|
ÖZET: Başvuran, tekniker unvanıyla çalıştığı İzmir İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nde, Endüstri Mühendisliği bölümünden mezun olduktan sonra zam ve tazminat talep etmiştir. Ancak, Yükseköğretim Kurulu, Endüstri Mühendisliği bölümünün, Elektronik Teknolojileri Programı’nın mesleki bir üst öğrenimi olmadığını belirlemiştir. Bu nedenle, başvuranın zam ve tazminat talebi, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na göre, üst öğrenimin kamu görevine uygunluğu şartına bağlı olarak reddedilmiştir.
657 sayılı Kanun, teknik hizmetler sınıfında görevli personelin, üst öğrenimlerinin ilgili olması gerektiğini belirtmektedir. Yükseköğretim Kurulu’nun kararına dayanarak, başvuranın talebinin reddedilmesi hukuken uygun bulunmuştur. Ancak, Devlet Personel Başkanlığı’nın görüşü, üst öğrenimin sadece atanılabilir olması gerektiğini ifade etmektedir. Dolayısıyla, başvuranın Endüstri Mühendisliği mezunu olması, zam ve tazminat alabilmesi için yeterli bir gerekçe olarak değerlendirilmektedir. Sonuç olarak, başvuranın zam ve tazminat talebinin, mevcut mevzuat çerçevesinde hukuka aykırı bir şekilde reddedildiği sonucuna varılmıştır. İzmir Valiliği’ne, başvuranın zam ve tazminatlarının ödenmesi hususunda tavsiyede bulunulmuştur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/2-S.5
BAŞVURU NO : 2019/11888
KARAR TARİHİ : 02/01/2020
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : İZMİR VALİLİĞİ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuran tarafından kendisine ödenecek zam ve tazminatların bitirdiği üst öğrenime göre hesaplanması talep edilmektedir.
BAŞVURU TARİHİ : 01/07/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran Kurumumuza yaptığı başvuruda özetle; İzmir İl Milli Eğitim Müdürlüğünde Teknik Hizmetler Sınıfında tekniker kadrosunda “tekniker” unvanıyla görev yaptığını ve engelli olduğunu, 16.02.2019 tarihinde İstanbul Üniversitesi
Endüstri Mühendisliği Programından mezun olduğunu, 17/4/2006 tarihli 2006/10344 sayılı
Bakanlar Kurulu Karan ile yürürlüğe konulan “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve
Tazminatlara İlişkin Karar”ın zam ve tazminatların uygulanması sırasında ortaya çıkması muhtemel tereddütlerin giderilmesi ve uygulama birliğinin sağlanması amacıyla açıklamalar yapıldığı, Devlet Memurları Kanunu 160 Seri No’lu Genel Tebliğinin E-Uygulamaya İlişkin
Ortak Açıklamalar bölümünün 3 üncü sırasında; “Kadroları, teknik sağlık hizmetleri sınıflarında bulunan personelden, bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirerek, diploma veya çıkış belgelerini kurumlarına ibraz edenlere, intibak işlemlerinin yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın, belgelerini kurumlarına ibrazını takip eden ay başından geçerli olmak üzere, ita amirlerinden alınacak ödeme onayı ile cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere bitirilen aynı sınıfla ilgili mesleki üst öğrenimin karşılığı olan zam tazminatların ödeneceği, bunlar için ayrıca yıl içinde kontrol işlemi yapılmayacaktır.” hükmünün bulunduğu, 11/04/2019 tarihli dilekçesi ile mezkur “zam ve tazminatların tarafına ödenmesi” hususunu talep ettiğini, Milli Eğitim Bakanlığı’nın 16/04/2019 tarih ve sayılı yazı ile zam ve tazminatlardan yararlanması gerektiğini belirtmiş olmasına rağmen, zam ve tazminatlardan halen yararlandırılmadığını, bakanlık bünyesinde ve diğer bakanlık bünyelerinde tekniker olarak görev yapmakta iken endüstri mühendisliği bölümünü bitirenlerin zam ve tazminatlardan yararlandığını ifade ederek zam ve tazminatlardan yararlanmayı talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. İzmir Valiliği’nin 19.07.2019 tarihli ve sayılı yazısında; adı geçenin İstanbul
Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi Endüstri Mühendisliği Lisans Programından mezun olduğunu belirten ve Mühendis unvanı için ön görülen zam ve tazminatlardan yararlanmak için vermiş olduğu dilekçenin incelendiği, söz konusu zam ve tazminatların ödenip ödenmemesi konusunda tereddüde düşüldüğü, Bakanlıktan görüş talep edildiği, Bakanlığın görüş yazısında “… Kurumların teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarına ait kadrolarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere, cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, kariyerleri (mesleki üst öğrenimleri) esas alınarak zam ve tazminat ödenir. Kadroları teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarından bir kadroya atanılamayacak herhangi bir üst öğrenimi bitirenlere ise bitirdikleri üst öğrenimden dolayı zam ve tazminat ödenmez… Sağlık ve teknik hizmetler sınıflarında yer alan personelin bitirdiği üst öğrenimin meslekî bir üst öğrenim olup olmadığı hususu, 2457 sayılı Yüksek Öğretim Kanununun 43’iincii maddesinin (b) bendi uyarınca alınan Yükseköğretim Kurulu kararlarına istinaden tespit edilecektir…” denildiği, bu nedenle İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim
Fakültesi Endüstri Mühendisliği Lisans Programının Elektronik Teknolojileri Programının bir üst öğrenimi niteliğinde olup olmadığı hususunda Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından bilgi istendiği, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca Endüstri Mühendisliği Bölümü’nde görülen öğrenimin Meslek Yüksekokulu Elektronik Programı’nın mesleki bir üst öğrenimi sayılmadığına karar verildiği, adı geçene söz konusu zam ve tazminatlardan yararlanmasının mümkün olmadığının bildirildiği ifade edilmektedir.
3. Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü’nün 16.04.2019 tarihli ve sayılı yazısında; başvuranın tekniker unvanlı kadroda görev yaptığı ve İstanbul Üniversitesi Açık ve
Uzaktan Eğitim Fakültesi Endüstri Mühendisliği bölümünden mezun olmasına bağlı olarak
“mühendis” unvanını haiz olduğu, harcama yetkilisinden (ita amiri) alınacak ödeme onayı doğrultusunda, Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karara ekli I sayılı
Cetvelin B Teknik Hizmetler Bölümünün 2 nci sırasında öngörülen durumuna uygun zamlardan; aylık aldığı derece de dikkate alınarak söz konusu Karara ekli II Sayılı Cetvelin (E)
Teknik Hizmetler Bölümünün I ‘inci sırasının (b) bendinde öngörülen oran üzerinden de özel hizmet tazminatından yararlandırılması gerektiği ifade edilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
6. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 152 nci maddesinin “Özel Hizmet Tazminatı
Bölümü”nün “c- Teknik Hizmetler Sınıfı” kısmının 3 üncü fıkrasında “Ancak, Teknik
Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda görevli olup da bu görevleri ile ilgili olmayan bir üst öğrenimi bitirenler için önceki öğrenim durumlarına ait tazminat oranları esas alınır”, “Ortak Hükümler” bölümünde; “Bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları (…) bütün kurumları kapsayacak şekilde ve 154 üncü madde uyarınca katsayının Cumhurbaşkanınca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere hazırlanır ve Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulur”, 7. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Lisans Düzeyinde Eğitim” başlıklı 43 üncü maddesinin b fıkrasında: “Aynı meslek ve bilim dallarında, eğitim – öğretim yapan üniversitelerde, eğitim – öğretim, metod, kapsam, öğretim süresi ve yıl içindeki değerlendirme esasları bakımından eşdeğer olması ve öğrenimden sonra kazanılan unvanların aynı ve elde edilen hakların eşdeğer sayılması hususu Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine; öğretmen yetiştiren birimler için belirtilen esasların tespiti Milli Eğitim Bakanlığı ile de işbirliği yapılarak, Yükseköğretim Kurulunca düzenlenir.”, 8. Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararın “Bazı özel durumlara ilişkin esaslar” başlıklı 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde, “Bu Karara ekli I, II
ve III sayılı cetvellerde yer alan zam ve tazminatların ödenmesinde aşağıdaki esaslara uyulur:
…e) Kurumların teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarına ait kadrolarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere, cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, kariyerleri (mesleki üst öğrenimleri) esas alınarak zam ve tazminat ödenir. Kadroları teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarından bir kadroya atanılamayacak herhangi bir üst öğrenimi bitirenlere ise bitirdikleri üst öğrenimden dolayı zam ve tazminat ödenmez.” 9. 160 Seri No’lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği’nin “E-Uygulamaya İlişkin Ortak
Açıklamalar” bölümünün 3 üncü maddesinde; “Kararın 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde de belirtildiği üzere, kadroları teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarında bulunan personelden, bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirerek, diploma veya çıkış belgelerini kurumlarına ibraz edenlere, intibak işlemlerinin yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın, belgelerin kuruma ibrazını takip eden ay başından geçerli olmak üzere, ita amirlerinden alınacak ödeme onayı ile, cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere bitirilen aynı sınıfla ilgili mesleki üst öğrenimin karşılığı olan zam ve tazminatlar ödenecek, bunlar için ayrıca yıl içinde kontrol işlemi yapılmayacaktır. Sağlık ve teknik hizmetler sınıflarında yer alan personelin bitirdiği üst öğrenimin mesleki bir üst öğrenim olup olmadığı hususu, 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanununun 43 üncü maddesinin (b) bendi uyarınca alınan Yükseköğretim Kurulu kararlarına istinaden tespit edilecektir.” hükmü yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE
ÖNERİSİ
10. Kamu Denetçisi tarafından yapılan değerlendirme neticesinde, Yükseköğretim Kurulu tarafından endüstri mühendisliği lisans programının elektronik teknolojileri ön lisans programının mesleki üst öğrenimi olmadığı yönünde karar verildiği, bu itibarla başvuranın söz konusu zam ve tazminatlardan yararlanmasının hukuken mümkün olmadığı değerlendirilerek
Ret Kararı Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11. Başvuran tarafından tekniker unvanlı kadroda çalışmakta iken endüstri mühendisliği bölümünden mezun olduğu ifade edilerek zam ve özel hizmet tazminatının söz konusu üst öğrenime göre ödenmesi talep edilmektedir.
12. 657 sayılı Kanunda “Teknik Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda görevli olup da bu görevleri ile ilgili olmayan bir üst öğrenimi bitirenler için önceki öğrenim durumlarına ait tazminat oranları esas alınır” hükmüne yer verilmek suretiyle tazminatın üst öğrenime göre ödenmesi, söz konusu üst öğrenimin kamu personelinin ifa etmekte olduğu görevle ilgili olması şartına bağlanmıştır.
13. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından Endüstri Mühendisliği Bölümünün, Elektronik Programının mesleki bir üst öğrenimi sayılmadığına karar verildiği, idarece başvuranın talebinin bu karara dayanılarak reddedildiği görülmektedir.
14. Diğer taraftan, Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararda, bu
Kararın uygulanmasından doğacak her türlü sorunu çözüme bağlamaya Devlet Personel
Başkanlığının görüşü üzerine, Hazine ve Maliye Bakanlığının yetkili olduğu belirtilmiş, anılan yetkiye istinaden Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 17.03.2014 tarihli ve sayılı yazısında “…Buna göre, teknik ve sağlık hizmetleri sınıfına dahil kadrolarda bulunan personelin söz konusu hizmet sınıflarına atanılabilecek herhangi bir mesleki üst öğrenimi bitirmeleri halinde, kariyerleri için öngörülen zam ve tazminatın ödenmesinde, bitirilen üst öğrenimin “kadro göreviyle ilgili olması”, “kurumun görev alanıyla ilgili olması” veya “mevcut mesleki öğrenimin program ve bölüm bazında devamı mahiyetinde bir üst öğrenim olması” gibi şartların aranmasına gerek bulunmadığı, sadece bulunulan hizmet sınıfa atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimin bitirilmiş olmasının yeterli görülmesi gerektiği…” belirtilmiştir. Aynı yöndeki değerlendirmelere Devlet Personel Başkanlığının 19.08.2016 tarihli ve sayılı yazısında da yer verildiği görülmektedir.
15. Bu itibarla 657 sayılı Kanunun 152 nci maddesinde düzenlenen zam ve özel hizmet tazminatının üst öğrenime göre ödenebilmesi için bitirilen üst öğrenimin teknik hizmetler sınıfına atanılabilecek nitelikte bir bölüm olması gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır. Endüstri
Mühendisliği bölümü mezunlarının, söz konusu hizmet sınıfına ait bir kadroya atanabilecekleri hususunda ise kuşku bulunmamaktadır.
16. Bu gerekçeyle başvurana 657 sayılı Kanunda öngörülen zam ve özel hizmet tazminatının üst öğrenime göre ödenmesi gerekirken söz konusu üst öğrenimin mevcut mesleki öğrenimin program ve bölüm bazında devamı mahiyetinde bir üst öğrenim olmadığından bahisle idarece tesis edilen ret işleminde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde, tam ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup idarenin bundan böyle bu ilkeye de uyması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup İzmir
İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Başvurana ödenecek zam ve tazminatların bitirdiği üst öğrenim esas alınarak ödenmesi hususunda İZMİR VALİLİĞİNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA, Kararın başvurana ve İzmir Valiliğine tebliğine,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası
uyarınca, İzmir Valiliği tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğunun hatırlatılmasına,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi