TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/6326-S.9552
BAŞVURU NO : 2019/1586
KARAR TARİHİ : 26/07/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SİLİFKE İLÇE EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜ
MERSİN İL EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Disiplin cezası hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 26/01/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Mersin/Silifke İlçe Emniyet Müdürlüğüne bağlı … Polis Merkezinde …sicil sayılı
Polis Memuru olarak görev yaptığını, Polis Merkezinin C Tipi Polis Merkezi kategorisinde yer aldığını ve Emniyet Genel Müdürlüğü yönetmeliği çerçevesinde en az 25 personelin çalışması gereken polis merkezinde aktif olarak 17 kişinin görev yaptığını, 12/24 sistemine göre çalışan personel sayısının ise 10 kişi olduğunu, çoğu zaman 3 kişi, bazen de 4 kişinin çalıştığı gruplarda mevcut personel yetersizliği dolayısıyla bir personelin birden fazla kişinin görevini yaptığını halbuki gruplarda 1 grup amiri, 1 mukayyit, 1 ekip şoförü, 1 ekip memuru, 2 çevre koruma nöbetçisi, 1 nezarethane sorumlusunun bulunmasının işleyişin sağlıklı yürümesi için elzem olduğunu, ancak kendi durumlarında grup sayısı 3-4 kişi olduğundan, amirlerinin bilgisi dahilinde çevre koruma nöbetçisini de ekibe bindirmek suretiyle görev yerlerini defaaten terk edip meydana gelen olaylara, hastaneye, adliyeye, ceza evine, ilçe emniyet müdürlüğüne intikal ettiklerini, nöbet yerini terk etme anlamına gelen bu durumun cezai işlem gerektirdiğini belirtmelerine rağmen, bu konuya bir çözüm bulunamadığını belirtmektedir.
1.1. 19.07.2018 tarihinde, saat 18.50 sıralarında grup değişimi esnasında polis merkezine gelirken, haber merkezinden gelen bir ihbarı değerlendirip … merkezinde bir konuya müdahale ettiklerini, Karakola geldiğinde saatin 20.00 olduğunu teçhizatını kuşanacağı sırada KOM Grup
Amir Vekili … … polis merkezine geldiğini ve teçhizat eksikliğinden şahsı hakkında rapor tutunca tarafına resen 3 günlük yevmiye kesintisi cezası verildiğini, bir üst itiraz mercii olan
İlçe Kaymakamlığına yaptığı başvurunun da olumsuz sonuçlandığını bu durumun kendisinde maddi açıdan sıkıntılar yarattığını belirterek, tarafına haksız verilen cezanın kaldırılmasını ve mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddia hakkında 12/04/2019 tarihli ve … sayılı bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Mersin İl Emniyet Müdürlüğü tarafından gönderilen 25/04/2019 tarihli ve … sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.1 Polis Memuru … …’nun Silifke … Polis Merkezi Amirliğinde ekip memuru olarak 12/24
çalışma saati kapsamında görev yaptığı, Polis Merkezi Amirliğinde 12 saatlik görevi sırasında amirinin planlaması dâhilinde sırasıyla çevre koruma görevini yürüttüğünü, bu görevi yürüttüğü esnada ekip görevlerini diğer personellerin yürütmekte olduğu, yani bir personelin aynı anda hem çevre koruma hem de ekip memuru olarak aynı saat içerisinde görevlendirilmediği, soruşturmaya konu olan 19/07/2018 günü ile 20/07/2018 gününü gösteren görev listesinde ise
Polis Memuru … …’nun 19-21 saatleri ile 23-01 saatleri arasında çevre koruma görevini yürüttüğünün görüldüğü,
2.2. İlçe Emniyet Müdürlüğünün toplamında 262 Emniyet Hizmetleri Sınıfı personel ile hizmetlerini yürüttüğü, İlçe Emniyet Müdürlüğünde 30 amirlik bulunduğunu, Bunlardan birisinin de … Polis Merkezi Amirliği olduğu, Polis Merkezi Amirliği Kuruluş Görev ve
Çalışma Yönetmeliğinin 9/3. maddesine göre C sınıfı Polis merkezi Amirliğinin 25 Emniyet
Hizmetleri Sınıfı personel ile görev yapması gerektiğinin belirtildiği, … Polis Merkezi
Amirliğinin C sınıfı amirlik olup şuan ki personel sayısının ise 23 olduğu, birimler arası zaman zaman yapılan atamalar ile bu eksikliğin giderildiği, özellikle yaz aylarında ilçenin turizm bölgesi olmasından dolayı yaşanan nüfus artışı nedeniyle … Mahallesine, … Polis Merkezi
Amirliği personeli harici takviye ekip ve yaya devriye hizmetleri için Emniyet Hizmetleri Sınıfı personel görevlendirilmesi yapıldığı,
2.3. Polis Merkezi Amirliğinde bir çevre koruma noktası (nöbet kulübesi) bulunduğu, bu görev gününün çalışan grubu tarafından dönüşümlü şekilde 2 saat arayla yerine getirildiği, şu an ise
… Polis Merkezi Amirliği hizmet binası içerisinde Çevik Kuvvet Grup Amirliği bulunmasından dolayı, bu görevin 10:00-22:00 saatleri arasında Çevik Kuvvet Grup Amirliğinde görevli personel tarafından yürütüldüğü, Çevre koruma görevindeki personelin bina güvenliğini koruma görevi ile yükümlü olup diğer görevlere gönderilmediği, ancak nöbet görevi bitiminde
Polis Merkezi Amirliğinin diğer iş ve işlemlerini yaptıkları,
2.4. … Polis Merkezi Amirliğinde 19/07/2018 tarihinde saat 20:04 sıralarında çevre koruma nöbetçisi olarak görev yapan anılan şahsın, üzerinde çelik yeleğin bulunmaması ve uzun namlulu silahının olmaması dolayısıyla nöbet talimatlarına aykırı hareket etmesi nedeniyle
Komiser Yardımcısı … … tarafından tutulan 19/07/2018 tarihli rapora istinaden soruşturma başlatıldığı, konu ile ilgili yapılan disiplin soruşturmasında, dosyada mevcut bulunan bilgi ve evrakların incelenmesi neticesinde, raporda yer alan iddia ile ilgili olarak düzenlenen soruşturma raporunda kusurlu olduğunun tespit edildiği ve atanan soruşturmacının 7068 sayılı
Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul
Edilmesine Dair Kanunun 8/3-a-6 maddesinde yer alan nöbet görevine gelmemek veya nöbet ya da nokta görevinde mevzuatla ve/veya talimatlarla belirlenen kurallara aykırı hareket etmek suçuna uygunluk sağladığına kanaat getirdiği, şahsın konu ile ilgili vermiş olduğu savunmanın yetersiz görülmesi üzerine 7068 sayılı Kanunun 13/2 maddesinin ek 3 çizelgesinde yer alan İlçe
Emniyet Müdürü; “emri altında bulunan her rütbe ve derecedeki Emnivet Teşkilatı personeline uyarma, kınama ve 3 güne kadar aylıktan kesme cezası vermeye yetkilidir” hükmüne istinaden kişiye 3 günlük aylıktan kesme cezası verildiği,
2.5. İlçe Emniyet Müdürlüğünde görevli adı geçen personel ile ilgili daha öncesinden herhangi bir idari soruşturmanın bulunmadığı, ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı
74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanunun;
5.1. “Takdir hakkının kullanımı” başlıklı 6 ncı maddesinde; “(1) Bu Kanun ile disiplin cezası vermeye yetkilendirilen disiplin amirleri veya kurulları, disiplin cezası uygulanması ile ilgili takdir haklarını ölçülü, adaletli ve hakkaniyetli bir şekilde kullanırlar.”, (2) Takdir hakkı mutlaka gerekçeli olarak kullanılır. ”,
5.2. “Disiplin cezaları” başlıklı 7 nci maddesinde; “(1)…….c) Aylıktan kesme cezası:
Disiplin cezası verilen personelin, fiilin ağırlık derecesine göre zam ve tazminatlar hariç brüt aylığından onbeş günlüğe kadar kesinti yapılmasıdır. Ceza, aylığı tahakkuk ettiren birimce personelin aylığından kesilmek suretiyle yerine getirilir. Aylıktan kesme tam Türk Lirası üzerinden yapılır ve kuruşlar dikkate alınmaz.”,
5.3. “Disiplin cezası verilecek fiiller” başlıklı 8 inci maddesinde; “(3) Aylıktan kesme cezasını gerektiren fiiller şunlardır: а) Üç günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını gerektiren fiiller;….. 6) Nöbet görevine gelmemek veya nöbet ya da nokta görevinde mevzuatla ve/veya talimatlarla belirlenen kurallara aykırı hareket etmek.”,
5.4. “Disiplin amirleri” başlıklı 13 üncü maddesinde; “(2) Emniyet Genel Müdürlüğü personeline resen disiplin cezası vermeye yetkili olanlar, disiplin cezası verilecekler ile verebilecekleri cezalar ekli (3) sayılı çizelgede … gösterilmiştir.”,
5.5. “Zamanaşımı” başlıklı 29 uncu maddesinde; (“1) Bu Kanunda sayılan fiilleri işleyenler hakkında bu fiillerin işlendiğinin disiplin amiri tarafından öğrenildiği tarihten itibaren; a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kısa ve uzun süreli durdurma cezalarında bir ay içinde, b) Meslekten çıkarma cezası ve Devlet memurluğundan çıkarma cezasında altı ay içinde, disiplin soruşturmasına başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
(2) Disiplin cezasını gerektiren fiillerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
(3) Zamanaşımı, tamamlanmış suçlarda suçun işlendiği, kesintisiz suçlarda kesintinin gerçekleştiği, zincirleme suçlarda ise son suçun işlendiği tarihten itibaren işlemeye başlar.
(4) Fiilin hatalı olarak vasıflandırıldığı veya düzeltilebilir bir şekil noksanlığı bulunduğu gerekçeleriyle disiplin cezasının mahkeme tarafından iptal edilmesi durumunda, kararın kesinleştiği tarihteki yetkili disiplin kurulu veya disiplin amiri, kararın tebliğinden itibaren ceza verme yetki ve sorumluluğu kapsamında yeniden değerlendirme yapar.”,
5.6. “Cezalara itiraz ve cezanın kesinleşmesi” başlıklı 30 uncu maddesinde; “(1) Disiplin amirleri tarafından verilen disiplin cezalarına karşı, cezanın tebliğ edilmesinden itibaren on gün içinde itiraz edilebilir. İtiraz, bir üst disiplin amirine yazılı olarak yapılır.. (2) İtiraz, yetkili merci tarafından otuz gün içinde karara bağlanır. (3) İtiraz haklı görülürse itirazı inceleyen merci verilen cezayı hafifletebilir veya tamamen kaldırabilir. İtiraz haklı görülmez ise ret olunur. Karar itiraz edene tebliğ edilerek kesinleşir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; idare tarafından tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu tespit edildiğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan
“Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Başvuran özetle, grup değişimi esnasında polis merkezine gelirken, haber merkezinden gelen bir ihbarı değerlendirip … merkezinde bir konuya müdahale ettiklerini, Karakola geldiğinde saatin 20.00 olduğunu teçhizatını kuşanacağı sırada KOM Grup Amir Vekili Komiser
Yardımcısının polis merkezine geldiğini ve teçhizat eksikliğinden şahsı hakkında rapor tutunca tarafına 3 günlük yevmiye kesintisi cezası verildiğini, bir üst itiraz mercii olan İlçe
Kaymakamlığına yaptığı başvurunun da olumsuz sonuçlandığını bu durumun kendisinde maddi açıdan sıkıntılar yarattığını belirterek, tarafına haksız verilen cezanın kaldırılmasını ve mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
8. Mersin İl Emniyet Müdürlüğünden istenilen bilgi ve belgeler doğrultusunda anılan idare tarafından Kurumumuza gönderilen belgeler incelenmiş, aşağıdaki bulgulara ulaşılmıştır.
9. Silifke İlçe Emniyet Müdürlüğünün 26/07/2018 tarih, … sayılı Oluru uyarınca görevlendirilen Araştırmacı/Soruşturmacı Komiser Yardımcısı tarafından 16/11/2018 tarih, …-… sayılı Soruşturma Raporunun düzenlendiği,
9.1. Soruşturma Raporunun; Komiser Yardımcısı … … tarafından tutulan ve adı geçen Polis
Memuru … …’nun Çevre Koruma Nöbetçisi olarak görev yaptığı sırada üzerinde çelik yeleği ve uzun namlulu silahının olmadığı ve nöbet talimatına aykırı hareket ettiği iddiaların yer aldığı raporla ile ilgili yapılan inceleme/soruşturmadan oluştuğu, Soruşturma Raporunda özetle;
9.2. … Polis Merkezi Amirliğinde anılan polis memuru … …’nun Çevre Koruma Nöbetini tutuğu sıra üzerinde çelik yelek ile uzun namlulu silahının olmadığı konusu ile ilgili olarak
KOM Büro Amiri … … tarafından tutulan rapora istinaden; 19.07.2018 günü saat: 19.00 ile
08.00 arasında … Polis Merkezi Amirliği görev listesinde saat: 19.00 ile 21.00 saatleri arasında
Çevre koruma nöbetçisinin Polis Memuru … … olduğu ayrıca … Polis Merkezi Amirliğinin
Güvenlik kamera görüntülerinin incelenmesinden; hakkında soruşturma yapılan … …’nun çevre koruma nöbetini çelik yeleksiz olarak tuttuğu ve uzun namlulu silahın elinde olmadığı, uzun namlulu silahı bankın üzerine bıraktığı, Çevre Koruma Nöbetçisi … … Polis Merkezi
Amirliğinin kapısını açmaya gittiği zaman silahın bankın üzerinde kaldığının tespit edildiği dolayısıyla anılan şahsın nöbet talimatına aykırı hareket ettiğinin sübut bulduğu, bu eylemden dolayı 7068 Sayılı Kanunun; madde 8-3 Aylıktan kesme cezasını gerektiren fiiller bendinin altıncı maddesinde yer alan nöbet görevine gelmemek veya nöbet ya da nokta görevinde mevzuatla ve/veya talimatlarla belirlenen kurallara aykırı hareket etmek suçunu işlediği görüş ve kanaatine varıldığı,
9.3. Komiser Yardımcısı … …’ın ise Polis Memuru … …’ya, hitaben “sen ne biçim nöbetçisin lan” iddiası ile ilgili olarak Silifke Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 23.07.2018 tarihli ve
…/… Soruşturma açıldığı ve soruşturmanın halen devam ettiği, hususlarının belirtildiği,
10. 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkındaki Kanunun 13/2 maddesinin ek 3 çizelgesinde İlçe Emniyet Müdürü; “emri altında bulunan her rütbe ve derecedeki Emniyet
Teşkilatı personeline uyarma, kınama ve 3 güne kadar aylıktan kesme cezası vermeye yetkilidir hükmüne istinaden, İlçe Emniyet Müdürü tarafından 28.11.2018 tarihinde anılan disiplin cezasının verildiği, 18/01/2019 tarihinde başvuranın tarafına verilen cezanın kaldırılmasına yönelik yaptığı itirazın da reddedilmesi üzerine başvuran tarafından Kurumumuza müracaat edilerek anılan cezasının kaldırılması talep edilmektedir.
11. 7068 sayılı Kanunun 8. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan ve aylıktan kesme cezasını gerektiren fiillerin tek tek sıralandığı hükümde, “Nöbet görevine gelmemek veya nöbet ya da nokta görevinde mevzuatla ve/veya talimatlarla belirlenen kurallara aykırı hareket etmek.” fiilinin üç günlüğe kadar olan aylıktan kesme cezasını gerektiren fiillerden sayıldığı, somut olayımızda başvuranın çevre koruma nöbetinin kendisinde olduğu olay anında çelik yeleğini giymediği ve uzun namlulu silahının elinde değil bankın üzerinde bulunduğu kamera kayıtlarından sübut bulduğundan ve nöbet sırasında bu şekilde bulunmanın İlçe Emniyet
Müdürlüğünün Korunan Binalarda Görevli Personelin Uyması Gereken Kurallar ile ilgili talimatının 1. Maddesinde yer alan; “Korunan binalarda görevli güvenlik personelinin görev esnasında can güvenliklerini sağlamaları asıl amaçları olacak, görevlilerden bir tanesi çelik yelekli ve uzun namlulu silahla en fazla iki saatte bir değiştirmek suretiyle nöbet tutacak, çevre koruma nöbetinde bina içinde ve bina dışında gerekli kontroller yapılacak, nöbetçilerin mutlak surette dikkatli, duyarlı ve uyanık olmaları gibi hususlarda azami özen gösterilecektir.” talimatına ve de İl Emniyet Müdürü tarafından 2016/1 sayılı prensip emrin Genel Emniyet ve Asayiş Hizmetleri kapsamındaki 6. maddesindeki talimatta yer alan “Personelin görev esnasında can güvenliklerini sağlamaları asıl amaçları olacak. Polise ait binalar, Polis
Merkezleri, toplu görev alınacak bölgelerin çevre koruma görevini yapan personel mutlaka uzun namlulu silah ve çelik yelekli olarak görev yapacaktır. Bu bölgelerin yanında ve yakınında şüpheli araç, çanta, poşet, çöp kutusu bulundurulmayacak, nöbet öncesi çevre iyice incelenecektir. Çevre nöbetleri en fazla iki saatte değişmek suretiyle ifa edilecek, nöbetçilerin mutlak dikkatli, duyarlı ve uyanık olmaları sağlanacak, bu hususlara da azami özen gösterilecektir.” talimatına aykırı olduğu tespit edilmiştir.
12. Başvuruya konu disiplin cezasına ilişkin bilgi ve belgeler ile yukarıda da yer verilen mevzuatın bir arada değerlendirilmesi neticesinde disiplin cezasının usule uygun verildiği anlaşılmıştır.
13. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; yukarıda açıklanan gerekçelerle başvuran … … hakkında uygulanan disiplin cezası işleminde hukuka aykırılık tespit edilememiştir. Ayrıca; 7068 sayılı Kanunda disiplin cezası uygulanması ile ilgili İdareye takdir yetkisi tanınmasının yanında bu takdir yetkisinde ölçülülüğün, adaletin ve hakkaniyetin de göz önüne alınması gerektiği belirtilmiştir. Somut olay kapsamında ise, başvuranın daha önce herhangi bir disiplin cezası almamış olması ile anılan olayda personelin kast veya taksire dayalı kusurunun ağırlığının idare tarafından göz önünde bulundurulmadığı ve bu cezanın ilgili polis memuru hakkında bir alt ceza şeklinde uygulanabileceği yönünde herhangi bir değerlendirme yapılmadığı bilgi ve belgelerde görülmektedir. Bu anlamda, tarafsızlık, nezaket, şeffaflık ve hesap verebilirlik gibi iyi yönetim ilkelerinin hayata geçirilmesinin ancak idarenin kendisine tanınan takdir yetkisini gerekçeli olarak kullanması durumunda mümkün olabileceğinin kabulü gerektiğinden ve İdare ile personeli arasında güçlü bir aidiyet bağının tesisinde takdir yetkisinin gerekçesinin bildirilmesinin İdare tarafından göz önünde bulundurulmasının önem arz ettiği değerlendirilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup;
Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘kanunlara uygunluk’, ‘makul sürede karar verme’, ‘kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi’ ilkelerine uygun davrandığı tespit edilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Mersin İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve MERSİN İL EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi