TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/5492-S.8262
BAŞVURU NO : 2019/507
KARAR TARİHİ : 12/07/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Disiplin cezasının kaldırılması talebi
BAŞVURU TARİHİ : 14/01/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda özetle, “resmi görevlendirme olmadan yatılı kız kuran kursuna zamanlı zamansız giderek kurs öğreticileri ile öğrencilerinin omuzlarına elini attığı, sarıldığı, başörtülerine dokunduğu ve ellerini tutarak laubali tavırlar sergileyip argo ifadeler kullandığı” iddiasıyla tarafına öncelikle kınama cezası verildiğini, itirazı sonucu bu cezanın iptal edildiğini, ancak bu sefer de 657 sayılı Kanunun 126 ncı maddesi uyarınca uyarma cezasının verildiğini, verilen cezanın iptal edilmesi gerektiğini, hakkında verilen dilekçede ad, soyad, imza ve adres yazmadığı için bu dilekçe ile işlem yapılmasının dilekçe hakkının kullanılmasına dair kanun ve diğer mevzuat gereği hukuka uygun olmadığını, bu soruşturma konusu ile ilgili
Cumhuriyet Başsavcılığına iftiraya uğradığına dair suç duyurusunda bulunduğunu, tarafına verilen ceza maddesi ile iddiaların birbirine uymadığını, soruşturmacının taraflı davrandığını, görevli olarak ve görevi gereği kurslara gittiği halde hizmet dışında itibar ve güveni sarstığından bahisle ceza verilmesine olanak bulunmadığını, yapılan soruşturmaların eksiklerle dolu olduğunu belirterek, hakkında uygulanan uyarma cezasının kaldırılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2.1 20/02/2019 tarih ve sayılı yazımıza cevaben Diyanet İşleri Başkanlığının 20/03/2019 tarih
ve sayılı yazısı ve eklerinde özetle;
2.2 İlgiliye verilen kınama cezasına 29/05/2018 tarihinde itiraz edilmesi sonucu Disiplin Kurulunun
25/07/2018 tarih, sayılı kararıyla itirazın oy çokluğu ile kabulüne ver yeni bir karar vermek üzere dosyanın Başkanlık Makamına sunulmasına karar verildiğinden, 03/08/2018 tarihli kararla cezanın uyarma cezasına çevrildiği,
2.3 3071 sayılı Kanunun İncelenmeyecek Dilekçeler başlıklı 6 ncı maddesinin a bendinin belli bir
konuyu ihtiva etmeyenler hükmüne amir olduğu, ancak ilgili hakkında isimsiz ve imzasız yapılan şikayet dilekçesinin incelenmesinde söz konusu iddiaların çok ciddi hükümler ihtiva ettiği, müştekinin
ismini yazmaktan korktuğu, soruşturma açılması halinde açık şahitlik yapacaklarına dair beyanının bulunduğunun anlaşıldığı,
2.4 Uyarma cezasına ilişkin dava açtığına dair bilgi ve belgeye rastlanmadığı,
Hususlarının belirtildiği,
2.5 Kaymakamlığının 06/03/2019 tarih, sayılı yazı ve eklerinden ise,
Cumhuriyet Başsavcılığının nolu kararıyla başvurana iftira atıldığına dair yeterli delil elde edilememesi nedeniyle kamu adına kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği,
Görülmüştür.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Disiplin amiri ve disiplin cezaları” başlıklı 126 ncı maddesinde; “……………Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur, cezayı kabul veya reddeder. Ret halinde atamaya yetkili amirler 15 gün içinde başka bir disiplin cezası vermekte serbesttirler.”,
6. Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin “Hizmet gereği görev veya yer değiştirme” başlıklı 36 ncı maddesinde; “(1) … b) Haklarında yapılan teftiş veya soruşturma sonucu o yerde kalmalarında sakınca görülmüş olması.”,
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilgili idare tarafından başvurana yönelik uygulanan idari işlemde hukuk ve hakkaniyet yönünden bir aykırılık bulunmadığı tespit edildiğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Kurumumuza yapılan başvuruda tarafına öncelikle kınama cezası verildiğini, itirazı sonucu bu cezanın iptal edildiğini, ancak bu sefer de 657 sayılı Kanunun 126 ncı maddesi uyarınca uyarma cezasının verildiğini, verilen cezanın iptal edilmesi gerektiğini, hakkında verilen dilekçede ad, soyad, imza ve adres yazmadığı için bu dilekçe ile işlem yapılmasının dilekçe hakkının kullanılmasına dair kanun ve diğer mevzuat gereği hukuka uygun olmadığını, bu soruşturma konusu ile ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına iftiraya uğradığına dair suç duyurusunda bulunduğunu, tarafına verilen ceza maddesi ile iddiaların birbirine uymadığını, soruşturmacının taraflı davrandığını, görevli olarak ve görevi gereği kurslara gittiği halde hizmet dışında itibar ve güveni sarstığından bahisle ceza verilmesine olanak bulunmadığını, yapılan soruşturmaların eksiklerle dolu olduğunu belirterek, hakkında uygulanan uyarma cezasının kaldırılmasını talep etmektedir.
9. Diyanet İşleri Başkanlığı ve Kaymakamlığından istenilen bilgi ve belgeler doğrultusunda anılan idareler tarafından Kurumumuza gönderilen belgeler incelenmiş, aşağıdaki bulgulara ulaşılmıştır.
10. Diyanet İşleri Başkanlık Makamının 11/01/2018 tarih sayılı Oluru ile İlçe
Müftülüğünde görevli hakkında göreviyle bağdaşmayacak şekilde hareketler sergilediği yönünde isimsiz ve imzasız dilekçedeki iddiaların incelenmesi/gerekiyorsa soruşturulması yönünde talimat verildiği, yürütülen inceleme sonucunda Diyanet İşleri Başkanlığı Müfettişliğince 05/03/2018 tarihli Soruşturma Raporunun düzenlendiği,
11. Anılan raporda özetle; başvuranın Devlet Memurunun resmi sıfatının gerektirdiği güven ve itibara layık olarak hareket etmediğinin anlaşıldığı tespiti yapılarak, hakkında “Hizmet dışında Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak” fiilinden dolayı kınama cezasıyla tecziyesinin, idari yönden de bu hareketleriyle görev mahallinde verimli hizmet etme imkanı kalmadığı değerlendirildiğinden il içerisinde başka bir ilçeye naklen atanmasının önerildiği,
12. Bahse konu rapor sonrası Atama ve Yer Değiştirme Kurulunun 05/04/2018 tarihli kararıyla il içinde başka bir yere naklinin yapılmasının oy birliğiyle kabul edildiği, 04/04/2018 tarihinde ise başvuranın savunmasının talep edildiği, başvuranın vermiş olduğu savunmanın uygun bulunmaması nedeniyle 12/05/2018 tarihinde kınama cezasının tebliğ edildiği, başvuran tarafından disiplin cezasına yapılan itirazın Diyanet İşleri Başkanlığı Disiplin Kurulunun 25/07/2018 tarih, 57 sayılı kararıyla oy çokluğuyla kabul edildiği ve yeni bir karar verilmek üzere Başkanlık Makamına sunulduğu, bunun üzerine, Diyanet İşleri Başkanlığının 03/08/2018 tarihli kararıyla başvurana uyarma cezasının verildiği,
Anlaşılmış olup, Kurumumuza müracaat edilerek, disiplin cezasının kaldırılması talep edilmektedir.
13. Anılan disiplin cezasının usul ve esas yönünden incelenmesinde; başvuran tarafından, yukarıda belirtilen soruşturmanın ad, soyad, adres ve imza olmadan yazılmış bir dilekçe üzerine başlatılmasının hukuka aykırı olduğunun ileri sürüldüğü, ancak Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından bahse konu dilekçenin ciddi iddialar içermesi, müştekinin ismini yazmaktan korktuğunu beyan etmesi, soruşturma açılması halinde ise açık şahitlik yapacaklarına dair beyanının esas alınarak inceleme başladığı belirtilmiş olup, kamu görevlileri hakkında yapılan ihbar ve/veya şikayetlerin soyut ve genel nitelikte iddialar içermemesi, yapılan ihbar ve/veya şikayette kişi veya olay belirtilmesi durumunda idarelerin iddiaların ağırlığına göre dilekçeleri işleme koyabileceği, kaldı ki, başvuran tarafından yürütülen incelemede/soruşturmada iddiaların bir kısmını doğrulayan ifadelerin beyan edildiği, bunun yanında başvuran tarafından Cumhuriyet Başsavcılığına yapılmış olan iftiraya ilişkin başvuruda da yeterli kanıt bulunamaması nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği hususları
birlikte değerlendirildiğinde, başvuran hakkında iddiaları içeren dilekçenin işleme konulmasına ilişkin herhangi bir usule aykırılığın bulunmadığı,
14. Başvuranın gayri ahlaki tutum ve davranışlar sergilediği iddiasına ilişkin olarak ilçe müftülüğü bünyesinde görev yapan personel, din görevlileri ve kuran kursu öğreticilerinin ifadelerine başvurulduğu, ilgili bilgi ve belgelerin incelendiği, bunun neticesinde, görevleri arasında
Kur’an kurslarını denetleme, ihtiyaçlarını karşılama gibi bir görevlerinin olmadığı, buna rağmen, başvuranın kursa haberli habersiz sıklıkla gittiği, uygun olmayan tavırlarla kadın öğrencilere fiili müdahalelerde bulunduğu, argo kelimeler kullandığı, bu eylemleriyle din eğitiminin ruhuna uygun olmayan davranışlarda bulunduğu, uzun yıllar aynı yerde görev yapması nedeniyle görev dışına çıkarak amirane bir tavır takındığı tespitleri yapılarak hakkında kınama cezasının önerildiği görülmüş olup, kamu görevlilerinin hizmet içinde ve hizmet dışında Devlet Memurluğu kimliklerine uygun olarak görevin saygınlığını, itibarını ve güvenini korumaları gerekmesi nedeniyle başvuran hakkında önerilen ceza işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı,
15. Başvuran hakkında yürütülen soruşturma sonucunda kınama cezasının önerildiği, Diyanet İşleri
Başkanlığı Disiplin Kurulu tarafından oy çokluğuyla kabul edilen itiraz üzerine Diyanet İşleri Başkanı tarafından daha alt bir ceza olan uyarma cezasıyla tecziye işleminin de takdir hakkı kapsamında ve
657 sayılı Kanunun 126 ncı maddesi uyarınca yetki dahilinde olduğu hususları birlikte
değerlendirildiğinde, anılan ceza işleminde usul veya esasa ilişkin herhangi bir eksikliğin bulunmadığı,
Görülmüş olup,
16. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; yukarıda açıklanan nedenlerle başvuran hakkında uygulanan disiplin cezası işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin; başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı görülmüştür.
18. Yozgat İlçe Müftülüğünde görevli bir kimse hakkında gerçekleştirilen disiplin soruşturması hakkında Kurumumuza ulaşan sayılı başvuruda da disiplin soruşturmasının yürütülmesinde usule ilişkin bir hukuka aykırılığa rastlandığı görüldüğünden, idarenin bundan sonra konu hakkında gerekli dikkat ve önemi göstermesi beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Yozgat İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURAN ve DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-im zalı dır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi