TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/4913-S.7352
BAŞVURU NO : 2019/4260
KARAR TARİHİ : 28/06/2019
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Sözlü sınavın yeniden değerlendirilmesi ve atama talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 20/02/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 2017 yılı Kamu Personel Seçme Sınavına katıldığını, sınavda başarılı olduğunu, … Öğretmenliğinde Türkiye genelinde 914 üncü olduğunu, bu sıralama ile alımı yapılan 1400
… öğretmeni arasında bulunması gerektiğini, 19/12/2018 tarihinde katıldığı mülakat sorularının hepsine cevap vermesine rağmen 78 olan puanının 56 puana çekildiğini, büyük bir haksızlık yapıldığını, daha düşük puanı olan kişilerin 5 dakikalık bir mülakatta nasıl bir hüner göstererek önüne geçebildiğini merak ettiğini ifade etmekte olup, haksızlık ve hukuksuzlukların giderilmesini ve atamasının yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kamu Denetçiliği Kurumunun 11/03/2019 tarihli ve E… sayılı bilgi ve belge isteme yazısına istinaden Milli Eğitim Bakanlığının 26/03/2019 tarihinde Kuruma ulaşan 20/03/2019 tarih ve
E… sayılı yazı ve eklerinde; 2.1. Sözleşmeli Öğretmenlik mülakatlarının 03/08/2016 tarihli ve 29790 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik” Hükümleri doğrultusunda tamamlandığı, 2.2. Bakanlık tarafından kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde olmak üzere Milli
Eğitim Bakanlığının boş öğretmen norm kadrosu bulunan örgün ve yaygın eğitim kurumlarında
657 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinin (B ) fıkrası kapsamında sözleşmeli öğretmen alımının
yapıldığı, 2.3. Sınava katılan her adaya, “Sözleşmeli Öğretmen Sözlü Sınav Değerlendirme Forumunda belirtilen 5(beş) konu başlığını değerlendirecek şekilde kapalı zarfta konular ve ağırlıklarına uygun hazırlanmış olan 4 (dört) sorunun yöneltildiği, 2.4. Komisyonlar tarafından; Bakanlıkça hazırlanarak gönderilen ve adayların komisyon önünde rastgele çekip açtıkları kapalı zarf içinden çıkan sorulara verdikleri cevapları, komisyon önündeki tutum ve davranışları, bir konuyu kavrayıp özetleme güçleri, ifade yetenekleri, muhakeme güçleri, iletişim becerileri, özgüvenleri, ikna kabiliyetleri, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklıkları, topluluk önünde temsil yetenekleri ve eğitimcilik nitelikleri birlikte değerlendirerek sözlü sınav puanlarının belirlendiği,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
2.5. Atamaların sözlü sınav puanına göre yapılacağı Bakanlık tarafından kamuoyuna her türlü iletişim aracı ve basın-yayın kuruluşları aracılığıyla tüm adayların duyup görebileceği şekilde ilan edildiği, ilgili kılavuzda da bu hususa yer verildiği, 2.6. KPSS puanına göre sözlü sınava katılmaya hak kazanmış adayların sözlü sınava alındığı, sözlü sınav sonucunda her bir komisyon üyesi tarafından Sözleşmeli Öğretmen Sözlü Sınav
Değerlendirme Formuna göre sözlü sınav konuları hakkında ayrı ayrı notların takdir edildiği, takdir edilen notların aritmetik ortalaması alındığı ve sonucuna göre atama işlemlerinin yapıldığı, 2.7. Türk hukuk düzeninde sözlü sınavların yapılış usulü yönünden, sözlü sınavların sesli ve görüntülü kayıtlarının alınacağına ilişkin genel bir düzenleme bulunmadığı, bu nedenle sözleşmeli öğretmen atanmasına amacıyla yapılan sözlü sınavlarda sesli ve görüntülü kayıtlar bulunmadığı, 2.8. Bakanlık tarafından sözlü sınavların objektif şekilde yapılmasını ve sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin yargısal denetimini sağlayacak altyapının tüm unsurlarıyla oluşturulmasını sağlanarak sözlü sınav işlemlerinin gerçekleştirildiği, 2.9. 03/08/2016 tarih ve 29790 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Sözleşmeli
Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik uyarınca sözleşmeli öğretmen adaylarına yapılan mülakat sonucunda başarısız sayılan öğretmen adayları tarafından, başarısız sayılmalarına ilişkin işleme yaptıkları itirazın reddine ilişkin Bakanlığın işlemlerinin iptali istemiyle çok sayıda davanın açıldığı, İdare mahkemelerinin; bu konuyla ilgili olarak açılan davaları, Danıştay Onikinci Dairesinin 13/04/2017 tarıhlı ve E:2016/7345 sayılı kararıyla 03.08.2016 tarih ve 29790 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Sözleşmeli Öğretmen
İstihdamına İlişkin Yönetmeliğin “sözlü sınav komisyonunun oluşumu” başlıklı 9 uncu maddesinin 1’inci fıkrasında sözlü sınav komisyonunun kamu görevlilerinden oluşacak bir başkan, iki asıl ve ihtiyaç duyulduğunda değerlendirilmek üzere iki yedek üyeden oluşacağı belirtilmekle birlikte sözlü sınav komisyonu üyelerinin hangi kamu görevlilerinden oluşacağına ilişkin bir açıklık bulunmadığı, Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin 3’üncü fıkrası uyarınca gerek görülmesi halinde aynı usulle birden fazla komisyonun kurulabileceği göz önüne alındığında farklı sınav komisyonlarınca farklı kamu görevlerini yürüten üyelerin yer alması durumu ortaya çıkabileceği, kariyer ve liyakat ilkeleri uyarınca kamu hizmetinin ehil kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavlarda, ölçme ve değerlendirme esaslarına uygun objektif ve sınava giren adaylar arasında eşitlik ve adalet ilkelerine uygun olarak değerlendirme yapılabilmesini teminen sözlü sınav komisyonunun hangi kamu görevini yürüten görevlilerden oluşturulacağının açıkça düzenlenmesi gerektiği sonucuna varılmış olduğundan, “sözlü sınav komisyonunun oluşumu” başlıklı 9 uncu maddesinin 1’inci fıkrasında hukuka uyarlık görülmeyerek ilgili fıkranın, yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği için, dava konusu sözlü sınavı yapan ve sözlü sınava yapılan itirazları karara bağlayan komisyonun hukuka uygun oluşturulduğundan söz edilemeyeceğinden ve bu komisyon tarafından verilen sözlü sınav notunda hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle sözlü sınavları ve bu sınavlara yapılan itirazların reddine ilişkin işlemlerin iptal edildiği, 2.10. Sözlü sınav sonuçlarının iptali için davaların sözlü sınavların yapılışı ile ilgili olarak hukuka aykırılık bulunmadığı, sadece ilgili yönetmelikte hangi kamu görevlilerinden oluşacağına ilişkin bir açıklık bulunmadığı için iptal edildiği, 2.11. Sözlü sınavların, geleceğimizi emanet edeceğimiz çocuklarımızı yetiştirmek üzere görev yapacak öğretmenlerin seçilmesi amacıyla yapıldığı, işin ehlini seçerken sadece yazılı sınavda elde edilen başarı puanı yeterli olmadığı, sözlü sınavın yazılı sınavı tamamlayıcı nitelikte, bilgi ve liyakati ölçmek, adayın mesleğe uygun yeteneğe ve kültürel birikime sahip olup olmadığını belirlemek amacıyla yapılmakta olduğu, bu çerçevede sözlü sınavın temel amacı yazılı sınav yapılmak suretiyle nesnel bir biçimde tespit edilenler arasından en başarılı adaydan başlayarak
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
en uygun olanların seçilmesi olduğu, sözlü sınava giren adayların iletişim becerileri, özgüveni, temsil yeteneği gibi gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden yapılacak değerlendirmeler ancak sınav anında ve komisyon üyelerinin takdiri ile şekillenecek hususlar olduğu, Bakanlığın sözlü sınavların objektif şekilde yapılmasını ve sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin yargısal denetimini sağlayacak altyapının tüm unsurlarıyla oluşturulmasını sağlayarak sözlü sınav işlemlerini yaptığı düşüldüğünden sözlü sınavlara yönelik şikayetin çözümü için bu aşamada yapılacak bir işlem bulunmadığının değerlendirildiği, belirtilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” hükmü yer almaktadır.
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmü yer almaktadır.
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “İstihdam şekilleri” başlıklı 4 üncü maddesi;
B) Sözleşmeli personel:(1)
(….)Ancak, yabancı uyrukluların; tarihi belge ve eski harflerle yazılmış arşiv kayıtlarını değerlendi-renlerin mütercimlerin; tercümanların; Millî Eğitim Bakanlığında norm kadro sonucu ortaya çıkan öğretmen ihtiyacının kadrolu öğretmen istihdamıyla kapatılamaması hallerinde öğretmenlerin; dava adedinin azlığı nedeni ile kadrolu avukat istihdamının gerekli olmadığı yerlerde avukatlarını, (….)(2) kadrolu istihdamın mümkün olamadığı hallerde tabip veya uzman tabiplerin; Adli Tıp Müessesesi uzmanlarının; Devlet Konservatuvarları sanatçı öğretim üyelerinin; İstanbul Belediyesi Konservatuvarı sanatçılarının; bu Kanuna tâbi kamu idarelerinde ve dış kuruluşlarda belirli bazı hizmetlerde çalıştırılacak personelin de zorunlu hallerde sözleşme ile istihdamları caizdir.(3)(4)
6. 27/7/2016 tarih ve 29783 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 668 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin “Değiştirilen ve yürürlükten kaldırılan hükümler” başlıklı 4 üncü maddesi ile, 25/8/2011 tarihli ve 652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen, “EK MADDE 4- (1)
Öncelikle kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde olmak üzere Bakanlığın boş öğretmen norm kadrosu bulunan örgün ve yaygın eğitim kurumlarında 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli öğretmen istihdam edilebilir.
(2) Sözleşmeli öğretmenler, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde öngörülen genel şartlar ile öğretmen kadrosuna atanabilmek için aranan özel şartları taşıyanlardan Kamu Personel Seçme Sınavı puan sırasına konulmak kaydıyla alım yapılacak her bir pozisyonun üç katına kadar aday arasından Bakanlık tarafından yapılacak sözlü sınav başarı sırasına göre atanır.
(3) Bu madde uyarınca atanan sözleşmeli öğretmenler dört yıl süreyle başka bir yere atanamaz.
Aile birliği mazeretine bağlı yer değiştirmelerde bu madde uyarınca istihdam edilen öğretmenin eşi bu öğretmene tabidir. Sözleşmeli öğretmenler, aday öğretmenler için öngörülen adaylık sürecine tabi tutulur. Sözleşmeli öğretmenlerden sözleşme gereği dört yıllık çalışma süresini tamamlayanlar talepleri halinde bulundukları yerde öğretmen kadrolarına atanır.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
Öğretmen kadrolarına atananlar, aynı yerde en az iki yıl daha görev yapar, bunlar hakkında adaylık hükümleri uygulanmaz.
(4) Bu madde hükümlerine göre öğretmen kadrolarına atananların, 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası uyarınca sözleşmeli öğretmen pozisyonlarında geçirdikleri hizmet süreleri, öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri dereceleri aşmamak kaydıyla kazanılmış hak aylık derece ve kademelerinin tespitinde değerlendirilir. Bunlar, atandıkları kadronun mali ve sosyal haklarına göreve başladığı tarihi takip eden aybaşından itibaren hak kazanır ve önceki pozisyonlarında aldıkları mali ve sosyal haklar hakkında herhangi bir mahsuplaşma yapılmaz.
(5) Bu madde kapsamında öğretmen kadrolarına atananlara iş sonu tazminatı ödenmez. Bu personelin önceden iş sonu tazminatı ödenmiş süreleri hariç, iş sonu tazminatına esas olan toplam hizmet süreleri, 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı
Kanunu uyarınca ödenecek emekli ikramiyesine esas toplam hizmet süresinin hesabında dikkate alınır.
(6) Bu madde kapsamında sözleşmeli öğretmenlerin atanacağı öğretmen kadroları, 190 sayılı
Kanun Hükmünde Kararnameye ekli cetvellerde yer alan sınıf, unvan ve derecelerine uygun olmak şartıyla, başka bir işleme gerek kalmaksızın atama işleminin yapıldığı tarih itibarıyla ihdas edilerek Millî Eğitim Bakanlığının 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli cetvellerinin ilgili bölümlerine eklenmiş ve öğretmen kadrolarına atananların pozisyonları başka bir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılır. İhdas edilen kadrolar ile iptal edilen pozisyonlar; unvanı, sınıfı, adedi, derecesi, teşkilatı ve birimi belirtilmek suretiyle atama tarihinden itibaren iki ay içinde Maliye Bakanlığı ve Devlet Personel Başkanlığına bildirilir.
(7) Sözleşmeli öğretmenliğe atanacakların başvuruları, sözlü sınava alınacakların belirlenmesi, sözlü sınav konuları, sözlü sınavın usul ve esasları, atanmaları ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer hususlar Millî Eğitim Bakanlığınca yürürlüğe konulan yönetmelikle düzenlenir.” şeklindedir.
7. Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmeliğinin; 7.1. “Sözlü sınav komisyonunun oluşumu” başlıklı 9 uncu maddesi, “(1) Sözlü sınav komisyonu; Bakan veya görevlendireceği birim amiri tarafından belirlenen kamu görevlilerinden oluşacak bir başkan, iki asıl ve ihtiyaç duyulduğunda değerlendirilmek üzere iki yedek üyeden oluşur. Yedek üyeler, sınav merkezlerinde oluşturulan yedek üye havuzundan görevlendirilir.
(2) Sözlü sınav komisyonu, üye tam sayısı ile toplanır. Asıl üyenin bulunmadığı toplantıya
Komisyon başkanının çağrısı üzerine yedek üye katılır. Başarı puanı, her üyenin verdiği puanın aritmetik ortalaması alınarak hesaplanır.
(3) Gerek görülmesi hâlinde aynı usulle birden fazla sözlü sınav komisyonu kurulabilir.
(4) Sözlü sınav komisyonu başkan ve üyeleri, boşanmış olsalar dahi eşlerinin, ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve kayın hısımlarının ve evlatlıklarının katıldığı sözlü sınavlarda görev alamaz.
(5) Bakanlıkça, sözlü sınav merkezlerinde oluşturulan sözlü sınav komisyonlarının koordinasyonlarını sağlamak üzere Bakanlık merkez teşkilatı yöneticileri arasından görevlendirme yapılabilir.
(6) Sözlü sınav komisyonunun sekretarya işlemleri, sınav merkezlerinin bulunduğu il millî eğitim müdürlüklerince yürütülür.” 7.2. “Sözlü sınav komisyonunun görevleri” başlıklı 10 uncu maddesi, “(1) Sözlü sınav
komisyonunun görevleri şunlardır:
a) Sözlü sınavları, 11 inci maddede belirtilen konulardan Bakanlıkça hazırlanan ve sınav merkezlerine gönderilen sorular üzerinden yapmak ve değerlendirmek.
b) Sözlü sınava ilişkin itirazları sonuçlandırmak.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
c) Sözlü sınava ilişkin diğer iş ve işlemlerin yürütülmesini sağlamak.” 7.3. “Sözlü sınav konuları ve ağırlıkları” başlıklı 11 inci maddesinde;
“(1) Sözlü sınav konuları ve ağırlıkları şunlardır:
a) Eğitim bilimleri ve genel kültür: %20, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü: %20, c) İletişim becerileri, özgüveni ve ikna kabiliyeti: %20, ç) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı: %20, d) Topluluk önünde temsil yeteneği ve eğitimcilik nitelikleri: %20.” 7.4. “Sözlü sınav” başlıklı 12 nci maddesi, “(1) KPSS sonucunda her alan için oluşan puan sıralamasına göre en yüksek puan alandan başlamak üzere, alanlar için belirlenen kontenjan sayısının üç katı aday sözlü sınava çağrılır. Son sıradaki adayla aynı puana sahip olan adaylar da sözlü sınava çağrılır.
(2) Sözlü sınav, Bakanlıkça sözlü sınav komisyonu oluşturulması öngörülen sözlü sınav merkezlerinde yapılır.
(3) Sözlü sınava girmek isteyenler, tercihleri de dikkate alınarak belirlenen sözlü sınav merkezlerinden birinde sözlü sınava alınır.
(4) Sözleşmeli öğretmenliğe atama için yapılacak sözlü sınava katılmaya hak kazanan adaylar, sözlü sınav komisyonunca yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Sözlü sınavda 60 ve üzerinde puan alanlar başarılı sayılır ve sözleşmeli öğretmenliğe atanmak üzere tercih yapma hakkına sahip olur.” 7.5. “Sözlü sınav sonuçlarının ilanı ve itiraz” başlıklı 13 üncü maddesi, “(1) Sözlü sınav sonuçları, tüm sınavların tamamlanmasını takiben duyuruda belirtilen süre içinde Bakanlıkça ilan edilir.
(2) Sözlü sınav sonuçlarına, sonuçların açıklanmasını takiben duyuruda belirtilen süre içinde sınava girilen sınav merkezinin bulunduğu il millî eğitim müdürlüğüne itiraz edilebilir. Bu itirazlar sözlü sınav komisyonunca incelenerek oy çokluğu ile karara bağlanır. İtiraz sonuçları, ilgili il millî eğitim müdürlüklerince itiraz sahiplerine duyurulur.” hükmünü haizdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SAADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; sözlü sınavının yeniden değerlendirilerek atamasının yapılması talebinin reddine; öte yandan sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve
“kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavlar öncesinde bilgi soruları yanında cevap anahtarlarını hazırlaması, sınavlara giren adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirler alması yönünden İdareye tavsiye verilmesine ilişkin öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
IV. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, (1) numaralı paragrafta belirtildiği üzere 2017 yılı Kamu Personel Seçme Sınavına katıldığını, sınavda başarılı olduğunu, … Öğretmenliğinde Türkiye genelinde 914 üncü olduğunu, bu sıralama ile alımı yapılan 1400 … öğretmeni arasında bulunması gerektiğini, 19/12/2018 tarihinde katıldığı mülakat sorularının hepsine cevap vermesine rağmen 78 olan puanı 56 puana çekildiğini, büyük bir haksızlık yapıldığını, daha düşük puanı olan kişilerin 5 dakikalık bir mülakatta nasıl bir hüner göstererek önüne geçebildiğini merak ettiğini ifade etmekte olup, haksızlık ve hukuksuzlukların giderilmesini ve atamasının yapılması talebiyle
Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
9. İdarenin (2) numaralı paragrafta ayrıntılı olarak belirtildiği üzere, Bakanlığın sözlü sınavların objektif şekilde yaptığı ve sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin yargısal denetimini sağlayacak altyapının tüm unsurlarıyla oluşturduğu dolayısıyla sözlü sınav işlemlerini mevzuata uygun bir şekilde gerçekleştirdiği için şikâyetin çözümü için bu aşamada yapılacak bir işlem bulunmadığı savunulmaktadır.
10. Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir.
11. Milli Eğitim Bakanlığınca çıkarılan Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmeliğin
11 inci maddesinde, adayların sözlü sınavda, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve
muhakeme gücü, iletişim becerileri, özgüveni ve ikna kabiliyeti, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı ile topluluk önünde temsil yeteneği ve eğitimcilik niteliklerinin belirli puanlar üzerinden değerlendirileceği belirtilmektedir.
12. Danıştay 2 nci Dairesinin 27/03/2017 tarihli ve E:2016/7249, K:2016/7249 sayılı
Kararı’nda, sözlü sınavda “değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu açıktır. Bu düzenlemeye dayalı olarak yapılan ve davacının başarısız sayıldığı sınavda gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması, mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belge ile kanıtlanması gerekmektedir. Bunun da, adayların katıldığı sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların hazırlanması, her adaya sorulan soruların ve verilen cevapların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi halinde mümkün olduğu açıktır.” ifadelerine yer verilmektedir.
13. Somut olayda, Sözleşmeli Öğretmen Sözlü Sınav Değerlendirme Formunda yer alan 5 konu başlığını değerlendirecek şekilde adayın seçtiği kapalı zarf içinde yer alan ve imzalanmak suretiyle muvafakati alınan soruların kendisine yöneltildiği ve buna göre değerlendirme yapılarak puanlama yapıldığı, dolayısıyla bahsi geçen sözlü sınavda adaylara yöneltilen soruların idare tarafından değil de adayların inisiyatifleri doğrultusunda belirlendiği anlaşılmış, dolayısıyla sözlü sınavda adaylara yöneltilen soruların belirlenmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
14. Öte yandan, başvuranın sözlü sınav esnasında zarftan çektiği sorulara ilişkin verdiği yanıtların Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmeliğin 9 uncu maddesi kapsamında oluşturulduğu tespit edilen komisyon üyeleri tarafından değerlendirildiği ve bu komisyon üyelerince takdir edilen notların sözlü sınav değerlendirme formunda ayrı ayrı gösterildiği görülmüştür.
15. İdare tarafından Kurumumuza gönderilen komisyon değerlendirme formları incelendiğinde ise, komisyon üyeleri tarafından yapılan değerlendirmeler ve bu değerlendirmeler neticesinde verilen puanların birbirini destekler nitelikte olduğu, bu nedenle sözlü sınav değerlendirme tutanağındaki puanlamaya ilişkin takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak kullanıldığı ve sübjektif bir değerlendirme yapıldığına dair herhangi bir bilgi ve belgeye de rastlanılamadığından bahsi geçen sözlü sınavın usul ve esaslara uygun olarak yapıldığı kanaatine varılmıştır.
16. Diğer taraftan, Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmeliğinin 12 nci maddesinde, sözlü sınavdan 60 puan ve üzeri not alanların başarılı sayılacağı belirtilmiş olup komisyon üyeleri tarafından verilen puanların toplanarak ortalamasının alınması suretiyle
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
ulaşılan nihai puanın 56 olması nedeniyle başvuranın başarısız sayılması işleminde hukuka aykırılık olmadığı tespit edilmiştir.
17. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın katılmış olduğu sözleşmeli öğretmenlik sözlü sınavının, 652 sayılı Milli Eğitim Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında
Kanun Hükmünde Kararname ve 03/08/216 tarihli ve 29790 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yapıldığı anlaşıldığından ve başvuranın sözlü sınava katılmaya hak kazanmasının başvuranda haklı bir beklenti oluşturmayacağı dikkate alındığında başvuruya konu idari işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 18. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup;
İdarenin Kurumumuz tarafından istenilen bilgi ve belgeleri süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderdiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı anlaşılmıştır.
19. Ayrıca, İdarenin sözlü sınav öncesinde, bir puanlama kriteri düzenlenmesi, sınav soruları ile birlikte cevap anahtarının hazırlanması, sözlü sınavın nesnelliği açısından aranan kriterlerdir. İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerden komisyon üyelerince verilen puanların tutanağa geçirildiği, bunun dışında ayrıca soru ve cevaplara ilişkin herhangi bir gerekçeli tutanak tutulmadığı ve cevap anahtarı hazırlanmadığı anlaşılmıştır.
V. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliği tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Mardin İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VI. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre, Başvuranın, sözlü sınavının yeniden değerlendirilerek atamasının yapılması talebinin
REDDİNE;
Sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavlar öncesinde bilgi soruları yanında cevap anahtarlarını hazırlaması, sınavlara giren adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirler alması yönünde MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA;
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, MİLLİ EĞİTİM
BAKANLIĞINCA bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.