TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/3403-S.4869
BAŞVURU NO : 2019/1033
KARAR TARİHİ : 20/05/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Öğretmen olan başvuranın, alan değişikliği suretiyle atanması talebi hakkında.
BAŞVURU TARİHİ : 18/01/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran, Uşak ili Cumhuriyet İlkokulunda sınıf öğretmeni olarak görev yaptığını, ikinci
yükseköğretim olarak bitirdiği Türk Dili ve Edebiyatı alanına geçmek üzere, Milli Eğitim
Bakanlığınca 12/12/2018 tarihinde ön başvuruları alınarak 28/12/2018 tarihinde sonuçları ilan edilen alan değişikliğine başvuruda bulunduğunu, alan değişikliği atamasında kontenjan belirlenirken, alanlarında ihtiyaç duyulan eğitim kurumları dikkate alınmadığından, alan değişikliği atamasından yararlanamadığını belirtmekte; Uşak il sınırları içerisinde Türk Dili ve
Edebiyatı norm kadrolarının açık gösterilmesini ve ihtiyacı bulunan herhangi bir eğitim kurumuna alan değişikliği suretiyle atamasının yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Başvuru konusuna ilişkin bilgi ve belge talebimize istinaden, Milli Eğitim Bakanlığının
18/03/2019 tarih ve … sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle;
2.1) Görev yapan öğretmenlerin isteğe ve mazerete bağlı il içi ve iller arası yer değişiklikleri
işlemlerinin, alanlar bazında ihtiyaç bulunan münhal norm kadrolar üzerinden tercih ve puan (Hizmet Puanı/Sözlü Sınav Puanı) üstünlüğüne göre yapıldığı,
2.2) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 72 nci maddesindeki; “Kurumlarda yer
değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiyenin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır.” hükmüyle, kamu personeli yönünden atıl kapasite yaratılmaması ve verimli, etkin bir yönetimin amaçlandığı,
2.3) 2018 yılı içerisinde Alan Değişikliği işlemlerinde ihtiyaç bulunan tüm alanların tercihe
açılmasının, Bakanlıklarınca gerçekleştirilecek ilk atama ve yer değiştirme işlemlerinde alanların sağlıklı ve dengeli bir şekilde ihtiyaç dağılımı göstermemesine neden olacağı, bu nedenle 2018 Alan Değişikliğinde ilan edilen alan ve kontenjanların illerin alanlar bazındaki ihtiyaçları da dikkate alınarak dengeli ve sağlıklı bir dağılım gösterecek şekilde belirlendiği,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
2.4) Eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin alan değişikliğine ilişkin iş ve
işlemlerinin, Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği ile Talim ve Terbiye Kurulunun 20/02/2014 tarihli ve 9 sayılı Kararı hükümleri çerçevesinde yürütüldüğü,
2.5) Öğretmenlerin alan değişikliği yaparak atanma talebinde bulunması halinde, sadece alan
değişikliği yapacak öğretmenlerin durumunun değil, hizmet gereklerinin de gözetilmesi gerektiği,
2.6) Öğretmenlerin diğer atama ve yer değiştirme dönemlerine ayrılacak olan kontenjanların da
göz ardı edilemediği, bu yönde bir değerlendirmenin, hizmet verimliliğinin sağlanması ve etkin bir yönetim için zorunlu olduğu,
2.7) Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca, eğitim kurumlarında atıl kapasite
yaratılmadan, verimli ve etkin bir hizmet sunumunu sağlamak amacıyla uygulamaya konulan
“norm kadro” kriterlerinin de dikkate alındığı,
2.8) Okul ve kurumlarda eğitim ve öğretim hizmetlerinin gerekli ve yeterli personelce
yürütülmesi ve personel boyutunda atıl kapasite yaratılmaması, personelin gereksinim duyulan okul ve kurumlara yönlendirilmesi amaçlandığından ve Millî Eğitim Bakanlığının öğretmenlerin alan değişikliği taleplerini karşılaması hususundaki yükümlülüğünün, alan değişikliği isteyen öğretmenlerin alanlarındaki norm kadro açığı ve hizmet puanı üstünlüğüne göre değerlendirmekle sınırlı olduğu,
2.9) Başvuranın alan değişikliğine ilişkin başvurusunun incelenmesinde, Türk Dili ve Edebiyatı
alanında Uşak ilinde (1) kontenjan bulunduğu ve bu eğitim kurumuna (194) hizmet puanı olan bir öğretmenin atamasının yapıldığı, başvuranın hizmet puanı ise (161) olduğundan, hizmet puanı yetersizliği nedeniyle atamasının yapılamadığı,
2.10) Alan değişikliği başvuruları (birinci aşama) 12-18 Aralık 2018 tarihleri arasında alınarak,
28 Aralık 2018 tarihinde yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde atamalar yapılıp
sonuçlandığından, başvuranın alan değişikliği kapsamında atamasının yapılmasının söz konusu olamayacağı, açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu
denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun, “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun, “Yer değiştirme suretiyle
atanma” başlıklı 72 nci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiyenin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır.”
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
6) 17/04/2015 tarihli ve 29329 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı
Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin,
6.1) “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “(1) Bu Yönetmeliğin amacı, eğitim-öğretim
hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde yürütülebilmesi için aday öğretmenliğe ve öğretmenliğe yapılacak atamalar ile öğretmenlerin yer değiştirmelerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.”
6.2) “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde;
“ç) Alan değişikliği: Öğretmenlerin, Bakanlıkça belirlenen ve mezun oldukları yükseköğretim programına bağlı olarak atanabilecekleri başka alanlara geçişlerini,”
“ö) Norm kadro: Millî Eğitim Bakanlığına bağlı her derece ve türdeki resmî eğitim kurumlarında alanlar itibarıyla bulunması gereken öğretmen sayısını,”
“v) Yer değiştirme: Öğretmenlerin, bu Yönetmelikle belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde görev yerlerinin değiştirilmesi suretiyle yapılan atamayı,” ifade eder.
6.3) “Alan değişikliğine bağlı yer değiştirmeler” başlıklı 60 ıncı maddesinde;
“(1) Bakanlıkça uygun görülmesi hâlinde; öğrenimine uygun alanı dışında bir başka alana atanan öğretmenler, öğrenimleri birden fazla alana atanmaya kaynak olan öğretmenler ile başka bir alanda yükseköğretimi bitiren öğretmenler, adaylıklarının kaldırılmış olması ve yükseköğrenimlerinin atanacakları alana uygun olması kaydıyla, Bakanlığın kararına göre mezuniyetleri itibarıyla atanabilecekleri alanlara alanlarının değiştirilmesini isteyebilir.
(2) Alan değişikliği isteyen öğretmenlerin alan değişiklikleri, il içinde tercihleri de dikkate alınmak suretiyle alanlarında ihtiyaç duyulan eğitim kurumları olacak şekilde hizmet puanı üstünlüğüne göre yapılır. Hizmet puanlarının eşit olması durumunda öğretmenlikteki hizmet süresi daha fazla olana öncelik verilir.
(3) Alan değişikliği işlemleri Bakanlıkça belirlenecek takvim çerçevesinde yapılır.” düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin
reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8) Başvuran, Uşak ilinde sınıf öğretmeni olarak görev yapmakta, ikinci yükseköğretim olarak
bitirdiği Türk Dili ve Edebiyatı alanına geçmek üzere, Milli Eğitim Bakanlığınca 12/12/2018 tarihinde başvuruları alınarak 28/12/2018 tarihinde sonuçları ilan edilen alan değişikliğine başvuruda bulunmuştur. Başvuran, İdare tarafından alan değişikliğine ilişkin kontenjan belirlenirken, alanlarında ihtiyaç duyulan eğitim kurumları dikkate alınmadığından alan değişikliği atamasından yararlanamadığını belirtmekte; bu kapsamda, Uşak il sınırları içerisinde Türk Dili ve Edebiyatı norm kadrolarının açık gösterilmesini ve ihtiyacı bulunan herhangi bir eğitim kurumuna alan değişikliği suretiyle atamasının yapılmasını talep etmektedir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
9) 5 numaralı paragrafta yer verilen 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Yer değiştirme
suretiyle atanma”ya ilişkin 72 nci maddesinde; Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmaların, hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiyenin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılacağı öngörülmek suretiyle; kamu personeli yönünden atıl kapasite yaratılmaması, verimli ve etkin bir yönetim amaçlanmıştır.
10) Eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin alan değişikliğine ilişkin iş ve işlemleri,
Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde yapılmakta olup; öğretmenlerin alan değişikliğine bağlı yer değiştirmelerine, anılan
Yönetmeliğin 6.3 numaralı paragraftaki hükmünde yer verilmiştir. Söz konusu Yönetmelik hükmü kapsamında, Bakanlıkça uygun görülmesi hâlinde, başka bir alanda yükseköğretimi bitiren öğretmenlerin, adaylıklarının kaldırılmış olması ve yükseköğrenimlerinin atanacakları alana uygun olması kaydıyla, Bakanlığın kararına göre mezuniyetleri itibarıyla atanabilecekleri alanlara alanlarının değiştirilmesini isteyebilecekleri öngörülmüştür. Bu kapsamda, alan değişikliği isteyen öğretmenlerin alan değişikliklerinin, il içinde tercihleri de dikkate alınmak suretiyle alanlarında ihtiyaç duyulan eğitim kurumları olacak şekilde hizmet puanı üstünlüğüne göre yapılacağı ve alan değişikliği işlemlerinin Bakanlıkça belirlenecek takvim çerçevesinde yapılacağı öngörülmüştür.
11) İdare tarafından yapılan açıklamada, görev yapan öğretmenlerin isteğe ve mazerete bağlı il
içi ve iller arası yer değişiklikleri işlemlerinin, alanlar bazında ihtiyaç bulunan münhal norm kadrolar üzerinden tercih ve puan (Hizmet Puanı/Sözlü Sınav Puanı) üstünlüğüne göre yapıldığı ifade edilmiştir. Alan değişikliği başvuruları, Bakanlıkça belirlenen takvim çerçevesinde, 12-18 Aralık 2018 tarihleri arasında alınarak, 28 Aralık 2018 tarihinde atamalar yapılmak suretiyle sonuçlandırılmıştır. Buna göre, Türk Dili ve Edebiyatı alanında Uşak ilinde (1) kontenjan bulunduğu ve bu eğitim kurumuna (194) hizmet puanı olan bir öğretmenin atamasının yapıldığı, başvuranın hizmet puanı ise (161) olduğundan, hizmet puanı yetersizliği nedeniyle atamasının yapılamadığı anlaşılmıştır.
12) Başvuran ise; Uşak ili sınırı içerisinde anılan alanda yeterli kontenjan belirlenmemesi
nedeniyle alan değişikliği kapsamında atamasının yapılamadığından bahisle; alan değişikliği ataması için daha fazla kontenjan belirlenmesini talep etmektedir. İdare tarafından bu konuda yapılan açıklamada ise; 2018 yılı içerisinde alan değişikliği işlemlerinde, ihtiyaç bulunan tüm alanların tercihe açılmasının, Bakanlıklarınca gerçekleştirilecek ilk atama ve yer değiştirme işlemlerinde alanların sağlıklı ve dengeli bir şekilde ihtiyaç dağılımı göstermesine engel olacağı, bu kapsamda, 2018 Alan Değişikliğinde ilan edilen alan ve kontenjanların illerin alanlar bazındaki ihtiyaçları da dikkate alınarak, dengeli ve sağlıklı bir dağılım gösterecek şekilde belirlendiği ifade edilmiştir.
13) Bu çerçevede, öğretmenlerin alan değişikliği yaparak atanması işlemlerinde; sadece
alan değişikliği yapacak öğretmenlerin durumunun değil, hizmet gereklerinin de gözetilmesi gerektiği, hizmet verimliliğinin sağlanması ve etkin bir yönetim için, öğretmenlerin diğer atama ve yer değiştirme dönemlerine ayrılacak olan kontenjanların da göz önünde bulundurularak değerlendirilmesi gerektiği, 5 ve 6.3 numaralı paragraflarda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca eğitim kurumlarında atıl kapasite yaratılmadan verimli ve etkin bir hizmet sunumu sağlamak amacıyla uygulamaya konulan “norm kadro” kriterlerinin de dikkate alınması gerektiği anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda, okul ve kurumlarda eğitim ve öğretim hizmetlerinin gerekli ve yeterli personelce
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
yürütülmesi, personel açısından atıl kapasite yaratılmaması ve personelin gereksinim duyulan okul ve kurumlara yönlendirilmesi amaçlanmaktadır.
14) Bu kapsamda, somut olay açısından, İdarenin öğretmenlerin alan değişikliği taleplerinin
değerlendirilmesi işlemlerinin, alan değişikliği isteyen öğretmenlerin alanlarındaki norm kadro açığı ve hizmet puanı üstünlüğü göz önünde bulundurularak, anılan mevzuat hükümleri çerçevesinde yapıldığı anlaşılmaktadır. Alan değişikliği işlemlerinde, Uşak ili sınırı içerisinde anılan alanda tercihe açılan kontenjan sayısının belirlenmesinde, İdarenin, diğer atamaları ve dengeleri de gözetmek suretiyle, kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde hukuka uygun işlem tesis ettiği değerlendirilmektedir.
15) Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar kapsamında, Kurumumuzca
yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; İdarenin başvuruya konu alan değişikliği işlemlerinde, hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16) İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece “kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; idarenin, başvurucuya verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini de göstermediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının
başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup; Manisa İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle, BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın başvurana ve Milli Eğitim Bakanlığına tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.