ve Maliye Bakanlığına dönüşüne ilişkin işlemlerin tesis edildiği, 2.8. Hazine ve Maliye Bakanlığından adı geçenin muvafakat onayının en geç 03.08.2018 tarihine kadar iletilmesine ilişkin yazıya 3.9.2018 tarihinde adı geçenin Kurumda görevlendirilmesine
31.8.2018 tarihli Bakan oluru ile muvafakat verildiği cevabının bildirildiği, fakat halen 375 sayılı
KHK’nın Ek 25 inci maddesi kapsamında çıkarılacak olan yönetmelik yayımlanmadığından ve
Geçici 31 inci maddede işlemlerin 1 aylık süre içerisinde tamamlanması gerektiğinden bahisle
‘ın da içinde olduğu, belirtilen süre içerisinde muvafakat onayı gelmemiş olup 375 sayılı
KHK’nın geçici 31 inci maddesinde belirlenen süre sonrasında kurumlarınca muvafakat verilen personelin bulunması hem de 2017 yılında yapılan personel sınavında başarılı olup Kurumda istihdam edilmeye hak kazanmalarına rağmen Kurumlarından muvafakat alamamaları neticesinde yargı yoluyla bu hakkı elde eden kişilerin bulunması sebebiyle bunların geçici görevlendirmelerinin ne şekilde yapılacağı hususunda Devlet Personel Başkanlığı’na 20.09.2018 tarih ve . sayılı yazı ile tekrar görüş sorulduğu, bu konudaki değerlendirmelerimizin Kurumları açısından yol gösterici nitelikte olacağı, 2.9. Devlet Personel Başkanlığı’nın, Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu
Başkanlığı’na gönderdiği 27.7.2018 tarihli görüş yazısında; 375 sayılı KHK nın Geçici 31 inci maddesi kapsamına girenlerin ya Kurumlarına dönmelerine ya da görevlendirildikleri veya istihdam edildikleri kamu kurum veya kuruluşlarında 375 sayılı KHK nın ilgisine göre ek 23 üncü, ek 24 üncü, ek 25 inci, ek 26 ncı, ek 27 nci ve ek 28 inci maddelerinin uygulanması suretiyle istihdamlarına devam edilebileceği, bu kapsamda, aylıksız izinli sayılarak ya da Kurumlarından ilişikleri kesilerek bir kamu kurum veya kuruluşunda görevlendirilen veyahut istihdam edilenlerin 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Geçici 4 üncü maddesinde belirtilen usul çerçevesinde; kadro veya pozisyonlarının bulunduğu kurumdan istifa etmelerine gerek olmaksızın kurumlar arası geçici görevlendirmeye ilişkin usul ve esaslar belirlenmeden mezkur ek 25 nci maddeye göre görevlendirilebileceğinin düşünüldüğünün belirtildiği,
3 / 9açıklamalarına yer verilmektedir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. “18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…” , 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”, 5. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin; 5.1. Kurumlar arası geçici görevlendirme başlıklı Ek 25 inci maddesinde; (Ek : 2/ 7/ 2018 – KHK- 703/ 178 md.) “Hâkim ve savcılar ile bu meslekten sayılanlar hariç olmak üzere, statülerine bakılmaksızın bir kadro veya pozisyona dayalı olarak kamu kurum veya kuruluşlarında istihdam edilenler, kurumlarının muvafakatiyle bir yılı geçmemek üzere diğer kamu kurum ve kuruluşlarında geçici görevlendirilebilir . Bu süre birer yıl olarak uzatılabilir .
Kamu kurum veya kuruluşlarının emrine geçici görevlendirilenler mali ve sosyal hak ve yardımlarını kurumlarından alırlar . Bunlar bu şekilde görevlendirildikleri süre boyunca kurumlarından aylıklı izinli sayılırlar .
Kurum veya kuruluşların kadro veya pozisyonlarına geçici görevlendirmenin yapılabilmesi için, görevlendirileceklerin ilgili mevzuat uyarınca kadro veya pozisyona asaleten atanmada aranan, asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil, tüm şartları bir arada taşımaları gerekir . Bu şekilde görevlendirilenler görevlendirildikleri kadro veya pozisyon için öngörülen mali ve sosyal hak ve yardımlardan emsali personel gibi faydalandırılır . Bunlar geçici görevlendirildikleri süre boyunca kurumlarından aylıksız izinli sayılırlar . Bunların Sosyal Güvenlik Kurumu ile ilişkileri kendi kurumlarındaki statüleri dikkate alınarak devam ettirilir .
Geçici görevlendirilenlerin özlük hakları devam eder ve bu süreler terfi ve emekliliklerinde hesaba katılır . Terfileri başkaca bir işleme gerek kalmaksızın süresinde yapılır . Bunların geçici görevlendirildikleri kurumda geçirdikleri süreler kendi kurumlarında geçirilmiş sayılır . Akademik unvanların kazanılması için gerekli şartlar saklıdır .
Bu maddeye göre görevlendirilenler, görevlendirildikleri kurumların mevzuatına uymakla yükümlüdür .
Toplamda altı ayı geçen görevlendirmelerde personelin muvafakatinin de alınması şarttır .
4 / 9Kanunlarda yer alan geçici görevlendirme hükümleri saklıdır .
Bu madde kapsamında görevlendirmeye ilişkin usul ve esaslar Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanarak Cumhurbaşkanınca yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenir .” 5.2. Geçici 31 inci maddesinde; (Ek : 2/ 7/ 2018 – KHK- 703/ 179 md.) “10/ 5/ 2018 tarihli ve 7142 sayılı 6771 sayılı Kanunla Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Yapılan Değişikliklere Uyum
Sağlanması Amacıyla Çeşitli Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması
Konusunda Yetki Kanununa göre çıkarılan kanun hükmünde kararnamelerle yürürlükten kaldırılan , personelin kurumlarından aylıksız izinli sayılması ya da kurumlarıyla ilişkilerinin sona ermesi suretiyle diğer kamu kurum veya kuruluşlarında mevzuatında öngörülen statülerde sözleşmeyle görevlendirilmesine veya istihdamına dayanak teşkil eden hükümlere göre çalıştırılanların görevlendirmeleri veya istihdamları, bunların aylıksız izinli sayıldıkları ya da ilişkilerinin sona erdiği kamu kurum ve kuruluşlarına dönüşlerine, kıdem ve hizmetlerinin değerlendirilmesine ve tazminata ilişkin yürürlükten kaldırılan ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanması suretiyle bir ay içerisinde sona erdirilir .” 6. 15.7.2018 tarih ve 30479 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4 No.lu Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar İle Diğer Kurum Ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin ; 6.1. “Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu” ana başlığı altında yer alan “ Kurum personelinin statüsü, hakları ve atanmaları” alt başlıklı 502 nci maddesinde; “( 1) Kurumda hizmetler, 27/ 6/ 1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 27 nci maddesine göre istihdam edilen sözleşmeli personel eliyle yürütülür . ( 2) Kurumda, 375 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin ek 25 inci maddesine göre geçici görevlendirme yapılabilir . Bu şekilde istihdam edilecek personel sayısı toplam personel sayısının yüzde ellisini aşamaz.
( 3) Kurumun merkez teşkilâtında istihdam edilecek personel sayısı yüzseksen kişiden fazla olamaz .
Sekreterlik, arşiv, idarî, malî ve personelle ilgili işlemleri yürütecek olan destek personelinin sayısı, toplam personel sayısının yüzde yirmisini geçemez .
( 4) Kurum, desteklenecek proje ve faaliyetler ile ilgili başvuruların değerlendirilmesi, izlenmesi, duyurulması ve tanıtımı ile faydalanıcılara yönelik eğitim hizmeti verilmesi amacıyla; ilgisine göre
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 26 ncı ve ek 31 inci maddelerine göre sözleşme ile
yerli veya yabancı uzman istihdam edilebilir . Özel bilgi ve uzmanlık gerektiren işlerde, istisna veya hizmet akdi ile yerli ve yabancı uzmanları, kısmi zamanlı olarak çalıştırabilir . Kurumda bu şekilde çalıştırılacak personel sayısı, Kurumun toplam personel sayısının yüzde otuzunu geçemez .” 6.2. Geçici 4 üncü maddesinde; “ 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 31 inci maddesi kapsamına girenlerin asıl kurumlarına dönüşleri veya 703 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin yayımlandığı tarih itibarıyla görevlendirilmiş bulundukları kurumda 375 sayılı
Kanun Hükmünde Kararnamenin ilgisine göre ek 23 ila ek 28 inci maddelerine göre istihdamına devam edilmesi, ilgili personelin muvafakati alınmak suretiyle geçici 31 inci maddede belirtilen süre içerisinde gerçekleştirilir .”
5 / 9düzenlemeleri yer almaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; idarenin başvuranı göreve başlatmama yönündeki işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu anlaşıldığından başvuranın en kısa sürede göreve başlatılması yönüne hazırlanan “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran özetle; Hazine ve Maliye Bakanlığı’nda Vergi Müfettişi olarak görev yapmakta iken
2009 yılında Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu tarafından açılan yarışma sınavını
kazanarak aylıksız izinli olarak uzman pozisyonunda çalışmaya başladığını, 4 No.lu
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Geçici 4 üncü maddesi gereği muvafakat işlemlerinin yenilendiğini ancak işlemlerin 1 aylık sürede tamamlanmadığından bahisle Kurumun kendisini göreve başlatmadığını belirterek göreve başlatılmayı talep etmektedir .
9. Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun mülga olan 14 üncü maddesine istinaden, kamu kurum ve kuruluşlarda çalışanlardan durumları, bu maddede sayılan nitelik ve şartlara uygun olanlar, kendilerinin isteği ve kurumlarının muvafakatı ile kurumda sözleşmeli olarak istihdam edilebilmekte idi . Bu şekilde görevlendirilen personel kurumundan aylıksız izinli sayılır ve asıl kadrosuyla ilgisi devam etmekte ve görevde kaldıkları sürece, malî ve sosyal haklarını Kurumdan almaktaydılar 10. Başvuranın, söz konusu yasal düzenlemelere istinaden Hazine ve Maliye Bakanlığında görev yapmakta iken 2009 yılında Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumuna sınavla girmeye hak kazandığı ve kurumda aylıksız izinli(süresiz) olarak görevlendirildiği anlaşılmaktadır .
11. Kamu kurum ve kuruluşlarının yeniden yapılandırılması kapsamında 9.7.2018 tarihinde 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname yayımlanmıştır . Söz konusu kararnameye istinaden 5648 sayılı
Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Hizmetleri Hakkında Kanunun personel istihdamına ilişkin bazı maddeleri kaldırılmıştır .
12. Bu süreçte adı geçen Kararnamenin 179 uncu maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnameye Geçici 31 inci madde eklenmiştir . Düzenlemede, personelin kurumlarından aylıksız izinli sayılması ya da kurumlarıyla ilişkilerinin sona ermesi suretiyle diğer kamu kurum veya kuruluşlarında mevzuatında öngörülen statülerde sözleşmeyle görevlendirilmesine veya istihdamına dayanak teşkil eden hükümlere göre çalıştırılanların görevlendirmeleri veya istihdamları, bunların aylıksız izinli sayıldıkları ya da ilişkilerinin sona erdiği kamu kurum ve kuruluşlarına dönüşlerine, kıdem ve hizmetlerinin değerlendirilmesine ve tazminata ilişkin yürürlükten kaldırılan ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanması suretiyle bir ay içerisinde sona erdirilir ibaresine yer verilmiştir . İdare söz konusu yasal düzenleme gereği tüm personelinin istihdamına yönelik işlemlerini başlatmış ve özellikle sözleşmeli olan personeline dair işlemlerini bu sürede sonuçlandırmıştır .
6 / 913. Ayrıca 4 No.lu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Geçici 4 üncü maddesi ile de ,
Kurumların başka kurum ve kuruluşlardan olan personelin görevlendirme işlemlerini yapabilecekleri ve bunun içinde 375 sayılı KHK’nın Geçici 31 inci maddesinde yer alan sürede işlemi gerçekleştirebilecekleri ayrıca belirtilmiştir . Söz konusu düzenleme aslında 375 sayılı Kanunun Ek
25 inci maddesi gereği görevlendirilecek personelin işlemlerinin kurumlarına dönmeden de
yapabileceği yönünde açıklık getirmiştir . Usul olarak ta işlemlerin “geçici 31 inci maddede belirtilen süre içinde gerçekleştirilir .” ibaresine yer verilmiştir . Söz konusu düzenlemenin lafzından; sürenin düzenleyici süre olarak öngörüldüğü amacın personeli mağdur etmeyecek şekilde işlemlerin en kısa sürede yapılması olduğu yani hak düşürücü bir amacın güdülmediği anlaşılmaktadır .
14. Söz konusu yasal düzenlemeler üzerine idarenin 24.7.2018 tarihli talimatname ile personelinden hangi statüde görev yapmak istediklerine dair dilekçe talep ettiği ve başvuranın 27.07.2018 tarihli dilekçesi ile 375 sayılı KHK nın Ek 25 inci maddesi kapsamında görevlendirilmek istediğini bildirdiği anlaşılmıştır . İdarenin bunun üzerine Hazine ve Maliye Bakanlığından muvafakat talep ettiği, muvafakatın 3.8.2018 tarihine kadar gönderilmesinin istenildiği, muvafakatın söz konusu tarihte gelmemesi üzerine de idarenin 9.8.2018 tarihinde başvuranın Kurumla ilişiğini kestiği ve başvuranın eski kurumu olan Hazine ve Maliye Bakanlığında göreve başladığı tespit edilmiştir .
15. Başvuranın muvafakatı 31.8.2018 tarihli olurla yenilenmiş ve kuruma gönderilmiş ancak kurum bu aşamada gerek bir aylık sürenin geçmesinden gerekse görevlendirme usul ve esaslarına dair yönetmelik hükümlerinin henüz düzenlemediğinden bahisle başvuranı görevlendirmemiştir .
16. İdarenin, 4 No.lu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Geçici 4 üncü maddesi ile 375 No.lu Kanun
Hükmünde Kararnamenin Geçici 31 inci maddesine atıf yapılarak “işlemler bir ay içinde gerçekleştirilir” düzenlemesini gerekçe göstererek, başvuranı bir ayı geçen işlemler nedeniyle göreve başlatmada tereddüte düştüğü görülmektedir . Ancak tekrar belirtmek gerekirse söz konusu düzenlemenin lafzından sürenin hak düşürücü bir süre olmadığı anlaşılmaktadır . Açıkça izah edilmek istenirse; hukukta süreler hak düşürücü ve düzenleyici süreler olmak üzere ikiye ayrılmaktadır, hak düşürücü süreler bir işlemin yapılabilmesi ve bir hakkın kullanılabilmesi için işlemin yapılacağı zaman diliminin üst sınırı gösterilerek tayin edilen sürelerdir, düzenleyici süreler ise, muhakemeyi düzenlemek ve kısa sürede sonuçlandırılmasını sağlamak amacıyla öngörülmüş olan sürelerdir . Dolayısıyla bir ay olan işlem yapma süresinin düzenleyici süre olduğu, amacın da en kısa sürede personele dair işlemlerin tamamlanması ve personelin mağdur edilmemesi olduğu değerlendirilmektedir . Ayrıca başvuru konusu olayda başvurana atfedilecek bir gecikmenin de söz konusu olmadığı muvafakat işlemlerinin de makul sürede sonuçlandığı açıktır .
17. Ayrıca 4 No.lu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 502 nci maddesinde ; Kurumda, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 25 inci maddesine göre geçici görevlendirme yapılabileceği ayrıca belirtilmiştir . Dolayısıyla kurumda görevlendirme talebine muvafakat alan başvuranın söz konusu yasal düzenleme gereği görevine başlatılabileceği de açıktır .
18. Hakkaniyet ilkesi gereği de gerek başvuranın kuruma sınavla girmiş olması yani kazanılmış hakkının bulunması, 9 yılı aşkın süredir görev yapıyor olması gerekse idarenin belirttiği üzere
7 / 9Avrupa Komisyonunca akredite edilen ve iş yükü analizlerine göre personel sayısının yeterliliği
belirli aralıklarla denetlenen Kurumun iş ve işlemlerinin devamlılığının sağlanması adına yani kamu yararı ve hizmet gereği ilkeleri uyarınca başvuranın göreve başlatılması gerektiği değerlendilmektedir . Dolayısıyla 4 No.lu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 502 inci maddesi, Geçici 4 üncü maddesi ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 25 inci maddesine istinaden ve hakkaniyet ilkeleri gereği bu hususta düzenlenecek bir yönetmelikte beklenmeden başvuranın göreve başlatılması gerektiği sonucuna varılmaktadır .
19. Yukarıda yer verilen açıklamalar, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde ; idarenin başvuranı göreve başlatmama işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu dolayısıyla başvuranın en kısa sürede göreve başlatılması yönündeki talebinin kabul edilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 20. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir . Ancak idarenin başvuran ile ilgili işlemlerinde; kanunlara uygunluk ve haklı beklentiye uygunluk ilkelerine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkelere uygun davranması önerilmektedir .
21. Ayrıca idarenin iyi yönetim ilkeleri gereği, başvuran ile aynı durumda olan yani gerek muvafakat olurları geç gelen gerekse yargı kararı ile görevlendirme hakkı elde eden diğer personelini de en kısa sürede göreve başlatması gerektiği değerlendirilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
22. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE , 1. Başvuranın en kısa sürede göreve başlatılması, 2. İ yi yönetim ilkeleri gereği, başvuran ile aynı durumda olan diğer personelin de mağduriyetinin giderilmesi, hususlarında TARIM VE KIRSAL KALKINMAYI DESTEKLEME KURUMU
BAŞKANLIĞI’NA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca;
TARIM VE KIRSAL KALKINMAYI DESTEKLEME KURUMU BAŞKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin, otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
8 / 9Kararın Başvurana , TARIM VE KIRSAL KALKINMAYI DESTEKLEME KURUMU
BAŞKANLIĞI ile TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI’NA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi