TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/3142-S.4497
BAŞVURU NO : 2018/15368
KARAR TARİHİ : 16/05/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Sağlık mazeretine bağlı yer değişikliği talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 21/11/2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; … Mesleki ve Teknik Anadolu lisesinde tarih öğretmeni olarak görev yaptığını ve okula giderken her gün sabah saat 06.30 da evden çıkıp akşam 18.30 dan sonra eve döndüğünü ancak eşinin boynundaki mevcut nodüllerin bir kısmının kötü huylu (kanser)
olduğunu ve lenflere sıçradığının Aydın Adnan Menderes Üniversitesi ve İzmir 9 Eylül
Üniversitesi Hastaneleri tarafından tespit edildiğini ve eşinin tedavi sürecinde kendisine yardımcı olabilmek adına 12/10/2018 tarihinde Aydın İl Milli Eğitim Müdürlüğüne sağlık özrü nedeniyle görevlendirme talebinde bulunduğunu dilekçesini ilettiğini ancak talebinin sağlık konusu olmasına ve Kaymakamlık tarafından olur verilmesine rağmen, norm kadro fazlası olmadığı gerekçesiyle reddedildiğini belirterek, İl merkezinde veya yakın bir ilçede öğretmen ya da idareci olarak görevlendirilmeyi talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Aydın İl Milli Eğitim Müdürlüğünün bilgi ve belge talep yazımıza istinaden gönderdiği 29/01/2019 tarihli ve … sayılı cevabi yazı ve eklerinde;
2.1. Başvuranın Aydın İlinin Karacasu İlçesinde tarih öğretmeni olarak görev yaptığı,
2.2. Anılan kişinin, … Anadolu Lisesi Tarih Öğretmeni iken hizmetin gereği (soruşturma)
sonucu … Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesine atanmış olup, atandığı okulda tarih branşında
30 saat ders ve 1 norm bulunduğu ve 1 norma 1 mevcut tek Tarih Öğretmeni olarak görev
yaptığı, görevlendirilmek istediği Efeler ilçesinde 13 norm fazlası Tarih Öğretmeni, merkeze yakın ilçelerden İncirliova İlçesinde 1 norm fazlası Tarih Öğretmenin bulunduğu, Germencik ve Köşk İlçelerinde ise Tarih branşında hiç öğretmen ihtiyacı olmadığı, bu nedenlerle kişinin görevlendirme isteğinin uygun görülmediği,
2.3. İllerinde daha önce soruşturma ile hizmetin gereği olarak görev yeri değiştirilmiş olan hiç bir öğretmenin geçici görevlendirmesinin yapılmadığı,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
2.4. Mazerete bağlı yer değiştirme işlemlerinin yarıyıl tatili ve yaz tatili dönemlerinde
Bakanlık tarafından belirlenen tarihlerde ve yayınlanan kılavuz doğrultusunda elektronik ortamdan MEBBİS üzerinden yapılacak başvurular sonucu, norm ihtiyacına ve hizmet puan üstünlüğüne göre yapıldığı,
2.5. İlgili kılavuzda, “Sağlık Mazeretine Bağlı Yer Değiştirmeler” başlıklı bölümde; Öğretmenlerden; “a) Kendisi, eşi veya çocuklarından birinin, hastalığının öğretmenin görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığı veya mevcut görev yerinin söz konusu kişilerin ağlık durumunu tehlikeye düşüreceğini resmî veya özel sağlık kurum ve kuruluşlarından alacakları sağlık kurulu raporu ile belgeleyenler, tedavi olmak istediği ilçe/ildeki eğitim kurum arına atanmak üzere yer değiştirme başvurusunda bulunabilecektir.” dendiği,
2.6. Başvuru sahibinin “2019 yarıyıl tatili kadrolu öğretmenlerin aile birliği, sağlık, can güvenliği mazeretleri ve engellilik durumu ile diğer nedenlere bağlı yer değiştirme” döneminde (02-18 Ocak 2019) elektronik ortamda yer değiştirme başvurusunda bulunduğu ancak norma göre Tarih branşında ihtiyaç olmaması sebebiyle Bakanlıkça atamasının gerçekleştirilemediği,
2.7. Eğitim kurumlarının norm kadrolarının ders saati sayısına göre Bakanlık tarafından belirlendiği, Bakanlığa bağlı her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumlarında bulunması gereken öğretmen sayısından fazla öğretmen bulunması durumunda, hizmet puanı en düşük olan öğretmenin norm fazlası olduğu,
2.8. Anılan görevlendirme talebi ile ilgili Müdürlükleri tarafından yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığı, açıklanmaktadır.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı T.C. Anayasasının; 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”,
3.2. “Kamu Hizmeti Görevlileriyle İlgili Hükümler” ana başlığında “Genel ilkeler” kenar başlıklı 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
5. 25/06/1983 tarihli ve 18088 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Devlet Memurlarının
Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğinin 5.1.“Temel ilkeler” başlıklı 4 üncü maddesinde: “a) Yer değiştirme suretiyle atamalarda kadro imkânları göz önünde bulundurulur. b) Yer değiştirme suretiyle atamalar, ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılmak suretiyle oluşturulan bölgeler arasında yapılır. c) Bu atamalarda, memurların bölgeler arasında adil ve dengeli dağılmasını sağlamak esastır.”
5.2. “Sağlık Mazeretine Bağlı Yer Değişikliği” başlıklı 13 üncü maddesinde; “Memurun sağlık mazeretine dayanarak yer değiştirme talebinde bulunabilmesi için; kendisi, eşi, annesi, babası, bakmakla yükümlü olduğu çocukları ve yargı kararı ile vasi tayin edildiği kardeşinin hastalığının görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığı veya mevcut görev yerinin söz konusu kişilerin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğini eğitim ve araştırma hastanesi veya üniversite hastanesinden alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi gerekir.
Sağlık mazeretine dayalı olarak yapılacak yer değişikliğinde memur aynı hizmet bölgesi içinde başka bir hizmet alanına, bu şekilde mazeretin karşılanamaması halinde ise başka bir hizmet bölgesinde kurumca ihtiyaç duyulan ve mazeretinin karşılanabileceği bir hizmet alanına atanabilir.”
6. 17/04/2015 tarihli ve 29329 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı
Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin; 6.1. “Yer değiştirme suretiyle atamalarda gözönünde bulundurulacak hususlar” başlıklı
20 nci maddesinin dokuzuncu fıkrasında;“(9) Her yıl isteğe ve özür durumuna bağlı yer
değiştirmeler için atama planı yapılır. Bu planlama kapsamında kimlerin il içinde ve il dışına yer değiştirme suretiyle atama isteğinde bulunabileceği, başvuru yeri, süresi ve başvuruda istenecek belgeler ile yer değiştirme suretiyle atamaya ilişkin diğer hususlar Bakanlıkça düzenlenecek kılavuzda belirtilir. Öğretmenler başvurularını, bu kılavuz eki takvimde belirtilen süreler içinde ve belirtilen yerlere yaparlar. Bu kapsamda yapılmayan veya posta ile yapılan başvurular değerlendirmeye alınmaz.”
6.2. “İl içinde ve iller arası yer değiştirmeler” başlıklı 22 nci maddesinde; “(1) Öğretmenler bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde il içinde veya iller arası yer değişikliği isteğinde bulunabilirler.
a) İl içi yer değiştirme; Bulundukları eğitim kurumunda en az iki yıl süreyle çalışan öğretmenler ile özür durumunu belgelendirenler il içinde eğitim kurumu tercihi yapmak suretiyle yer değiştirme isteğinde bulunabilirler.
Mart ayı içinde yapılacak başvurular, Nisan ayı içinde yapılacak değerlendirme sonucu tercih edilen eğitim kurumları itibarıyla hizmet puanı üstünlüğüne göre sıraya alınır. Bu sıralar millî eğitim müdürlüklerince ilân edilir.
Atamalar, bu sırada bulunanlar arasından eğitim kurumlarındaki norm kadro açığı ölçüsünde o okul veya kurumu tercih edenlerden hizmet puanı en fazla olandan başlanması suretiyle Mayıs ayı içinde gerçekleştirilir. Ataması yapılanların eski görev yerlerinden ayrılmaları Haziran ayı sonu itibarıyla sağlanır.
Ataması yapılamayanlara ait sıra durumu, takip eden yılın Şubat ayı sonuna kadar geçerli olup, dönem içinde oluşacak öğretmen ihtiyacı bu sırada bulunanlardan karşılanır.
Sıra kapsamındaki il içi yer değiştirmeler, eğitim-öğretimin aksatılmaması bakımından yarı yıl ve yaz tatillerinde yapılır. Ancak, sırada bulunan öğretmenlerin kadrolarının bulunduğu eğitim kurumlarında norm kadro fazlası konumunda olmaları halinde bu dönemler dışında da yer değiştirmeleri yapılabilir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
Eğitim kurumları itibarıyla oluşturulan sıraların ilân edilmesinden sonra bu Yönetmelikte belirtilen özür durumlarından biri nedeniyle il içinde yer değişikliği isteyenlerin atamaları, sırada atanmak üzere öğretmen bulunmayan eğitim kurumlarına yapılır.
Ataması yapılanlar ile herhangi bir şekilde sırası iptal edilenlerin yerine sıra içinden veya dışından hiçbir şekilde sıra kaydı yapılmaz.
Görevli oldukları eğitim kurumunun kapanması veya norm kadro uygulaması nedeniyle görev yerleri soruşturma nedeniyle değiştirilenler hariç olmak üzere istekleri dışında idarî tasarrufla değiştirilen öğretmenlerin, bulundukları eğitim kurumunda çalışılması gereken sürenin hesabında daha önceki eğitim kurumlarında geçen süreleri müştereken değerlendirilir.
Valiliklerce gösterilecek zorunluluklar çerçevesinde Bakanlıkça da uygun görülmek şartıyla öğretmenlerin il içinde yer değiştirebilmelerine ilişkin süreler daha az sürelerde de uygulanabilir.
Bakanlık, gerekli gördüğü hâllerde il içindeki eğitim kurumlarında öğretmenlerin dengeli bir şekilde dağılımını sağlamak amacıyla bazı alanlarda bazı eğitim kurumlarını yer değiştirme dışında tutabilir.”
6.3. “Mazeret ve engellilik durumuna bağlı yer değiştirmeler” başlıklı 49 uncu maddesinin birinci fıkrasında; “Öğretmenlerin; aile birliği, sağlık, can güvenliği mazeretlerine veya engellilik durumuna bağlı yer değiştirmeleri hakkında, Devlet Memurları Kanunu ile Devlet
Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik hükümleri uygulanır.”
6.4. “Hizmetin gereği olarak yapılabilecek yer değiştirmeler” başlıklı 50 nci maddesi; “(1)
Haklarında yapılan adli veya idari soruşturma sonucunda o yerde kalmasında sakınca görülen öğretmenlerden görev yeri il içinde değiştirileceklerin atamaları, görevli oldukları yere göre sırasıyla alt hizmet alanlarındaki eğitim kurumlarına; görev yeri il dışına değiştirileceklerin atamaları ise, zorunlu çalışma yükümlülükleri de dikkate alınarak alanlarında öğretmen ihtiyacı olan eğitim kurumlarından birine yapılır.
(2) Sağlık durumu hariç olmak üzere, haklarında yapılan adli ve idari soruşturma sonucunda görev yerleri; il dışına değiştirilenler daha önce görev yaptıkları il’e, il içinde değiştirilenler daha önce görev yaptıkları ilçeye, ilçe içinde değiştirilenler ise daha önce görev yaptıkları eğitim kurumuna aradan üç yıl geçmeden atanma isteğinde bulunamaz.”
hükümleri yer almaktadır.
7. 2019 Yarıyıl Tatili Kadrolu Öğretmenlerin Aile Birliği, Sağlık, Can Güvenliği
Mazeretleri Ve Engellilik Durumu İle Diğer Nedenlere Bağlı Yer Değiştirme
Duyurusunda “Sağlık Mazeretine Bağlı Yer Değiştirmeler” başlıklı bölümünde; “Öğretmenlerden; a) Kendisi, eşi veya çocuklarından birinin, b) Anne, baba veya yargı kararıyla vasi tayin edildiği kardeşlerinden birisinin, hastalığının öğretmenin görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığı veya mevcut görev yerinin söz konusu kişilerin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğini resmî veya özel sağlık kurum ve kuruluşlarından alacakları sağlık kurulu raporu ile belgeleyenler, tedavi olmak istediği ilçe/ildeki eğitim kurumlarına atanmak üzere yer değiştirme başvurusunda bulunabilecektir.
Ayrıca anne, baba veya yargı kararıyla vasi tayin edildiği kardeşlerinden birisi için resmî veya özel sağlık kurum ve kuruluşlarından alınan sağlık kurulu raporlarında “Başkasının güç ve
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
yardımı olmaksızın hayatını devam ettiremez.” ibaresi bulunanlar da anne, baba veya kardeşinin Adres Kayıt Sistemine (AKS) kayıtlı adresinin bulunduğu yere yer değiştirme başvurusunda bulunabilecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; hazırlanan “Ret Karar
Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran, 1 numaralı paragrafta yer verildiği üzere, … Mesleki ve Teknik Anadolu lisesinde tarih öğretmeni olarak görev yaptığını ve eşinin hastalığı nedeniyle sürdürdüğü tedavi sürecinde eşine yardımcı olması gerektiğini ancak okulu ile evinin arasındaki mesafenin uzak olması nedeniyle yolda çok fazla vakit harcadığını bu nedenle, sağlık özrü nedeniyle görevlendirme talebinde bulunduğunu ancak norm kadro fazlası olmadığı gerekçesiyle talebinin reddedildiğini belirterek, sağlık durumuna bağlı yer değişikliği talep etmektedir.
10. Bu kapsamda talebe konu hususun İdare tarafından, başvuranın … Anadolu Lisesi Tarih
Öğretmeni iken hizmetin gereği (soruşturma) sonucu … Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesine atanmış olması, atandığı okulda tarih branşında 30 saat ders ve 1 norm bulunduğu ve 1 norma
1 mevcut tek tarih öğretmeni olması ve görevlendirilmek istediği Efeler ilçesinde 13 norm
fazlası tarih öğretmeni, merkeze yakın ilçelerden İncirliova İlçesinde 1 norm fazlası tarih öğretmenin bulunması, Germencik ve Köşk İlçelerinde ise Tarih branşında hiç öğretmen ihtiyacı olmamasından dolayı kişinin görevlendirme isteğinin uygun görülmediği anlaşılmaktadır.
11. Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim kurumlarında görev yapan kadrolu öğretmenlerin mazerete bağlı il içi ve iller arası yer değiştirme işlemlerinin 6 numaralı paragrafta yer alan
Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda Bakanlıkça yapılan duyurular çerçevesinde yarıyıl ve yaz tatillerinde alanlar bazında ilan edilen münhal norm kadrolar ve muhtemel boşalacak norm kadrolar üzerinden gerçekleştirildiği görülmektedir.
12. Başvuranın sağlık mazereti kapsamında yer değişikliği talebi hususunu düzenleyen 5 ve 6 numaralı paragraflarda yer verilen Yönetmelik hükümlerine dayanarak hazırlanan ve 7 numaralı paragrafta değinilen Duyurunun “Sağlık Mazeretine Bağlı Yer Değiştirmeler” başlığı incelendiğinde, başvuranın ancak eşinin hastalığının görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığını veya mevcut görev yerinin eşinin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğinin eğitim ve araştırma hastanesi veya üniversite hastanesinden alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi halinde veya “Başkasının güç ve yardımı olmaksızın hayatını devam ettiremez.” ibaresi bulunanlar da anne, baba veya kardeşinin Adres Kayıt Sistemine (AKS)
kayıtlı adresinin bulunduğu yere yer değiştirme başvurusunda bulunabileceğine yer verilmiştir.
13. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın, eşinin hastalığı nedeniyle sürdürdüğü tedavi sürecinde eşine daha fazla yardımcı olabilmek adına okulu ile evinin arasındaki mesafenin azalması amacıyla sağlık mazeretine dayanarak yer değiştirme
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
isteğinde bulunduğu ancak bu gerekçenin ilgili Yönetmeliklerde ve Bakanlıkça Yönetmeliğe dayanarak hazırlanan Duyuruda yer verilen sağlık mazeretine dayanarak yer değiştirmeye ilişkin şartlar içinde yer almadığı ve başvuranın talep etmiş olduğu yerlerde Tarih branşında öğretmen ihtiyacı bulunmaması sebepleriyle sağlık mazeretine dayanarak yapılan tayin talebinin İdare tarafından karşılanamamasında hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında
Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, ancak idarenin başvuran ile ilgili işlemlerinde “kararların gerekçeli olması” ve “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
15. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birincisi fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ edildiği tarihten itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Aydın İdare
Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle; Başvurunun REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.