TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/7025-S.10736
BAŞVURU NO : 2019/2849
KARAR TARİHİ : 08/08/2019
TAVSİYE KARARI
HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI
BAŞVURUYA KONU İDARE :
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : 375 sayılı KHK’nın eki (II) sayılı Cetvelin 7 nci sırasında belirtilen ücret ve tazminat göstergelerinden yararlanma talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 08/02/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran, Kurumumuza yaptığı başvurusunda, özetle;
1.1) Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Makamının takdiri ile 02/08/2017 tarihi
itibariyle Sosyal Güvenlik Kurumu İnşaat ve Emlak Daire Başkanı olarak atandığını ve halen görevine devam ettiğini,
1.2) (Mülga) 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu’nun 23 üncü maddesinde,
Aktüerya ve Fon Yönetimi Daire Başkanlığı, İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı, İnşaat ve Emlak Daire Başkanlığı ile Destek Hizmetleri Daire Başkanlığının müstakil daire başkanlığı olarak kurulduğunu,
1.3) Aynı şekilde, 15/07/2018 tarihli ve 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve
Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinin 413 üncü maddesinde de anılan daire başkanlıklarının Sosyal Güvenlik
Kurumu Başkanlığı merkez teşkilatı içerisinde müstakil daire başkanlıkları olarak konumlandırıldığını,
1.4) Ancak, 02/11/2011 tarihli ve 28103 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren
666 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek II sayılı Cetvelinin 7 nci sırasında
“müstakil daire başkanı” yer almasına rağmen, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının
müstakil daire başkanlarının bu kapsama dahil edilmeyerek 8 inci sırada yer alan bağlı daire başkanları gibi değerlendirildiğini,
1.5) Buna göre, 7 nci sırada yer alan Bakanlık müstakil daire başkanları için ücret göstergesi
56.580, tazminat göstergesi 30.000 olarak belirlenmiş iken, Sosyal Güvenlik Kurumu
Başkanlığının da aynı kategoride değerlendirildiği 8 inci sırada yer alan bağlı daire başkanları için ücret göstergesinin 54.180, tazminat göstergesinin 28.575 olarak belirlenmiş olduğunu, bu sebeple 2019 yılının Ocak ayı rakamları itibariyle her ay yaklaşık 450 TL tutarında hak kaybına uğramakta olduğunu,
1.6) İnşaat ve Emlak Daire Başkanlığının ise, uhdesinde yer alan 18 şube müdürü/müdürlüğü
ile yaklaşık 100 personeliyle, Sosyal Güvenlik Kurumunun merkez teşkilatı ile 81 il müdürlüğünün taşınmazlara ilişkin her türlü satım, yapma, yaptırma, bakım, onarım ve tadilat işlerinin yürütülmesi, kurumun ihtiyaç duyduğu hizmet binalarının kiralanması, satın alınması, yapılması/yaptırılması veya kurumun mülkiyetinde bulunan arazi, arsa ve binalarının devri karşılığında ve/veya kurum bütçesinin ilgili tertiplerinde bu amaçla konulan ödeneklerden düzenlenen protokol çerçevesinde kamu kurum ve kuruluşları ile
Kurum iştiraklerine doğrudan yaptırılması, iş ve işlemlerin yürütülmesi, Kurum gayrimenkul ve demirbaşlarına sigorta yaptırılması, kiraya verilmesi, işletilmesi, kamu kurumları arasında taşınmaz ve ayni hak devri ile Kuruma yapılacak gayrimenkul bağış işlemlerinin yürütülmesinde mevzuata yönelik değerlendirmeleri, teknik-ekonomik etütleriyle rantabilite hesaplarının yapılması, izlenmesi, her aşamada takip edilmesi ve yürütülmesi, Kurum gayrimenkul ve demirbaşlarının bakım ve onarım işlerinin yürütülmesi, Kurum iştiraklerine ait gayrimenkullerle ilgili iş ve işlemlerin yürütülmesi, izlenmesi, denetlenmesi ve gerekli önlemler hakkında önerilerde bulunulması vb. olmak üzere Bakanlık müstakil daire başkanlıkları ile eşit veya daha fazla sayılabilecek iş yükü, görev ve sorumluluklarının bulunduğunu,
1.7) Diğer yandan, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eşit işe eşit ücret mantığıyla
düzenlendiği dikkate alındığında, İnşaat ve Emlak Daire Başkanlığının görev ve sorumluluklarının, yerine göre bir şube müdürlüğü ile çalışan bağlı daire başkanlığı ile kıyaslanmayacak kadar fazla olduğunun açık olmasına rağmen, 81 il müdürlüğü ile bu il müdürlüklerine bağlı yaklaşık 600 merkez müdürlüğünün her türlü inşaat ve emlak işlerini yürüten bir birimin başkanı ile Bakanlıklarda bir elin parmaklarını geçmeyecek sayıda personelle çalışan, görev ve sorumlulukları sınırlı olan bağlı daire başkanları ile aynı ücreti almalarının hakkaniyet ve eşitlik ilkesiyle bağdaşmadığını,
1.8) Bu itibarla, Sosyal Güvenlik Kurumunun müstakil daire başkanlıkları yönünden konunun
yeniden değerlendirilmesi ve göreve başladıkları tarihlerden itibaren 666 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname eki II sayılı Cetvelin 7 nci sırasında belirtilen gösterge rakamları üzerinden oluşan mali hak kayıplarının taraflarına ödenmesi için yaptıkları başvuruların reddedildiğini, ifade ederek; mali haklarının 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki II sayılı
Cetvelin 7 nci sırasında belirtilen ücret ve tazminat göstergeleri üzerinden ödenmesinin sağlanmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Devlet Personel Başkanlığının 03/05/2019 tarihli ve sayılı yazısında; şikayet
başvurusu konusuna ilişkin ortaya çıkabilecek tereddütlerin giderilmesi ve uygulamayı yönlendirmeye Hazine ve Maliye Bakanlığının yetkili olması sebebiyle, konuya ilişkin bilgi ve belgelerin adı geçen Bakanlıktan temin edilmesinin uygun olacağı,
3) Hazine ve Maliye Bakanlığının 17/05/2019 tarihli ve sayılı yazısında; 375 sayılı
Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (II) sayılı Cetvelin (7) nci sırasında yer alan
“müstakil daire başkanı” unvanı, kanun koyucu tarafından parantez içi hükümle sadece
“Başbakanlık, bakanlıklar ve müsteşarlıklarda teşkilat kanunlarında hizmet birimi olarak tanımlanmış birimlerde” görev yapan müstakil daire başkanlarını kapsama alacak şekilde sınırlandırılmış olup, Sosyal Güvenlik Kurumu söz konusu parantez içi hüküm kapsamında (Başbakanlık, bakanlıklar ve müsteşarlıklar) bulunmadığı, başvuru sahibinin taleplerinin yerine getirilebilmesi için yasal düzenleme yapılması gerektirdiğinin değerlendirildiği,
4) Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının 03/05/2019 tarihli ve sayılı yazısında;
4.1) Sosyal Güvenlik Kurumunun 81 Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü, ilçelerde kurulu 412
Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüğü, büyük illerde kurulu 36 Sağlık Sosyal Güvenlik
Merkez Müdürlüğü, illerde kurulu 82 Mali Hizmetler Sosyal Güvenlik Merkez
Müdürlüğü (İstanbul 2 Müdürlük) ve muhtelif ilçelerde kurulu 26 Rehberlik Sosyal
Güvenlik Merkezleriyle, ülke nüfusunun tamamına 33.127 personel ile hizmet vermekte olduğu,
4.2) (Mülga) 16/05/2006 tarihli, 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu ile idari ve mali
yönden özerk olarak kurulmuş olduğu; anılan Kanunun 18 inci maddesi ile Aktüerya ve
Fon Yönetimi Daire Başkanlığı, 24 üncü maddesi ile İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı (4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile değişen Personel Daire Başkanlığı), 25 inci maddesi ile Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı, 25/A maddesi ile İnşaat ve Emlak Daire
Başkanlığı müstakil daire başkanlıkları olarak kurulması, 25/B maddesi ile de Eğitim, Araştırma ve Geliştirme Merkezi Başkanlığı kurulmasının hükme bağlandığı,
4.3) Aktüerya ve Fon Yönetimi Daire Başkanlığının görevlerini 12 Şube Müdürlüğü ve 64
personelle, Personel Daire Başkanlığının görevlerini 17 Şube Müdürlüğü ve 139 personelle, Destek Hizmetleri Daire Başkanlığının görevlerini 23 Şube Müdürlüğü ve
1365 personelle, İnşaat ve Emlak Daire Başkanlığının görevlerini 18 Şube Müdürlüğü ve
153 personelle, Eğitim, Araştırma ve Geliştirme Merkezi Başkanlığının görevlerini 47
personelle yürüttüğü,
4.4) Bahsedilen müstakil daire başkanlıkları ile Eğitim Araştırma ve Geliştirme Merkezi
Başkanlığının direkt Kurum Başkanına bağlı olarak faaliyet yürütmekte iken, diğer daire başkanlıklarının Kurumdaki Genel Müdürlüklerin ve Strateji Geliştirme Başkanlığının bünyesinde faaliyet gösterdiği,
4.5) Kurumdaki müstakil daire başkanlıkları ile Bakanlıklardaki daire başkanlıkları iş
yoğunlukları bakımından karşılaştırıldığında, gerek ülke geneline yaygınlığı gerekse
görev alanları ve yapılan iş ve işlemler bakımından, benzer durumda hatta bazılarına göre daha fazla olduğu görülebileceği,
4.6) Hal böyle iken; 02/10/2011 tarihli ve 666 sayılı Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının
Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik
Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname eki II Sayılı Cetvelin 3 üncü sırasında
“Gelir İdaresi Başkanı” ile “Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanı”na aynı sırada yer verilmesine rağmen, Sosyal Güvenlik Kurumundaki “Müstakil Daire Başkanı” kadro unvanına “Gelir İdaresi Daire Başkanı” kadro unvanı ile aynı sırada yer verilmediği, bu sebeple Gelir İdaresi Daire Başkanlıklarının ilgili cetvelin 7 nci sırasından ücret ve tazminat göstergeleri üzerinden aylık alırken, Sosyal Güvenlik Kurumundaki müstakil daire başkanlıklarının diğer bağlı daire başkanları gibi ilgili cetvelin 8 inci sırasından ücret ve tazminat göstergeler üzerinden aylık almakta olduğu,
4.7) Müstakil daire başkanlarına anılan Kanun Hükmünde Kararnamenin II sayılı Cetvelin 7
nci maddesinde sayılan unvanlar arasında yer verilmemesi sebebiyle, Sosyal Güvenlik
Kurumu müstakil daire başkanlarının, aynı sırada yer verilen Bakanlık müstakil daire başkanları ile Gelir İdaresi Daire Başkanlarından, 2019 yılı itibariyle aylık yaklaşık 450,00 TL eksik ücret/maaş almakta olduğu,
4.8) Gerek nitelik gerekse nicelik bakımından iş ve işlemlerinin yoğunluğu, ülke genelinde
yaygınlığı dikkate alındığında Kurumda görev yapan müstakil daire başkanlıklarının
Bakanlıklardaki müstakil daire başkanlıkları statüsünde değerlendirilmesi ya da Gelir
İdaresi Başkanlığındaki daire başkanlıkları eşitinde olması gerektiğinin, bu meyanda yapılacak bir düzenleme ile Kurum müstakil daire başkanlıklarının aldığı eksik ücret/tazminat sorunlarının giderilebileceğinin düşünüldüğü, ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
5) 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının
5.1) “Devletin temel amaç ve görevleri” başlıklı 5 inci maddesinde;
“Devletin temel amaç ve görevleri, Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır.”
5.2) “Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10 uncu maddesinde;
“Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar.”
5.3) “Çalışma hakkı ve ödevi” başlıklı 49 uncu maddesinde;
“Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları ve işsizleri korumak, çalışmayı desteklemek, işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak ve çalışma barışını sağlamak için gerekli tedbirleri alır.”
5.4) “Ücrette adalet sağlanması” başlıklı 55 inci maddesinde;
“Ücret emeğin karşılığıdır.
Devlet, çalışanların yaptıkları işe uygun adaletli bir ücret elde etmeleri ve diğer sosyal yardımlardan yararlanmaları için gerekli tedbirleri alır.”
5.5) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü
maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
5.6) “Genel ilkeler” başlıklı 128 inci maddesinde;
“Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür.
Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.”
6) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5
inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
7) 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumuna İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında
Kanun’un
7.1) (Mülga) “Amaç ve kuruluş” başlıklı birinci maddesinde;
“Bu Kanun ile Kuruma görev ve yetki veren diğer kanunların hükümlerini uygulamak üzere; kamu tüzel kişiliğini haiz, idarî ve malî açıdan özerk, bu Kanunda hüküm bulunmayan durumlarda özel hukuk hükümlerine tâbi Sosyal Güvenlik Kurumu kurulmuştur. Kurum, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının ilgili kuruluşudur.
Kurumun merkezi Ankara’dadır.”
7.2) (Mülga) “Ana hizmet birimleri” başlıklı 12 inci maddesinde;
“Başkanlığın ana hizmet birimleri şunlardır:
a) Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü.
b) Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü.
c) Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü.
ç) Hizmet Sunumu Genel Müdürlüğü.
d) Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı.
e) Aktüerya ve Fon Yönetimi Daire Başkanlığı.
Her bir genel müdürlük bünyesinde, Yönetim Kurulu kararı ile en fazla 11 adet daire başkanlığı kurulabilir.”
7.3) (Mülga) “Danışma birimleri” başlıklı 19 uncu maddesinde;
“Başkanlığın danışma birimleri şunlardır:
a) Strateji Geliştirme Başkanlığı.
b) Hukuk Müşavirliği.
c) Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği.”
7.4) (Mülga) “Yardımcı hizmet birimleri” başlıklı 23 üncü maddesinde;
“Kurumun yardımcı hizmet birimleri şunlardır:
a) İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı.
b) Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı.
c) (Ek : 31/7/2008 – 5797/11 md.) İnşaat ve Emlak Daire Başkanlığı.
ç) (Ek : 10/9/2014 – 6552/32 md.) Eğitim, Araştırma ve Geliştirme Merkezi Başkanlığı.”
7.5) (Mülga) “Kadrolar ve atama” başlıklı 29 uncu maddesinde;
“(Değişik: 11/10/2011 – KHK – 665/14 md.) Başkan, Başkan Yardımcısı, Genel Müdür, Rehberlik ve Teftiş Başkanı, Strateji Geliştirme Başkanı, Genel Müdür Yardımcısı, Aktüerya ve Fon Yönetimi Daire Başkanı ve I. Hukuk Müşaviri kadrolarına müşterek kararname, diğer Daire Başkanı, Eğitim, Araştırma ve Geliştirme Merkezi Başkanı ve
Yardımcısı ile Sosyal Güvenlik İl Müdürü kadrolarına Başkanın önerisi üzerine Bakan onayı, bunların dışında kalan Kurum kadrolarına ise Başkan onayı ile atama yapılır.”
8) 5345 sayılı Gelir İdaresi Başkanlığı İle İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun’un
8.1) (Mülga) “Amaç” başlıklı birinci maddesinde;
“Bu Kanunun amacı; gelir politikasını adalet ve tarafsızlık içinde uygulamak; vergi ve diğer gelirleri en az maliyetle toplamak; mükelleflerin vergiye gönüllü uyumunu sağlamak; mükellef haklarını gözeterek yüksek kalitede hizmet sunmak suretiyle yükümlülüklerini kolayca yerine getirmeleri için gerekli tedbirleri almak; saydamlık,
hesap verebilirlik, katılımcılık, verimlilik, etkililik ve mükellef odaklılık temel ilkelerine göre görev yapmak üzere Maliye Bakanlığına bağlı Gelir İdaresi Başkanlığının kurulmasına, teşkilat, görev, yetki ve sorumluluklarına ilişkin esasları düzenlemektir.”
8.2) (Mülga) “Ana hizmet birimleri” başlıklı 8 inci maddesinde;
“Başkanlığın ana hizmet birimleri şunlardır:
a) Gelir Yönetimi Daire Başkanlığı.
b) Mükellef Hizmetleri Daire Başkanlığı.
c) Uygulama ve Veri Yönetimi Daire Başkanlığı.
d) Tahsilat ve İhtilaflı İşler Daire Başkanlığı.
e) Denetim ve Uyum Yönetimi Daire Başkanlığı.
f) (Mülga: 7/7/2011 – KHK – 646/9 md.)
g) Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Daire Başkanlığı.”
8.3) (Mülga) “Danışma birimleri” başlıklı 16 ncı maddesinde;
“Başkanlığın danışma birimleri şunlardır:
a) Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı.
b) Hukuk Müşavirliği.
c) Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği.”
8.4) (Mülga) “Yardımcı hizmet birimleri” başlıklı 20 nci maddesinde;
“Başkanlığın yardımcı hizmet birimleri şunlardır:
a) İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı.
b) Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı.”
8.5) (Mülga) “Atama” başlıklı 28 inci maddesinde;
“Grup Başkanları, Başkanın önerisi üzerine Bakan tarafından; 23/04/1981 tarihli ve
2451 sayılı Kanun hükümleri dışında kalan diğer personelin atamaları Başkan tarafından
” yapılır. Başkan bu yetkilerini gerekli gördüğü takdirde alt kademelere devredebilir.
9) 2451 sayılı Bakanlıklar ve Bağlı Kuruluşlarda Atama Usulüne İlişkin Kanunun
9.1) Birinci maddesinde;
“Başbakanlık ve bakanlıklarla, bunlara bağlı kuruluşlarda, teşkilat kanunu bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, atama ve nakiller bu Kanunda belirtilen usullere göre yapılır.”
9.2) 2 nci maddesinde;
“Bu Kanuna ekli (1) sayılı cetvelde gösterilen unvanları taşıyan görevlere Bakanlar
Kurulu kararı ile, (2) sayılı cetvelde gösterilen unvanları taşıyan görevlere müşterek kararla atama yapılır.”
9.3) 3 üncü maddesinde;
“Bu Kanuna ekli cetvellerde yer almayan unvanları taşıyan kadro ve görevlere yapılacak atama ve nakillerde, bu Kanunun kapsamına giren kuruluşların teşkilat kanunlarında veya özel kanunlarındaki hükümlerin uygulanmasına devam olunur.”
9.4) Ekli (II) sayılı Cetvelinde;
“(Ek: 5/5/2005-5345/34 md.) Gelir İdaresi Başkanı, Gelir İdaresi Başkan Yardımcıları, Gelir İdaresi Daire Başkanları ve Vergi Dairesi Başkanları, Türkiye Kamu Hastaneleri
Kurumu Başkanı ve Başkan Yardımcıları, Türkiye İlaç ve Tıbbî Cihaz Kurumu Başkanı ve Başkan Yardımcıları, Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Başkanı ve Başkan Yardımcıları, … Bakanlık Daire Başkanları”
10) 08/07/2018 tarihli ve 30472 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 703 sayılı Anayasada
Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun
Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin
10.1) 70 inci maddesinde;
“5/5/2005 tarihli ve 5345 sayılı Gelir İdaresi Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri
Hakkında Kanunun; a) Adı “Gelir İdaresi Başkanlığı ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun” şeklinde değiştirilmiştir.
b) 1 ila 28 inci maddeleri, 29 uncu maddesinin üçüncü ila altıncı ve sekizinci fıkraları,
30 uncu ila 35 inci maddeleri, ek 1 inci maddesi, geçici 1 ila geçici 7 nci maddeleri
yürürlükten kaldırılmıştır.”
10.2) 88 inci maddesinde;
“6/5/2006 tarihli ve 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanununun; a) Adı “Sosyal Güvenlik Kurumuna İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun” şeklinde değiştirilmiştir.
…ç) 1 ila 5 inci maddeleri, 6 ncı maddesinin birinci ila dördüncü fıkraları, 7 ila 27 nci maddeleri, 28 inci maddesinin birinci fıkrası, 29 ila 34 üncü maddeleri, 38 ila 43 üncü maddeleri, ek 4 üncü maddesi, geçici 1 inci, geçici 2 nci, geçici 4 üncü ila geçici 10 uncu maddeleri ve ekinde yer alan (1) sayılı cetvel yürürlükten kaldırılmıştır.”
11) 30/06/1989 tarihli ve 20211 Mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 375 Sayılı
657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel
Kanunu, 2802 Sayılı Hâkimler Ve Savcılar Kanunu, 2914 Sayılı Yükseköğretim
Personel Kanunu, 5434 Sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu ile Diğer Bazı Kanun ve
Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması, Devlet Memurları ve
Diğer Kamu Görevlilerine Memuriyet Taban Aylığı ve Kıdem Aylığı İle Ek
Tazminat Ödenmesi Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin
11.1) 02/11/2011 tarihli ve 28103 Mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 11/10/2011
tarihli ve 666 sayılı Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla
Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair
Kanun Hükmünde Kararnamenin birinci maddesiyle eklenen Ek 10 uncu maddesinde; “Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı ve Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak kurulan başkanlıklar ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı İdari Teşkilatı, Başbakanlık ve bakanlıklar ile bunların bağlı ve ilgili kuruluşları (Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ile 2659 sayılı Kanunun 30 uncu maddesi ve 399 sayılı
Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 2 nci maddesi kapsamında bulunanlar hariç), sosyal güvenlik kurumları, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu, Yüksek Seçim Kurulu, Yükseköğretim Kurulu, Üniversitelerarası Kurul ve Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi
Başkanlığının; a) Merkez teşkilatlarında Mülki İdare Amirliği Hizmetleri Sınıfına ait kadrolarda yer alanlar ile 28/2/1985 tarihli ve 3160 sayılı Kanuna göre tazminat alanlar hariç olmak üzere bu Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (II) sayılı Cetvelde yer alan unvanlı kadrolarda bulunanlardan, … aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre almakta olanlara anılan
Cetvellerde kadro unvanlarına karşılık gelen gösterge rakamlarının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarlarda ücret ve tazminat verilir. Bu ödemelere hak kazanılmasında ve bunların ödenmesinde aylıklara ilişkin hükümler uygulanır.
… Diğer kanunların bu maddeye aykırı hükümleri uygulanmaz.
Bu maddenin uygulamasına ilişkin olarak ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye ve uygulamayı yönlendirmeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.”
11.2) Ekli (II) sayılı Cetvelde
Sıra Kadro Unvanı Ücret Tazminat
No Göstergesi Göstergesi
… … … …
3 Başbakanlık Teftiş Kurulu Başkanı, Cumhurbaşkanlığı 72.250 39.750
Genel Sekreter Yardımcısı, Devlet Personel Başkanı,
Gelir İdaresi Başkanı, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanı, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanı, Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığı Genel Sekreter Yardımcısı, Türkiye
İstatistik Kurumu Başkanı
… … … …
7 I. Hukuk Müşaviri, Bakanlık ve Müsteşarlık Müşaviri, 54.300 30.000
Başbakanlık Basın Müşaviri, Başbakanlık Müşaviri, Cumhurbaşkanlığında birim yöneticisi konumundaki
Müdürler, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı İdari
Teşkilatındaki Müşavirler, Devlet Denetleme Kurulu
Sekreteri, Din İşleri Yüksek Kurulu Üyesi, Gelir İdaresi
Daire Başkanı, Genel Müdür Yardımcısı, genel müdürlük
Rehberlik ve Teftiş Başkanı, Maliye Bakanlığı Hukuk
Müşaviri, Milli Eğitim Bakanlığı Bilgi İşlem Grup
Başkanı ve İnşaat ve Emlak Grup Başkanı, Milli Güvenlik
Kurulu Genel Sekreterliği Daire Başkanı, Milli
Kütüphane Başkan Yardımcısı, müstakil daire başkanı (Başbakanlık, bakanlık ve müsteşarlıklarda teşkilat kanunlarında hizmet birimi olarak tanımlanmış birimlerde), Polis Akademisi Başkanı, Vakıflar Meclisi
Üyesi, Yüksek Fen Kurulu Üyesi, Yükseköğretim Kurulu
Genel Sekreter Yardımcısı, ek göstergesi Genel Müdür
Yardımcısı düzeyinde veya daha yüksek tespit edilen kurum ve kurul başkanı, kurum ve kurul başkan yardımcısı unvanlı kadrolarda bulunanlar
8 Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Genel 51.900 28.575
Sekreteri ve Denetleme Kurulu Üyesi, Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi I. Hukuk Müşaviri ve Başkan Yardımcısı, Daire Başkanı, Milli Eğitim
Bakanlığı, Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği ve
Gelir İdaresi Başkanlığı Grup Başkanları, Mushafları
İnceleme ve Kıraat Kurulu üyesi, Özelleştirme İdaresi
Başkanlığı Proje Grup Başkanı, Sosyal Güvenlik Kurumu
Eğitim, Araştırma ve Geliştirme Merkezi Başkanı, Üniversitelerarası Kurul Genel Sekreteri Din İşleri
Yüksek Kurulu Sekreteri(
12) 10/07/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Üst Kademe Kamu
Yöneticileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Atama Usûllerine Dair
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin
12.1) “Atama usulü” başlıklı 2 nci maddesinde;
“(2) Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine ekli (I) sayılı cetvelde yer alan kadro, pozisyon ve görevlere Cumhurbaşkanı kararıyla, (II) sayılı cetvelde yer alan kadro, pozisyon ve görevlere Cumhurbaşkanı onayı ile atama yapılır. Bu cetvellerde sayılmayan kadro, pozisyon ve görevlere, ilgili Cumhurbaşkanı yardımcısı, bakan veya atamaya yetkili amirler tarafından atama yapılır.”
12.2) Ekli (I) Sayılı Cetvelinde
…
GELİR İDARESİ BAŞKANI
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANI
…
12.3) Ekli (II) Sayılı Cetvelinde
…
BAKANLIK DAİRE BAŞKANLARI
…
GELİR İDARESİ DAİRE BAŞKANLARI
…
13) 15/07/2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Bakanlıklara Bağlı,
İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı
Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Gelir İdaresi Başkanlığının
Düzenlendiği Onikinci Bölümünde yer alan
13.1) “Amaç” başlıklı 134 üncü maddesinde;
“(1) Bu Bölümün amacı; gelir politikasını adalet ve tarafsızlık içinde uygulamak; vergi ve diğer gelirleri en az maliyetle toplamak; mükelleflerin vergiye gönüllü uyumunu sağlamak; mükellef haklarını gözeterek yüksek kalitede hizmet sunmak suretiyle yükümlülüklerini kolayca yerine getirmeleri için gerekli tedbirleri almak; saydamlık, hesap verebilirlik, katılımcılık, verimlilik, etkililik ve mükellef odaklılık temel ilkelerine göre görev yapmak üzere Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı Gelir İdaresi Başkanlığının kurulmasına, teşkilat, görev, yetki ve sorumluluklarına ilişkin esasları düzenlemektir.”
13.2) “Hizmet birimleri” başlıklı 140 ıncı maddesinde;
“(1) Başkanlığın hizmet birimleri şunlardır:
a) Gelir Yönetimi Daire Başkanlığı.
b) Mükellef Hizmetleri Daire Başkanlığı.
c) Uygulama ve Veri Yönetimi Daire Başkanlığı.
ç) Tahsilat ve İhtilaflı İşler Daire Başkanlığı.
d) Denetim ve Uyum Yönetimi Daire Başkanlığı.
e) Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Daire Başkanlığı.
f) Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı.
g) Personel Daire Başkanlığı.
ğ) Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı.
h) Hukuk Müşavirliği.
ı) Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği.”
14) 15/07/2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Bakanlıklara Bağlı,
İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı
Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Sosyal Güvenlik Kurumu
Başkanlığının Düzenlendiği Otuzuncu Bölümünde yer alan
14.1) “Amaç ve kuruluş” başlıklı 403 üncü maddesinde;
“(1) Bu Bölümün amacı, Sosyal Güvenlik Kurumunun kuruluş, teşkilât, görev ve yetkilerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
(2) Bu Bölümde Kuruma görev ve yetki veren diğer mevzuatın hükümlerini uygulamak üzere kamu tüzel kişiliğini haiz, idarî ve malî açıdan özerk, 5502 sayılı Kanunda ve bu
Bölümde hüküm bulunmayan durumlarda özel hukuk hükümlerine tâbi Sosyal Güvenlik
Kurumu kurulmuştur. Kurum, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının ilgili kuruluşudur. Kurumun merkezi Ankara’dadır.”
14.2) “Hizmet birimleri” başlıklı 413 üncü maddesinde;
“(1) Başkanlığın hizmet birimleri şunlardır:
a) Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü.
b) Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü.
c) Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü.
ç) Hizmet Sunumu Genel Müdürlüğü.
d) Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı.
e) Aktüerya ve Fon Yönetimi Daire Başkanlığı.
f) Strateji Geliştirme Başkanlığı.
g) Personel Daire Başkanlığı.
ğ) Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı.
h) İnşaat ve Emlak Daire Başkanlığı.
ı) Eğitim, Araştırma ve Geliştirme Merkezi Başkanlığı.
i) Hukuk Müşavirliği.
j) Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği.
(2) Her bir genel müdürlük bünyesinde, Yönetim Kurulu kararı ile en fazla 11 adet daire başkanlığı kurulabilir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
15) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; mevcut mevzuat
hükümleri itibariyle başvuranın mali haklarının 375 sayılı KHK’ya ekli (II) sayılı
Cetvelin 7 nci sırasında belirtilen ücret ve tazminat göstergeleri üzerinden ödenmesi mümkün olmadığından başvuranın bu yöndeki talebinin reddi; bununla birlikte, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının ilgili kuruluşu olan Sosyal Güvenlik Kurumu
Başkanlığındaki müstakil daire başkanlarının, aynı statüde olduğu değerlendirilen Hazine ve Maliye Bakanlığının bağlı kuruluşu olan Gelir İdaresi Başkanlığındaki müstakil daire başkanlarının aynı ücret ve tazminat göstergelerinden yararlandırılması amacıyla gerekli mevzuat değişikliklerinin yapılması için gerekli girişimlerde bulunulması yönünde ilgili idarelere tavsiyede bulunulması gerektiği yönünde hazırlanan öneri Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
16) Başvuran, mali haklarının 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki II sayılı Cetvelin
7 nci sırasında belirtilen ücret ve tazminat göstergeleri üzerinden ödenmesinin
sağlanmasını talep etmektedir.
17) Anayasa’nın 2 inci maddesinde belirtildiği üzere hukuk devleti; insan haklarına saygılı,
bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, eylem ve işlemleri hukuka uygun olan, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, Anayasa’ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan, hukukun üstün kurallarıyla kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlettir.
18) Anayasa’da yer almayan veya açıkça düzenlenmeyen konulara ilişkin düzenleme yapma
yetkisi yasama organına aittir. Bu açıdan, yasama organının bir alanı düzenleme yetkisi, genel ve asli bir yetkidir. Yasama organının düzenleme yetkisinin genel olması, kanuni düzenleme yaparken konu bakımından bir sınırın olmadığını ve Anayasaya aykırı olmamak koşuluyla kanunla her konuda ve dilediği ölçüde ayrıntılı düzenleme yapabileceği; asli olması ise, yasama organının bir konuda doğrudan doğruya yani araya başka bir işlem girmeden düzenleme yapabileceği anlamına gelmektedir. Anayasa
Mahkemesi de vermiş olduğu birçok kararında da bu konuya temas etmiş, yasama yetkisinin asli bir yetki olması dolayısıyla yasama organının, kuşkusuz Anayasa ilkelerine uygun olmak şartıyla, dilediği alanda düzenleme yapma konusunda takdir yetkisine sahip olduğunu belirtmiştir.
19) Bu açıdan, hukuk devleti olmanın bir gereği olarak, kanun koyucu kendisine tanınan bu
takdir yetkisini hukukun genel ilkelerine uygun olarak, hakkaniyet ve kamu yararı ölçütlerini göz önünde tutarak kullanmalıdır. Bu çerçevede, kanun koyucu tarafından çıkarılan kanunlar hakkında yapılacak incelemede, kanunun kamu yararı dışında, Anayasal ilkelere aykırı olarak veya belli bireylerin/grupların çıkarı gözetilerek çıkarılıp çıkarılmadığı, herkes için geçerli ve objektif hükümler içerip içermediği, yargı yoluna gitme yolunu kapatan veya zorlaştıran şartlar getirip getirmediği vb. durumların irdelenmesi gerektiği aşikârdır.
20) Diğer yandan, Anayasanın, 10 uncu maddesinin birinci fıkrasında, Devlet organları ile
idare makamlarının bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun hareket etmek zorunda oldukları kurallarına yer verilmiştir. Anayasa Mahkemesi kararında da vurgulandığı üzere, Anayasa ile eylemli değil, “hukuki eşitlik” amaçlanmaktadır.
Anayasanın öngördüğü eşitlik ilkesinin çiğnenmemesi için, aynı hukuksal durumların aynı, ayrı hukuksal durumların ayrı kurallara bağlı tutulması gerekmektedir. Kişisel durumları ve nitelikleri aynı olanlar arasında, konulan kurallarla değişik uygulamaların yapılmaması gerekmektedir. Ancak, durumlardaki değişikliğin doğurduğu zorunlulukların kamu yararı ya da başka haklı nedenlere dayanılarak yasalarla farklı uygulamalar getirilmesi durumunda Anayasanın eşitlik ilkesinin çiğnendiği sonucu çıkarılamaz.
21) Bilindiği üzere, kamu hizmetlerinin düzenli, etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini
sağlamak üzere kamu kurum ve kuruluşlarının teşkilat, görev ve yetkileri ile kamu görevlilerine ilişkin konularda düzenleme yetkisi veren 6/4/2011 tarihli ve 6223 sayılı
Yetki Kanunu uyarınca, kamu personel rejiminde yaşanan ücret dengesizliklerine neden olan uygulamaların ortadan kaldırılması ve aynı hizmet sınıfında aynı veya benzer unvana sahip olan personel arasında yaşanan ücret dengesizliğinin ortadan kaldırılması amacıyla, Bakanlar Kurulunun 11/10/2011 tarihli kararıyla kabul edilen ve 02/11/2011 tarihli ve
28103 sayılı Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan 666 sayılı Kamu Görevlilerinin Mali
Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde
Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname ile çeşitli düzenlemeler yapılmıştır.
22) Anılan Kanun Hükmünde Kararname ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye
eklenen Ek 10 uncu madde ile kamu personel hukukunda olmayan yeni bir ücret modeli geliştirilmiştir. Bu model, Devlet Memurları Kanunu ve 375 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin aylıklara ilişkin hükümlerinin uygulandığı ödemeler yerine ücret ve tazminat unsurlarından oluşan yeni bir ücret sistemidir. Bu sistemin kapsamına genel olarak Bakanlıklar ile bunların bağlı ve ilgili kuruluşlarında görev yapan üst kademe yöneticileri ile merkez teşkilatına mesleğe özel yarışma sınavıyla giren personel girmektedir. Ücret ve tazminata ilişkin olarak 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede unvanlar itibariyle farklı göstergeler belirlenmiştir.
23) 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (II) sayılı cetvel (Ek 10 uncu Maddenin
Birinci Fıkrasının (a) ve (b) Bentleri Kapsamında Yer Alan Personelin Ücret ve Tazminat
Gösterge Cetveli) incelendiğinde; (7) nci sırada kadro unvanı “Gelir İdaresi Daire
Başkanı” ile “müstakil daire başkanı (Başbakanlık, bakanlık ve müsteşarlıklarda teşkilat kanunlarında hizmet birimi olarak tanımlanmış birimlerde)” olanların “54.300” ücret göstergesi, “30.000” tazminat göstergesinden faydalanacağı düzenlenmiştir. Anılan cetvelin (8) inci sırasında “daire başkanı”nın ise “51.900” ücret göstergesi, “28.575” tazminat göstergesinden faydalanacağı düzenlenmiştir.
24) Somut olayımızda, halihazırda Sosyal Güvenlik Kurumunun müstakil daire
başkanlıklarından biri olan İnşaat ve Emlak Daire Başkanlığının yöneticisi olarak görev yapan başvuran, Bakanlıklarda az sayıda personel ile hizmet veren görev ve sorumlulukları sınırlı müstakil daire başkanlarının daha üst tazminat ve ücret göstergelerinden yararlanırken, görev ve sorumluluklar, yapılan iş ve işlemlerin yoğunluğu ile personel sayısı açısından daha fazla iş yüküne sahip olan Sosyal Güvenlik
Kurumu Başkanlığının müstakil daire başkanlıklarının daha düşük tazminat ve ücret göstergelerinden yararlandırılmasının eşitlik ve hakkaniyet açısından doğru olmadığını ifade etmektedir.
25) Konuyla ilgili olarak, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından Kurumumuza
gönderilen cevabi yazıda ise, yukarıda yer verilen hususun yanında, Gelir İdaresi Başkanı ile Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanının, 666 sayılı KHK ile 375 sayılı KHK’ya eklenen (II) sayılı cetvelin 3 üncü sırasında yer almasına, aynı şekilde 2 sayılı Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinin ekindeki (I) sayılı cetvelde Cumhurbaşkanı kararıyla atanacaklar arasında sayılmasına rağmen, ile Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının müstakil daire başkanlarının Gelir İdaresi Başkanlığının müstakil daire başkanlarından daha düşük ücret ve tazminat göstergelerinden yararlandırılmasının Sosyal Güvenlik Kurumu
Başkanlığının müstakil daire başkanlarının 2019 yılı itibariyle yaklaşık 450 TL eksik ücret almalarına neden olduğu; gerek nitelik gerekse nicelik bakımından iş ve işlemlerin yoğunluğu ile verilen hizmetlerin ülke geneline yaygınlığı dikkate alındığında, Sosyal
Güvenlik Kurumu Başkanlığındaki müstakil daire başkanlarının da ücret ve tazminat göstergeleri açısından Bakanlıklardaki müstakil daire başkanları statüsünde değerlendirilmesi ya da Gelir İdaresi Başkanlığındaki müstakil daire başkanları ile eşit olması gerektiği ifade edilmiştir.
26) Amaçları arasında kamu kurum ve kuruluşlarında benzer unvana sahip üst düzey
yöneticiler arasındaki mali haklar açısından var olan adaletsizlikleri gidermek de yer alan,
666 sayılı KHK ile yapılan düzenlemeler ve 375 sayılı KHK’nın ekindeki (II) sayılı cetvel
incelendiğinde, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanı ile Gelir İdaresi Başkanının aynı statüde olduğu kabul edilerek aynı seviyedeki ücret ve tazminat göstergelerinden yararlanacağının düzenlendiği, ancak, her iki kurumun müstakil daire başkanları
açısından yapılan belirlemede, Gelir İdaresi Başkanlığındaki müstakil daire başkanlıkları
Bakanlıklardaki müstakil daire başkanlıkları ile aynı statüde kabul edilerek Cetvelin 7 nci sırasındaki ücret ve tazminat göstergelerinden yararlandırılırken, Sosyal Güvenlik
Kurumu Başkanlığındaki müstakil daire başkanlarının diğer daire başkanları ile aynı düzeyde kabul edilerek Cetvelin 8 inci sırasında yer alan ücret ve tazminat göstergelerinden yararlandırıldığı görülmektedir.
27) 375 sayılı KHK’nın ekindeki (II) sayılı cetvelde unvanlar sayılmak suretiyle belirtilmiş
olduğundan, mevcut mevzuat düzenlemeleri lafzi açıdan değerlendiğinde, Sosyal
Güvenlik Kurumu Daire Başkanları özel olarak belirtilmediğinden, bu unvanda görev yapanların Cetvelin 8 inci sırasında bulunan “Daire Başkanı” genel tanımı içerisinde değerlendirilmesi gerekmektedir. Nitekim, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı ile 375 sayılı KHK’nın Geçici 10 uncu maddesiyle bu konuda uygulamaya ilişkin olarak ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye ve uygulamayı yönlendirmeye yetkili kılınan Hazine ve Maliye Bakanlığı arasında gerçekleştirilen yazışmalarda, bu yönde görüş verilmiş olup, uygulama da bu yönde gerçekleşmektedir.
28) Bununla birlikte, gerek Gelir İdaresi Başkanlığının müstakil daire başkanları gerekse
Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının müstakil daire başkanlıklarının, görev ve sorumlulukları, faaliyet alanları, personel sayıları açısından da benzer niteliklere sahip oldukları anlaşılmaktadır. Bu noktada, aynı düzeydeki kurumların müstakil daire başkanlarının da aynı düzeyde kabul edilmeleri gerektiği değerlendirilmektedir.
29) Ayrıca, Bakanlıklardaki müstakil daire başkanlıklarının bir kısmının sadece merkezdeki
iş ve işlemlere ilişkin sınırlı bir alanda hizmet verdikleri, bazılarında birkaç tane şube müdürlüğü bulunurken bazılarında şube müdürlüğüne bile ihtiyaç duyulmadığı bilinmektedir. Bu açıdan bakıldığında, örneğin başvuranın yöneticisi olduğu İnşaat ve
Emlak Daire Başkanlığının bünyesinde 18 şube müdürlüğünün bulunması ve 153 personeliyle 81 il müdürlüğünün inşaat ve emlak iş ve işlemlerini yürüttüğü göz önünde bulundurulduğunda, Bakanlıkların bağlı ve ilgili kuruluşlarındaki müstakil daire başkanlıklarının Bakanlıklar bünyesindeki müstakil daire başkanlıklarının bazılarından çok daha fazla iş yüküne sahip oldukları ve daha fazla görev ve sorumluluklarının bulunduğu görülmektedir.
30) Bu bağlamda, gerek Bakanlıklardaki gerekse Bakanlıkların bağlı, ilgili ve ilişkili kurum
ve kuruluşlarındaki yöneticilerin statüleri, atanma usulleri, yerine getirdikleri hizmetlerin şümulü ve önemi, teşkilat yapıları ve personel sayıları açısından değerlendirildiğinde, eşit işe eşit ücret ilkesi/yaklaşımı çerçevesinde çıkarılan 666 sayılı KHK ile kamu kurum ve kuruluşlarının yöneticileri arasında mevcut bulunan ücret eşitsizliklerinin giderilmesi amacının tam olarak tesis edilemediği, somut olayımızda olduğu gibi halen eşit düzeyde bulunan bazı yöneticiler arasında ücret göstergeleri açısından farklılıkların bulunduğu anlaşılmaktadır.
31) Kurumuzca yapılan inceleme neticesinde, mevcut mevzuat hükümleri itibariyle
başvuranın mali haklarının 375 sayılı KHK’ya ekli (II) sayılı Cetvelin 7 nci sırasında belirtilen ücret ve tazminat göstergeleri üzerinden ödenmesi mümkün olmadığından başvuranın bu yöndeki talebinin reddi; bununla birlikte, Aile, Çalışma ve Sosyal
Hizmetler Bakanlığının ilgili kuruluşu olan Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığındaki
müstakil daire başkanlarının, aynı statüde olduğu değerlendirilen Hazine ve Maliye
Bakanlığının bağlı kuruluşu olan Gelir İdaresi Başkanlığındaki müstakil daire başkanlarının aynı ücret ve tazminat göstergelerinden yararlandırılması amacıyla gerekli mevzuat değişikliklerinin yapılması için gerekli girişimlerde bulunulması yönünde ilgili idarelere tavsiyede bulunulması gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
32) 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde iyi yönetim ilkelerine yer verilmiş olup; ilgili idareler tarafından, Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgeler süresi içinde gönderildiğinden
“kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uygun hareket edildiği görülmüştür.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
33) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararın başvurana
tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre, Mevcut mevzuat hükümleri nedeniyle başvuranın mali haklarının 375 sayılı KHK’ya ekli (II) sayılı Cetvelin 7 nci sırasında belirtilen ücret ve tazminat göstergeleri üzerinden ödenmesi yönündeki talebinin REDDİNE, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığındaki müstakil daire başkanlarının, aynı statüde olduğu değerlendirilen Gelir İdaresi Başkanlığındaki müstakil daire başkanlarının aynı ücret ve tazminat göstergelerinden yararlandırılması amacıyla gerekli mevzuat değişikliklerinin yapılması için girişimlerde bulunulması konusunda HAZİNE VE
MALİYE BAKANLIĞI ile CUMHURBAŞKANLIĞI HUKUK VE MEVZUAT
GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası
uyarınca, HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI ile CUMHURBAŞKANLIĞI
HUKUK VE MEVZUAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın Başvurana ve gereği için HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI ile
CUMHURBAŞKANLIĞI HUKUK VE MEVZUAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE
tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi