TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/7317-S.11167
BAŞVURU NO : 2019/5222
KARAR TARİHİ : 21/08/2019
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ADALET BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Naklen atanma talebi hakkında
BAŞVURU TARİHİ : 01/03/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Ankara Adliyesi personeli olduğunu ve 20.05.2010 tarihinden itibaren Adalet
Bakanlığı’nda geçici görevli olarak çalıştığını, kardeşinin %100 engelli olduğunu, kardeşine bakmakla yükümlü annesinin sol bacağında sıvı kaybı nedeniyle ameliyat olduğunu, bu rahatsızlığın sağ bacağında da başladığını, kardeşinin her 15 günde bir tam teşekküllü hastanede kan değerine bakıldığını, (INR) sonucuna göre ilaçlarının miktarının arttırılıp azaltıldığını, kardeşine ve annesine eşi ve kendisinin baktığını, bir yılı aşkın süredir işe Kırıkkale’den gelip gittiğini belirterek geçici görevinin kaldırılarak Kırıkkale Adliyesine naklen atamasının yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
3. Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 26/04/2019 tarihli ve … sayılı yazısında,
3.1. Başvuranın 12.10.2018 tarihli dilekçesi ile kardeşinin engellilik durumu ve annesinin sağlık durumu mazereti nedeniyle geçici görevinin kaldırılması ile Kırıkkale Adliyesine naklen atanması talebinde bulunduğu,
3.2. Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliğinin ‘Sağlık Durumu
Nedeniyle Atama’ başlıklı 25 inci maddesinde, “kendisinin, eşinin, annesinin, babasının, bakmakla yükümlü olduğu çocukları ve yargı kararı ile vasi tayin edildiği kardeşinin hastalığının, görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığını veya mevcut görev yerinin, söz konusu kişilerin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğini eğitim ve araştırma hastanesi veya üniversite hastanesinden alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirenler, sağlık mazeretine dayanarak mazeretinin karşılanabileceği bir yere naklen atanabilirler.” hükmünün bulunduğu,
3.3. Aynı yönetmeliğin “Engellilik Durumu Nedeniyle Atama “ başlıklı Ek 1 inci maddesinde; “İlgili mevzuatına göre alınan sağlık kurulu raporunda en az yüzde kırk oranında engelli olduğu belirtilen memurlar ile ağır engelli raporlu eşi veya bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımları bulunan memurlar engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olarak naklen atanma talebinde bulunabilir” hükmüne yer verildiği,
3.4. Adı geçenin mazeretinin, Adalet Bakanlığı Memur Sınav Atama ve Nakil Yönetmeliğinin
25 ve Ek-1 inci maddelerinde belirtilen şartlara uygun bulunmadığı, ilgilinin talep ettiği
Kırıkkale Adliyesinde olması gereken şoför sayısı 3 iken hali hazırda 5 şoförün görev yaptığı, Kırıkkale’ye 27 km mesafedeki Keskin Adliyesinde 1 şoför olması gerekirken ilgili adliyede şoför bulunmadığının anlaşıldığı, yönetmelikte atamaya ilişkin şartları taşımayan ilgilinin norm kadro kriterleri de göz önüne alındığında Keskin Adliyesini talep etmesi halinde durumun değerlendirilebileceği,
açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
6. 23/07/1965 tarihli ve 12056 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 657 sayılı Devlet
Memurları Kanunu’nun;
6.1. “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72 nci maddesinde; “Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiyenin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır…
İlgili mevzuatı uyarınca verilecek rapora göre kendi-si, eşi veya birinci derece kan hısımlığı bulunan bakmakla yükümlü olduğu aile fertleri engelli olan memurların engellilik durumundan kaynaklanan yer değiştirme taleplerinin karşılanması için düzenlemeler yapılır…”,
6.2. ‘Memurların kurumlarınca görevlerinin ve yerlerinin değiştirilmesi‘ başlıklı 76.maddesinin birinci fıkrasında; ”Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler.”,
7. Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişin Yönetmeliğin;
7.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Yönetmelik; 657 sayılı Devlet Memurları
Kanunu’nun 2 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile değişik 2 nci maddesi ve aynı Kanunun
2670 sayılı Kanunla değişik 72 inci maddesine dayanılarak, Devlet Memurlarının aynı kurum
içinde yer değiştirme suretiyle atanmalarını sağlamak amacıyla düzenlenmiştir.”,
7.2. “Sağlık Mazeretine Bağlı Yer Değişikliği” başlıklı 13 üncü maddesinin birinci fıkrasında; “Memurun sağlık mazeretine dayanarak yer değiştirme talebinde bulunabilmesi için; kendisi, eşi, annesi, babası, bakmakla yükümlü olduğu çocukları ve yargı kararı ile vasi tayin edildiği kardeşinin hastalığının görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığı veya mevcut görev yerinin söz konusu kişilerin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğini eğitim ve araştırma hastanesi veya üniversite hastanesinden alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi gerekir”,
8. Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliğinin;
8.1. ‘Sağlık Durumu Nedeniyle Atama’ başlıklı 25 inci maddesinde; “Kendisinin, eşinin, annesinin, babasının, bakmakla yükümlü olduğu çocukları ve yargı kararı ile vasi tayin edildiği kardeşinin hastalığının, görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığını veya mevcut görev yerinin, söz konusu kişilerin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğini eğitim ve araştırma hastanesi veya üniversite hastanesinden alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirenler, sağlık mazeretine dayanarak mazeretinin karşılanabileceği bir yere naklen atanabilirler.“,
8.2. “Engellilik Durumu Nedeniyle Atama “ başlıklı Ek 1 inci maddesinde; “İlgili mevzuatına göre alınan sağlık kurulu raporunda en az yüzde kırk oranında engelli olduğu belirtilen memurlar ile ağır engelli raporlu eşi veya bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımları bulunan memurlar engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olarak naklen atanma talebinde bulunabilir
…
Memurun kendisinin veya birlikte yaşadığı eşi ve bakmakla yükümlü olduğu çocuklarının engellilik durumunun tedavisi sebebiyle naklen atanmayı talep etmesi halinde, naklen atama yapılacak yerin, memurun ve bu fıkra kapsamındaki yakınlarının engellilik durumuna uygun olması esastır.”
hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
9. Başvuranın talebinin reddine ilişkin işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı, öte yandan Keskin Adliyesine atanma talebinde bulunması halinde Keskin Adliyesine atanması ile ilgili olarak gerekli kolaylığın sağlanması hususunun tavsiye edilmesi ile başvurunun kısmen kabul kısmen reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuran, annesinin ve kardeşinin sağlık mazeretine istinaden Kırıkkale Adliyesine naklen atamasının yapılmasını talep etmektedir.
11. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden Kurumlara, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilecekleri hususunda takdir yetkisi tanındığı, memurun sağlık mazeretine dayanarak yer değiştirme talebinde bulunabilmesi için; kendisi, eşi, annesi, babası, bakmakla yükümlü olduğu çocukları ve yargı kararı ile vasi tayin edildiği kardeşinin hastalığının görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığı veya mevcut görev yerinin söz konusu kişilerin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğini eğitim ve araştırma hastanesi veya üniversite hastanesinden alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi gerektiği, düzenlemelerine yer verildiği görülmektedir.
12. Diğer bir anlatımla, kişilerin sağlık gibi “bir takım mazeretler çerçevesinde başka yere atanma konusunda talep hakları var ise de atamaya ilişkin mazeretlerini değerlendirip karara bağlayacak olan idarenin, kendi mevzuatı çerçevesinde, ifa edilen kamu hizmetinin gerekleri, insan kaynaklarının verimli kullanılması, teşkilat yapısının elverişliliği ve benzeri faktörleri dikkate alması kaçınılmazdır. Zira kamu hizmetinin sağlıklı ve kesintisiz bir şekilde yerine getirilmesi için gerekli tedbirleri almak, ilgili idarenin öncelikli görevi ve sorumluluğudur.” (Anayasa Mahkemesinin 20/02/2014 tarihli ve 2012/606 başvuru numaralı Kararı).
13. Başvuran, Ankara Adliyesi personeli olduğunu Adalet Bakanlığı’nda geçici görevli olarak çalıştığını, kardeşinin %100 engelli olduğunu, kardeşine bakmakla yükümlü annesinin sol bacağında sıvı kaybı nedeniyle ameliyat olduğunu, kardeşinin her 15 günde bir tam teşekküllü hastanede kan değerine bakıldığını, kardeşine ve annesine eşi ve kendisinin baktığını, bir yılı aşkın süredir işe Kırıkkale’den gelip gittiğini belirterek Kırıkkale Adliyesine naklen atamasının yapılmasını talep etmektedir.
14. Olayda başvuran tarafından her ne kadar annesinin ve kardeşinin bakıma muhtaç olduğu ve kardeşinin yüzde yüz engelli olduğu belirtilmiş ise de, idareye sunulan sağlık kurulu raporunda, kardeşinin başkasının güç ve yardımı olmaksızın hayatını devam ettiremeyeceğini belirtir bir ibarenin yer almadığı gibi başvuranın kardeşinin yargı kararı ile belirlenmiş vasisi de olmadığı, öte yandan başvuranın, annesi ile ilgili olarak annesinin bakıma muhtaç olduğunu ilgili mevzuata göre alınmış sağlık kurulu raporu ile belgelendirmediği hususları dikkate alındığında, idarenin, tanınan takdir yetkisi kapsamında teşkilat yapısının elverişliliği ve insan kaynaklarının etkin kullanılması amacına yönelik olarak başvuranın nakil talebini reddetmesinde kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde hukuka uygun bir takdir yetkisi kullandığı anlaşılmaktadır.
15. Öte yandan, başvuranın Keskin Adliyesine atanma talebinde bulunması halinde başvuranın
Keskin Adliyesine atanması ile ilgili olarak gerekli kolaylığın sağlanması hususu tavsiye olunmaktadır
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre;
-Başvuranın, annesinin ve kardeşinin sağlık mazeretine istinaden Kırıkkale Adliyesine naklen atanma talebinin REDDİNE,
-Başvuranın, Keskin Adliyesine atanma talebinde bulunması halinde başvuranın Keskin
Adliyesine atanması ile ilgili olarak gerekli kolaylığın sağlanması hususunda Adalet
Bakanlığı’na TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Kararın Başvurana ve Adalet Bakanlığı’na tebliğine,
6328 sayılı Kanun’un 20’inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Adalet Bakanlığı’nca bu
kararın tavsiye kısmı üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi