TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/5062-S.7564
BAŞVURU NO : 2019/4721
KARAR TARİHİ : 03/07/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, ikinci bölge ilk görevinde zorunlu hizmet süresinden fazla çalıştığı sürelerin ikinci bölge ikinci görev zorunlu hizmet süresinden düşülerek kalan sürenin bitiminde birinci bölgeye atamasının yapılması talebi hakkında
BAŞVURU TARİHİ : 15/02/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, İl Emniyet Müdürlüğü kadrosunda görevli iken ikinci bölge ikinci görev için Haziran 2018 döneminde İl Emniyet Müdürlüğüne atamasının yapıldığını, ikinci bölge ilk görevini İl Emniyet Müdürlüğünde 1.7.1999-17.7.2006 tarihleri arasında yaptığını, 4 yıl olan ikinci bölge birinci görev zorunlu hizmet süresini fazladan 3 yıl 16 gün çalışarak yaptığını, ikinci bölge ikinci görev için atamasının yapıldığı ili için zorunlu hizmet süresinin 6 yıl olduğunu belirterek ikinci bölge ilk görevinde zorunlu hizmet süresinden fazla çalıştığı sürelerin ikinci bölge ikinci görev zorunlu hizmet süresinden düşülerek kalan sürenin bitiminde birinci bölgeye atamasının yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Emniyet Genel Müdürlüğü’nün 16/04/2019 tarihli ve sayılı yazısında;
2.1. Emniyet Hizmetleri Sınıfı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin “Bölgeler ve hizmet süreleri” başlıklı 23 üncü maddesinde ikinci bölge için belirlenen zorunlu hizmet süresinin iki katı kadar görev yapanların ikinci bölge ikinci görevini tamamlamış sayılacağının hüküm altına alındığı,
2.2. İkinci bölge birinci görev hizmeti sırasında fazladan yaptığı hizmet sürelerinin personelin ikinci bölge ikinci görevine ilave edilmesini düzenleyen bir hükme mevzuatta yer verilmediği,
açıklamalarına yer verilmektedir
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 11/09/1992 tarihli ve 21342 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Hizmetleri
Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin;
5.1. “Bölgelerde hizmet zorunluluğu” başlıklı 5 inci maddesinde; “Personelin, atandığı bölgede, bu Yönetmelik ile kalması öngörülen süreden önce alınmasını gerektiren bir sebep olmadıkça o bölge için tespit edilmiş süre kadar hizmet görmesi zorunludur.”;
5.2. “Bölgeler ve hizmet süreleri” başlıklı 23 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında; “Personelin, bu Yönetmelikte belirtilen süre kadar en az bir defa ikinci bölgede hizmet görmesi zorunludur. İkinci bölgede, Bakanlıkça uygun görülen yerlerde, o yer için belirlenmiş zorunlu hizmet süresi kadar daha kesintisiz olarak görev yapanlar, zorunlu bölge ikinci görevini tamamlamış sayılır.”,
5.3. “Bölgedeki hizmet süresinden sayılacak süreler” başlıklı 42 nci maddesinin ikinci fıkrasında; “birinci bölgede görev yapmakta iken, ikinci bölgede bulunan il emniyet müdürlüklerinde görevlendirilerek buralarda kesintisiz olarak en az üç ay süreyle geçici görevle fiilen çalışan personelin çalıştığı süreler, 28 inci maddedeki usule göre personelin ikinci bölgedeki hizmet süresinden sayılır.”,
hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
6. Başvuranın talebinin reddine yönelik işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Başpolis memuru olan başvuran, ikinci bölge ilk görevinde zorunlu hizmet süresinden fazla çalıştığı sürelerin ikinci bölge ikinci görev zorunlu hizmet süresinden düşülerek kalan sürenin bitiminde birinci bölgeye atamasının yapılmasını talep etmektedir.
8. Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinde 2002 yılında yapılan bir değişiklikle (26/03/2002 tarihli ve 24707 sayılı Resmi Gazete) personelin en az bir defa ikinci bölge hizmet görmesi zorunluğunun hüküm altına alındığı, ikinci bölge birinci görev yerinde fazladan geçirilen süreler içinse herhangi bir düzenleme yapılmadığı görülmektedir.
9. Anılan Yönetmelikte 2012 yılında yapılan değişiklikle ise (27/03/2012 tarihli ve 28246 sayılı
Resmi Gazete) Başpolis Memurları için de ikinci bölge ikinci görev hizmeti yükümlülüğü getirildiği, ikinci bölge için belirlenmiş zorunlu hizmet süresinin en az iki katı kadar görev yapanların zorunlu bölge ikinci görevini tamamlamış sayılacağının hüküm altına alındığı, başvuranın ise ikinci bölge birinci görev hizmetini yerine getirdiği Şanlıurfa ilinde üç yıl fazladan görev yaptığı anlaşılmaktadır.
10. Anayasa Mahkemesinin 08/04/2008 tarihli ve sayılı kararında
“kazanılmış bir haktan söz edilebilmesi için bu hakkın, yeni yasadan önce yürürlükte olan kurallara göre bütün sonuçlarıyla fiilen elde edilmiş olması gerekir. Kazanılmış hak, kişinin bulunduğu statüden doğan, kendisi yönünden kesinleşmiş ve kişisel niteliğe dönüşmüş haktır” açıklamalarına yer verilmektedir. Bu itibarla, başvuranın görev yaptığı sürede tabi olduğu mevzuat hükümleri çerçevesinde, Şanlıurfa ilinde fazladan görev yaptığı sürenin, ikinci bölge ikinci görevine sayılması hususunda kazanılmış bir hakkının bulunmadığı açıktır.
11. İdarenin Kurumumuza sunduğu bilgi ve belgelerden, başvuranın Şanlıurfa ilinde üç yıl fazla süreyle görev yapması hususunda kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde İdarece tesis edilmiş bir işlemin veya Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme
Yönetmeliğinin “Bölgedeki hizmet süresinden sayılacak süreler” başlıklı 42 nci maddesinde belirtildiği şekilde birinci bölgede görev yapmakta iken, ikinci bölgede bulunan il emniyet müdürlüklerinde görevlendirilerek buralarda kesintisiz olarak en az üç ay süreyle geçici görevle fiilen çalışmış olduğu bir görevinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.
12. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; İdarenin başvuranın talebine ilişkin işlemlerinin hukuka aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup;
İdarenin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
14. Sebepleri ve konusu aynı olan bir başka başvuruya ilişkin olarak verilen Kurumumuzun
30.03.2018 tarih ve E.5676 sayılı kararında iyi yönetim ilkeleri kapsamında yapılan
değerlendirmede, bazı durumlarda ikinci bölgeye ilişkin görevlendirmelerdeki zorunlu hizmet süreleri hesaplanırken daha önce ikinci bölgede fazladan geçirilen sürelerin göz önünde bulundurulmasının hakkaniyetin ve insan haklarına dayalı adalet anlayışının bir gereği olacağı değerlendirilerek bundan sonra yapılacak mevzuat çalışmalarında bu durumun dikkate alınması hususunda idareye tavsiyede bulunulmuştur.
15. Ancak aradan geçen süreçte konuyla ilgili herhangi bir mevzuat çalışması yapılmadığı görülmekte olup bu durumun yapılacak mevzuat çalışmalarında öncelikle dikkate alınması, hakkaniyet ve insan haklarına dayalı adalet anlayışı açısından büyük önem arz etmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın başvuran ve Emniyet Genel Müdürlüğü’ne tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi