TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/5053-S.7555
BAŞVURU NO : 2019/134
KARAR TARİHİ : 03/07/2019
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : DEVLET HAVA MEYDANLARI İŞLETMESİ GENEL
MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Samsun Çarşamba Havalimanı Elektrik
Mühendisliği/Şefliği birimine yapılan görevlendirme hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 04/01/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Samsun Çarşamba Havalimanı Müdürlüğünde sözleşmeli Teknik Şef (Elektrik)
olarak görev yaptığını, Müdürlüklerinde … adet Elektrik Mühendisi ve … adet Teknik Şef (Elektrik) kadrolu personel bulunduğunu, Yüksek Elektrik Mühendisi kadrolu personel varken
2 yıllık Yüksekokul mezunu olan kendisinin “Elektrik Mühendisliği/Şefliğindeki” iş ve
işlemleri yürütmek üzere görevlendirildiğini, Mühendis kadrolu personele ve diğer 14 personele amirlik etmesinin hakkaniyet, kariyer, yetki, iş güvenliği ve sorumluluk açılarından doğru olmadığını, ayrıca Mühendis kadrolu personelin şahsının görevde bulunmadığı zamanlarda “Elektrik Mühendisliği/Şefliğindeki” iş ve işlemleri yürütmek üzere birim sorumlusu olarak görevlendirildiğini belirterek mevcut görevlendirmenin iptalini birim amirliğinin öncelikle Mühendis kadrolu personele verilmesini, Mühendisin görev başında bulunmadığı durumlarda da birim sorumlusu olarak şahsının görevlendirilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünün 08/03/2019 tarihli ve …sayılı yazısında özetle;
2.1. Başvuranın 2 yıllık meslek yüksekokulu mezunu olup Samsun Çarşamba Havalimanında
Teknik Şef unvanı ile görev yaptığı, 14.09.2018 tarihinden itibaren Elektrik
Mühendisliği/Şefliğindeki iş ve işlemleri yürütmek üzere görevlendirildiği,
2.2. İdarelerine bağlı Havalimanlarının farklı kriterler göz önüne alınarak A, B ve C Tipi olarak gruplandırıldığı, Samsun Çarşamba Havalimanının B Tipi olarak tanımlananlar arasında olduğu, B Tipi havalimanları için 17/08/2018 gün ve 115 sayılı Yönetim Kurulu Kararına istinaden, aynı tarih itibariyle yürürlüğe giren “B Tipi Havalimanları Birim Yönetmeliği” ile
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
buna uygun olarak yayınlanan Organizasyon Şemasının bulunduğu, bu Organizasyon Şeması ve Birim Yönetmeliğine göre teknik birimlerin Mühendislik/Şeflik şeklinde yapılandırıldığı, teknik birimlerde (Elektrik, Makine ve Elektronik) Mühendis yoksa birimlerin Şeflik olarak konumlandırılmasının, bu durumda Birim Sorumlusunun öncelikli olarak birimdeki Teknik
Şef, sonra Tekniker, daha sonra ise Teknisyen olmasının amaçlandığı,
2.3. B Tipi Havalimanları Birim Yönetmeliğinde Tüm Birimlerce Yerine Getirilmesi Gereken
Ortak Görevlerin belirtildiği 8’inci maddesinin yirmi dokuzuncu bendinde “Müdürlük
Makamınca verilen diğer görevleri verine getirmek” ifadesinin yer aldığı, başvuruya konu görevlendirmenin de bu madde çerçevesinde yapıldığı, başvuranın havalimanında mevcut bir mühendis olmasına rağmen Samsun Çarşamba Havalimanı Müdürlüğü tarafından Birim
Yönetmeliğinin verdiği yetki çerçevesinde takdiren görevlendirildiği, mevcut görevlendirme gereğince teknik şefin mühendis unvanlı personelin amiri olarak emir ve talimat verebileceği anlaşılmakla beraber, mühendise ait sicil işlemlerinin teknik şef tarafından yürütülemeyeceği ve teknik şefin mühendis unvanlı personele emir ve talimat veremeyeceği belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında: “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında: “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. Devlet Hava meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü B Tipi Havalimanı Birim
Yönetmeliğinin,
5.1. “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde: “(1) Bu yönetmeliğin amacı, Devlet Hava
Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünün amaç ve politikalarına uygun olarak Havalimanı
Müdürlüğünün teşkilat yapısı ile görev, yetki, sorumluluk ve çalışma esaslarını belirlemektir.”
5.2. “Kuruluş” başlıklı 6’ncı maddesinde: “(1) Bu Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde yer alan görevleri yerine getirmek üzere taşrada kurulan Havalimanı Müdürlüğü, Müdür/Müdür
Yardımcısı ile onlara bağlı olarak şu birimlerden oluşur… i)Elektrik Mühendisliği/Şefliği”
5.3. “Tüm Birimlerce Yerine Getirilmesi Gereken Ortak Görevler Şunlardır:” başlıklı 8’inci maddesinde;“(20) Faaliyetlerin etkin ve hızlı sürdürülmesini teminen personel planlaması yapmak, personel ihtiyacını belirleyip, ihtiyacın temini için ilgili Daire
Başkanlığına teklifte bulunmak, birimi içinde görev, yetki sorumluluk dağılımı ile çalışma düzenini belirlemek, (22) Birim bünyesinde çalışan personel hakkında sicil ve başarı değerlendirmesini yapmak, disiplin işlemlerini ilgili Daire Başkanlığına arz etmek,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
(24) Personelin günlük yoklamasını takip etmek, hastane ile ilgili işlemleri koordine etmek, mazeret izinlerini makama sunmak ve yıllık izinlerini planlamak, alınan raporların mevzuatına uygun şekilde işlemlerinin yürütülmesi için ilgili birimle koordine kurmak,
(29) Müdürlük Makamınca verilen diğer görevleri yerine getirmek.”
5.4. “Elektrik Mühendisliği/ Şefliğinin Görevleri Şunlardır:” başlıklı 10’uncu maddesinde: (1) Havalimanının Elektrik aboneliklerini yetki çerçevesinde yapmak,
(2) Havalimanı sınırları içerisinde yapılan ve yapılacak olan bina ve tesislere elektrik sağlamak, elektrik sözleşmelerini düzenlemek, elektrik sayaçlarını okumak, sayaçların doğruluğunu kontrol ve takip etmek, sayaç endekslerini sistem üzerinden tahakkuk ettirilmesi için ilgili birime göndermek,
(3) Yeni enerji taleplerini değerlendirmek, havalimanı sistem kapasitesi ve işleyişini etkilemeyecek şekilde en uygun noktadan ve teknik standartlara uygun olarak projelendirilerek tesis edilmesini sağlamak, gerekli sözleşmeleri yapmak,
(4) Elektrik sarfiyatının denetimini yapmak, Kuruluşumuza ait elektrik sayaçlarını takip etmek, cezaya düşmemek için gerekli tedbirleri almak/aldırmak,
(5) Havalimanındaki ve limana bağlı istasyonlardaki kurulmuş ve kurulacak olan elektrik ve elektrojen grupların periyodik bakımlarını ve arıza onarımlarını ilgili birimle koordine kurarak yapmak ve/veya yaptırmak,
(6) Sistemlerin performanslarını ilgililerle birlikte yakından izleyerek alınması gerekli tedbirleri saptamak, elektrik tesis ve kuvvet santrallerinin işletme ve bakım- onarım talimat ve programlarını hazırlamak, uygulamaya koymak ve gerektiği hallerde konuları Müdürlüğe aktarmak,
(7) PAT sahaları özel aydınlatma sistemleri, Pist Uzak İzleme ve Scada sisteminin işletilmesi, bakımını ve onarımını yapmak ve/veya yaptırmak,
(8) PAT Sahalarındaki armatürlerin fotometrik ölçümlerini yapmak/yaptırmak. Ölçüm sonucu standart fotometrik değerlerin altında olan armatürlerde gerekli iyileştirmeleri yaparak armatürlerin fotometrik değerlerini standart değerlere getirilmesini sağlamak,
(9) Kuvvet Santralı, UPS Sistemleri, ENH, YG/AG dağıtım sistemleri, kuvvetli akım tesisleri ve
SCADA uzak kumanda sistemlerinin işletilmesi, bakımını ve onarımını yapmak ve/veya yaptırmak,
(10) Çevre aydınlatma, apron aydınlatma, otopark aydınlatma, dahili ve harici aydınlatma sistemleri ile yıldırımdan korunma sistemlerinin işletilmesi, bakımını ve onarımını yapmak ve/veya yaptırmak,
(11) Yeni tesislerin (elektrojen grubu, transformatör, şalt istasyonu, yenilenebilir enerji, UPS vb.) montajlarını yapmak ve/veya yaptırtmak, elektrik ve elektrojen gruplarında meydana gelen arızalan yapmak ve/veya yaptırtmak, bunlarla ilgili tüm gelişmeleri Genel Müdürlüğe bildirmek, (12) Genel elektrik ve özel aydınlatma sistemlerinin yedek malzeme ve demirbaş
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
eksiklikleri ve ihtiyaçlarının belirlemek, temini için ihtiyaç taleplerini yapmak, temin edilmesinin takibini yapmak, (13) Seyrüsefer sistemlerinin (VOR, Radar, NDB, ILS vb.)
topraklama, izolasyon, PAT sahaları Özel Aydınlatma Sistemlerin ölçümleri vb. ICAO kuralları ve ilgili yönetmelikler doğrultusunda elektrik sistemleriyle ilgili yapılması gereken ölçümleri yapmak/yaptırmak formlara işlenerek muhafazasını sağlamak,
(14) Seyrüsefer CNS/ATM sistemlerinin enerji teminini (enerji dağıtım hatları, şebeke, UPS, elektrojen grupları, yenilenebilir enerji sistemleri vb.) sağlamak, gerekli işletme bakım onarımlarını yapmak ve/veya yaptırmak,
(15) Biriminde teknik işletimi destek hizmetleri kapsamında çalıştırılacak personel ihtiyacını belirleyerek Genel Müdürlüğün ilgili birimlerine göndermek.”
düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
6. Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamını birlikte değerlendirilmesi neticesinde; başvuranın görevlendirmesinin mevcut mevzuata uygun olduğu dolayısıyla talebinin reddedilmesi gerektiği ancak gerekli yasal düzenleme yapılarak bundan sonraki şef görevlendirmeleri için liyakat ilkelerine uygun kıstaslar belirlenmesi yönünde idareye tavsiye verilmesi gerektiği kanaatine varılarak hazırlanan Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Başvuran teknik şef unvanlı olduğunu, Samsun Çarşamba Havalimanı Müdürlüğü tarafından
“Elektrik Mühendisliği/Şefliğindeki” iş ve işlemleri yürütmek üzere görevlendirildiğini, ancak mühendis kadrolu personele ve diğer 14 personele de amirlik etmesinin hakkaniyet, kariyer, yetki, iş güvenliği ve sorumluluk açılarından doğru olmadığını belirterek mevcut görevlendirmenin iptalini birim amirliğinin öncelikle mühendis kadrolu personele verilmesini talep etmektedir.
8. Başvuranın görev yaptığı Samsun Çarşamba Havalimanı B Tipi Havalimanı olarak tanımlanmaktadır. B Tipi Havalimanı Müdürlüğünün teşkilat yapısı ile görev, yetki, sorumluluk ve çalışma esasları Devlet Hava meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü B Tipi Havalimanı
Birim Yönetmeliğinde düzenlenmiştir. Başvuranın görevlendirilmiş olduğu Elektrik
Mühendisliği/Şefliği ise aynı Yönetmelikte Havalimanı Müdürlüğüne bağlı birimler arasında sayılmıştır. B Tipi Havalimanı Teşkilat Şeması incelendiğinde; Elektrik Mühendisliği/Şefliği biriminin 1 mühendis ve tekniker/teknisyen olmak üzere diğer personelden oluştuğu görülmektedir. Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından B Tipi
Havalimanı Teşkilat Şeması ve bahse konu Birim Yönetmeliğine göre teknik birimlerin
Mühendislik/Şeflik şeklinde yapılandırıldığı, teknik birimlerde (Elektrik, Makine ve
Elektronik) Mühendis yoksa birimlerin Şeflik olarak konumlandırılmasının, bu durumda Birim
Sorumlusunun öncelikli olarak birimdeki Teknik Şef, sonra Tekniker, daha sonra ise Teknisyen olmasının amaçlandığı belirtilmiştir. Yani bahse konu teknik birimlerde öncelikle mühendis
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
unvanlı personelin görevlendirilmesi gerektiği, mühendis unvanlı personel bulunmaması durumunda teknik şef unvanlı personelin görevlendirilebileceği, ancak somut olayda mühendis unvanlı personel bulunmasına rağmen Elektrik Mühendisliği/Şefliği birimindeki iş ve işlemleri yürütmek üzere teknik şef olan başvuranın görevlendirildiği anlaşılmıştır.
9. kamu hizmetleri memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle yürütülmektedir. Anayasanın 128 inci maddesinde belirtildiği üzere memur ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri atanmaları görev yetki ve yükümlülükleri kanunla düzenlenmektedir. 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun temel ilkeleri arasında sayılan liyakat ilkesi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmak şeklinde tanımlanmıştır. Bu ilkenin temelinde ise, objektif kurallar çerçevesinde “işin ehline verilmesi ve hak etme kavramı” yatmaktadır. Teknik şef olan başvuranın Elektrik Mühendisliği/Şefliği birim amiri olarak görüldüğü gerçeğinden yola çıkıldığında aynı birimde mühendis olarak görev yapan personelin bu görevi yürütmesinin liyakat ilkesine daha uygun olacağı değerlendirilmiştir.
10. Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından ayrıca, somut olaydaki görevlendirme gereğince teknik şefin mühendis unvanlı personelin amiri olarak emir ve talimat verebileceği anlaşılmakla beraber, mühendise ait sicil işlemlerinin teknik şef tarafından yürütülemeyeceği ve teknik şefin mühendis unvanlı personele emir ve talimat veremeyeceği belirtilmiş olsa da mezkur Yönetmeliğin 8’inci maddesinde, birim bünyesinde çalışan personel hakkında sicil ve başarı değerlendirmesini yapmak, disiplin işlemlerini ilgili Daire Başkanlığına arz etmek, personelin günlük yoklamasını takip etmek, hastane ile ilgili işlemleri koordine etmek, mazeret izinlerini makama sunmak ve yıllık izinlerini planlamak, alınan raporların mevzuatına uygun şekilde işlemlerinin yürütülmesi için ilgili birimle koordine kurmak tüm birimlerce yerine getirilmesi gereken ortak görevler arasında sayılmıştır. Bu düzenleme çerçevesinde, Elektrik Mühendisliği/Şefliği birimindeki iş ve işlemleri yürütmek üzere görevlendirilmiş olan başvuranın bu birimde görev yapmakta olan mühendis unvanlı personel hakkında da yukarıda belirtilen işlemleri dolayısıyla da sicil ve başarı değerlendirmesi yapmaya yetkili olduğu anlaşılmakta olup bu durumun Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel
Müdürlüğü Sözleşmeli Personel Sicil Amirleri Yönetmeliğine de aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
11. Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın iddiasının yerinde olduğu ve başvuruya konu Samsun Çarşamba
Havalimanı Elektrik Mühendisliği/Şefliğine bu birimde görev yapan personelin kadro unvanı göz önünde bulundurularak görevlendirme yapılması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde, tam ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “makul sürede karar verme”, “hesap verilebilirlik”, “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı tespit edilmiş olup, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13. 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse dava açma süresinden (varsa) arta kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Samsun İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE; Samsun Çarşamba Havalimanı Elektrik Mühendisliği/Şefliği birimindeki iş ve işlemleri yürütmek üzere yapılacak olan görevlendirmenin bu birimde görev yapan personelin kadro unvanı göz önünde bulundurularak tesisi hususunda DEVLET HAVA MEYDANLARI
İŞLETMESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURANA ve DEVLET HAVA MEYDANLARI İŞLETMESİ GENEL
MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,
6328 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Devlet Hava Meydanları
İşletmesi Genel Müdürlüğünce bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.