TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/1523-S.2297
BAŞVURU NO : 2018/13593
KARAR TARİHİ : 29/04/2019
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : POSTA VE TELGRAF TEŞKİLATI ANONİM ŞİRKETİ
GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucu nedeniyle göreve başlatılmaması hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 02/11/2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Genel Müdürlüğünün yaptığı
alımda güvenlik ve arşiv araştırması neticesinde göreve başlatılmadığını belirterek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) T.C. Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Genel Müdürlüğünün 30/01/2019
tarihli ve … sayılı cevabi yazısında özetle;
2.1) 657 sayılı Kanun ve diğer kanunların sözleşmeli personel hakkındaki hükümlerine tabi
olmaksızın idari hizmet sözleşmesi ile personel istihdam edildiği, başvuranın münhal bulunan gişe ve büro görevlisi ile dağıtıcı pozisyonlarını doldurulmasını teminen yapılan 2017/1 personel alımında İstanbul Anadolu Yakası PTT Başmüdürlüğü … pozisyonu için KPSS puanına göre sözlü sınava çağrıldığı, yapılan sözlü sınav sonucunda da yedek olarak sıralamaya girdiği,
2.2) Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli
Personel Hakkında Yönetmeliğin 21’inci maddesinin dördüncü fıkrası gereğince başvuranın sırası gelmesi üzerine atanmasına esas evrakın tamamlattırıldığı, mezkur Yönetmeliğin 9’uncu maddesinin birinci fıkrasının (i) bendi gereğince de personel alımlarında yerleşen ve açıktan ataması yapılacak olana adaylar için güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yaptırıldığı, İl Emniyet Müdürlüklerince gönderilen güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması belgelerinde
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
güvenlik ile ilgili konularda ilişik kayıtlarına rastlanılmadığının bildirilmesi halinde adayların atamalarının yapıldığı,
2.3) Ancak İl Emniyet Müdürlüklerince yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması
sonucunda; hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılması istenilen kişilerin güvenlikle ilgili konularda ilişik kaydının bulunmadığının belirtilmesinin yanında yapılan istihbarı çalışmalarda çeşitli terör örgütleri ile ilişkili oldukları yönünde istihbari bilgilerin de bulunduğunun bildirildiği, bu durumda olan adayların göreve başlatılıp başlatılmayacağı hususunda oluşan tereddütün giderilmesi için yapılan yazışma sonucunda Devlet Personel
Başkanlığı tarafından oluşturulacak Değerlendirme Komisyonunca karar verilmesinin uygun olacağının bildirildiği,
2.4) Başvuran hakkında Antalya Valiliği İl Emniyet Müdürlüğünce Güvenlik Soruşturması
ve Arşiv Araştırması Yönetmeliğine göre yapılan tahkikat neticesinde, başvuran hakkında istihbari bilgilerin bulunduğunun bildirildiği, bunun üzerine başvuranın durumunun
Değerlendirme Komisyonunca değerlendirildiği,
2.5) T.C. Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi tarafından posta, banka ve lojistik
hizmetlerinin sunulduğu, Şirket’e teslim edilen gönderilerin kabulü, sevki ile gişe hizmetlerinin gişe ve büro görevlisi unvanlı personelce gişelerde yapıldığı ve söz konusu hizmetlerin mali sorumluluk ve gizlilik gerektiren işleri kapsadığı, gişe ve büro görevlisi pozisyonunda görev yapan personelin, sürekli müşterilerle birebir iletişim içerisinde olabilmenin yanında, alıcılarına teslim edilmek üzere emanet edilen gönderilerin kontrolü, kabulü ve sevki işlemlerinde görev alması nedeniyle gönderilerin kontrol ve kabulü esnasında gönderilere müdahale edebilecek olanağa da sahip olabildikleri, bu nedenlerle başvuranın göreve alınmamasına Değerlendirme
Komisyonunca karar verildiği,
Açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nda ‘Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine
başvurma hakkı’ başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü fıkrasında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun ‘Kurumun görevi’ başlıklı
5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu’nun, 09/07/2018 tarih ve 30473, 3’üncü
mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 703 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname’nin 87’nci maddesiyle yürürlükten kaldırılan “Sözleşmeli personel” başlıklı 27’nci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında;
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
“PTT personeli, 657 sayılı Kanun ve diğer kanunların sözleşmeli personel hakkındaki hükümlerine tabi olmaksızın idari hizmet sözleşmesi ile istihdam edilir.
Kamu Personel Seçme Sınavına katılanlar arasından seçilecek olan sözleşmeli personelin; işe alma, unvan, sayı, atama, görevlendirme, eğitim, terfi, görevde yükselme, disiplin, izin, görevden alma, sözleşmenin yenilenip yenilenmemesi veya sona erdirilmesine ilişkin hususlar
Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulan yönetmelikle düzenlenir.”,
6) Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet
Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmeliğe 17/04/2017 tarihli ve 2017/10147 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı ile eklenen “İşe alınmada aranacak genel şartlar” başlıklı 9’uncu maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde;
“Pozisyon ve ihtiyaç durumuna göre personel alımı, yapılan sınav sonucunda başarılı olanlardan veya PTT’nin ihtiyaç duyduğu alanlarda deneyimli kişiler arasından yapılır. İşe
alınacaklarda aranılacak genel şartlar şunlardır:
…
i) Güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılmış olmak.”
Düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7) Başvuru konusu kapsamında yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın
iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8) Bir numaralı paragrafta da ifade edildiği üzere başvuran, Posta ve Telgraf Teşkilatı
Anonim Şirketi Genel Müdürlüğünün personel alımı kapsamında yaptığı sınavda başarılı olduğunu, ancak hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda göreve başlatılmadığını belirterek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
9) Bilindiği üzere 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu, Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim
Şirketi personelinin idari hizmet sözleşmesi ile istihdam edileceğini ve işe alma, atama gibi hususların yönetmelikle düzenleneceğini belirtmiştir. Bu kapsamda somut olayda, başvuranın 2017/1 personel alımında gişe ve büro görevlisi pozisyonu için KPSS puanına göre sözlü sınava çağrıldığı, yapılan sözlü sınav sonucunda da yedek olarak sıralamaya girdiği, sırası gelmesi üzerine atanmasına esas evrakın tamamlattırıldığı anlaşılmaktadır.
10) Diğer taraftan Antalya Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü tarafından; başvuran hakkında
yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması tahkikatı neticesinde güvenlik ile ilgili
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
konularda ilişik kaydına rastlanılmadığı, bununla birlikte annesi hakkında istihbari bilgi bulunduğu hususları İstanbul Anadolu Yakası PTT Başmüdürlüğüne bildirilmiştir. PTT Genel
Müdürlüğü Değerlendirme Komisyonunun ise başvuranın göreve başlatılıp başlatılmaması konusunda yaptığı inceleme neticesinde, başvuranın annesi hakkında istihbari bilgi bildirildiği gerekçesiyle göreve alınmaması yönünde karar verdiği görülmektedir.
11) Kamu hizmetine girme hakkı kapsamında her Türk vatandaşı; işe alınacak personelde
aranan niteliklere sahip olmak ve göreve başlamak için gerekli genel ve özel şartları taşımak kaydıyla kamu hizmetine girme hakkına sahiptir. Hemen belirtmek gerekir ki, idarenin kamu görevine alacağı personeli belirlerken takdir hakkına sahip olduğu tartışmasız bir gerçektir.
Bununla birlikte, idarenin personel alımında bu yetkisini kullanırken işlemine dayanak olarak gösterdiği gerekçenin de hukuka uygun olması gerekmektedir. Bu doğrultuda kamu hizmetine alınacak personel hakkında yapılacak güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması sonucunda elde edilen bilgi ve belgeler çerçevesinde yapılan değerlendirmelerin, somut olgu ve olaylara dayanması gerektiği gibi hukuken kabul edilebilir delil niteliğinde olması da zaruridir. (Danıştay İkinci Dairesinin 08/12/2004 tarihli, Esas: 2004/1029 ve Karar: 2004/1456 sayılı kararı. Kaynak: https://www.corpus.com.tr )
12) Nitekim Danıştay’ın, Jandarma Genel Komutanlığı’nın açıktan sivil memur alımı
ilanında yer alan terzi kadrosuna yerleştirilen davacının, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz olduğu sonucuna varılarak ilanda belirtilen şartları taşımadığından bahisle atamasının yapılmaması işlemini konu alan davada; davacının Kongra-Gel terör örgütü (PKK) ile iltisaklı olduğuna ilişkin istihbari nitelikte bilginin, somut bilgi veya belgelerle desteklenmediği sürece, bu örgütün ya da başka bir örgütün üyesi olduğunu veya yasadışı siyasi, yıkıcı, bölücü ideolojik görüş veya eylem içinde olduğunu kanıtlayan hukuken geçerli bir belge olarak kabulüne olanak bulunmadığı, bu nedenle hakkında yapılmış bir işlem ya da açılmış bir kamu davası sonucunda verilmiş bir mahkûmiyet kararı da bulunmadığından davacının anılan göreve atanmasında şahsı açısından bir engel bulunmadığı sonucuna varıldığı, öte yandan kardeşlerinin içinde bulunduğu öne sürülen yasadışı görüş ve eylemlerinden, Anayasa’nın 38’inci maddesinde de yer alan ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesi gereği davacının sorumlu tutulamayacağının da tabi olduğu değerlendirmelerine yer vererek, hakkında hukuken geçerli kabul edilebilecek herhangi bir olumsuz tespit bulunmayan davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle tesis edilen dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği cihetiyle davanın reddi yönünde verilen mahkeme kararında hukuki isabet görmeyerek söz konusu mahkeme kararını bozduğu görülmektedir. (Danıştay İdari Dava
Daireleri Kurulunun 06/02/2017 tarihli, Esas: 2014/2390 ve Karar: 2017/346 sayılı kararı.
Kaynak: https://www.corpus.com.tr )
13) Benzer şekilde Yüksek Mahkemenin Kara Kuvvetleri Komutanlığı tarafından 2009
yılında yapılan dış kaynaktan muvazzaf astsubay temini sınavında başarılı olan davacının, güvenlik soruşturması olumsuz sonuçlandığından bahisle atamasının yapılmaması yönündeki Kara Kuvvetleri Komutanlığı işleminin iptali istemiyle açılan davada; yapılan güvenlik soruşturması kapsamında davacının, Devletin güvenliğini tehlikeye düşürebilecek yasa dışı ideolojik bir görüşü benimsediği veya kurumun güvenliğini ihlal edebilecek tutum ve davranışlar içerisinde bulunduğunu ortaya koyan hukuken kabul
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
edilebilir somut bir tespite yer verilmediği, sınıf öğretmeni olarak görev yapan davacının kardeşi hakkında elde edilen istihbari mahiyetteki bilgiler esas alınarak güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğundan bahisle davacının atamasının yapılmamasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle işlemin iptali yönünde
Ankara On Dördüncü İdare Mahkemesi tarafından verilen kararın temyizen incelenerek bozulması talebini de reddederek, ilk derece mahkemesinin kararını onadığı görülmektedir. (Danıştay On İkinci Dairesinin 04/12/2013 tarihli, Esas: 2011/2509 ve
Karar : 2013/9649 sayılı kararı. Kaynak: https://www.corpus.com.tr )
14) Hal böyle iken Kurumumuzca başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları, emsal
yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte ele alınarak yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvuranın güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda güvenlik ile ilgili konularda ilişik kaydına rastlanılmaması nedeniyle hakkında göreve alınması açısından olumsuz bir tespitte bulunulmadan, annesi hakkındaki istihbari bilgiden hareketle göreve alınmaması yönünde tesis edilen işlemin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında idarenin başvuranla ilgili işlemleriyle ilgili bilgi ve belgelerin, süresi içinde ve gerekçeli olarak
Kurumumuza gönderildiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket edildiği, ancak idare tarafından başvurana gönderilen yazıda “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespit edildiğinden, idareden bahse konu ilkeye uygun davranması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21’inci maddesinin ikinci fıkrası
uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup; İstanbul İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE, Başvuranın güvenlik araştırması ve arşiv araştırması sonucunun yeniden değerlendirilmesi için gerekli iş ve işlemlerin yapılması hususunda POSTA VE TELGRAF TEŞKİLATI ANONİM
ŞİRKETİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
6328 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, POSTA VE TELGRAF
TEŞKİLATI ANONİM ŞİRKETİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNCE bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve POSTA VE TELGRAF TEŞKİLATI ANONİM ŞİRKETİ
GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.