|
ÖZET: Başvuran, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu’nun geçici 16. maddesi uyarınca bilgisayar teknisyenliği kadrosuna atanma talebinde bulunmuştur. İdare, 2019 yılında ihtiyaç duyulan kadro için unvan değişikliği sınavı ilanı yapmış ve başvuranın talebini bu nedenle reddetmiştir. Ancak, başvuranın talebinin 2020 yılı ihtiyaçları doğrultusunda yeniden değerlendirileceği belirtilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, idarenin kadro ve ihtiyaçları göz önünde bulundurarak takdir yetkisini kullandığını ve bu çerçevede başvuranın talebinin reddinin hukuka uygun olduğunu tespit etmiştir.
Sonuç olarak, idarenin başvuruya ilişkin işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığına karar verilmiştir. Başvuranın talebinin reddi, kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda yapılmış bir değerlendirme olarak kabul edilmiştir. Bu nedenle, başvurunun reddi yönündeki işlemde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmamaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/8112-S.12414
BAŞVURU NO : 2019/7505
KARAR TARİHİ : 09/09/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : VAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Bilgisayar teknisyenliği kadrosuna atanma talebi hakkında
BAŞVURU TARİHİ : 04/04/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu’nun geçici 16 ncı maddesi hükmüne istinaden mezun olduğu diploma unvanı doğrultusunda bilgisayar teknisyenliği kadrosuna atamasının yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Rektörlüğü Personel Daire Başkanlığı’nın 19/05/2019 tarihli … sayılı ve 19/05/2019 tarihli … sayılı yazılarında özetle;
2.1. 2019 yılında ihtiyaç duyulan bir adet bilgisayar teknisyeni kadrosu için Rektörlükçe
Yükseköğretim Üst Kuruluşları İle Yükseköğretim Kurumlan Personeli görevde yükselme ve unvan değişikliği yönetmelik hükümlerine göre unvan değişikliği sınavı duyurusu yapıldığı, unvan değişikliği yazılı ve sözlü sınavından sonra başarılı bir aday olması durumunda bilgisayar teknisyeni kadrosuna atama yapılacağı,
2.2. 16/05/2019 tarihi itibariyle programcı ve bilgisayar teknisyeni kadrolarının 4 adedinin dolu, 2 adedinin ise boş olduğu, ilgilinin talebinin 2020 yılı içerisinde tekrar değerlendirileceği,
açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 24/5/1983 tarihli ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun,
5.1. Ek 1 inci maddesinde; “Bu Kanun veya 5395 sayılı Kanun uyarınca haklarında korunma veya bakım tedbir kararı alınmış olup fasılalı olarak geçen yararlanma süreleri dâhil iki yıldan az olmamak üzere, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının sosyal hizmet modellerinden yararlanan çocuklardan reşit olduğu tarih itibarıyla bu hizmetlerden yararlanmaya devam
edenlerin işe yerleştirilmeleri aşağıdaki usul ve esaslar çerçevesinde yapılır:
a) Kamu kurum ve kuruluşları tarafından hangi statüde olursa olsun serbest kadro ve pozisyonları toplamının binde biri, bu madde kapsamında istihdam edilecekler için ayrılır ve her yıl belirtilen oranda kişi istihdam edilir. Serbest kadro ve pozisyon toplamının binden az olması hâlinde dahi kamu kurum ve kuruluşlarında en az bir hak sahibi istihdam edilir.
b) (Değişik: 21/03/2018-7103/24 md.) Bu hükümden yararlanmak isteyenler, 18 yaşını doldurdukları ve korunma, bakım tedbir kararı veya bu Kanunun 24 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen himaye onayının sona erdiği tarihten itibaren beş yıl içinde
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına başvururlar. Bu madde hükümleri çerçevesinde Aile ve
Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından hak sahibi olduğu onaylananlar Devlet Personel
Başkanlığına bildirilir. Hak sahiplerinin atamaları il tercihleri de dikkate alınarak Başkanlıkça kura usulü ile yapılır. İşe yerleştirmede öncelik, sırasıyla lisans, ön lisans ve ortaöğretim mezunlarına verilir. …
ç) (Değişik: 21/03/2018-7103/24 md.) … Bu madde kapsamına girenlerin yerleştirilmeleri; ortaöğretim ve daha üst öğrenim mezunları için kurumların talepleri doğrultusunda öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanın 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki cetvellerde yer alması şartıyla ihraz etmiş bulundukları unvanlara, bunların dışında kalan ortaöğretim ve yükseköğretim mezunları için memur unvanlı kadro ve pozisyonlara, diğer öğrenim mezunları için ise yardımcı hizmetler sınıfında yer alan kadro ve pozisyonlara yılda üç defadan az olmamak üzere Devlet Personel Başkanlığınca yapılır veya yaptırılır. Ek 1 inci madde kapsamında yerleştirme yapılacak kurumlarca teşkilat bazında dağıtımın bildirilmemesi hâlinde Devlet Personel Başkanlığınca belirlenecek usul ve esaslar dâhilinde resen yerleştirme yapılır.”,
5.2. Geçici 16 ncı maddesinde; “Bu Kanunun ek 1 inci maddesi kapsamında ataması yapılan ve fiilen görevde bulunanlar kurumların kadroları ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih ve öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara atanırlar.”,
6. 12/06/2014 tarihli ve 29028 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sosyal Hizmetler
Kanunu Kapsamında Tanınan İstihdam Hakkının Kullanımına İlişkin Yönetmeliğin
“Görevde olan hak sahiplerinin unvanlarına atanması” başlıklı Geçici 2 nci maddesinde; (1) 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun ek 1 inci maddesi kapsamında ataması yapılan ve fiilen görevde bulunanlar görev yaptıkları kurumların kadro durumları ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak Kanunun geçici 16 ncı maddesinin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla öğrenimle ihraz etmiş oldukları unvanlara atanırlar. Bu maddeye ilişkin bütün iş ve işlemler ilgili kurumlarca yapılır.
(2) Bu maddeye ilişkin başvurular ilgililerce yazılı bir dilekçe ile görev yapılan kuruma yapılır.
(3) Bu kişilerin atanmasında ilgili kurumca mevcut kadro durumu, ilgililerin öğrenim durumu itibarıyla ihraz etmiş oldukları unvanlar ve kurumun hizmet ihtiyaçları dikkate alınarak yapılacak değerlendirme esastır.
(4) Kişilerin gördükleri öğrenim dolayısıyla unvan ihraz edip etmedikleri hususunda tereddüt hasıl olması halinde ortaöğretim düzeyi için Milli Eğitim Bakanlığından, ön lisans ve lisans düzeyi için Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından görüş alınır.
(5) Hak sahiplerinin öğrenimle ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadroların görev yaptıkları kurumlarda bulunmaması, öğrenimle ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadroların görev yaptıkları kurumlarda bulunmakla birlikte bu unvanlarda boş kadro bulunmaması veya kurumca kurum ihtiyaçları dikkate alınarak yapılan değerlendirme neticesinde ilgili unvanda hizmete ihtiyaç bulunmadığı sonucuna varılması halinde bu kişilerin atamaları yapılmaz.”,
düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7. Başvuranın talebinin reddine yönelik işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran, 7103 sayılı Kanunun 25 inci maddesi ile 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununa eklenen Geçici 16 ncı maddesi uyarınca bilgisayar teknisyeni kadrosunun tarafına verilmesini talep etmektedir.
9. İdarece gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, 2019 yılında ihtiyaç duyulan bir adet bilgisayar teknisyeni kadrosu için Rektörlükçe Yükseköğretim Üst Kuruluşları İle
Yükseköğretim Kurumlan Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmelik hükümlerine göre unvan değişikliği sınavı yapılmak suretiyle 15/03/2019 tarihinde ilana çıkıldığı, başvuranın söz konusu kadronun tarafına verilmesi talebi ile 20/03/2019 tarihinde ilgili idareye başvurduğu, söz konusu başvurunun idarece anılan kadro için unvan değişikliği sınav ilanı yayınlanmış olması sebebiyle reddedildiği, ancak ilgilinin talebinin 2020 yılı ihtiyaçları doğrultusunda yeniden değerlendirilebileceğinin ifade edildiği anlaşılmaktadır.
10. Korunmaya, bakıma veya yardıma muhtaç aile, çocuk, özürlü, yaşlı ve diğer kişilere götürülen sosyal hizmetlere ve bu hizmetleri yürütmek üzere kurulan teşkilatın kuruluş, görev, yetki ve sorumlulukları ile faaliyet ve gelirlerine ait esas ve usulleri düzenleyen 2828 sayılı
Kanunun Ek 1 inci maddesiyle, bu Kanun veya 5395 sayılı Kanun uyarınca haklarında korunma veya bakım tedbir kararı alınmış olan ve Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının sosyal hizmet modellerinden yararlanan çocuklardan reşit olduğu tarih itibarıyla bu hizmetlerden yararlanmaya devam edenlerin işe yerleştirilmeleri düzenleme altına alınmakta, 27/03/2018 tarihli ve 30373 (3. Mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7103 sayılı Vergi Kanunları
İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun
25 inci maddesinin birinci fıkrası ile 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununa eklenen Geçici 16
ncı maddesinin birinci fıkrasında ise, 2828 sayılı Kanunun Ek 1 inci maddesi kapsamında ataması yapılan ve fiilen görevde bulunanların, kurumların kadroları ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih ve öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara atanacakları öngörülmektedir.
11. 7103 sayılı Kanunun 25 inci maddesiyle 2828 sayılı Kanuna eklenen geçici 16’ncı madde hükmünden anlaşılacağı üzere, daha önce Ek 1 inci madde uyarınca atanmış olan ve halen görev yapmakta olanların bu maddenin yürürlüğe girdiği 27/03/2018 tarihindeki öğrenim durumları itibariyle atamaları konusunda, idarelere kadro durumları çerçevesinde ihtiyaç değerlendirmesi yapmak suretiyle karar verme konusunda bir takdir yetkisi tanındığı görülmektedir.
12. Takdir yetkisi, idarenin belli şart ve durumların meydana gelmesi halinde belli bir kararı alıp almamak veya kanunda öngörülen değişik çözümler arasında bir seçim yapmak konusunda tanınan bir serbestiye ya da belirli bir konuda karar alabilmek için hangi şart ve durumların ortaya çıkması gerektiğini tespit etmek imkânına sahip olması olarak tanımlanmaktadır. İdari işlemler tesis edilirken, İdareler, bağlı yetki veya takdir yetkisi çerçevesinde karar alırlar. Bu doğrultuda, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarının tümünün hukuk kuralları tarafından önceden belirlenerek, idareye belli bir yönde hareket etme hususunda bir tercih tanınmamışsa veya idareye belli bir tasarrufta bulunması kesin olarak emredilmişse bağlı yetkiden, idarenin nerede ve nasıl bir tasarrufta bulunacağının hukuk kuralları ile önceden kesin bir şekilde belirlenmediği durumlarda ise idarenin takdir yetkisinden söz edilmektedir. (Halil
Kalabalık, İdare Hukukunda Takdir Yetkisi Kavramı ve Benzer Kurumlarla Karşılaştırılması, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt 1, Sayı 2, Aralık 1997)
13. Bu itibarla, İdareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması idarenin görevlerinin niteliği gereği zorunludur. Ancak, idarenin takdir yetkisi, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmemektedir. Bir başka deyişle, idareye yasalarla tanınan takdir yetkisinin mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğunu da belirtmek gerekmektedir.
(Danıştay 2. Dairesinin, 17/09/2015 tarihli E. 2015/2662, K. 2015/7471 sayılı kararı).
14. Somut olayda, idarenin yapmış olduğu ihtiyaç değerlendirmesi sonucunda 15/03/2019 tarihinde 1 adet boş bilgisayar teknisyeni kadrosu için görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı kapsamında ilana çıktığı, başvuranın söz konusu ilanı müteakip 20/03/2019 tarihinde unvan değişikliği sınav ilanında belirtilen 1 adet bilgisayar teknisyeni kadrosunun tarafına verilmesi talebi ile yazılı olarak idareye başvurduğu, idarenin başvuranın talebini 2020 yılı ihtiyaçları kapsamında yeniden değerlendireceği hususu da göz önünde bulundurulduğunda,
2828 sayılı Kanunun geçici 16’ncı maddesinin uygulanması hususunda anılan Kanun
maddesinin kurumların “kadroları ve ihtiyaçlarını göz önünde bulundurma” ibaresi ile tanımış olduğu takdir yetkisini, kurumun personel ihtiyacı doğrultusunda, yani kamu yararı ve hizmet gerekleri kriterlerini gözetmek suretiyle kullandığı görülmektedir.
15. Yukarıda yapılan açıklamalar ve mevzuat hükümleri doğrultusunda, idarenin, başvurana
2828 sayılı Kanunun Geçici 16 ncı maddesi uyarınca bilgisayar teknisyeni kadrosu verilmesi
talebinin reddi yönünde tezahür eden işlemini kurumun personel ihtiyaçları doğrultusunda tesis ettiği anlaşıldığından, anılan idarenin başvuru konusu işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup;
İdarenin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Van İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın başvuran ve Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Rektörlüğü’ne tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi